Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

الله همه ما را از فتنه‌های آخرالزمان حفظ کند. فتنه به این معناست که شیطان از همه طرف حمله می‌کند تا ایمان مردم را بدزدد، آن را از آن‌ها بگیرد و آن‌ها را در حالت کفر رها کند. زیرا بزرگ‌ترین دشمن انسان شیطان است. شیطان می‌خواهد انسان را از هرگونه رحمت الله دور نگه دارد. او می‌خواهد ایمانش را بگیرد تا انسان در برابر الله طغیان کند و او را نشناسد. برای تقویت ایمان واقعی، باید از راه پیامبر ما، که درود و سلام بر او باد، پیروی کرد. هرکس در راهی که او نشان داده است - راه اصحاب پیامبر، علما، اولیای الله و مذاهب - بماند، ان‌شاءالله ایمان خود را نجات خواهد داد. در غیر این صورت بدون ایمان خواهد مرد، الله ما را از این امر حفظ کند. فتنه‌ای که اکنون از آن صحبت می‌کنیم، و بدترین بخش آن، کسانی هستند که تحت عنوان «عالم» ظاهر می‌شوند. در ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال گذشته، افرادی پیدا شده‌اند که می‌گویند: «اسلام قدیمی شده است، بیایید آن را تجدید کنیم؛ بیایید دین را اصلاح کنیم، بیایید این کار و آن کار را انجام دهیم.» آن‌ها هیچ اصلاحاتی انجام نمی‌دهند، بلکه مستقیماً افکار دشمنان اسلام را وارد جهان اسلام می‌کنند. به این ترتیب، آن‌ها ایمان مردم را می‌دزدند و آن‌ها را در کفر رها می‌کنند. به همین دلیل باید بسیار مراقب بود. عقیده اهل سنت و جماعت، راه پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم)، مذاهب و طریقت مهم هستند. برای اینکه یک مسلمان بتواند ایمان خود را حفظ کند، مذهب فقهی و راه معنوی (طریقت) از اهمیت زیادی برخوردارند. اگر این‌ها وجود نداشته باشند، انسان از راه منحرف شده و گمراه می‌شود. او گمراه می‌شود و دیگر نمی‌داند چه چیزی درست و چه چیزی نادرست است. او فکر می‌کند کار خوبی انجام می‌دهد، اما در نهایت دچار ناامیدی تلخی خواهد شد. برای او نه ایمانی باقی می‌ماند، نه اسلامی، و نه هیچ چیز دیگری. او بزرگ‌ترین، مهم‌ترین و ارزشمندترین گنجینه خود را از دست می‌دهد. و چرا این‌طور است؟ پیامبر ما این افراد را «علمای سوء» می‌نامد، یعنی «علمای بد، علمای شر». این‌ها علمایی هستند که مردم را گمراه می‌کنند. آن‌ها دو خط به نام اسلام مطالعه می‌کنند و در نهایت خودشان بدون ایمان می‌مانند. آن‌ها در نهایت به کفر می‌رسند و دیگران را نیز گمراه می‌کنند. انسان‌های بیچاره‌ای که با این فکر که «بیایید متدین باشیم، مردم را به ایمان دعوت کنیم و ایمانمان را تقویت کنیم» علم می‌آموزند، سپس به خاطر این به اصطلاح علما، هر آنچه نام ایمان دارد را از دست می‌دهند و در کفر می‌افتند؛ الله ما را حفظ کند. به این موضوع باید دقت زیادی کرد. هرگز نباید در مورد طریقت، شریعت و مذاهب سازش کرد. اصلاً به کسانی که می‌گویند: «این چیزها غیرضروری است» گوش ندهید. مهم نیست به کدام گروه تعلق دارند، چه تعداد کتاب نوشته‌اند یا چه تعداد خواننده دارند؛ از آن‌ها دوری کنید. از چنین علمایی که مذاهب و طریقت‌ها را قبول ندارند، دوری کنید. در گذشته‌ای نه‌چندان دور، در زمان سلطان عبدالحمید دوم، همه آن علما یا شاعرانی که با او مخالفت می‌کردند، کوچک‌ترین ارزشی نداشتند. زیرا آن‌ها سعی کردند اصلاحاتی علیه طریقت و دین انجام دهند، به ابزاری برای شیطان تبدیل شدند و با متحدان شیطان همکاری کردند. هرگز باور نکنید که آن‌ها در راه راست هستند. اینکه چقدر به اسلام ضربه زده‌اند را الله می‌داند، علمای واقعی و انسان‌های آگاه می‌دانند. حتی اگر علمای واقعی صدای خود را در مخالفت بلند کنند، آن‌ها فوراً صدایشان را سرکوب می‌کنند. الله ما را از هر شر و از افراد شرور حفظ کند. بزرگ‌ترین خطر و بزرگ‌ترین گناه بر دوش چنین افرادی است. کسانی که مردم را گمراه می‌کنند، گناه بسیار بزرگی بر گردن دارند. به خاطر آن‌ها در اواخر دوره امپراتوری عثمانی و پس از آن، میلیون‌ها مسلمان نه تنها از نظر معنوی، بلکه از نظر فیزیکی نیز نابود شدند؛ مردم از سرزمین مادری خود رانده شدند. با وجود تمام این ویرانی‌های مادی و معنوی، مردم هنوز هم بیدار نمی‌شوند؛ متأسفانه افراد زیادی هستند که از آن‌ها پیروی می‌کنند. ان‌شاءالله الله به همه ما عقل و هوشیاری عطا کند.