Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوا وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ (16:128) الله – قادر و متعال – می‌فرماید: الله با کسانی است که از او پروا دارند و نیکی می‌کنند. اگر کسی می‌خواهد با الله باشد، باید بداند: انسانی که از الله می‌ترسد، ذاتاً هیچ کار بدی انجام نمی‌دهد. انسانی که از الله شرم دارد، مرتکب اعمال بد نمی‌شود. انسانی که از الله می‌ترسد، نیکی می‌کند. احسان به معنای نیکی کردن است؛ محسن به کسانی گفته می‌شود که نیکی می‌کنند. الله آن‌ها را دوست دارد. و انسان‌هایی که او دوستشان دارد، انسان‌های خوبی هستند. آن‌ها رستگاران واقعی هستند؛ انسانیت حقیقی در وجودشان نهفته است. خارج از وجود آن‌ها، نیازی نیست به دنبال انسانیت بگردی. هرچه ایمان یک انسان کمتر باشد، بیشتر به همنوعان خود آسیب می‌رساند. اما هرچه ایمان و ترس از الله در او بیشتر باشد، کمتر باید از او ترسید. از او فقط می‌توان انتظار نیکی داشت. به همین دلیل، بندگانی که الله آن‌ها را دوست دارد، مورد رضایت او نیز هستند. انسان باید همواره نیکی را در سر داشته باشد. او برای رضای الله دوست می‌دارد و برای رضای الله رد می‌کند. حتی اگر دشمنی بورزد، این کار را تنها برای خشنودی الله انجام می‌دهد. رد کردن در این معنا به این مفهوم است که انسان از کارهای بد بیزار باشد. نشان دادن مخالفت نسبت به یک انسان به این معناست که در حالی که کارهای بد او را ناپسند می‌دانیم، برایش دعا کنیم: «باشد که الله او را هدایت کند». او تلاش می‌کند تا از اعمال بد دوری کند و تسلیم نفس خود نمی‌شود. نفس همواره به سوی بدی و هر آنچه زیان‌آور است، گرایش دارد. باید این گرایش را مهار کرد و به مسیر خوبی هدایت نمود. راه دیگری وجود ندارد، باید آن را به معنای واقعی کلمه به سمت مسیر درست کشاند. با این شعار که: «بیا، هر چه می‌خواهی به تو می‌دهم، و بعد از آن تو از من اطاعت کن» – این‌گونه کار پیش نمی‌رود. هرچه بیشتر تسلیم نفس شوی، چیزهای بدتری طلب خواهد کرد؛ این امر پایانی ندارد. خواسته‌ها و طمع آن بی‌حد و مرز است. به همین دلیل باید از الله ترسید. باید از این ترسید که از راه الله منحرف شد. الله ما را از آن محفوظ بدارد. زیرا این همان چیزی است که باید از آن ترسید. در نهایت، انسانی که از الله می‌ترسد، هر کار نیکی را انجام می‌دهد. اما کسی که ترسی از الله ندارد، قادر به انجام هر نوع بدی است. حتی وحشی‌ترین موجودات نیز نمی‌توانند به اندازه انسان‌هایی که از الله نمی‌ترسند، بی‌رحم باشند. زیرا کسی که از الله نمی‌ترسد، برای جان انسان‌ها ارزشی قائل نیست و آن را خوار می‌شمارد. در مقابل، انسانی که از الله می‌ترسد، حتی از آزار رساندن به یک مورچه نیز ابا دارد. الله ما را در زمره این انسان‌ها قرار دهد. ان‌شاءالله او ما را در زمره کسانی قرار دهد که از الله می‌ترسند. ان‌شاءالله او ما را از کسانی قرار دهد که استوار در راه راست باقی می‌مانند.

أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (10:62) الله عز و جل می‌فرماید: «همانا بندگان محبوب الله نه ترسی دارند و نه اندوهگین می‌شوند.» از آنجا که می‌دانند همه چیز از جانب الله است، نه اندوهی احساس می‌کنند و نه نگرانی‌ای. آن‌ها به طور کامل و تمام عیار به الله توکل می‌کنند. آن‌ها بندگانی هستند که الله دوستشان دارد. «اولیاء» بودن به معنای بنده‌ی محبوب الله بودن است. هر کسی می‌تواند از اولیاء شود. گاهی اوقات مردم می‌پرسند: «چگونه ما نیز می‌توانیم از اولیاء شویم؟» اگر از تقدیر الله و نعمت‌های او راضی باشی، تسلیم شوی و بپذیری که همه چیز از جانب اوست، الله تو را یکی از بندگان محبوب خود می‌گرداند. «ولی» بودن صرفاً به معنای بنده‌ی محبوب او بودن است. به این معنا که از اولیاء بودن لزوماً به معنای انجام کرامات نیست – مسئله فقط این نیست. همان‌طور که گفته شد: هر کس مطیع الله باشد، به آنچه او به وی عطا کرده خشنود بوده و سپاسگزار او باشد، در زمره‌ی بندگان محبوبش قرار می‌گیرد. اما اگر کسی دائماً شکایت کند و از هیچ چیز راضی نباشد، فقط به خودش آسیب می‌رساند. چنین شخصی دائماً گرفتار نگرانی و اندوه است؛ او هرگز به آرامش درونی دست نخواهد یافت. از یک سو، سختی‌هایی که تحمل کرده بی‌نتیجه می‌مانند و از سوی دیگر، چیزهایی که از الله درخواست کرده برآورده نمی‌شوند. انسان باید برای آنچه الله به او داده است، سپاسگزار باشد. بزرگ‌ترینِ تمام نعمت‌ها، ایمان است. اگر ایمان داشته باشی، هر چیز دیگری آسان است. البته اتفاقات ناخوشایندی رخ می‌دهد، این ویژگی انسانی است؛ انسان گاهی سرخورده و غمگین می‌شود یا احساس دل‌تنگی می‌کند. اما به جای شکایت از این وضعیت، باید در این آگاهی که این نیز از جانب الله عز و جل است، آرامش یافت. ذکر به معنای یاد کردن الله است. ذکر می‌تواند بر زبان جاری شود، اما از طریق حالت درونی ما نیز تجلی می‌یابد. ذکر از طریق حالت درونی به این معناست: با آگاهی پیوسته به اینکه همه چیز از جانب الله است، انسان در هر ثانیه و دقیقه به یاد اوست. بنابراین، باشد که الله ما را از بندگان محبوب خود بگرداند. ما باید همواره در نظر داشته باشیم: هر کاری که انسان‌ها انجام می‌دهند، به اراده‌ی الله رخ می‌دهد. هیچ چیزی که بدون خشنودی او صورت گیرد، از سوی او پذیرفته نمی‌شود. هر آنچه الله عز و جل به ما می‌بخشد، برکت و لطفی از جانب اوست. باشد که الله با فضل و کرم خود با ما رفتار کند و هیچ آزمایشی بر ما تحمیل ننماید. این بسیار مهم است: هرگز درخواست آزمایش و امتحان نکنید. گاهی اوقات مردم تصور می‌کنند که یک آزمایش آسان است و برای رسیدن به مقام بالاتر معنوی، آن را طلب می‌کنند. هرگز مرتکب این اشتباه نشوید! ما بندگانی هستیم که به رحمت او نیازمندیم. آزمایش‌ها برای ما دشوار هستند. آن را طلب نکنید. ان‌شاءالله که الله ما را از آن محفوظ بدارد. باشد که الله همواره از روی فضل خود به ما عطا فرماید. ان‌شاءالله که او همه‌ی ما را از بندگان محبوب خود بگرداند.

