Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

سُبۡحَٰنَ ٱلَّذِيٓ أَسۡرَىٰ بِعَبۡدِهِۦ لَيۡلٗا مِّنَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ إِلَى ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡأَقۡصَا ٱلَّذِي بَٰرَكۡنَا حَوۡلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنۡ ءَايَٰتِنَآۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ (17:1) "Kulunu (Muhammed'i) bir gece, Mescid-i Harâm'dan kendisine bazı âyetlerimizi göstermek için, çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksâ'ya götüren Allah, her türlü noksanlıktan münezzehtir. Şüphesiz ki O, her şeyi hakkıyla işiten, her şeyi hakkıyla görendir." [İsra Suresi, 17:1] Allah Azze ve Celle bu mübarek gecede, Zatını tesbih etmemizi ve Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i methetmemizi emrediyor. Bu fevkalade mühim bir gecedir; Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e hasredilmiş, çok hususi bir hadisedir. Nübüvvetin izzetini ve şerefini izhar etmek üzere, bütün kâinat O'nu, Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i karşıladı. Allah Azze ve Celle mekândan münezzehtir; akıl sır buna ermez, idrak edemez. Allah Azze ve Celle'nin bunu nasıl yaptığını akılla tartmaya kalkışmamalıyız. Zira Yaratıcı O'dur, Hâlık O'dur. İşte bu sebeple, bu gece pek mübarek bir gecedir. Allah Azze ve Celle'ye niyaz ediyoruz; bizi Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i, O'nun kelamını, emirlerini ve insanlığa gösterdiği yolu hakkıyla anlayanlardan eylesin. Bu da, kişinin kendi nefsine tabi olmaması demektir. İnsanlar kendilerini bir şey zanneder, benlik davası güderler; lakin siz Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yoluna tabi olmalısınız. O yola uyun; kendinizde bir varlık görüp de heva ve hevesinize göre hareket etmeyin. Eğer Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in razı olmadığı bir işi yaparsanız, bunun ne size ne de başkasına bir hayrı dokunur. Cenab-ı Hak'tan, bizi Kendi yolunda ve Habibi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in izinde daim kılmasını niyaz ediyoruz. Biz O'nun, Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in karşısında bir hiçiz; O'na gereken hürmeti ve edebi göstermeliyiz. O, Sallallahu Aleyhi ve Sellem olmadan hiçbir şey yapamayacağımızı idrak etmeliyiz. O'nun emrettiği ve bize gösterdiği şey, hakiki yoldur. Rabbim bizi Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yolundan ayırmasın; şuurumuzu, imanımızı ve bedenimizi kavi eylesin.

İnşallah yarın, Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'in mübarek Miraç Kandili'ni idrak edeceğiz. Bu günler özeldir; Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'in ümmetine hediye ettiği kıymetli günlerden biridir. Bu hadise, Allah Azze ve Celle'nin, Peygamber Efendimiz'in bütün alemlere olan üstünlüğünü gösterdiği bir hadisedir, Allah'a şükür. Hiçbir mahlukun o dereceye ve o makama erişemediği yere; Allah Azze ve Celle, Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'i ulaştırdı ve huzuruna kabul etti. O halin vaziyetini ancak Allah Azze ve Celle bilir, başkası bilemez. Bizim bildiğimiz, Allah'a şükür bunlar büyük mucizelerdir; Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'e birer ikramdır. Allah, o ikramlardan bize de daima nasip etsin. O'na inanan ve iman eden insanlara bu nasip olur; Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'in fazileti onlara ulaşır. İman etmeyenler zaten Şeytan'ın oyuncağı olmuştur; "Yok şöyle oldu, yok böyle oldu" deyip dururlar. Hadi kafir olan bunu der ama sen kafire benzemeyeceksin. Kafirler o vakit "Olmaz" dedi; şimdiki müminler ise imanları sayesinde "Olur" diyor. Ama "Müslümanım" deyip de "Yok rüyaydı, yok şuydu" diyenler; işte onlar imanı zayıf olanlardır. İmanı olan insan, Hakk'el-yakîn olarak Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'in mertebesini bilir, O'na iman eder ve yolundan gider. Allah bizi o yoldan ayırmasın, sabit kadem kılsın inşaAllah. Bugün de inşaAllah bir yolculuğumuz var. Şeyh Babamızın tesis ettiği, ihvanlarımızın bulunduğu ve bütün dünyaya hizmet veren yerlere gidiyoruz. Orada ihvanlarımız var; eskiden kalanlar, yeniler ve vefat edenler... Onlarla daima beraber olmak lazım. Hem dünyada hem ahirette daima beraber olmak niyetiyle inşaAllah bu sefere çıkıyoruz. Bu seferimiz inşallah hayırlara vesile olur; hayırla gidip hayırla döneriz. Hepimiz için hayır olsun inşaAllah.