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ (2:82) الله عز وجل می‌فرماید: «کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام می‌دهند، برای همیشه در بهشت خواهند ماند.» این وعده راستین الله است. بنابراین اکنون افرادی هستند که می‌پرسند: «ما باید چه کار کنیم؟»؛ آن‌ها می‌پرسند: «وضعیت چگونه است، آیا ما پیشرفت کرده‌ایم یا نه؟» وظیفه این نیست. وظیفه این است: تو باید ایمان داشته باشی و تکلیفت را انجام دهی. وظیفه یک مسلمان چیست؟ اقامه نماز، روزه گرفتن، پرداخت زکات، رفتار نیک با مردم و بنده خوبی برای الله بودن. وظیفه این است. بنابراین در اینجا چیزی به نام «چقدر پیشرفت کرده‌ام، چقدر پسرفت کرده‌ام؟» وجود ندارد. اگر این کارها را انجام می‌دهی، در مسیر درستی هستی؛ دلیلی برای پرسیدن وجود ندارد. اگر از خود می‌پرسی: «آیا پیشرفت کرده‌ام یا پسرفت کرده‌ام؟»؛ به محض اینکه این کارها را رها کنی، پسرفت کرده‌ای. اما اگر به انجام آن‌ها ادامه دهی، الحمدلله، در مسیر درستی هستی؛ تو استقامت نشان داده‌ای و در این راه بدون خستگی یا دلزدگی به پیش می‌روی. شیخ بابا همیشه می‌گفت: «کسی که خسته و دلزده می‌شود، از ما نیست.» افراد زیادی هستند که می‌گویند: «این نماز، این عبادت کی تمام می‌شود؟» الله ما را حفظ کند. باشد که او عبادت ما را پایدار سازد و آن را تا آخرین نفسِ ما تداوم بخشد. به همین دلیل، گاهی برخی از مردم با اشتیاق فراوان قدم در راه می‌گذارند و می‌گویند: «من این کار را خواهم کرد، من آن کار را خواهم کرد.» فقط به اندازه‌ای که در توان داری انجام بده، اما به آن استمرار ببخش. این عبادات باید مانند خوردن و آشامیدن عادی و پیوسته باشند. بنابراین، همان‌طور که انسان زیاد سؤال نمی‌کند: «چه خوردم، چه نوشیدم؟»، عبادت نیز باید به همین شکل باشد. اصلاً نباید نگران این موضوع بود. امروزه مردم تنبل هستند، گاهی سهل‌انگاری می‌کنند؛ دقیقاً در همان زمان است که پسرفت می‌کنند. اما کسی که در همان سطح و بدون کاستی ادامه می‌دهد، همان کسی است که پیروز می‌شود و لیاقت بهشت را می‌یابد. ان‌شاءالله همه لیاقت آن را خواهند داشت؛ اما کسی که بیشتر می‌خواهد، باید استقامت بورزد. این همان چیزی است که اهمیت دارد. اگر استقامت بورزی، الحمدلله، مقامت نیز بالاتر می‌رود. از خود نپرس: «آیا مقامم بالا رفته است یا نه؟»؛ تو خودت را بهتر از همه می‌شناسی. الله به همه ما استقامت عطا فرماید. الله ما را از تنبلی حفظ کند. این بیماری انسان‌هاست، بیماری انسان‌های این آخرالزمان. آن‌ها می‌خواهند بدون هیچ تلاشی به همه چیز برسند. آن‌ها می‌خواهند بدون کار کردن پیروز شوند. این یعنی تنبلی، یک ویژگی بدِ این دوران است. دلزده بودن یعنی فکر کنی: «چه کار باید بکنم، چگونه نفسم را سرگرم کنم، با چه چیزی خودم را مشغول کنم تا حوصله‌ام سر نرود؟» دقیقاً همین یک بیماری است. الله ما را از آن در امان نگه دارد. بیایید برای وضعیت خود شکرگزار باشیم؛ ان‌شاءالله که پایدار باشد. گام برداشتن ما در راه الله عز وجل و در راه پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، پایدار باد. الله ما را ثابت‌قدم بگرداند، ان‌شاءالله.

