Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا ٱلذِّكۡرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ (15:9) الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، می‌فرماید: «ما قرآن مجید را نازل کردیم و ما حافظ آن هستیم.» آن تحت حفاظت است – بدون تغییر و تحریف. زیرا سایر کتاب‌های آسمانی که از زمان آدم نازل شده‌اند – تورات معروف، انجیل، زبور و تمام صحیفه‌های پیش از قرآن – تحریف و تغییر یافته‌اند. به همین دلیل قرآن مجید همان‌گونه که نازل شد، باقی مانده است؛ زیرا الله فرموده است: «ما آن را حفظ کرده‌ایم.» آخرین پیامبر، پیامبر ماست، صلی الله علیه و آله و سلم. همان‌طور که الله دین خود، اسلام را حفظ می‌کند، درباره قرآن فرموده است: «ما آن را حفظ کرده‌ایم» تا تغییر نیابد؛ و هیچ‌کس توانایی تغییر آن را نداشته است. قرآن مجید از طریق زبان مبارک پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، به دوران ما رسیده است. اما پیش از آنکه روز قیامت فرا رسد، آن نیز از روی زمین برداشته خواهد شد. این یکی از نشانه‌های بزرگ روز قیامت است. دیگر نه مسلمانی و نه حافظ قرآنی روی زمین باقی نخواهد ماند. هنگامی که قرآن کریم را باز کنید، خواهید دید که نوشته‌ها پاک شده‌اند؛ و دیگر چیزی دیده نخواهد شد. این بدان معناست که تا آن زمان محفوظ خواهد ماند. پیش از آن زمان، قطعاً هیچ تغییری رخ نخواهد داد. اما با حکمت الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، هنگامی که روز قیامت نزدیک شود، قرآن به عنوان یکی از نشانه‌های بزرگ از روی زمین برداشته می‌شود. در آن زمان دیگر هیچ مسلمانی وجود ندارد، تنها کافران باقی می‌مانند؛ و الله روز قیامت را بر آنان جاری می‌سازد. این قرآن مجید کلام الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه است. او هر چه بخواهد انجام می‌دهد؛ و هم اوست که آن را حفظ می‌کند. قرآن بر زبان پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، جاری شد. پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، در زمان خود اجازه ندادند احادیث شریف نوشته شوند تا سردرگمی ایجاد نشود. تا حدیث و قرآن با یکدیگر آمیخته نشوند. بدین‌سان قرآن به تقدیر الله محفوظ ماند. اما پس از پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، صحابه شروع به نوشتن و انتقال احادیث روایت‌شده کردند. نحوه زندگی بر اساس قرآن مجید و اسلام، توسط احادیث شریف برای ما تبیین شده است. این احادیث تا به امروز به دست ما رسیده‌اند. هر کس این را بپذیرد، مسلمان واقعی است. اما کسی که به احادیث ایراد بگیرد، یا منافق است یا مسلمان نیست. زیرا کسی که به پیامبر ما احترام نگذارد، یا منافق است یا بویی از ایمان نبرده است. حتی اگر در ظاهر مسلمان به نظر برسد، در حقیقت فردی بی‌ایمان است. باید به این موضوع بسیار توجه داشت. کسانی که از راه پیامبر ما پیروی می‌کنند باید بدانند: این راه متشکل از حدیث و قرآن است. پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، خود فرمودند: «من دو چیز را در میان شما به یادگار گذاشتم: قرآن و سنت خود را.» باید از این راه پیروی کرد. اهل بیت و تمام صحابه در این احادیث و سنت گنجانده شده‌اند. برخی تنها به «اهل بیت» استناد می‌کنند. اما در احادیث پیامبر ما، صلی الله علیه و آله و سلم، نیز بیانات بسیاری وجود دارد که می‌فرماید: «به آنان احترام بگذارید، مراقب حق آنان باشید.» اما بنیاد و اساس، قرآن و سنت است. و آنچه ما سنت می‌نامیم، اعمال و گفتار پیامبر ماست – یعنی همان احادیث. در آخرالزمان فتنه بسیاری حاکم می‌شود و افراد زیادی هستند که ایجاد سردرگمی می‌کنند. افرادی پیدا می‌شوند که ادعا می‌کنند: «نه، این درست است، آن غلط است؛ نه، این‌طور بود، نه، آن‌طور بود.» اما این احادیث توسط علمای بزرگ آن زمان گردآوری شده‌اند. در صداقت و اعتبار آنان هیچ شکی نیست. علمای حدیثی مانند بخاری، مسلم، ترمذی و ابن ماجه در آن زمان این کار را انجام دادند. تمام علوم حدیثی بعدی نیز بر پایه کار آنان بنا شده است. باید به آنان احترام گذاشت. کوچکترین تردیدی در ایمان و مورد اعتماد بودن آنان وجود ندارد. الله از آنان راضی باد. الله به همه ما توفیق دهد که در راه او ثابت‌قدم بمانیم.