تبسمك في وجه أخيك لك صدقة، وأمرك بالمعروف ونهيك عن المنكر صدقة، وإرشادك الرجل في أرض الضلال لك صدقة، وإماطتك الحجر والشوك والعظم عن الطريق لك صدقة، وإفراغك من دلوك في دلو أخيك لك صدقة. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: انواع مختلفی از صدقه وجود دارد. صدقه فقط شامل کمک‌های مالی نیست، بلکه اعمال دیگر را نیز در بر می‌گیرد. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، چنین فرمود: لبخند زدن به برادر مسلمانت، برای تو یک صدقه است. این بدان معناست: لبخند زدن به یک مسلمان، برخورد دوستانه با او و خنداندن او، یک صدقه است. امر به معروف و نهی از منکر، برای تو یک صدقه است. یعنی، تو به نیکی‌ها توجه می‌کنی و می‌گویی: «این خوب و زیباست، و آن دیگری مضر است.» نصیحت کردن کسی برای دست کشیدن از صفات و اعمال بد نیز یک صدقه است. به این ترتیب، این کار برای تو به عنوان صدقه محسوب می‌شود و پاداش متناسب با آن را دریافت می‌کنی. نشان دادن راه و کمک کردن به کسی که راه را نمی‌شناسد، برای تو یک صدقه است. وقتی کسی به دنبال خیابان یا آدرسی می‌گردد و می‌پرسد: «آن کجاست؟ کدام راه درست است؟ این خیابان به کجا می‌رود؟»، نشان دادن راه درست به او یک صدقه است. برخی از افراد نادان عمداً به چنین اشخاصی راه اشتباه را نشان می‌دهند. آن‌ها این کار را برای سرگرمی انجام می‌دهند، اما چنین چیزی شوخی نیست. بنابراین: اگر راه را می‌دانی، آن را توضیح بده. اگر نه، فقط بگو: «من نمی‌دانم، لطفاً از شخص دیگری بپرسید.» برداشتن چیزهایی مانند سنگ، استخوان یا خار از سر راه که ممکن است مانع عبور دیگران شود، برای تو یک صدقه است. این بدان معناست: تمیز و امن نگه داشتن راه‌ها نیز برای تو یک صدقه است. برداشتن یک سنگ یا کنار زدن یک استخوان یا خار، صدقه محسوب می‌شود. ریختن آب از سطل خودت به سطل برادر مسلمان نیازمندت، برای تو یک صدقه است. یعنی: تو آب می‌آوری و سطل او خالی است. تو به او کمک می‌کنی، از آب خود به او می‌دهی و سپس برای خودت آب می‌آوری. این نیز برای تو یک صدقه است. إسماع الأصم صدقة. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: فهماندن چیزی به یک فرد ناشنوا یا کم‌شنوا، یک صدقه است. آنقدر بلند صحبت کردن که او بتواند بشنود، و تکرار آن تا زمانی که متوجه شود، یک صدقه است. اگر آن شخص مادرزاد ناشنوا باشد، ارتباط برقرار کردن با او از طریق زبان اشاره تا حد امکان، نیز برای تو صدقه محسوب می‌شود. على كل مسلم صدقة، فإن لم يجد فليعمل بيده فينفع نفسه ويتصدق، فإن لم يستطع فيعين ذا الحاجة الملهوف، فإن لم يفعل فليأمر بالخير، وإن لم يفعل فليمسك عن الشر فإنه له صدقة. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: هر مسلمانی باید صدقه بدهد. یعنی، او باید هر روز صدقه بپردازد. بدن انسان دارای ۳۶۰ مفصل است، و برای هر یک از آن‌ها باید یک صدقه داده شود. انسانی که ادعا می‌کند مسلمان است، بدون صدقه دادن نمی‌تواند سر کند. اگر چیزی برای دادن نداشته باشد، با دست‌های خودش کار می‌کند. او پولی را برای صدقه کنار می‌گذارد. اگر فقیر است و پولی ندارد، تلاش می‌کند و کار بدنی انجام می‌دهد. این کار انجام شده، برای او تبدیل به یک صدقه می‌شود. به این ترتیب او هزینه خود را تأمین می‌کند و در عین حال صدقه می‌دهد. او کار می‌کند، دستمزدش را می‌گیرد و از درآمدش انفاق می‌کند. اگر امکانی برای این کار ندارد، به نیازمندی کمک می‌کند