الله، قادر مطلق و بلندمرتبه، در قرآن مجید می‌فرماید: «در برخی چیزهایی که ناخوشایند می‌دارید، خیری نهفته است و در چیزهایی که دوست می‌دارید، بدی وجود دارد.» بنابراین گمان نکنید که این شر کاملاً بد است. الله، قادر مطلق و بلندمرتبه، در آن نیز خیری می‌آفریند. از آنچه شما شر می‌پندارید، خیر پدید می‌آید. اکنون، وضعیت دنیا به هر حال آشکار است. در هر چیزی خیری نهفته است. برای مسلمان، برای کسی که از اسلام پیروی می‌کند، این خیر است. بدون اذن الله هیچ شری رخ نمی‌دهد. همه چیز در نامه اعمال ما نوشته می‌شود. به عنوان پاداش آن، ان‌شاءالله، الله در آخرت به آن‌ها و به ما نیکی عطا خواهد کرد. بنابراین، بیشتر چیزها در این دنیا در واقع آن‌طور که به نظر می‌رسند، نیستند. آن‌ها اصلاً آن‌گونه که به نظر می‌رسند نیستند. شیطان انسان‌ها را فریب می‌دهد. بدی به هر حال بد است، اما در این دنیا چیزهای بسیاری وجود دارد که بدی را خوب جلوه می‌دهد. شیاطینی وجود دارند، بله حتی شیاطین انسانی، که حتی از خود شیطان هم بدترند. آن‌ها به هر شکلی درمی‌آیند. آن‌ها می‌توانند هر انسانی را فریب دهند. این بدان معناست که الله، قادر مطلق و بلندمرتبه، وضعیت دنیا را به وسیله‌ای برای آزمایش تبدیل کرده تا انسان‌ها را بیازماید. به همین دلیل ما به هر چه رخ می‌دهد به عنوان تقدیر الله نگاه خواهیم کرد. بیایید ببینیم پایان کار چه خواهد شد؛ همان‌طور که می‌گویند: «الله هر چه کند، به زیبایی انجام می‌دهد.» به همین دلیل، برخی از مردم در برابر تقدیر الله به طغیان روی می‌آورند. پناه بر الله، آن‌ها دانسته یا ندانسته طغیان می‌کنند. آن‌ها می‌گویند: «چگونه ممکن است این اتفاق بیفتد؟» پناه بر الله! «چگونه الله متعال اجازه می‌دهد این اتفاق بیفتد؟» چرا نباید اجازه دهد؟ به هر حال بدون اذن او هیچ چیز رخ نمی‌دهد. این افراد باید با دیدن آنچه می‌بینند، توبه کنند و آمرزش بخواهند. هر چه اتفاق بیفتد، الله از آن آگاه است. پناه بر الله، آیا می‌خواهی به الله، قادر مطلق و بلندمرتبه، چیزی یاد بدهی؟ توبه کن و آمرزش بخواه. توبه کن و آمرزش بخواه. برخی به این بسنده نمی‌کنند که فقط در دل به آن فکر کنند؛ احمق‌ها و نادان‌های بسیاری هستند که آن را مستقیماً به زبان می‌آورند. آن‌ها می‌گویند: «ما طغیان می‌کنیم.» در برابر چه کسی می‌خواهی طغیان کنی؟ آیا جایی برای فرار از فرمان و حضور الله داری؟ آیا فکر می‌کنی با طغیان کردن نجات خواهی یافت؟ پناه بر الله. توبه کنید و آمرزش بخواهید. الله در هر چیزی زیباترین را انجام می‌دهد. غمگین نباشید، نگران نباشید. و به کسانی که فقط حرف‌های پوچ می‌زنند گوش ندهید. حقیقت را ببینید. حقیقت همان است که الله می‌خواهد. کسی که همه کارها را انجام می‌دهد الله است، و او همه چیز را به زیباترین شکل انجام می‌دهد. آنچه او انجام می‌دهد نباید زیر سؤال برود. او را نمی‌توان بازخواست کرد. این صبح، صبح جمعه است. بیایید همه توبه کنیم و آمرزش بخواهیم. هر چه از دل‌هایمان گذشته است... پیامبر ما (درود و سلام بر او باد) می‌فرماید: «طغیان نکنید.» هر چیزی حکمتی دارد. برای کسانی که از اسلام پیروی می‌کنند، پایان همه چیز نیک خواهد بود. بنابراین، الله ما را محافظت کند. از شر نفس خود و شیاطین... باشد که او ما را از شر شیاطین انسانی حفظ کند. الله ما را از شر این افرادی که بدی را خوب جلوه می‌دهند و ما را به سوی گناه می‌کشانند، حفظ کند.

وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ (11:113) با ستمگران همراه نباشید، به آن‌ها تمایل پیدا نکنید. آتش به انسانی که به آن‌ها تمایل پیدا کند، خواهد رسید. او نیز آسیب خواهد دید. همیشه با انسان‌های خوب همراه باشید، از ستمگران دوری کنید. ستمگران به هیچ‌کس جز خودشان فکر نمی‌کنند. تمام چیزی که آن‌ها می‌خواهند ستم کردن است، نه هیچ چیز دیگری. جهان پر از ظلم است. در هیچ کجا حتی اثری از عدالت باقی نمانده است. برخی از مردم می‌گویند: «در اروپا عدالت وجود دارد.» این بزرگ‌ترین دروغ است. آن‌ها فقط چیزی را نشان می‌دهند که خودشان می‌خواهند و این‌گونه ظاهر عدالت را به نمایش می‌گذارند. اما در حقیقت چهره واقعی آن‌ها کاملاً متفاوت است. بنابراین در این دنیا به دنبال عدالت نباشید. هیچ چیزی جز ظلم وجود ندارد. بنابراین لازم است که به الله پناه ببریم. بیایید ظلم نکنیم، بیایید به هیچ‌کس ستم نکنیم، ان‌شاءالله. این مهم‌ترین چیز است. در این دنیا باید در برابر ستمگران بسیار هوشیار بود. بیش از حد خود را درگیر این نکنید که چه کسی چه کاری را چرا انجام می‌دهد یا چه کسی بر حق یا ناحق است. الله، بلندمرتبه و توانا، به هر کسی مجازات و پاداشش را می‌دهد. بنابراین از خودت محافظت کن. در کارهای دیگران دخالت نکن. در غیر این صورت تو نیز در ظلم آن‌ها شریک خواهی شد. و آنگاه آتش جهنم به تو نیز خواهد رسید. به تو نیز آسیب خواهد رساند. بنابراین از خودت محافظت کن. درباره هیچ چیزی اظهار نظر نکن. الله با تو خواهد بود. در غیر این صورت به آن‌ها متمایل نشوید و نگویید: «این چنین است، آن چنان است»؛ زیرا دیگر چیزی به نام انسانیت وجود ندارد. متأسفانه. ظلم همه‌چیز را فرا گرفته است. الله ما را حفظ کند. ما ظلم را نمی‌پذیریم. ما نیز با ستمگران نیستیم. الله ما را از راه خود منحرف نکند. الله ما را حفظ کند. درباره ظلم گفته می‌شود: «الظلم ظلمات» (ظلم تاریکی است). ظلم تاریکی است. آن هم قلب و هم زندگی انسان را تاریک می‌کند. بنابراین الله ما را از ظلم حفظ کند، ان‌شاءالله. باشد که او برای امت، مهدی علیه‌السلام را بفرستد تا به این ظلم پایان دهد. زیرا در غیر این صورت این وضعیت پایانی نخواهد داشت.

أَلَا فِي الْفِتْنَةِ سَقَطُوا ۗ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكَافِرِينَ (9:49) هر کس در دام فتنه بیفتد، سزاوار جهنم می‌شود. آنچه ما آن را فتنه می‌نامیم، چیزی است که به انسان‌ها آسیب می‌رساند. فتنه از سوی شیطان می‌آید. شیطان به انسان‌ها آرامش نمی‌دهد، او می‌خواهد همه آن‌ها را به جهنم بکشاند. و این راه به سوی جهنم از طریق فتنه می‌گذرد. راه فتنه به جهنم ختم می‌شود. فتنه چیز مضری است. الله، قادر مطلق و بلندمرتبه، آن را لعنت کرده است؛ و پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز کسی را که فتنه به پا می‌کند، لعنت می‌کند. بنابراین باید مراقب بود. برخی گمان می‌کنند کار خوبی انجام می‌دهند، در حالی که در واقع فتنه به پا می‌کنند. از طریق این فتنه، آن‌ها به انسان‌ها و در درجه اول به خودشان آسیب می‌رسانند. این فتنه از زمان آدم (علیه السلام) همواره رخ داده است، اما در زمان پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز فتنه‌های بزرگی وجود داشت. این فتنه‌ها به کسانی که آن‌ها را ایجاد کردند، آسیب رساند. کسانی که در معرض فتنه قرار می‌گیرند شاید در این دنیا آسیب ببینند، اما پاداش آن‌ها در آخرت بزرگ است. به همین دلیل نباید در دام فتنه افتاد. باید هوشیار بود. شیطان تو را به تله می‌اندازد. شیطان و پیروانش تو را به تله می‌اندازند تا تمام اعمال نیک و ثواب‌هایت را از تو بگیرند. و او همچنین تو را با گناهان فراوان سنگین می‌کند تا به طور حتم وارد جهنم شوی. الله ما را از آن حفظ کند. ما در آخرالزمان زندگی می‌کنیم. پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره فتنه‌های آخرالزمان می‌فرماید که آن‌ها «مانند شبی تاریک» هستند. بنابراین نیازی نیست که ذهن خود را بیش از حد درگیر اتفاقات کنید. هرچه الله مقدر کند، همان می‌شود. چه بخواهی و چه نخواهی، آنچه باید بشود خواهد شد؛ تو فقط باید منتظر بمانی. اگر الله نجات‌دهنده‌ای بفرستد، او تو را در این زمان نجات خواهد داد. تو نمی‌توانی خودت را نجات دهی. اگر می‌خواهی خودت را نجات دهی، فقط در دام فتنه نیفت. با هیچ‌کس درگیر نشو، کورکورانه از کسی اطاعت نکن! اگر از پیروی شیطان دوری کنی، رستگار خواهی شد. بنابراین شیخ بزرگوار ما همواره می‌فرمود: وقتی فتنه‌های بزرگ برپا می‌شود، از خانه خارج نشو و به حرف هیچ‌کس گوش نده. الله ما را حفظ کند. از فتنه‌های شیطان و فتنه‌های آخرالزمان، الله همه ما را در امان بدارد. ان‌شاءالله که او به همه ما هوشیاری عطا فرماید.

پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: «وقتی الله بخواهد کسی را وادار به انجام کاری کند، یعنی یک کار غیرعادی، عقلش را از او می‌گیرد و می‌گذارد کاری را که او مقدر کرده است انجام دهد.» پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: «پس از آن، انسان تعجب می‌کند و می‌پرسد: 'چگونه این کار را کردم؟ چگونه این اشتباه، این عمل را مرتکب شدم؟'» البته همه چیز به اراده الله اتفاق می‌افتد، اما در زندگی چیزهایی وجود دارند که عادی پیش می‌روند و چیزهایی که غیرعادی هستند. وقتی انسانی در راه راست است و ناگهان کارهایی انجام می‌دهد که اصلاً خوب نیستند، کارهایی که حتی نمی‌توان تصور کرد، پس این نیز تجلی‌ای از جانب الله است. این وضعیت برای همه صدق می‌کند؛ چه کوچک، چه بزرگ، چه رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر... هر کسی که باشد، اراده الله کارساز است. از آنجا که این دنیا بهشت نیست، طبیعتاً در آن شکست‌ها، خوبی‌ها و بدی‌هایی وجود خواهد داشت. این اتفاقات ناگزیر باید رخ دهند تا اراده الهی متجلی شود و روند امور تا روز قیامت پیش برود. آخرین مورد از نام‌ها و صفات الله که ما تلاوت می‌کنیم، «الصبور» است. این به معنای «بسیار شکیبا» است. ما در حال حاضر تجلی این نام را تجربه می‌کنیم. اگر این اتفاقات در زمان اقوام پیشین رخ می‌داد، الله عذابی بر آن‌ها می‌فرستاد و همه آن‌ها را با خاک یکسان می‌کرد. اما اکنون، به دلیل تجلی این نام آخر، الله صبور است؛ زیرا هر چیزی زمان خاص خود را دارد. همه چیز به اراده او اتفاق می‌افتد. بنابراین، الله ما را محافظت فرماید. الله ما را از انجام کارهای ناشایست باز دارد. ان‌شاءالله، او نگذارد کاری کنیم که از آن پشیمان شویم. ان‌شاءالله که در کارهای نیک ثابت‌قدم باشیم. باشد که او ما را از کارهای بد دور نگه دارد. الله به اراده خود ما را در راه حق استوار بدارد. زیرا دنیا فانی است و پایان جهان فرا رسیده است. الله مسلمانان را محافظت فرماید و برای اسلام منجی‌ای بفرستد. وضعیت دنیا همان‌طور است که می‌بینید؛ اکنون پایان جهان فرا رسیده است. ان‌شاءالله، مهدی علیه‌السلام ظهور خواهد کرد و همه ما را نجات خواهد داد. با اذن الله، وقتی مهدی علیه‌السلام ظهور کند، تمام بشریت، نه فقط مسلمانان، نجات خواهند یافت. ان‌شاءالله الله او را به‌زودی بفرستد.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين، من أداها قبل الصلاة فهي زكاة مقبولة ومن أداها بعد الصلاة فهي صدقة من الصدقات۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر، یعنی آنچه ما فطریه یا زکات فطر می‌نامیم، به این منظور است که روزه‌داران را از کلمات غیرضروری و زشت و همچنین گناهان پاک کند و برای فقرا غذا فراهم سازد. انسان در ماه رمضان روزه می‌گیرد. هنگامی که او روزه می‌گیرد، باید خود را از کلمات و اعمال بد بر حذر دارد. با این حال، اگر او به این موارد دچار شود، زکات فطریه برای پاک کردن این گناهان عمل می‌کند. در عین حال، آن تأمین غذایی برای فقرا می‌باشد. کسی که آن را قبل از نماز عید بپردازد، برای او یک زکات فطریه پذیرفته شده است. اگر او آن را بعد از نماز عید بدهد، تنها به عنوان یک صدقه معمولی به حساب می‌آید. بنابراین، اگر تا زمان نماز عید داده شود، به عنوان زکات فطر، یعنی فطریه، پذیرفته می‌شود. اگر بعد از ادای نماز داده شود، به عنوان فطریه محسوب نمی‌شود، بلکه یک صدقه عادی است. زیرا پاداش فطریه بسیار بیشتر است و نزد الله مقبول‌تر است. کسی که آن را به موقع ندهد، نه تنها بدهی فطریه خود را تسویه نکرده و گناهکار می‌شود، بلکه از این پاداش بزرگ نیز محروم می‌گردد. به همین دلیل، بیشتر مردم فطریه خود را پیش از نماز عید و در همان ماه رمضان پرداخت می‌کنند. و این کار درست است. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر على كل حر وعبد، ذكر وأنثى، صغير وكبير، فقير وغني، صاعا من تمر أو نصف صاع من قمح۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر برای هر کس - آزاد، برده، مرد، زن، کودک، نوزاد، فقیر یا غنی - به عنوان یک صاع خرما یا نیم صاع گندم واجب است. البته هر کسی که بخواهد می‌تواند بیشتر هم بدهد. یک فرد فقیر باید با توجه به شرایط خود بپردازد. از طرف دیگر، یک فرد ثروتمند می‌تواند بیش از این مقدار تعیین شده بدهد. این مشکلی ندارد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: شهر رمضان معلق بين السماء والأرض لا يرفع إلى الله إلا بزكاة الفطر۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: روزه در ماه رمضان بین آسمان و زمین معلق می‌ماند. تنها زمانی که صدقه فطر پرداخت شود، به سوی الله بالا می‌رود. این بدان معناست که اگر فطریه داده نشود، روزه به طور کامل پذیرفته نمی‌شود. انسان حتماً باید فطریه خود را بپردازد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر صاع تمر أو صاع شعير عن كل رأس، أو صاع بر بين اثنين، صغيرا أو كبير، حر أو عبد، ذكر أو أنثى، غني أو فقير۔ أما غنيكم فيزكيه الله تعالى، وأما فقيركم فيرد الله عليه أكثر مما أعطى۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر برای هر نفر - کوچک، بزرگ، کودک، بزرگسال، آزاد، برده، مرد یا زن - یک صاع از خرما، جو یا گندم است. صاع یک واحد اندازه‌گیری قدیمی است. از آنجا که این واحد اندازه‌گیری امروزه دیگر استفاده نمی‌شود، سازمان دیانت یا مفتی‌ها به مردم اطلاع می‌دهند که چه مقدار باید پرداخت شود. یک فرد فقیر می‌تواند با توجه به وضعیت مالی خود کمتر از مبلغ تعیین شده بدهد. از طرف دیگر، یک فرد ثروتمند می‌تواند بیشتر بدهد. الله ثروتمندان شما را از طریق فطریه از گناهانشان پاک خواهد کرد. و اما فقرای شما، الله بسیار بیشتر از آنچه داده‌اند به آن‌ها باز خواهد گرداند. این بدان معناست که نباید گفت: «من فقیرم، نمی‌توانم چیزی بدهم.» فرد فقیر نیز باید پرداخت کند تا الله، با اذن الله، بسیار بیشتر از آنچه پرداخت کرده را به او بازگرداند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر على كل إنسان مدان من دقيق أو قمح، ومن الشعير صاع، ومن التمر والزبيب أو تمر صاع صاع۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر معادل مقدار دو مُد آرد یا گندم است. امروزه البته پرداخت این به صورت مواد غذایی می‌تواند دشوار باشد. در اینجا این کار به ندرت انجام می‌شود، اما آن‌طور که می‌شنویم، در برخی از کشورهای عربی مانند مکه یا مدینه به مردم آرد یا گندم می‌دهند. اما نیازمند با آن چه کار کند؟ او مجبور است آن را بگیرد و با یک دهم قیمت دوباره بفروشد. این کار ضروری نیست. می‌توان معادل این مواد غذایی را به صورت پول نقد مستقیماً به فقرا داد. این نیز جایز است؛ لازم نیست حتماً به صورت مواد غذایی داده شود. از جو، کشمش یا خرما، برای هر فرد یک صاع واجب است. این بدان معناست که برای یک خانواده تنها یک بار پرداخت نمی‌شود؛ بلکه فطریه باید برای هر یک از اعضای خانواده جداگانه پرداخت شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر صاع من تمر أو صاع من شعير أو مدان من حنطة عن كل صغير وكبير حر وعبد۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: زکات فطریه باید برای همه داده شود - خواه کوچک، بزرگ، آزاد، برده، کودک، نوزاد، زن، مرد، پیر یا جوان. مقدار آن به میزان یک صاع خرما یا جو تعیین شده است. پیمانه‌ای به نام صاع احتمالاً معادل حدود یک کیلوگرم است. در مقابل، از گندم باید دو مُد داده شود. در گذشته البته کیلوگرمی وجود نداشت و بر اساس این پیمانه‌ها محاسبه می‌شد. امروزه معادل آن را می‌دهند و الله آن را می‌پذیرد. با این حال، این باید قبل از نماز عید پرداخت شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر على كل صغير وكبير، ذكر وأنثى، يهودي أو نصراني، حر أو مملوك، نصف صاع من بر أو صاع من تمر أو صاع من شعير۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر به میزان نیم صاع گندم یا یک صاع خرما یا جو برای همه واجب است - کوچک، بزرگ، مرد، زن، یهودی، مسیحی، آزاد یا برده. این بدان معناست که اگر مسلمانی برده‌ای یهودی یا مسیحی داشته باشد، برای او واجب است که به نام آن‌ها نیز فطریه بدهد. انسان باید از طرف آن‌ها نیز فطریه را بپردازد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: الفطرة على كل مسلم۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: زکات فطریه برای هر مسلمانی واجب است. این بدان معناست که یک فرد باید هم برای خودش و هم برای افرادی که تحت سرپرستی او هستند، فطریه بدهد.