آیا این یک حدیث است یا روایتی از شیوخ بزرگ؟ دقیقاً نمی‌دانم، اما... در این روایت آمده است. پرسیده شد: «کیف اصبحتم؟» یعنی: «چگونه صبح کردید؟» پاسخ این است: «اصبحنا و اصبح الملک لله.» ما صبح کردیم و فرمانروایی از آنِ الله است. می‌خوابیم، فرمانروایی از آنِ الله است؛ بیدار می‌شویم، فرمانروایی از آنِ الله است. همه چیز از آنِ اللهِ عزیز و متعال است. دیروز، فردا، امروز... همه چیز از آنِ اللهِ عزیز و متعال است. فرمانروایی از آنِ اوست، مُلکِ اوست. الحمدلله. ان‌شاءالله زندگی ما به این صورت سپری شود. در حالی که مردم می‌گویند «آه، سال نو بود، آه این، آه آن»، باز یک سال از عمر ما گذشت. بیایید ان‌شاءالله با این حال – در تسلیم بودن در برابر قدرت و عظمت الله – بخوابیم و بیدار شویم. باشد که روزهایمان این‌گونه بگذرد، سال‌هایمان این‌گونه بگذرد، تمام عمرمان این‌گونه سپری شود. ان‌شاءالله هدف ما این است. بسیاری هستند که می‌پرسند و جستجو می‌کنند: «برای چه، به چه منظوری ما اینجا هستیم؟»، اما درک نمی‌کنند: «ما خلق شده‌ایم.» کافران بسیاری وجود دارند، بسیاری که به الله ایمان ندارند. الله آن‌ها را نیز هدایت کند. آن‌ها باید دریابند که برای چه خلق شده‌اند، برای چه زنده هستند. چرا که جهل بار سنگینی است. جهل به چه معناست؟ همان نادانی است. آن کسی که جاهل نامیده می‌شود، انسانی است که نمی‌داند برای چه وجود دارد. او نمی‌فهمد چرا خلق شده است؛ گویی ناگهان همین‌طوری در این دنیا پیدا شده است. پدر و مادر او را بزرگ کردند، به دانشگاه فرستادند؛ اما بعد از آن منحرف شد. او با افراد بی‌خرد نشست و برخاست کرد، این نادان‌ها را عاقل پنداشت و با آن‌ها گمراه شد. ای انسان، تو به میل خودت به این دنیا نیامده‌ای. به راستی، آن کسی که تو را فرستاد، که تو را خلق کرد، اللهِ عزیز و متعال است. او به تو نشان داد که چه باید بکنی و پیامبران را فرستاد. علما، صحابه... انواع انسان‌هایی هستند که راه را نشان می‌دهند. اما تو هنوز گیج و نادان می‌پرسی: «به چه منظوری من اینجا هستم؟» چه بدانی و چه ندانی: اگر بدانی، آرامش می‌یابی، به صلح می‌رسی. اگر ندانی، تمام عمرت در حالی می‌گذرد که به این سو و آن سو پرتاب می‌شوی و به همه جا برخورد می‌کنی. و در آخر تو را در گودالی می‌اندازند. الله ما را محفوظ بدارد. ان‌شاءالله روزهایمان آن‌طور باشد که الله می‌خواهد. و سال‌هایمان نیز ان‌شاءالله... البته این سال هیچ تقدسی ندارد، هیچ ویژگی خاصی ندارد. سال میلادی فقط برای زمان‌سنجی است؛ هیچ فایده یا برکت دیگری ندارد. برای حساب و کتاب خوب است. اما از نظر معنوی هیچ تقدس، قداست یا برکتی ندارد. ان‌شاءالله الله به همه ما سال‌های پربرکتی عنایت فرماید. امیدواریم که سال پیش رو بهتر باشد و ما با مهدی علیه‌السلام باشیم. این دعا مهم است، این دعا لازم است، ان‌شاءالله. الله راضی باشد.

پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) چنین فرمودند: «هیچ‌یک از شما مؤمن واقعی نیست، تا زمانی که برای برادر مؤمن خود آنچه را نخواهد که برای خود می‌خواهد.» هر کسی می‌تواند ادعا کند که مسلمان است. اما کسانی که ایمان راستین دارند – مؤمنان حقیقی – اندک هستند. بنابراین: اگر مؤمنی برای برادر مسلمانش خیر نخواهد، هنوز به این درجه از ایمان نرسیده است. کسی که ایمان راستین دارد، برای دیگر مؤمنان تنها خیر می‌خواهد. او تا جایی که بتواند به آن‌ها کمک می‌کند. او هر گونه کمکی را ارائه می‌دهد، چه مادی و چه معنوی. او تا جایی که در توان دارد، تمام تلاش خود را می‌کند. الله بر هیچ جانی تکلیفی بیش از توانش نمی‌نهد. او از هیچ‌کس کاری را که توان انجامش را ندارد، نمی‌خواهد. انسان باید آنچه را که به او دستور داده شده، انجام دهد. برای مثال، در اسلام زکات وجود دارد. زکات یک واجب (فرض) است. حتماً باید پرداخت شود. زیرا این کار برای انسان‌ها و مؤمنان سودمند است. بی‌تردید، نیاز فقرا را برطرف می‌کند. نوع دیگر کمک، هدایت کردن است. نشان دادن راه دین – همان راه راستین. نمی‌توان همین‌طور به میل خود فتوا داد. یک فتوا باید آن‌گونه باشد که علمای اهل سنت و جماعت بیان کرده‌اند. اهل سنت و جماعت، اهل طریقت هستند. کسی که جزو آنان نباشد، راهش جداست. زیرا این افراد طبق نظر شخصی خود فتوا می‌دهند. پیروان طریقت از راهی پیروی می‌کنند که از پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) نشأت گرفته است. دقیقاً همین راه راستین است. هر کس این راه را دنبال کند، نجات می‌یابد. هر کس از آن پیروی نکند، یا هلاک می‌شود و یا بازیچه دست دیگران می‌گردد. آنگاه دیگران او را به بیراهه می‌کشانند. آن شخص سپس گمان می‌کند که از دین پیروی می‌کند. در حالی که دیگر هیچ ربطی به دین ندارد و دشمن آن می‌شود. زیرا کسی که دستورات پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) را انجام ندهد و به ایشان احترام نگذارد، از دین خارج می‌شود. او آنگاه طبق نظر شخصی خود قضاوت کرده است. بنابراین کسانی که ادعا می‌کنند «ما مسلمان