که نمی‌تواند کارهایش را به تنهایی انجام دهد. یعنی: حتی اگر کاری پیدا نکند و پولی به دست نیاورد، از نظر جسمی به انسان دیگری کمک می‌کند. این نیز به عنوان صدقه محسوب می‌شود. اگر این کار را هم نتواند انجام دهد یا توانایی آن را نداشته باشد، به کارهای نیک دعوت می‌کند. او هر چیزی را که خوب است به مردم توصیه می‌کند. او آن‌ها را راهنمایی کرده و می‌گوید: «این خوب است. اگر این کار را انجام دهید، برکت به همراه دارد.» اگر قادر به این کار هم نیست، حداقل خود را از انجام کارهای بد حفظ می‌کند - که این نیز برای او یک صدقه است. یعنی: اگر نمی‌توانی هیچ‌یک از این کارها را انجام دهی، پس حداقل مرتکب گناه نشو. حتی همین هم برای تو یک صدقه است. غفر لامرأة مومسة، مرت بكلب على رأس ركي يلهث، كاد يقتله العطش، فنزعت خفها، فأوثقته بخمارها، فنزعت له من الماء، فغفر لها بذلك. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، چنین می‌فرماید: یک زن گناهکار - الله او را بیامرزد و ما را از افتادن در چنین بیراهه‌هایی حفظ کند - در کنار چاهی سگی را دید که از شدت تشنگی له‌له می‌زد و نزدیک بود بمیرد. سپس کفش خود را به روسری‌اش بست، آن را به داخل چاه فرستاد، آب کشید و به سگ آب داد. به خاطر این کار نیک، گناهانش بخشیده شد. یعنی، با وجود تمام گناهانش، الله، عز و جل، به دلیل این مهربانی نسبت به یک حیوان، او را بخشید. في الإنسان ستون وثلاثمائة مفصل، فعليه أن يتصدق عن كل مفصل منها صدقة. النخاعة في المسجد تدفنها، والشيء تنحيه عن الطريق، فإن لم تقدر فركعتا الضحى تجزئ عنك. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: در بدن انسان ۳۶۰ مفصل وجود دارد. در انگشتان، در پشت، در گردن و در سراسر بدن ۳۶۰ استخوان یا عضو متحرک وجود دارد. این‌ها را «مفصل» می‌نامند. برای هر یک از این مفاصل، انسان باید روزانه یک صدقه بدهد. این بدان معناست که انسان باید هر روز این ۳۶۰ صدقه را بپردازد. پوشاندن آب دهان در مسجد با خاک و برداشتن چیزهای مزاحم که ممکن است مانع عبور عابران شود از سر راه، هر کدام یک صدقه است. در گذشته، البته کف مساجد از خاک یا ماسه بود. از آنجا که برخی از مردم در آن زمان دانش زیادی درباره ادب و اخلاق نداشتند، گاهی در مسجد آب دهان می‌انداختند. پوشاندن آن با خاک نیز به عنوان صدقه محسوب می‌شد. برداشتن سنگ، خاک، خار، شاخه یا زباله از سر راه، صدقه به شمار می‌رود. همه این‌ها جزو آن ۳۶۰ صدقه شمرده می‌شوند. اگر امکانی برای چنین اعمالی نداری، دو رکعت نماز چاشت (نماز ضحی) جایگزین این ۳۶۰ صدقه می‌شود و کاملاً کفایت می‌کند. یعنی: حتی اگر نتوانی هیچ یک از این کارهای نیک را انجام دهی، خواندن دو رکعت نماز ضحی، این ۳۶۰ صدقه را پوشش می‌دهد. بنابراین باید حتماً این کار را انجام داد. في الكبد الحارة أجر. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: آب دادن به یک حیوان تشنه، برای تو یک صدقه است. یعنی: آب دادن به موجود زنده‌ای که از شدت تشنگی می‌سوزد، یک صدقه است. في كل ذات كبد حرى أجر. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: آب دادن به هر موجود زنده تشنه، برای تو یک صدقه است. حتی اگر ماری برای آب خوردن آمده باشد، در آن لحظه نباید او را کشت. زیرا او نیز یک موجود زنده است و تشنه می‌باشد. اگر او را در بیرون ببینی، می‌توانی مطابق آن عمل کنی. اما وقتی کنار آب است و می‌خواهد بنوشد، باید او را به حال خود رها کرد.