Peygamber Efendimiz (sallAllahu aleyhi ve sellem) buyuruyor: "Ahir zamanda fitneler gecenin zifiri karanlığı gibi olur." Yani gündüz olsa bile gecenin zulmeti, bir karanlığı vardır diyor Peygamberimiz (sallAllahu aleyhi ve sellem). "O vakit ne yapacaksınız?" diye soruyor. O vakit herkes evinde olsun, lüzumsuz yere dışarı çıkmasın. Evinde ibadetini yapsın, ailesiyle olsun, ailesine sahip çıksın. Şimdilerde insanlar... Herkes sadece kendine bakıyor, başkasını pek düşünen yok. "Önce ben, sonra başkaları, sonra aile" diyorlar. Bu yüzden ailenin mesuliyetini üzerlerine almak istemiyorlar; herkes serbest olsun istiyor. Ama öyle serbestlikle de olmuyor; her şeyin bir usulü, adabı vardır. Dünya, insanları kendine cezbedip bataklığa sürükler ve Allah Azze ve Celle'den uzaklaştırır. Onun için "Vazifemiz nedir, nasihatiniz nedir?" diye soruyorlar. Ailenize sahip çıkın. Bu zamanda çok mühimdir; aileyi muhafaza etmek mühimdir. Çünkü -Allah muhafaza- çoğu geliyor; çocuklar bir şeye müptela olmuş, kurtulmak istiyorlar ama kurtulamıyorlar. Bunun için de dua istiyorlar. O yüzden her bakımdan çok dikkat etmek lazım. O elindeki aletten, telefondan veya başka cihazlardan onlara zehir saçıyorlar. Yani şeytanın ve askerlerinin akla hayale gelmeyecek tuzakları, zehirleri var; her taraftan saldırıyorlar. Kumar desen ayrı bir bela. Birkaç gündür bakıyorum, bize bile göndermişler. Allah muhafaza etsin, onun için söylüyoruz; buna çok dikkat etmek lazım. "Sana 5000 lira verdik, sen bunla oynamaya başla" diyorlar. Yahu Allah Allah, nereden geldi? Kim hayrına 5000 lira verir? Şeytanın askerleri 5000 lirayla kandırıp seni 500 milyon borca batıracak, elinde avucunda ne varsa alıp götürecek. Nasıl oluyor bu işler? İşte bunlara ahir zaman fitneleri, ahir zaman zehirleri diyoruz. Kendine, çoluk çocuğuna, ailesine dikkat etmeli insan. Biraz göz kulak olmak lazım ki Allah muhafaza etsin, Allah yardım etsin. Zamanımız ahir zamandır. Dünyada bu zamana kadar bu kadar kötülük görülmemiştir. En kötü zaman bizim zamanımızdır, ahir zamandır. Ama buna karşılık en büyük fayda, sevap ve Allah'ın ikramı da bu zamandadır. Kendini muhafaza edip doğru yolda giden... Kendine, ailesine, akrabasına ve toplumuna yardımcı olan insanlar için çok büyük sevaplar var. Bu zorluğun, bu kötülüğün karşılığında Allah büyük mükâfatlar vadetmiş. İşte cihad diyorlar ya; cihad budur. Nefsine ve kötülüklere karşı kendini muhafaza etmek, başkalarını muhafaza etmektir. Allah yardım etsin hepimize. Allah muhafaza etsin bu vaziyetten, kötülükten. Şeytanın şerrinden ve şeytanın avanesinin şerrinden Allah bizi muhafaza etsin.

قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ: شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، وَإِقَامِ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَحَجِّ الْبَيْتِ، وَصَوْمِ رَمَضَانَ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: İslam beş temel üzerine kurulmuştur. Yani bunlar İslam'ın şartlarıdır. Bunlar; Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın elçisi olduğuna şehadet etmek, yani Kelime-i Şehadet getirmektir. İkincisi namaz kılmak. Üçüncüsü zekat vermek. Dördüncüsü hacca gitmek. Ve Ramazan orucunu tutmaktır. Bunlar İslam'ın temelleridir, hiçbirini eksik etmemek gerekir. Gerçi zekat ve hac, maddi durumu iyi olanlar içindir; ancak onlar da yapılması gereken şeylerdir, İslam'ın temellerindendir. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ لِلْإِسْلَامِ صُوًى وَمَنَارًا كَمَنَارِ الطَّرِيقِ، رَأْسُهُ وَجِمَاعُهُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، وَإِقَامُ الصَّلَاةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَتَمَامُ الْوُضُوءِ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: İslam'ın deniz feneri gibi yol gösteren birtakım alametleri vardır. Nasıl ki bir fener denizde veya karada insana yolu gösterirse, İslam'ın da onu gösteren alametleri vardır. Bunun başı ve özü; Allah'tan başka ilah olmadığına, Muhammed'in O'nun kulu ve Resulü olduğuna şehadet etmek, yani Kelime-i Şehadet getirmektir. Bu, İslam'a giriştir. Ondan sonra namazı dosdoğru kılmak, Zekatı vermek, Ve abdesti tam almaktır. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيُّمَا مَالٍ أَدَّيْتَ زَكَاتَهُ فَلَيْسَ بِكَنْزٍ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Zekatı verilen bir mal, 'kenz' yani biriktirilmiş mal değildir. O mal helaldir, temizdir. 'Kenz' denilen şey içinde hak karışmış paradır; zekatı ödenince o para saf ve helal hale gelmiş olur. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: بَرِئَ مِنَ الشُّحِّ مَنْ أَدَّى الزَّكَاةَ، وَقَرَى الضَّيْفَ، وَأَعْطَى فِي النَّائِبَةِ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Malının zekatını veren, misafire ikramda bulunan ve darda olana yardım eden kişi, cimrilikten kurtulmuştur. Yani bu insan cimri değildir; çünkü zekatını vermiş, misafire ikram etmiş ve darda olana yardım etmiştir. Bunları yapmayan cimridir; yapanlar ise cimri sayılmaz. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وُقِيَ شُحَّ نَفْسِهِ: مَنْ أَدَّى الزَّكَاةَ، وَقَرَى الضَّيْفَ، وَأَعْطَى فِي النَّائِبَةِ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Kendisinde şu üç şey bulunan kişi, nefsini cimrilikten korumuş olur. Cimrilik sevilmeyen bir huydur; Allah Azze ve Celle sevmez, Peygamber sallAllahu aleyhi ve sellem sevmez. İnsanlar da cimriyi sevmez. Bu hasletleri yerine getiren insan cimrilikten korunmuş olur. Bunlar: Birincisi zekatı vermek. Pek çok zengin var ki cimriliğinden dolayı zekatını vermiyor; sayısız örnekleri var. Çoğunluğu o vaziyettedir; zenginlerin parası var ama veremiyorlar, işte cimrilik budur. İkincisi, misafire ikramda bulunmak. Misafire elinden geldiği kadar ikram edeceksin. Ancak gidip kendini zorlamaya gerek yok. Evde ne varsa onu ikram etmelisin. Kalkıp da kendine yük etme; 'Cimri demesinler' diye gidip sağdan soldan borç alıp kendini darlığa düşürmene gerek yok. Misafir ne bulursa onu yer. O da ona bir ikramdır. Üçüncüsü de darda olana yardım etmektir. Darda olan insana elinden geldiği kadar yardım etmektir. Allah Azze ve Celle kuluna taşıyamayacağı yükü yüklemez, zora sokmaz. Peygamber Efendimiz'e sallAllahu aleyhi ve sellem sahabenin birisi bir altın getirmiş. Peygamberimiz yüzünü ters tarafa çevirmiş. Adam öteki taraftan gelip, "Bu altını ben buldum, bütün malım bu altındır, sana veriyorum" demiş. En sonunda Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem altını alıp adama doğru fırlatmış. Adama değmemiş. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuş: "Sen bütün malını bana verip sonra dilenecek misin? Böyle olmaz." "Gücünün yettiği kadarını ver." "Kalanı kendin harca, hayrına bak." Yani her şeyin bir adabı, usulü vardır. Kendini dara sokmadan, yapabildiğin kadar yardım edersin. Hadiste 'darda olana yardım et' deniyor ama birinin borcunu ödeyeceğim diye evini barkını satıp, sonra kendin evsiz kalırsan olmaz. Her şeyin bir usulü vardır. Darda kalana elinden geldiği kadar yardım edersin, o vakit cimri sayılmazsın. Yani cimri sayılacağım diye korkma. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَخْلِصُوا عِبَادَةَ اللهِ تَعَالَى، وَأَقِيمُوا خَمْسَكُمْ، وَأَدُّوا زَكَاةَ أَمْوَالِكُمْ طَيِّبَةً بِهَا أَنْفُسُكُمْ، وَصُومُوا شَهْرَكُمْ، وَحُجُّوا بَيْتَ رَبِّكُمْ، تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki... Burada Peygamber Efendimiz her şeyi en güzel şekilde ifade ediyor. Hadisin Arapçası kafiyeli ve şiirsel bir üsluptadır. Türkçesi o kadar kafiyeli olmasa da manası şöyledir: Allah'a karşı ibadetinizde samimi olup beş vakit namazınızı kılın. Birincisi ihlas; Allah'a ibadet ederken ihlasla edin, beş vakit namazınızı kılın. Ramazan orucunuzu tutun. Sonra, gönül hoşluğu ile mallarınızın zekatını verin. Yani para gidiyor diye canınız sıkılmasın. Çok verdiysen, Allah sana çok vermiş demektir. Eğer yüz altın zekat veriyorsan, demek ki Allah sana beş bin altın vermiş ki sen yüz altını veriyorsun. Sevineceksin; "Bu kadar fazla veriyorum, demek ki Allah bana çok vermiş" diyeceksin. Zekatını gönül hoşluğuyla vereceksin. Ve Beytullah'ı hac edin ki Rabbinizin cennetine giresiniz. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ، وَدَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ، وَأَعِدُّوا لِلْبَلَاءِ الدُّعَاءَ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Mallarınızı zekat ile koruyunuz. Mal için zekat verilmezse, sonra Allah muhafaza bütün mal elden gider. Mallarınızı korumak için muhakkak zekat verin. Hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz. Hastalığın tedavisi sadakadır. Doktordan, ilaçtan daha fazla şifa vesilesi olur. Belalara karşı dua ediniz. Dua edin ki bela sizden uzak dursun. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ، وَدَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ، وَاسْتَعِينُوا عَلَى حَمْلِ الْبَلَاءِ بِالدُّعَاءِ وَالتَّضَرُّعِ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Mallarınızı zekat ile koruyunuz. Malın korunması için zekat şarttır. Hem farzı yerine getirmiş olursun, hem malını korursun, hem sevap kazanmış olursun. Hem de dua almış olursun. Hastalarınızı sadaka ile tedavi ediniz; insan her gün muhakkak sadakasını versin ki hem kazadan beladan korunsun hem de şifa bulsun. Belaları defedebilmek için dua edip yalvararak yardım isteyiniz. Yani Allah'a yalvarın, dua edin ki belalar sizden uzak dursun. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الدِّينَارُ كَنْزٌ، وَالدِّرْهَمُ كَنْزٌ، وَالْقِيرَاطُ كَنْزٌ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Zekatı verilmedikçe dinar (altın) 'kenz'dir, yani biriktirilmiş maldır. Dirhem (gümüş) ve kırat da 'kenz'dir. Yani bunlar zekatı ödenmemiş mallardır. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الزَّكَاةُ قَنْطَرَةُ الْإِسْلَامِ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Zekat İslam'ın köprüsüdür. Peygamberimizden sallAllahu aleyhi ve sellem sonra, o Araplardan çoğu Müslümandı ama mürted oldular; niye? Zekat vermemek için. Demek ki zekat hakikaten İslam'ın köprüsüdür; onu vermeyen İslam'a tam girmiş sayılmaz. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: كُلُّ مَالٍ أُدِّيَتْ زَكَاتُهُ فَلَيْسَ بِكَنْزٍ وَإِنْ كَانَ مَدْفُونًا تَحْتَ الْأَرْضِ، وَكُلُّ مَالٍ لَا تُؤَدَّى زَكَاتُهُ فَهُوَ كَنْزٌ وَإِنْ كَانَ ظَاهِرًا. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Zekatı verilen bir mal, yerin yedi kat altına gömülü olsa bile kenz (birikmiş mal) değildir. Zekatı verilmeyen bir mal ise, açıkta olsa bile kenz sayılır; yani zekatı ödenmemiş mal hükmündedir. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَمْ يَمْنَعْ قَوْمٌ زَكَاةَ أَمْوَالِهِمْ إِلَّا مُنِعُوا الْقَطْرَ مِنَ السَّمَاءِ، وَلَوْلَا الْبَهَائِمُ لَمْ يُمْطَرُوا. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Bir toplum mallarının zekatını vermezse, mutlaka onlardan gökten inen yağmur kesilir. Bugün dünyada her tarafta yağmur kıtlığı var. Yağmur yağmıyor, su yok diye şikayet ediyoruz... Şayet hayvanlar da olmasa, onlara tek damla bile yağmur yağmazdı. Yani Allah hayvanlara ve haşerata acıyıp o yağmuru veriyor; yoksa hakikaten bir damla bile verilmezdi. قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: عُرِضَ عَلَيَّ أَوَّلُ ثَلَاثَةٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ، وَأَوَّلُ ثَلَاثَةٍ يَدْخُلُونَ النَّارَ. فَأَمَّا أَوَّلُ ثَلَاثَةٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: فَشَهِيدٌ، وَمَمْلُوكٌ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَنَصَحَ لِسَيِّدِهِ، وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ. وَأَمَّا أَوَّلُ ثَلَاثَةٍ يَدْخُلُونَ النَّارَ: فَأَمِيرٌ مُسَلَّطٌ، وَذُو ثَرْوَةٍ مِنْ مَالٍ لَا يُؤَدِّي حَقَّ اللهِ فِي مَالِهِ، وَفَقِيرٌ فَخُورٌ. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem buyuruyor ki: Bana cennete girecek ilk üç kişi ile cehenneme girecek üç kişi arz olundu (gösterildi). Yani bunlar Peygamberimiz'e sallAllahu aleyhi ve sellem bildirilmiştir. Cennete ilk girecek olan üç kişi şunlardır: Birincisi şehit olandır. İkincisi; köle olduğu halde hem Allah'a ibadet eden hem sahibine hizmet eden kişidir. Dünyada çektiği eziyetlerin karşılığında cennete girecek ikinci sınıf insandır. Üçüncüsü; çoluk çocuk sahibi olduğu halde dilenmekten utanan, iffetli ve onurlu kişidir. Kimseden dilenmeden, ailesinin geçimi için sabreden o kişi, cennete girecek üçüncü gruptandır. Cehenneme girecek ilk üç kişi ise şunlardır: Birincisi zalim idareci. İkincisi, malı olup Allah'ın hakkı olan zekatını vermeyen kişi. Hem malı var hem zekat vermiyor; o malda Allah'ın hakkı olduğu için bu kişi cehenneme girecek ikinci sınıftır. Ve üçüncüsü kibirli fakirdir. Hem fakir hem kibirli olan kişi de üçüncü sınıftır.