مولانا شیخ ناظم همیشه می‌فرمودند که انسان تا زمانی که زنده است، باید قدر وقت خود را بداند. برای انسانی که هزار سال در گور می‌ماند، بهتر بود که بتواند حتی یک بار هم که شده بگوید «لا اله الا الله محمد رسول الله». به همین دلیل، انسان تا زمانی که در این دنیا زندگی می‌کند باید قدر این وقت را بداند. او باید آمادگی‌های خود را بر این اساس فراهم کند. انسان باید هر کاری که در توان دارد انجام دهد، تا جایی که می‌تواند برای آخرت خود دعا بخواند و کارهای نیک انجام دهد. زیرا در آخرت، در گور، دیگر هیچ کاری از دست انسان برنمی‌آید. تنها چیزی که برای او مفید است این است که فرزند صالحی از خود به جای بگذارد که پس از او برایش دعا کند؛ اما با این حال بهترین چیز این است که انسان تا زمانی که زنده است قدر زندگی خود را بداند و آن را هدر ندهد. زیرا مردم خود را با مشغولیت‌های غیرضروری بسیار و کارهای بیهوده سرگرم می‌کنند. در گذشته در قهوه‌خانه‌ها وقت می‌گذراندند و به این طرف و آن طرف می‌رفتند. اکنون دیگر حتی به قهوه‌خانه هم نمی‌روند؛ از صبح تا شب، از شب تا صبح، بدون اینکه از خانه خارج شوند، با تماشای این و آن وقت خود را تلف می‌کنند. همان‌طور که وقت خود را تلف می‌کنند، گاهی اوقات مرتکب گناه نیز می‌شوند. آنها به چیزهای بد نیز نگاه می‌کنند. آنها به چیزهایی نگاه می‌کنند که عقلشان را تیره و تار می‌کند. بنابراین ما نباید وقت گران‌بهای خود را با چنین چیزهای غیرضروری هدر دهیم. کسانی که این کار را می‌کنند، گمان می‌کنند که فقط دارند وقت می‌گذرانند. در حالی که این وقت‌گذرانی «لهو» (غفلت و سرگرمی) است. در یک آیه شریفه قرآن آمده است: «انما الحیاة الدنیا لعب و لهو». (۴۷:۳۶) این بدان معناست: «زندگی این دنیا چیزی جز بازی و سرگرمی نیست.» انسان نباید این کارهای بی‌معنی را انجام دهد. باید فقط کارهایی را انجام داد که مفید هستند؛ نیازی به انجام کارهای غیرضروری نیست. این چیزهای غیرضروری هیچ زندگی جدیدی یا فایده دیگری برای شما به ارمغان نمی‌آورند. باید به این موضوع توجه داشت. زندگی باارزش است، وقت ما گران‌بهاست. هدر دادن وقت با چیزهای بی‌معنی، زیان بزرگی است. عاقلانه نیست که جواهرات گران‌بها را کنار بگذاریم و خود را با زباله‌های غیرضروری مشغول کنیم. الله به همه ما زندگی پربرکتی عطا فرماید. بیایید برای آخرت کار کنیم، ان‌شاءالله. الله یاور ما باشد. او ما را از دام‌های شیطان دور نگه دارد. الله به امت کمک کند.

إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ (22:38) الله از کسانی که ایمان آورده‌اند دفاع و محافظت می‌کند. این وعده حقیقی او، کلام اوست. مؤمنان، صاحبان حقیقی ایمان، تحت حمایت و پناه الله قرار دارند. آن‌ها به هر حال هیچ مشغله‌ای جز یاد الله و عبادت او ندارند. مهم نیست دیگران سعی در انجام چه کاری داشته باشند، الله از آن‌ها محافظت می‌کند. آن‌ها تحت پناه الله هستند، آن‌ها با الله هستند. بنابراین، کسی که با الله است، همواره به رستگاری دست یافته است. او همیشه پیروز و موفق است. او صاحب همه نیکی‌هاست. اما کسی که با الله نیست، به انواع سختی‌ها، چه بزرگ و چه کوچک، گرفتار می‌شود. بنابراین، بودن در راه الله یک نعمت بزرگ و فضیلتی عظیم است. زیرا الله هر که را بخواهد هدایت می‌کند و از هر که نخواهد، آن را دریغ می‌دارد. امروزه، مردم به خاطر کارهای بدی که انجام می‌دهند به خود می‌بالند. آن‌ها فکر می‌کنند در حال انجام کار خوبی هستند. در حالی که آنچه انجام می‌دهند تنها به خودشان آسیب می‌رساند. البته این کار به دیگران نیز آسیب می‌رساند. وقتی به دیگران آسیب می‌رسانند، بار این گناه نیز بر دوش آن‌ها سنگینی می‌کند. در نهایت آن‌ها به هر حال مجازات خود را خواهند دید. به همین دلیل، کسی که با الله است همیشه در خوبی، زیبایی و نیکی کامل قرار دارد. از این رو، انسان نباید اجازه دهد که قلبش به سمت بدی متمایل شود. زیرا شیطان بدی را برای انسان‌ها خوب جلوه می‌دهد و خوبی را بد. الله از ما محافظت کند. او ما را از تله‌ها و شر شیطان محافظت کند. الله ما را از پناه خود و از این ایمان جدا نسازد. او به ایمان ما قدرت ببخشد. ما در آخرالزمان قرار داریم؛ هزاران چیز در قلب انسان شک ایجاد می‌کند و افکار نادرست را به ذهن او می‌آورد. بنابراین هرگز نباید از راه راست منحرف شد. به محض اینکه این راه را یافتید، محکم به آن بچسبید. الله می‌فرماید: وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ (3:103) الله می‌فرماید: «همگی به ریسمان و راه الله چنگ زنید و پراکنده نشوید.» الله از ما محافظت کند، ان‌شاءالله که همیشه در این راه استوار بمانیم.

فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ (85:16) الله، عزوجل، کسی است که هرچه بخواهد انجام می‌دهد و هرچه اراده کند محقق می‌سازد. همان‌طور که شاعر گفت: «بگذار ببینیم پروردگار چه می‌کند؛ هر کاری کند، نیکو می‌کند.» او می‌گوید: «فقط تماشا کنید.» وضعیت کنونی دقیقاً همین‌طور است. مردم می‌گویند: «دنیا رو به پایان است»، اما همه چیز با تقدیر الله، با فرمان الله اتفاق می‌افتد. نه تو و نه ما نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم؛ این در دست هیچ‌کس نیست. او هرچه می‌خواهد انجام می‌دهد. گفته می‌شود «فعال»، به این معنا که الله، عزوجل، کسی است که اراده‌اش را کاملاً عملی می‌کند و همه چیز را دقیقاً همان‌طور که می‌خواهد انجام می‌دهد. با اراده‌ی او نمی‌توان مخالفت کرد؛ هیچ چیز نمی‌تواند سد راه اراده‌ی او شود. به همین دلیل، مسلمان در تسلیم کامل قرار دارد. تو باید خود را تسلیم الله، عزوجل، کنی. هیچ دلیلی وجود ندارد که بیش از حد در این باره فکر کنی: «من چه باید بکنم؟»؛ در نهایت همان چیزی رخ می‌دهد که الله، عزوجل، می‌گوید. بنابراین با او باشید. بیایید با الله، عزوجل، باشیم تا او به ما رحم کند و به ما نیکی عطا فرماید. هیچ دلیلی برای نگرانی یا ترس وجود ندارد. او ارحم الراحمین است؛ مهربان‌ترین مهربانان. هیچ‌کس مهربان‌تر از او نیست. حتی اگر بشریت همه چیز را در دست داشت، باز هم رحمت، اراده‌ی خود الله، عزوجل، است. این یکی از صفات زیبای الله، عزوجل، جل جلاله است. صفت او رحمت است. به همین دلیل مسلمان همه چیز را به الله سپرده است. اراده‌ی او با اذن الله برای مسلمان سودمند است. اما برای غیرمسلمان، این خشم و عذاب است. الله ما را از آن حفظ کند. ان‌شاءالله بیایید در زندگی‌مان آرام باشیم. برای کسی که خود را تسلیم می‌کند، همه چیز با آسودگی می‌آید و می‌رود. برای کسی که تسلیم نمی‌شود، عذاب، رنج و ناراحتی مداوم وجود دارد. الله ما را محافظت کند. الله همه‌ی ما را محافظت کند، ان‌شاءالله.