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ (49:10) الله، بلندمرتبه و توانا، فرمود: «مؤمنان برادر یکدیگرند.» او می‌فرماید: اگر میان این برادران اختلافاتی وجود دارد، آن‌ها را آشتی دهید و صلح برقرار کنید تا الله شما را مورد رحمت قرار دهد. امروزه افرادی هستند که با وجود اینکه خودشان مسلمانند، دیگران را نمی‌پذیرند. آن‌ها می‌گویند: «فقط ما مسلمان واقعی هستیم، نه دیگران.» در حالی که هر کس که «لا اله الا الله محمد رسول الله» بگوید، مسلمان است. آن‌ها ممکن است گناه‌کار باشند یا از راه راست منحرف شده باشند، هر چه که باشد – اما در نهایت مسلمان محسوب می‌شوند. به آن‌ها نیز باید کمک کرد تا خود را اصلاح کنند. باید اختلافات میان آن‌ها را برطرف کرد. اما البته این درگیری‌ها تنها در آخرالزمان، زمانی که مهدی (علیه‌السلام) ظهور کند، به طور کامل از بین خواهند رفت. در آن زمان دیگر هیچ مشکلی وجود نخواهد داشت. آنگاه روز قیامت بسیار نزدیک خواهد بود. وضعیت هر چه که باشد، این فرمان الله است که مسلمانان را با یکدیگر آشتی دهیم. ما باید صلح برقرار کنیم تا الله رحمت خود را شامل حال ما گرداند. همان‌طور که گفته شد، این افراد ممکن است گناه‌کار باشند یا از راه منحرف شده باشند. اما تا زمانی که آن‌ها «لا اله الا الله محمد رسول الله» می‌گویند، باید آن‌ها را به عنوان مسلمان در نظر گرفت. الله ما را حفظ کند. امروزه برخی از انسان‌های نادان فکر می‌کنند که کار خاصی انجام می‌دهند. آن‌ها ادعا می‌کنند: «ما از دین خارج شده‌ایم» و کارهای گوناگونی انجام می‌دهند. الله ما را حفظ کند، اما در واقعیت آن‌ها با این کار چیزهای بسیار زیادی را از دست می‌دهند. آن‌ها از این طریق مطلقاً هیچ چیزی به دست نمی‌آورند. آن‌ها تنها نفس خود را ارضا می‌کنند. در واقع، آن‌ها اجازه می‌دهند که زیر بار نفس خود خرد شوند. آن‌ها خود را برده شیطان می‌کنند. آن‌ها به جای اینکه بنده الله باشند، به برده شیطان تبدیل می‌شوند. انسان برای الله بنده‌ای فداکار است، اما برای شیطان برده‌ای بی‌اراده. به همین دلیل باید واقعاً مراقب بود. همان‌طور که گفته شد، انسان باید حداقل به کلمه توحید پایبند بماند. به محض اینکه انسان این را درونی کند، بقیه چیزها آسان است، صرف‌نظر از اینکه چقدر گناه مرتکب شده باشد. زیرا چنین انسانی در نهایت به طور حتم رحمت الله را به دست خواهد آورد. اما اگر او از ایمان خود برگردد، وای بر او! الله ما را از این امر حفظ کند. متأسفانه در میان جوانان، افراد نادان بسیاری وجود دارند. هر چه بیشتر می‌خوانند، نادان‌تر می‌شوند. آن‌ها تصور می‌کنند که کار فوق‌العاده‌ای انجام می‌دهند. آن‌ها به دنبال این فیلسوف یا آن متفکر می‌دوند و به این ترتیب از راه منحرف می‌شوند. هر چه بیشتر می‌خوانند، بیشتر به خود مغرور می‌شوند. آن‌ها والدین خود و جامعه را به نادانی متهم می‌کنند. در حالی که خودشان نادانان واقعی هستند. کسی که الله، بلندمرتبه و توانا را نمی‌شناسد، در حقیقت کاملاً نادان است. این‌ها همان «نادان‌های تحصیل‌کرده» هستند. هر چه بیشتر می‌خوانند، عمیق‌تر در نادانی فرو می‌روند، بی‌خبرتر می‌شوند و کاملاً از راه منحرف می‌گردند. الله ما را از این امر حفظ کند. زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ (29:38) شیطان آن را برای آن‌ها فریبنده جلوه می‌دهد. او این دیدگاه‌های نادرست را در چشمان آن‌ها بسیار زیبا نمایان می‌سازد. در حالی که همه این‌ها کاملاً بی‌اساس است. به همین دلیل: تا زمانی که انسان حداقل کلمه توحید را بر زبان آورده باشد، هر چیز دیگری – با اجازه الله – مشمول آمرزش اوست. الله به قلب‌های آن‌ها هر نیکی ممکنی را عطا می‌کند. اما کسی که الله را نمی‌شناسد، هرگز نیکی را نخواهد یافت. الله ما را از این امر پناه دهد. چهره‌اش تاریک و قلبش تیره می‌گردد. او به موجودی منفور تبدیل می‌شود. إن‌شاءالله، الله به نادانان هدایت عطا کند و گمراهان را به راه راست بازگرداند. او آن‌ها را هدایت کند.