قُلِ ٱللَّهُمَّ مَٰلِكَ ٱلۡمُلۡكِ تُؤۡتِي ٱلۡمُلۡكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلۡمُلۡكَ مِمَّن تَشَآءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَآءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَآءُۖ بِيَدِكَ ٱلۡخَيۡرُۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ (3:26) Allah Azze ve Celle buyuruyor: Mülk O'nundur. Her şey O'nundur. Allah Azze ve Celle, "Dilediğini yükseltir (Aziz kılar), dilediğini alçaltır (Zelil eder)" buyuruyor. Bunu niçin söylüyoruz? Allah'a şükür dün; Eyüp Sultan Hazretleri'nin civarına komşu olmak niyetiyle, seneler önce Şeyh Baba'nın söylediği gibi, birkaç girişimde bulunuldu. Oraya komşu olup, orada hizmet etmek için niyetlenildi. Birkaç yer değişti. Bundan on sene önce bazı kişiler vardı, bir iş yapacaklardı. O işin karşılığında bize hazır bir bina vardı, güya onu vereceklerdi. Hem işi aldılar, hem de ceplerinden para çıkmayacaktı; anlaşma öyleydi. Hazır binaydı, oraya geçilecekti; fakat "bugün yarın" derken o işi yapmadılar. Onu yapmayınca biz de işte başka yerlere yöneldik. En sonunda Allah'a şükür bu dünkü bina ve arazi işi halloldu; yavaş yavaş oluyor Allah'a şükür. Bunu niçin söylüyorum? Mülk o insanların olsaydı... Yani Allah onlara nasip etmedi demek ki. Buna ilk başta kızdık, canımız sıkıldı. Verdikleri sözde durmadılar. Bizi oradan oraya oyaladılar; bazen yapabildik, bazen yapamadık, aradan seneler geçti. Dün gördük ki Allah'a şükür, o binanın çoğu bitti hemen hemen, maşaAllah. Bunun üzerine dedik ki; Allah Azze ve Celle onlar için hayır dilemedi demek ki. Hayır dilemedi; onlara o mülkten nasip yokmuş. Mülk Allah'ın mülküdür. Onlara nasip olmadı ama ihvandır, mürittir, sevendir; ufak tefek vererek, Allah'a şükür onlara muhtaç olmadan o hizmet tamamlanıp bitecek inşaAllah. Kıyamete kadar kalır Allah'ın izniyle. Vakıftır. Allah Azze ve Celle'nin rızası için, kıyamete kadar vakfedilmiştir. Bu vakıf işidir, yapan kazanır. O kişi "Aziz" olur. Yapmayan da, yani söz verip de yapmayan da "Zelil" olur. Ne yaparsa yapsın, isterse bütün dünya onun olsun; o yine de zelildir. Zelil demek; kıymetsiz, hiç değeri yok demektir. Onun için kızmak gerekmez. Yani bu Allah'ın iradesidir. İstediğini Aziz eder, kendine yakın kılar; Allah Azze ve Celle katında yüksek mertebede olur. Aziz demek; mertebesi yüksek olan, izzetli, şerefli ve yüce demektir. Zelil demek ise; alçaklıktır, düşüklüktür, işe yaramaz bir haldir. Onun için kızmaya, üzülmeye gerek yok. Allah böyle istemiş. Allah bazılarına nasip etmiş; kimini Aziz etmiş, kimini Zelil etmiş. Onun için hiç kızmaya, üzülmeye gerek yok. Her şeyi Allah'ın takdirine bırakmak lazım. Allah bizi Azizlerden etsin, sözünde duranlardan etsin. Bizi mülk sahibi etsin. Bu mülk, ahiret mülküdür. Dünya mülkü değil; Allah rızası için vakfedilen Allah'ın mülküdür. O mülkü kime nasip ederse, mühim olan odur. Bizi Aziz kılan mülkten versin inşallah. Allah razı olsun. Allah hepinize nice böyle vakıflar, hayırlar yapmayı nasip etsin inşaAllah. Allah razı olsun. Allah hepimizi makbul kullardan etsin. Korkmadan verenlerden etsin inşaAllah.

لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ (33:21) Allah Azze ve Celle buyuruyor. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellen sizin yol göstericinizdir. Ona tabi olun, onun yaptıklarını uygulayın, gösterdiklerini takip edin. Ona uyun; gücünüz yettiğince onun sünnetini yaşamaya çalışın. Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem sadece Müslümanlar için değil, bütün insanlık için fayda ve örnektir. Onun yolundan gidenler Müslüman olmasa bile, onun yaptıkları insanlığın faydasınadır. Her hareketi, yaptığı her şey insanların yararı içindir. Bazen anlatırlar; gayrimüslim olan bazı yerler var, adamlar dürüstlük ve doğruluk adına her şeyi yapıyorlar. Onlarda sadece bir Kelime-i Şehadet eksik oluyor. Bazen de Müslümanlar tam tersi; her türlü haltı işlerler, sonra da "Biz Müslümanız" derler. O da olmaz. Onun için Peygamber Efendimiz'in nasıl yaşadığı mühimdir. Nasıl yediği, nasıl içtiği de mühimdir. Ne yaptığı, gününü nasıl taksim ettiği... Bunların hepsi insanların örnek alıp yapacağı şeylerdir. Vaktiyle Mısır Sultanı, Peygamber Efendimiz'e sallAllahu aleyhi ve sellem hediyeler göndermişti. Hediyelerin yanında, Müslümanları tedavi etsin, baksın diye bir de doktor göndermiş. Doktor bakmış ki ne gelen var ne giden, hasta olan yok. "Siz nasıl yapıyorsunuz?" diye sormuş. Demişler ki: "Biz Peygamber Efendimiz'in sünneti üzere yaşarız; yememiz, içmemiz, hareketimiz ona göredir." Bu yüzden de kimse hasta olmuyor. Şimdi ise dünya tam tersine döndü. Millet ne kadar lüzumsuz şey varsa yiyip içiyor. Bunun üstüne bir de başka