هستیم»، اما به دیگر مسلمانان آزار می‌رسانند، مسلمانان واقعی نیستند. آن‌ها ایمان واقعی ندارند. پناه بر الله، آن‌ها حتی ممکن است از ایمان خارج شوند. به همین دلیل باید محتاط بود. نشان دادن راه درست به مردم نیز از ملزومات ایمان است. به کسانی که می‌پذیرند بگویید؛ با کسانی که آن را رد می‌کنند، زیاد وقت صرف نکنید. بگذارید هر چه می‌خواهند بکنند؛ این موضوع مربوط به خودشان است. پاداش مؤمنانی که راه راست را نشان می‌دهند و خیرخواه هستند، نزد الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه است. هر آنچه انجام می‌دهند، نزد الله ثبت شده است. پاداششان را الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، می‌دهد. الله ما را از ایمان جدا نگرداند. ان‌شاءالله ما را از راه راست منحرف نکند. ما را بازیچه دست شیطان قرار ندهد.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ كُلُواْ مِمَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ حَلَٰلٗا طَيِّبٗا (2:168) الله متعال و بلندمرتبه می‌فرماید: «از چیزهای پاکیزه بخورید.» این فرمان الله متعال است. او هم به مسلمانان و هم به تمام بشریت فرمان می‌دهد که پاکیزه بخورند. منظور از «پاکیزه» در اینجا، همان حلال و مجاز است. زیرا آنچه حلال نیست، نمی‌تواند پاک باشد. این واژه «پاک» دارای ابعاد مادی و معنوی است. از لحاظ مادی، الکل، گوشت خوک و سایر محرمات طبیعتاً پاک نیستند؛ آن‌ها پلیدی هستند. آن‌ها نجس (ناپاک شرعی) هستند. الله متعال می‌فرماید: «از آن‌ها نخورید.» جنبه معنوی آن مربوط به خوردن حرام است. اگر مال خود را با حرام مخلوط کنی، آن مال ناپاک می‌شود. ناپاک در اینجا به معنای «نجس» است، یعنی صرفاً پلیدی و کثیفی. این بدین معناست: ممکن است گوشتی خریده باشی که ذبح شرعی (حلال) و تمیز دارد، اما اگر پول آن دزدی باشد یا از منبعی حرام به دست آمده باشد، آن کالا را آلوده کرده‌ای. آن چیزی که با چنین پولی می‌خری، برایت برکتی نخواهد داشت. حتی آن غذا هم دیگر حلال نیست. زیرا تو حرام مصرف می‌کنی و حرام ناپاک است. آنچه ما نجاست می‌نامیم، چیزی جز پلیدی نیست. هر شکلی از این ناپاکی، گناه است. فضولات انسانی نیز نجس محسوب می‌شوند. وقتی کسی آن چیزهای بد را بخورد، حکمش همان است. پس مثل این است که فضولات خورده باشی - با عرض پوزش - یا همان حرام را. مسئله این است. باید آن را این‌گونه صریح بیان کرد تا درک شود. گفته‌اند: «در دین حیا (ی بی‌جا) نیست.» نباید از بیان صریح حقیقت خجالت کشید. این را باید برای مردم توضیح داد. حتماً آن ضرب‌المثل را می‌شناسید: «مال دولت مانند دریاست؛ هر کس از آن نخورد، مانند خوک احمق است»... اما این‌طور نیست. دقیقاً برعکس است. کسی که به‌ناحق از آن استفاده کند، شبیه آن حیوان است. هر کس حرام بخورد، مانند آن حیوان نجس می‌شود. الله ما را حفظ کند. هوشیار باشید، باید بسیار مراقب بود. خوردن مال ناپاک هرگز برای کسی خوشبختی نیاورده است؛ هیچ سودی ندارد. اموال خود را پاک نگه دارید. آن را آلوده و نجس نکنید. اگر غذای فوق‌العاده‌ای درست شود و ذره‌ای کثیفی در آن بیفتد، غوغا به پا می‌شود. فریاد می‌زنند: «وای، موش در غذا افتاده! مو در غذاست!» و الم‌شنگه به راه می‌اندازند. در حالی که آنچه می‌خورند، از قبل کاملاً نجس بوده، چرا که حرام مصرف می‌کنند. الله ما را حفظ کند. چه موش در غذا باشد و چه حرام بخوری، تفاوتی نمی‌کند. الله ما را در پناه خود گیرد. ان‌شاءالله به ما هوشیاری عطا فرماید تا حرام نخوریم. الله ما را محفوظ بدارد. الله ما را از ارتکاب گناه، چه دانسته و چه ندانسته، حفظ کند. او ما را روزی پاک نصیب گرداند تا پاک بخوریم و بنوشیم. تا ان‌شاءالله پاک به درگاه الله وارد شویم.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الضُّحَى، فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ نَادَى مُنَادٍ: أَيْنَ الَّذِينَ كَانُوا يُدَاوِمُونَ عَلَى صَلَاةِ الضُّحَى؟ هَذَا بَابُكُمْ فَادْخُلُوهُ بِرَحْمَةِ اللَّهِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «همانا در بهشت دری وجود دارد که به آن "ضحی" (قبل از ظهر) گفته می‌شود.» در روز قیامت، ندا دهنده‌ای صدا می‌زند: «کجایند کسانی که همواره نماز ضحی می‌خواندند؟» ندا داده می‌شود: «این درِ شماست، پس به رحمت الله از آن وارد شوید.» نماز ضحی می‌تواند با دو رکعت آغاز شود و به صورت چهار، شش، هشت یا تا دوازده رکعت خوانده شود. اما برای ورود از آن در، خواندن دو رکعت نیز کافی است. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: رَكْعَتَانِ مِنَ الضُّحَى تَعْدِلَانِ عِنْدَ اللَّهِ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ مُتَقَبَّلَتَيْنِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «دو رکعت نماز در وقت ضحی نزد الله برابر با پاداش دو حج و یک عمره پذیرفته شده است.» انسان حداقل دو رکعت می‌خواند، اما بیشتر از آن نیز ممکن است. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: سَأَلْتُ رَبِّي أَنْ يَكْتُبَ عَلَى أُمَّتِي سُبْحَةَ الضُّحَى، فَقَالَ: تِلْكَ صَلَاةُ الْمَلَائِكَةِ، مَنْ شَاءَ صَلَّاهَا وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهَا پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «از پروردگارم خواستم که نماز ضحی را بر امتم واجب گرداند.» این بدان معناست که پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) آرزو داشتند که این نماز واجب (فرض) شود. پروردگارم، الله عز و جل، فرمود: «این نماز، نماز فرشتگان است.» «هر کس بخواهد آن را می‌خواند و هر کس بخواهد آن را ترک می‌کند.» پس این یک واجب نیست، بلکه نماز فرشتگان است؛ گفته شده است: هر کس بخواهد می‌تواند آن را بخواند و هر کس نخواهد، مجبور نیست. کسی که می‌خواهد این نماز را بخواند، نباید قبل از اینکه خورشید کاملاً بالا بیاید، این کار را انجام دهد. وقت ضحی حدود یک یا یک و نیم ساعت بعد از وقت اشراق آغاز می‌شود، زمانی که خورشید به وضوح ارتفاع گرفته باشد. نماز اشراق بیست دقیقه یا نیم ساعت بعد از طلوع خورشید خوانده می‌شود؛ ضحی زمانِ بعد از آن است. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: صَلُّوا رَكْعَتَيِ الضُّحَى بِسُورَتَيْهَا: وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا، وَالضُّحَى پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «دو رکعت نماز ضحی را با سوره‌های مخصوص آن بخوانید.» بنابراین ایشان توصیه می‌فرمایند که آن را با سوره‌های «الشمس» و «الضحی» بخوانید. «شمس» زمان طلوع خورشید را توصیف می‌کند؛ «ضحی» به زمان قبل از ظهر اشاره دارد و این نماز نیز به همین نام خوانده می‌شود. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: صَلَاةُ الأَوَّابِينَ حِينَ تَرْمَضُ الْفِصَالُ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «نماز اوابین – یعنی کسانی که به سوی الله باز می‌گردند – در زمانی است که پاهای بچه شترها از شدت گرما می‌سوزد.» واژه «اوابین» به معنای کسانی است که بسیار به سوی الله توبه و بازگشت می‌کنند. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: صَلَاةُ الضُّحَى صَلَاةُ الأَوَّابِينَ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «نماز ضحی، نماز اوابین است، یعنی کسانی که به سوی الله باز می‌گردند.» این نمازِ کسانی است که جهت‌گیری‌شان در تمام امور همواره به سوی الله است. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: كُلُّ سُلَامَى مِنْ بَنِي آدَمَ فِي كُلِّ يَوْمٍ صَدَقَةٌ... وَيُجْزِئُ عَنْ ذَلِكَ كُلِّهِ رَكْعَتَا الضُّحَى پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هر روز برای هر یک از مفاصل انسان صدقه‌ای واجب است.» بدن انسان ۳۶۰ مفصل دارد؛ به عنوان یک مسلمان، باید برای هر یک از آنها صدقه شکرگزاری داد. هر کس بتواند، آن را می‌پردازد؛ و هر کس نتواند، دو رکعت نماز ضحی جایگزین همه آن‌ها می‌شود. زیرا شاید انسان هر روز به یاد نداشته باشد که جداگانه صدقه بدهد؛ نماز ضحی به صورت کلی جایگزین همه آن‌ها می‌شود. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: عَلَيْكُمْ بِرَكْعَتَيِ الضُّحَى فَإِنَّ فِيهِمَا الرَّغَائِب پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «به دو رکعت نماز ضحی پایبند باشید.» «زیرا در آن پاداش بزرگی نهفته است.» هم پاداش آن بزرگ است و هم الله به واسطه این نماز خواسته‌های بنده را برآورده می‌سازد. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: يَا ابْنَ آدَمَ، لَا تَعْجِزْ عَنْ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ فِي أَوَّلِ النَّهَارِ أَكْفِكَ آخِرَهُ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) نقل می‌فرمایند که الله متعال، الله عز و جل، چنین می‌فرماید: «ای فرزند آدم! در ابتدای روز از خواندن چهار رکعت برای من عاجز (و تنبل) نباش تا من در پایان روز تو را کفایت کنم.» این بدان معناست که الله عز و جل می‌فرماید: «من تو را در تمام طول روز از بلایا حفظ خواهم کرد.» به همین دلیل نماز صبح و نماز ضحیِ پس از آن، انسان را محافظت می‌کنند؛ انسان خود را در پناه الله قرار می‌دهد. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: كُتِبَ عَلَيَّ النَّحْرُ وَلَمْ يُكْتَبْ عَلَيْكُمْ، وَأُمِرْتُ بِصَلَاةِ الضُّحَى وَلَمْ تُؤْمَرُوا بِهَا پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «قربانی کردن بر من نوشته (واجب) شد.» این بدان معناست که قربانی برای ما فرض نیست، بلکه واجب است. برای پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) برخی عبادات فرض بودند، در حالی که برای ما ممکن است واجب یا سنت مؤکده باشند. «اما قربانی کردن بر شما به عنوان فرض نوشته نشده است.» «به من دستور داده شد که نماز ضحی را بخوانم، اما به شما دستور داده نشد.» این نماز برای پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) تقریباً حکم واجب را دارد؛ نزد ما هر کس بخواهد آن را می‌خواند و هر کس نخواهد، ترک می‌کند. اما عبادتِ قربانی برای کسانی که توانایی مالی دارند، حکم واجب را دارد. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ سَبَّحَ سُبْحَةَ الضُّحَى حَوْلًا مُجَرَّمًا، كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هر کس یک سال کامل نماز ضحی را در وقتش به جا آورد...» «...الله برای او برائت (رهایی) از آتش دوزخ را می‌نویسد.» برای شخصی که این نماز را یک سال بخواند، آزادی از جهنم نوشته می‌شود. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ حَافَظَ عَلَى شُفْعَةِ الضُّحَى غُفِرَتْ لَهُ ذُنُوبُهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هر کس بر دو رکعت نماز ضحی مداومت ورزد...» «...گناهانش آمرزیده می‌شود، حتی اگر به اندازه کف دریا باشد.» چیزی بیشمارتر از کف دریا وجود ندارد؛ حتی اگر انسان این‌قدر گناهکار باشد، الله او را می‌بخشد. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ صَلَّى الضُّحَى أَرْبَعًا وَقَبْلَ الأُولَى أَرْبَعًا، بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هر کس نماز ضحی را چهار رکعت بخواند...» «...و قبل از نماز ظهر چهار رکعت بخواند، الله برای او خانه‌ای در بهشت بنا می‌کند.» معمولاً ضحی دو رکعت است، اما اگر کسی چهار رکعت بخواند پرفضیلت‌تر است. علاوه بر این، سنت اول نماز ظهر نزد ما سنت مؤکده است و از چهار رکعت تشکیل شده است. امروزه افراد خاصی پیدا شده‌اند که این نمازهای سنت را نمی‌خوانند. با وجود اینکه فضیلت بزرگ سنت را می‌بینند، کسانی هستند که خود را مسلمان معرفی می‌کنند و می‌گویند: «این کار را نکنید.» قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: مَنْ صَلَّى الضُّحَى اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً، بَنَى اللَّهُ لَهُ قَصْرًا فِي الْجَنَّةِ مِنْ ذَهَبٍ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هر کس نماز ضحی را دوازده رکعت بخواند، الله برای او کاخی از طلا در بهشت بنا می‌کند.» قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: لَا يُحَافِظُ عَلَى صَلَاةِ الضُّحَى إِلَّا أَوَّابٌ، وَهِيَ صَلَاةُ الأَوَّابِينَ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: «هیچ کس بر نماز ضحی مداومت نمی‌کند مگر اواب – یعنی انسانی که صادقانه به سوی الله باز می‌گردد.» «زیرا نماز ضحی، نماز اوابین است.» فرستاده الله راست گفت در آنچه فرمود، یا همان‌گونه که بیان کرد.

ان‌شاءالله که خیر باشد، ان‌شاءالله که باعث خیر شود. نیکی همیشه به نیکی می‌انجامد. و بدی به بدی منتهی می‌شود. بنابراین شکر الله: این راهی که مولانا شیخ ناظم و همچنین اساتید به ما نشان داده‌اند، برای مردم، برای مسلمانان – خلاصه برای همه – راه نیکی است. می‌گویند: «هر که نیکی کند، نیکی خواهد دید.» الله، آن قادر و متعال، هیچ چیز را فراموش نمی‌کند؛ حتی اگر به اندازه ذره‌ای نیکی کنی، قطعاً پاداشت را دریافت خواهی کرد. همچنین الله، آن قادر و متعال، می‌فرماید: اگر بدی کنی و توبه نکنی، سزای آن را خواهی یافت، حتی اگر به اندازه ذره‌ای باشد. این دقیقاً همان چیزی است که پیامبر ما و تمام پیامبران دیگر به مردم آموخته‌اند. بسیاری اکنون فکر می‌کنند که این فقط مربوط به آخرت است: «اگر نیکی کنم، در آخرت پاداشش را می‌گیرم...» در حالی که این امری کلی است؛ یعنی هم برای دنیا و هم برای آخرت، نه فقط برای زندگی پس از مرگ. اگر در دنیا نیکی کرده باشی، قطعاً پاداش این نیکی را دریافت خواهی کرد. اگر مرتکب بدی شده باشی، قطعاً پیامدها و مجازات آن را همین‌جا متحمل خواهی شد. تو اینجا رنج خواهی کشید و در آخرت نیز رنج خواهی برد، مگر آنکه توبه کنی. اما اگر اینجا کار بدی انجام دهی، مجازاتت را بکشی و سپس به این درک برسی: «آه، من اشتباه کردم...» ...و اگر بگویی: «دست‌کم مجازات را اینجا پس دادم تا در آخرت رنج نکشم»، و توبه کنی، طلب بخشش نمایی و به سوی الله بازگردی، آنگاه از عذاب آخرت در امان خواهی ماند. اما در دنیا، مجازات ظلمی که انجام شده قطعاً اجرا می‌شود. به همین دلیل، این راه مسلمان، راه ایمان و اسلام، راهی بسیار زیباست. انسان دست‌کم اینجا عواقب را می‌بیند؛ چرا که دنیا محل آزمایش است و هر عملی پیامدهایی دارد. انسان این مجازات را متحمل می‌شود تا سر عقل بیاید و از بار این گناه رهایی یابد. اما اگر لجبازی کنی و بگویی: «نه، من هر کاری دلم بخواهد می‌کنم»، آنگاه این در دنیا هم سودی برایت نخواهد داشت. کارهای بدی که مرتکب شده‌ای، در دنیا چیزی جز رنج برایت به همراه نخواهند داشت. اما در آخرت، مجازات آن بسیار سخت‌تر خواهد بود. الله ما را حفظ کند. مردم باید این را بدانند. تمام پیامبران، تمام صحابه و مؤمنان برای نیکی زندگی می‌کنند. آن‌ها بدی را نمی‌خواهند. زیرا آن‌ها آنچه را که الله دوست دارد، دوست دارند و آنچه را که الله نمی‌پسندد، دوست ندارند. الله ما را حفظ کند؛ از پلیدی‌ها، گناهان و شر، الله ما را محفوظ بدارد.