برای اینکه مردم شما را دوست بدارند، پیامبر (درود و سلام بر او باد) فرمود: «ازهد فیما عند الناس یحبک الناس.» «نسبت به آنچه در دست مردم است، پارسایی پیشه کن.» پارسایی (زهد) به معنای آن است که به آن توجهی نکنی، ارزشی برایش قائل نشوی و نسبت به آن طمع نورزی. اگر این کار را بکنی، مردم تو را دوست خواهند داشت. به همین ترتیب، الله متعال نیز تو را دوست خواهد داشت. پارسا بودن در این دنیا به معنای بی‌چیز بودن نیست. بلکه به این معناست که ثروت داشته باشی، اما برای امور دنیوی ارزشی قائل نشوی. این یک زاهد است. اگر یک انسان بی‌چیز به هر حال فقط به دنبال امور دنیوی باشد، در این صورت او زاهد محسوب نمی‌شود. یک زاهد – انسانی که الله او را دوست دارد – کسی است که برای امور دنیوی ارزشی قائل نیست و به آنچه دیگران دارند طمع نمی‌ورزد. دقیقاً در آن زمان است که مردم به تو احترام می‌گذارند، به تو محبت می‌ورزند و تو را دوست خواهند داشت. اما اگر برعکس، به آنچه آن‌ها دارند طمع بورزی و دائماً حسادت کنی، هرگز محبوب نخواهی بود. در دنیای امروز، اغلب دقیقاً عکس این موضوع به ما آموزش داده می‌شود و در عمل نشان داده می‌شود. انسان یاد می‌گیرد: «او آن را دارد، چرا تو نداری؟ تو باید آن را از او بگیری یا به او حسادت کنی.» البته در چنین شرایطی هیچ‌کس دیگری را دوست ندارد. همه با هر چیز و هر کس فقط با بی‌اعتمادی و احتیاط رفتار می‌کنند؛ وضعیت امروز این‌گونه است. انسان‌هایی که الله متعال آن‌ها را دوست دارد، توسط همنوعان خود نیز دوست داشته می‌شوند. مهم‌ترین چیز محبت است. مردم از شور و عشق سخن می‌گویند؛ اما این نوع عشق مطلقاً هیچ ربطی به عشق در راه الله ندارد. این تنها عشق به نفس خود، به امور دنیوی و به شیطان است – و نه هیچ چیز دیگر. بنابراین بسیار مهم است که آنچه را که الله دوست دارد دوست بداریم، از آنچه او نفرت دارد بیزار باشیم و از آن دوری کنیم. تنها در این صورت است که فرد واقعاً به یک انسان حقیقی تبدیل می‌شود. در غیر این صورت فرد انسانیت خود را از دست می‌دهد – الله ما را از آن حفظ کند. فرمایشات پیامبر ما (درود و سلام بر او باد) اگرچه کوتاه هستند، اما برای تمام بشریت کافی‌اند. آن‌ها کاملاً برای به ارمغان آوردن آرامش و نیکی برای بشریت کفایت می‌کنند. حتی یکی از سخنان او برای تمام بشریت کافی است. اما مردم آن را نادیده می‌گیرند و ترجیح می‌دهند از فکر خود، امیال نفسشان و شیطان پیروی کنند. الله همه ما را از این امر حفظ کند. ان‌شاءالله ما از کسانی خواهیم بود که راه پیامبرمان (درود و سلام بر او باد) را دنبال می‌کنند. باشد که از انسان‌هایی باشیم که دوست داشته می‌شوند. وقتی که در زمره انسان‌هایی قرار بگیری که نزد الله محبوب هستند، همه مردم نیز تو را دوست خواهند داشت. حتی اگر آن‌ها با راه تو هم‌مسیر نباشند، مردم خواهند گفت: «از جانب او هیچ خطری وجود ندارد، او از ما چیزی نمی‌خواهد، او چیزی را از ما نمی‌گیرد، او فقط زندگی خودش را می‌کند.» آن‌ها به تو آسیبی نمی‌رسانند و هیچ کینه‌ای نسبت به تو به دل نخواهند گرفت. ان‌شاءالله ما از انسان‌هایی خواهیم بود که الله آن‌ها را دوست دارد. الله یاری‌مان کند، ان‌شاءالله.