ilaçlar, takviyeler kullanıyor. Yok zayıflayacağım, yok şişmanlayacağım, yok bilmem kuvvetleneceğim... Yok pazularım çıksın, şuram çıksın, buram çıksın... Kendilerini mahvediyorlar. Sanki biz bu vücudu sadece beslemek için yaratılmışız gibi davranıyorlar. Halbuki senin vücudun Allah'a ibadet etmek içindir. Onun da bir ölçüsü var. Yerken Peygamber Efendimiz'in buyurduğu gibi yapacaksın. Mideyi fazla doldurmayacaksın. Yiyip içmekte her şeyin ölçülü olacak ki rahat edesin. Böylece ibadetini de yapabilesin. Dünya sırf vücudu düşünmekten ibaret değil, vücudun hakkını ver. Allah her şeyi mükemmel yaratmış. Sen "kendi kendime daha fazla şeyler yapayım da bir şey olayım" zannetme. Mesela fil, en büyük hayvandır; cüsse olarak ondan büyüğü yok ama bunun ne faydası var? Yani fil gibi olmakta hiçbir fayda yok. Allah hayvanları başka, insanları başka yaratmış. Onun için Peygamber Efendimiz'in sünnetini takip etmek lazım. İnsan olabilmek ve rahat edebilmek için onun yaptıklarını yapmak lazım. O zaman dünyada da rahat edersin, ahirette de rahat edersin. Yoksa sana "şunu al iyi olur, bunu ye iyi gelir" deyip dururlar. Bir de milleti ayakta, hayvanlar gibi yemeye alıştırdılar. "Fast food" diyorlar, o ayaküstü atıştırmalıklar... Ayakta yemek mekruhtur. Ayakta içmek de aynı şekilde. Bizim bazı akıllı geçinen Müslümanlar, "Bak doktor ispat etti, ayakta yemek içmek kötüymüş" diyorlar. Yahu Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem bunu söylüyor ama sen onu dinlemiyorsun. Bin dört yüz, bin beş yüz sene önce Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem bunları bizzat yaşamış ve söylemiş. Sen şimdi doktor veya bilmem kim söyleyince "doğrudur" diye inanıyorsun. Sen Peygamber Efendimiz'e sallAllahu aleyhi ve sellem inanmıyorsun da kalkıp doktora mı inanıyorsun? Tabii ki Peygamber Efendimiz'in her söylediğine inanmak lazım. Tam inanmayınca da "bu doğrudur" diyebilmek için başkalarından delil, hüccet istiyorsun. Halbuki doğrudan Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'e inanman lazım. Onun bütün dediklerini yapmak iyidir; tabii yapabildiğiniz kadar. Yapamadığımız şeyler için de Allah hepimizi affetsin. Allah uyanıklık versin. Allah hayırlı ömürler versin. Çoluk çocuğa da dikkat etmek, çocuklara da aynı şekilde öğretmek lazım. Nasıl yenecek, nasıl davranılacak, nasıl hareket edilecek... O zaman hayırlı evlatlar yetişir, hayırlı nesiller olur inşaAllah. Allah razı olsun.

وَفَوۡقَ كُلِّ ذِي عِلۡمٍ عَلِيمٞ (12:76) Her ilim sahibinin, her âlimin üstünde daha büyük bir âlim vardır. Tabii hepsinin üstünde Allah Azze ve Celle vardır; hepsinden büyük olan Allah Azze ve Celle'nin ilmi sonsuzdur. Şimdi insanoğlu, "bir şeye eriştik" diyor. Bu zamanın, bütün tarihin en büyük ilmine sahip olduğunu iddia ediyorlar. O yanlıştır. İlim sonsuzdur. Öğrendikleri ilim bir nokta bile değildir. Allah Azze ve Celle'nin ilminin yanında hiçbir şeydir. Yok yapay zekâ, yapmay zekâ, bilmem ne zekâsı... Makinelere de koymuşlar zekâyı. İnsanlar bunlara şaşırıp kalıyor; "Nasıl oluyor, ne kadar büyük" diye. Yahu bu hiçbir şeydir. Allah Azze ve Celle'nin ilminin yanında toz kadar bile değildir. Toz kadar olsa yine büyük bir şey sayılırdı. Allah'ın ilminin yanında, bunların ortaya koyduğu şey nokta bile değildir. Allah Azze ve Celle'nin azametinin hududu yoktur. İnsanlar buradaki icatlarla bir şey yaptıklarını zannediyorlar. Önemli bir şey sanıyorlar. Halbuki onun hiçbir kıymeti yok. Allah Azze ve Celle ile zaten mukayese yapılamaz. "Allah bizden şu kadar fazladır, biz şu kadar azız" gibi bir kıyaslama bile yapılamaz. Çünkü O'nun varlığıdır esas olan. Bizim varlığımız sıfırdır, yoktur. Gerçekten var olan tek, Allah Azze ve Celle'dir. O'nun azametine ve kudretine boyun eğmek lazım. Boyun eğmek lazım, teslim olmak lazım. "Eslim teslem" buyurulmuş; yani teslim ol (Müslüman ol) ki selamete eresin. Yoksa insanoğlunun "Ben bu kadar âlimim, ilmim var, şu kadar ileri gittik" diye iftihar edip kibirlenmesinin bir anlamı yoktur. Tüm bunlar ancak Allah Azze ve Celle'nin ilmine, kudretine ve azametine teslim olunca fayda verir. Yoksa bu hiçbir şeydir yani. Bu ilimlere, buradaki dünya ilmine şaşırmamak lazım. Gerçek ilim, Allah Azze ve Celle'yi bilmektir. O'nu bilmedikten sonra, diğer hiçbir şeyin kıymeti yoktur. Son nefeste Allah Azze ve Celle'nin lütfuna kavuşan, işte o kazanmıştır. Yoksa çok süper zekâ, âlim, ulema denilen o bilgili insanlar... Son zamanlarında akıl da kalmıyor, bir şey de kalmıyor; Allah muhafaza etsin. O zekâ neye yaradı? Hiçbir şeye yaramadı. Fayda veren şey, dediğimiz gibi, Allah'ın azametine boyun eğip teslim olmaktır, İslam'a girmektir inşaAllah. Allah insanlara o güzelliği nasip etsin inşaAllah.