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱرۡكَعُواْ مَعَ ٱلرَّـٰكِعِينَ (2:43) الله، آن قادر متعال و بلندمرتبه می‌فرماید: هر کاری که انجام می‌دهید، برای رضای الله انجام دهید و علم بیاموزید. این‌ها مجالس علم هستند. وقتی انسان در آنجا حضور دارد، مکان‌هایی هستند که نظر لطف الله بر آن‌هاست و الله آن‌ها را دوست دارد. البته که انسان به این مجالس می‌آید تا بیاموزد. فرقی نمی‌کند کدام شیخ یا استادی صحبت می‌کند: وقتی مردم بیرون می‌روند، بیشترِ آن را فراموش کرده‌اند. الله متعال انسان را فراموشکار آفریده است. با این حال، در ذهن برخی باقی می‌ماند. مهم این است که در این مجلس حاضر باشید و این رزق معنوی را دریافت کنید. وقتی انسان آن را دریافت می‌کند، در درونش باقی می‌ماند. حتی اگر آدم به یاد نیاورد که «چی بود؟»... قضیه کودکانی که در درس گوش می‌دهند و فراموش می‌کنند، متفاوت است. اما آنچه در این مجالس شنیده می‌شود، به درون انسان نفوذ می‌کند - حتی به‌طور ناخودآگاه - و بر معنویت او اثر می‌گذارد. فایده‌اش ماندگار است. حتی اگر خود شخص نداند، باعث برکت می‌شود. معنویت را تقویت می‌کند، یعنی دنیای درون مستحکم می‌شود. وگرنه خیلی‌ها می‌آیند و می‌گویند: «من انجام دادم، اما فایده‌ای نداشت» یا حرف‌هایی شبیه این. نه، اگر عبادتی انجام داده‌ای، بدون شک فایده‌ای دارد. انتظار نداشته باش که به زور همان لحظه نتیجه‌اش را ببینی. به راهت ادامه بده، استقامت کن. این راه به اذن الله برای دنیا و آخرتت خوب است. این برای زندگی‌ات بهترین چیز است. آن وقت افراد بی‌ایمان، آن بندگان خدا (بیچاره‌ها)، باز می‌پرسند: «چرا به این دنیا آمده‌ایم؟» خب، تو به میل خودت نیامده‌ای؛ الله تو را آفریده است. هدف ما چیست؟ هدف تو بندگی الله و بودن در راه اوست. موضوع بر سر دریافت این معنویت زیبا و جذب آن در روحت است. فرقی نمی‌کند بپرسی: «چرا خلق شدم؟ اینجا چه کار دارم؟»... چه بگویی و چه نگویی: الله تو را برای این هدف آفریده و به این دنیا آورده است. این وضعیت را خیر بدان تا عاقبتت به خیر شود. برای اینکه حالت خوب شود، از بدی دوری کن. خودت را از این افکار بد رها کن. وقتی می‌پرسی «هدفم چیست؟»، به شیطان یا شک و تردیدهای خودت گوش نده. هدف تو بندگی الله و بودن در راه اوست. آنچه الله به تو می‌دهد را بپذیر؛ ردش نکن، بلکه قبولش کن. آن را بپذیر و همان‌طور که گفتم، در این مجالس پربرکت بنشین. چه متوجه شوی و چه نشوی: این تجلی و رحمتی که الله نازل می‌کند، به درون تو و روحت نفوذ می‌کند. این زیبایی ان‌شاءالله تا ابد با تو خواهد ماند. ان‌شاءالله الله مجالس ما را پایدار بدارد.

يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمۡ وَيَهۡدِيَكُمۡ (4:26) الله، آن قادر متعال و بلندمرتبه، می‌فرماید که می‌خواهد شما را هدایت کند و به شما خیر عطا فرماید. در مقابل، شیطان خواهان بدی است؛ او می‌خواهد شما را به اعمال زشت گمراه کند، این فرموده الله است. البته این بخشی از حکمت و سرّ الله است. حتی اگر ما نتوانیم حکمت و راز نهفته در آن را دریابیم، اما باید بدانیم که انسان می‌تواند بر نفس خود مسلط شود و از راه الله پیروی کند. پیمودن این راه بدون اطاعت از نفس کاملاً ممکن است. البته نفس فشار سنگینی می‌آورد؛ حرام را بیشتر دوست دارد و بیشتر مایل به ارتکاب آن است. حال آنکه در طرف دیگر، در مسیری که الله فرمان داده است، هر نوع خیر و زیبایی نهفته است. حتی اگر هر سال همان حرف‌ها زده شود: در تکرار هزاران فایده است. با تکرار، انسان آنچه را که فراموش کرده است به یاد می‌آورد. ما در روزهای پربرکت و در ماه‌های پربرکتی قرار داریم. اما در طرف دیگر، حرام و هر نوع شر وجود دارد. و آن چیست؟ سال نو، شب سال نو. با این به اصطلاح سال نو، شیطان مردم را فریب می‌دهد و وادارشان می‌کند تا برای کارهای بیهوده تدارک ببینند. می‌گویند می‌خواهند شادی کنند و خوش بگذرانند... واقعاً برای چه خوشحالید؟ ما این را نمی‌فهمیم! انسان‌های عاقل و بالغ... کسانی که هزار برابر بیشتر از ما درس خوانده‌اند، دانشگاهیان، شخصیت‌های محترم – آن‌ها خود را برای این چیزهای پوچ آماده می‌کنند. از یک ماه قبل می‌گویند: «ما این کار را می‌کنیم، آن کار را می‌کنیم» و خانه‌ها و خیابان‌ها را تزیین می‌کنند. چه فایده‌ای دارد؟ هیچ. چیزی جز ضرر نیست. در این ایام کارهایی انجام می‌شود که الله دوست ندارد، کارهایی که هرگز تأیید نمی‌کند و درباره‌شان می‌فرماید: «این کار را نکنید». به همین دلیل، چیزی جز تاریکی و شر به همراه ندارد. محیط نه از نیکی، بلکه از بدی پر می‌شود. هر سال مردم در سراسر جهان خوشحالی می‌کنند که «سال نو می‌آید». همان‌طور که مولانا شیخ ناظم فرمودند: امروزه هر روز بدتر از روز قبل است؛ روزِ آینده بدتر از روزِ گذشته است. بدتر و بدتر... نه بهتر. با این حال خوشحال‌اند و می‌گویند: «سال نو بهتر خواهد بود، ما فلان و بهمان کار را خواهیم کرد.» می‌گویند: «بیایید با خوشحالی سال نو را شروع کنیم»... خوشحال نخواهند بود؛ صبح به خاطر سمی که نوشیده‌اند، با سردرد شدید بیدار می‌شوند. خود را این‌گونه تسلی می‌دهند: «تمام شد، حالا از نو شروع می‌شود.» الله ما را حفظ کند. بیایید کاری نکنیم که موجب ناخشنودی الله شود. کارهایی را انجام دهید که الله دوست دارد و الله می‌خواهد. چه در شب سال نو باشد و چه در روزهای دیگر... آن‌ها مناسبت‌های بی‌شماری ابداع کرده‌اند: روز ولنتاین، روز قاشق، روز الاغ، روز حیوانات... هدف فقط دوشیدن مردم و بیرون کشیدن پول از جیب آن‌هاست. و به کسانی که همراهی می‌کنند می‌خندند و می‌گویند: «ببینید این احمق‌ها چه کار می‌کنند.» می‌گویند: «ما از این راه درآمد عالی داریم و این مردم دقیقاً همان راهی را می‌روند که ما تعیین می‌کنیم.» هر سال چیز جدیدی می‌آورند، یک رسم بد دیگر. و مردم مانند گوسفندان دنبال آن‌ها می‌دوند. می‌گویند: «زشت است اگر همراهی نکنیم، باید انجامش دهیم.» پس آن‌ها با القای حس خجالت، مردم را وادار به انجام این کارها می‌کنند. می‌گویند: «ما انسان‌های مدرنی هستیم؛ اگر این کار را نکنیم، انتقاد می‌شنویم. ما افراد باکلاسی هستیم، نه عقب‌مانده.» در حالی که آنهایی که «عقب‌مانده» خطابشان می‌کنند، هزار بار بهتر از خودشان هستند؛ آن‌ها حداقل می‌دانند چه می‌کنند. الله ما را حفظ کند. الله به انسان‌ها عقل بدهد، بیش از این چیزی نمی‌گوییم. الله ما را از دریای عقل جدا نکند.

الله را شکر که توفیق درک این شب را یافتیم، باشد که الله آن را بپذیرد. ان‌شاءالله همه چیز به خیر منتهی شود و وسیله‌ای برای هدایت باشد. آنچه این مردم بیش از هر چیز به آن نیاز دارند، هدایت است، تا در راه الله قرار گیرند. امید است که این غذای روحانی در این شب دریافت شده باشد. باشد که الله این امت را هدایت کند و این شب وسیله‌ای برای آن باشد. ان‌شاءالله اعمالشان در جهت رضایت الله باشد. اگر لغزش‌هایی وجود داشته، باشد که الله آنها را نیز ببخشد. مردم باید توبه کنند. زیرا بسیاری هستند که دانسته یا ندانسته - به خاطر منافع دنیوی - نه تنها به خود، بلکه به دیگران نیز آسیب می‌رسانند. او به خاطر نفس و منفعت خود به دیگران آسیب می‌زند و سپس برمی‌خیزد و فریاد می‌زند: «مرا نجات دهید!» نجات تو هم‌اکنون در همان جایی است که هستی. هر جا که جایگاه توست، نجات تو نیز همان‌جاست. تنها الله می‌تواند به تو کمک کند؛ غیر از الله هیچ‌کس نیست که تو را یاری کند. زیرا تو بدی کرده‌ای، مرتکب خطا شده‌ای و رنج‌های گوناگونی به مردم تحمیل کرده‌ای. حق آنان را اکنون تنها الله می‌تواند ببخشد. ما که می‌بینیم: کسانی که چنین می‌کنند، اکنون به هر دری می‌زنند تا پولی به دست آورند. چرا؟ زیرا دیگر ایمانی وجود ندارد، تربیت اسلامی وجود ندارد. بعد از عثمانی‌ها، شیطان حکم‌فرماست. حتی ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال قبل از پایان عثمانی‌ها، انقلاب فرانسه رخ داد و بلا و مصیبت را برای جهان به ارمغان آورد. این انقلاب فرانسه تمام جهان را در بر گرفت. تا به امروز جهان در دستان آن‌هاست، در دستان این شیاطین. هرچه بخواهند را سفید جلوه می‌دهند، هرچه بخواهند را سیاه، و هرچه بخواهند را خوب معرفی می‌کنند. به همین دلیل، آن‌ها دانش، تربیت و تمام آن ارزش‌های زیبایی را که در زمان عثمانی آموزش داده می‌شد، از بین برده و دور انداخته‌اند. آن‌ها فقط بدی را آموزش می‌دهند و چیز دیگری یاد نمی‌دهند. این وضعیت جهان است. متأسفانه باید این را هم بگویم: وضعیت جهان هرگز بهتر نخواهد شد. تحت این شرایط هرگز اصلاح نخواهد شد. همان‌طور که مولانا شیخ ناظمِ من فرمودند: تا زمانی که مهدی علیه‌السلام نیاید، اوضاع بهتر نخواهد شد. حتی اگر گفته شود: «بیایید امیدوار باشیم، بیایید تلاش کنیم»، بیهوده است؛ در قلب مردم امروزی چنان چیزهایی ریشه دوانده که هر سخنی بی‌فایده است. برخی را قهرمان می‌پندارند، اما کسانی که بعد از عثمانی‌ها آمدند، چیزی جز خائن نیستند. آن‌ها به مردم، به ویژه مسلمانان، آسیب می‌رسانند. چرا؟ او گمان می‌کند که نفعی به نفس خود می‌رساند. و سپس هر کاری که بخواهد انجام می‌دهد. همان‌طور که گفته شد: این نظم درست نخواهد شد. ما این را نمی‌گوییم تا ناامیدی را رواج دهیم، بلکه برای آن است که به درگاه الله التماس کنیم تا مهدی علیه‌السلام هرچه زودتر بیاید. تا او این آلودگی را از تمام جهان پاک کند. تا او آن آلودگی درون همه ما و درون نفس ما را بزداید و دور بریزد. زیرا این ناپاکی در همه ما وجود دارد؛ ما را به چنین حالی انداخته‌اند - الله ما را حفظ کند. به محض اینکه انسان به مقامی می‌رسد، فوراً شروع به انجام کارهای بد می‌کند. چنین وضعیتی پیش آمده است، الله ما را حفظ کند. باشد که الله به حرمت این شب، مهدی علیه‌السلام را هرچه زودتر بفرستد. می‌بینید که چه سیستم‌های متفاوتی بعد از عثمانی‌ها آمدند. کافر آمد، کمونیست آمد، آتئیست آمد، و کسانی هم آمدند که ادعا می‌کردند «من مسلمانم»، اما بیشترین ضربه را به مسلمانان زدند. این جهان تنها به شیوه‌ای که پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) بشارت داده‌اند، اصلاح خواهد شد. باشد که الله او را زودتر بفرستد و ان‌شاءالله ما آن روزهای زیبا را ببینیم.

تمام ستایش‌ها مخصوص الله است که ما را در این دین شگفت‌انگیز آفرید. سپاس بی‌پایان او را سزاست، زیرا تنها به اراده اوست که ما در این حال قرار داریم. این‌ها احوالات فوق‌العاده‌ای هستند؛ باید قدر آن‌ها را دانست. امروز اولین پنجشنبه ماه رجب است؛ امشب شبی مبارک است، شب لیلة الرغائب. در شب لیلة الرغائب دعاها مستجاب می‌شوند. البته دعاها همیشه شنیده می‌شوند، اما این روز مقام ویژه‌ای دارد. این شب چنین ویژگی خاصی دارد؛ شبی است که الله آن را دوست دارد. شبی است که توسط پیامبر ما (درود بر او باد) گرامی داشته شده است. رجب از ماههای مبارک است؛ پاداش اعمال نیک در آن بزرگتر از سایر ماه‌هاست. به همین دلیل در این شب شکرگزاری کرده و به درگاه الله دعا می‌کنند و روز را روزه می‌گیرند. ان‌شاءالله انسان شب را با ذکر و دعا سپری می‌کند. هر کس نماز قضایی دارد، آن‌ها را به جا می‌آورد. انسان نماز خود را پیش از خواب می‌خواند و بعداً برای نماز تهجد برمی‌خیزد. پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) می‌فرماید: «در این صورت مانند آن است که تمام شب را به عبادت گذرانده باشد.» برخی نیز این شب‌ها را کاملاً بیدار می‌مانند. اما حتی اگر بخوابد، به این پاداش دست می‌یابد و چنان محسوب می‌شود که شب را با یاد الله زنده نگه داشته است. بنابراین، این شب‌ها نشانه‌ای از سخاوت الله و لطف او به ماست. لطف او همیشگی است، اما در چنین مناسبت‌هایی الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، می‌خواهد بیشتر عطا کند. او عطا کردن را دوست دارد، او نیکی کردن را دوست دارد. طبیعت انسان متفاوت است، اما شیوه الله سخاوت است. «کرم» به معنای سخاوت است. یعنی جستجوی فرصتی برای عطا کردنِ دوباره، برای بخشیدنِ بیشتر؛ اراده الله چنین است. پس می‌فرماید: «از من بخواهید» و هرگز درنگ نکنید. نگویید «ما زیاد درخواست کرده‌ایم»؛ بخواهید، مدام بخواهید، با اصرار بخواهید، این فرموده الله است. اما الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، در فضل و کرم خود می‌فرماید: «از من بخواهید.» «بخواهید تا عطا کنم؛ گنجینه‌های من هرگز خالی نمی‌شوند.» مَا عِندَكُمۡ يَنفَدُ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ بَاقٖۗ (16:96) آنچه نزد شماست فانی می‌شود، تمام دارایی‌های دنیوی به پایان می‌رسد؛ اما آنچه نزد الله است جاودانه است و هرگز تمام نمی‌شود. تمام ستایش‌ها مخصوص الله است. پس این شب، شبی مبارک است، الله آن را پربرکت گرداند. الله از گنجینه‌های بی‌پایانش به ما ایمان عطا فرماید. تا به کسی محتاج نباشیم، ان‌شاءالله او به ما سعادت دنیا و آخرت را ارزانی دارد.