وَلَقَدۡ أَضَلَّ مِنكُمۡ جِبِلّٗا كَثِيرً (36:62) Allah Azze ve Celle bu ayette, şeytanın insanları yanlış yola saptırdığını bildiriyor. Dalalet demek; yanlış yol ve kötü işler demektir. Şeytan kötülüğü emreder ve o yolu gösterir. Hilelerle ve türlü oyunlarla insanları kandırıp yoldan çıkarır. Onlar da gittikleri yolu doğru yol zannederler. Hatta bunu başkalarına da zorla yaptırırlar. Yaptıkları kötü olduğu halde iyi bir şey zannederler. Bu nedir? Bu, şeytanın kandırması ve insanları aldatmasıdır. Onları yoldan çıkarır, onlar da önemli bir şey yaptıklarını sanırlar. Halbuki bu yoldan gidenleri kötü bir akıbet, kötü bir hayat, kötü bir ölüm ve kötü bir ahiret beklemektedir. Tabii bu dalaletin de değişik mertebeleri vardır. Bazıları büsbütün sapıtmıştır; yani kâfirdirler. Kâfir; Allah’a inanmayan, Allah’ı tanımayan kimselere denir. Yahut Ehl-i Kitap dışında kalanlar, putlara veya başka varlıklara tapanlar; bunlar da kâfir sayılır. Bir de Ehl-i Kitap vardır; onlar da yine hakiki peygamberlerin yolundan gitmeyen insanlardır. Onları da şeytan kandırmış, "Siz doğru yoldasınız" diyerek her türlü şeyi yaptırıyor. Bir de Müslüman olduğu halde, dinden çıkmasa bile Müslümanlar arasında fitne çıkaranlar vardır. Müslümanları öldüren, katleden yahut onlara eziyet eden insanlar vardır. Bunlar da "Müslümanız" diyerek Müslümanlara kötülük yapan kimselerdir. Onlar da dalalettedir. Onların da ahirette cezaları vardır. Yaptıkları her şey Allah katında mahfuzdur (kayıtlıdır). Hiçbir şey gizli kalmaz, ahirette onlar da yaptıklarının cezasını çekecekler. Allah insanlara, şeytana kanmasınlar diye akıl fikir vermiştir. Eğer kanarsanız, cezanızı muhakkak çekersiniz. Yol bellidir; Allah Azze ve Celle'nin yolu bellidir. İki yol vardır: Ya şeytanın yolu ya da Allah Azze ve Celle'nin yolu. İnsanların Allah Azze ve Celle'nin yolunu seçmeleri lazımdır, çünkü Allah onlara akıl vermiştir. Bu dalalette olan, yani yanlış yolda giden bazı Müslümanlar "aklı" bile yanlış yorumluyorlar. İmanın esası nedir? "Kur'an ve akıldır" diyorlar. Kur'an tamam; ama "akıl" denilen şey, Peygamber Efendimiz sallAllahu aleyhi ve sellem'in gösterdiği ve anlattığı ölçülerdir. Sırf Kur'an yetmez... Kur'an vardır ama (rehber olan) akıl Sünnet'tir, Peygamber Efendimiz'in aklıdır. Bizim kendi aklımız değildir. Bizim aklımız o kadar kesmez. Herkes kendi aklına göre hareket ederse ortalık karmakarışık olur. İşte bahsettiğim, ayetteki "edalle" ifadesi dalaletten gelir; yani şeytan onları kandırdı demektir. Onlar da kandırılmış oldukları halde alim, ulema diye geçiniyorlar. Şeytan onlarla da oyuncak gibi oynuyor. Allah bizleri şeytanın şerrinden ve o dalalet yolundan gitmekten muhafaza etsin. Hepimizi doğru yoldan ayırmasın inşaAllah.

وَقُلِ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكُمۡۖ فَمَن شَآءَ فَلۡيُؤۡمِن وَمَن شَآءَ فَلۡيَكۡفُرۡۚ (18:29) Allah Azze ve Celle, Hak kelamını söylememizi buyuruyor. "İsteyen iman etsin, isteyen inkâr etsin." diyor. Bu, insanlara Allah Azze ve Celle'nin bir hikmetidir. O'nun hikmetinden sual olunmaz. O'nun ilmini biz mukayese edemeyiz. Bizim ilmimizin sınırı bellidir; Allah Azze ve Celle'nin hududuna ise yetişemeyiz. Makamı en yüksek olan, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'dir. O'nun hikmetlerine ve bildiklerine bizim ulaşmamıza imkan yoktur. Onun için Allah Azze ve Celle, Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem'e buyurmuş: "Bunu söyle; Hakkı söyle." "İsteyen iman etsin, istemeyen kendi bilir." Lakin iman etmeyenlerin hesabı zordur. İman etmek büyük bir nimettir; her defasında dediğimiz gibi büyük bir şereftir. Kazançtır, en büyük kazanç odur. Çünkü dünyada kazanır, kaybedersin; bir şekilde idare edip gidersin. Ölene kadar... Ama öldün mü, artık onun dönüşü yoktur. Geri dönüşü olmaz. Çünkü ruh bedenden çıktı mı onun yeri başkadır, cesedin yeri başka olur. Artık ikisi bir arada olmaz. O olmayınca da hiçbir şey fayda etmez. Onun için Hakkı söyleyeceksin ama zorlamayacaksın. İsteyen iman etsin. Zaten zorlama yapamazsın. İmanın en zayıf olduğu vakitteyiz şimdi. Onun için "yok şöyle yapacağım, böyle yapacağım" değil, sen Hakkı söyle. Hakkı söylerken kimseden utanmak, çekinmek olmaz. Hak kelam budur. Zorlama olmadığı için; ben bunu söylerim, kabul eden eder, etmeyen kendi bilir. Zorla, kafasına vurarak yaptıramazsın, edemezsin. O vakit sana zarar gelir. Onun için bu kelam, Allah Azze ve Celle'nin güzel kelamıdır; makbul olan budur. Hakkı söyle; isteyen kabul etsin, istemeyen etmesin. "İnanıyorum" veya "inanmıyorum" dersen; inanırsan sen kazanırsın. İnanmazsan büyük bir hüsran, büyük bir kayıp olur senin için. Telafisi olmayan bir kayıp. Son nefesini verirken imansız giderse -Allah muhafaza etsin- onun telafisi yok. Dünyadayken yine telafisi olur; tövbe istiğfar edersin, Allah Azze ve Celle affeder. Ama son nefes çıktıktan sonra artık telafi yoktur. Onun için Hakla beraber olmak, Hakkı söylemek ve kabul etmek lazım inşaAllah. Allah, Hakkı kabul edenlerden eylesin bizi.

مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ رِجَالٞ صَدَقُواْ مَا عَٰهَدُواْ ٱللَّهَ عَلَيۡهِۖ فَمِنۡهُم مَّن قَضَىٰ نَحۡبَهُۥ وَمِنۡهُم مَّن يَنتَظِرُۖ (33:23) Allah Azze ve Celle buyuruyor: "O insanlar ki Allah'a verdikleri sözü tuttular, sözlerinden dönmediler." Allah onları "adam" (rical) olarak vasıflandırıyor. "Adam" demek, sadece erkek demek değildir; bir kadın da bu vasıfta olsa, o da adamlık mertebesine yükselmiş olur. Kendini adam sayıp da sözünde durmayan ise ne adamdır ne de kadındır; bunu böyle bilmek lazım. Burada mesele kadın-erkek ayrımı değil; Allah, vasıf olarak sözünde duranları övüyor. Ne buyuruyor? Allah yolunda olup o yolda sebat edenler kıymetli insanlardır, kazananlar onlardır. Onlar, sözünden dönmeyen ve Allah indinde makbul olan kimselerdir. Onlar ecelleri gelince bu yol üzerinde vefat ederler. Yaşadıkları müddetçe de yine aynı şekilde bu yol üzere, verdikleri söz üzere devam ederler. İşte bu vasıf üzere... Şeyh Babamın zamanında İslam ile şereflenen, Alman asıllı bir kardeşimiz -Allah rahmet eylesin- dün vefat etti. O, kırk küsur sene önce Şeyh Babamın huzurunda Müslüman olmuştu. Kendisi bir felsefe profesörüydü. Felsefe dediğin, şek ve şüphe üzerine kurulu bir şeydir. Buna rağmen Şeyh Babamın kerametiyle Allah'a şükür Müslüman oldu. Kırk küsur sene bu yol üzerinde hem kendisine hem de etrafındaki insanlara hizmet etti. Pek çok insan da onun vesilesiyle hidayete erdi. Sadece gayrimüslimler değil... Bazen Müslümanlar da yoldan çıkmış olabiliyor. İşte onları da bu hak yola döndürdü. Nihayetinde Allah'ın sevgili bir kulu olarak bu dünyadan ayrıldı. Mühim olan işte budur: Bu dünyada ne için yaratıldık ve ne iş yaptık? Allah sana niçin yaratıldığını söylüyor; sen ise sersem tavuk gibi dolanıp duruyor, anlamıyorsun. Anlayan insanlar bilirler ki; Hakk'ı bulunca Hakk'a yapışacaksın. O Hak ile öteki dünyaya göçecek, o Hak ile Hakk'ın karşısına çıkacaksın Allah'ın izniyle. Allah hepimizi bu yolda sabit kadem kılsın. Yolda dökülenler oluyor. Oradan oraya koşturup "Bunu beğendim, bunu beğenmedim" derken, bir bakıyorlar ki hiçbir şey bulamadan bu dünyadan göçüp gitmişler. Allah bizi onlardan eylemesin, sabit kadem kılsın. Mevla'yı bulana kadar; orada Peygamber Efendimiz ve meşayihlerimizle buluşana kadar, hepimizi sabit kadem kılsın inşaAllah.