پیامبر ما، که درود و سلام بر او باد، می‌فرماید: در آخرالزمان، باران به دلیل شدت آن به یک بلا تبدیل می‌شود. پیامبر ما می‌فرماید، بزرگ کردن فرزندان نیز دشوار خواهد شد. این همان آخرالزمان است، روال دنیا همین است. این شرایط به دلیل شرارت و بی‌ایمانی انسان‌ها به وجود می‌آیند. باران به عنوان یک رحمت می‌بارد، اما گاهی اوقات به عنوان یک بلا به سیل تبدیل می‌شود. بنابراین باید دعا کنیم که باران رحمت بماند و به بلا تبدیل نشود. ما باید همواره در حال دعا باشیم. زیرا اگر شما به یاد الله باشید، او نیز به یاد شما خواهد بود و از فضل خود به شما می‌بخشد. او به شما رحم می‌کند و بلا از شما دور می‌ماند. زمانه اکنون این‌گونه است. اما بعداً، ان‌شاءالله - اگر زنده باشیم و آن را ببینیم - در زمان مهدی همه چیز متفاوت خواهد بود. زیرا در آن زمان جهان به پایان خود نزدیک می‌شود، و گفته می‌شود که تمام خوبی‌ها و هر برکتی آشکار خواهد شد. شب‌ها باران ملایمی خواهد بارید و روزها خورشید بدون ایجاد هیچ آسیبی خواهد تابید. برکت همه چیز به طور کامل شکوفا خواهد شد. درختان زمین، سرسبزی آن‌ها، میوه‌ها و سبزیجات - همه چیز دوباره مانند گذشته پربار و پربرکت خواهد شد. زیرا مواد غذایی امروز به طور فزاینده‌ای طعم خود را از دست داده‌اند. آن طعم‌های خوب و قدیمی دیگر وجود ندارند. به دلیل تاریکی زمان ما، و به این دلیل که انسان‌ها در طبیعت دخالت کرده و آن را تباه ساخته‌اند، طعم و برکت از بین رفته است. به همین دلیل است که امروز اغلب به ما توصیه می‌کنند: «نان نخورید، این را نخورید، آن را نخورید.» چرا؟ زیرا آن‌ها دستکاری شده‌اند. وقتی در طبیعت آن‌ها دخالت می‌شود، تغییر می‌کنند و به انسان آسیب می‌رسانند. البته اگر بر آن‌ها بسم‌الله گفته شود، هیچ‌چیز آسیبی نمی‌رساند. اما البته همه چیز در حد اعتدال، زیرا نباید زیاده‌روی کرد. بنابراین ما باید از الله برای نعمت‌هایش سپاسگزاری کنیم و هر روز به یاد او باشیم. ما باید دعا کنیم که این نعمت‌ها به خاطر پیامبرمان به عنوان رحمت باقی بمانند و به بلا تبدیل نشوند. باشد که الله همه چیز را ختم به خیر کند. باشد که الله متعال، که تمام این چیزهای پربرکت را آفریده است، آن‌ها را به منبعی از نیکی تبدیل کند. باشد که آن‌ها برای همه ما مایه برکت باشند و ایمانمان را تقویت کنند، ان‌شاءالله.

إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ (6:141) الله عزوجل اسراف را دوست ندارد. و او اسراف‌کاران را دوست ندارد. امروزه مردم سیستم اقتصادی بنا کرده‌اند که بر پایه اسراف استوار است. الله چنین سیستمی را به هیچ وجه دوست ندارد. دقیقاً به همین دلیل است که آن‌ها جهان را استثمار کرده و نابود می‌کنند. اگرچه می‌گویند: «جهان به پایان نمی‌رسد و دریا خشک نمی‌شود»، اما با این حال آن را نابود می‌کنند. زیرا انسان‌ها نظم و تعادلی را که الله عزوجل آفریده است، از بین می‌برند. ظَهَرَ ٱلۡفَسَادُ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ (30:41) فساد در خشکی و دریا آشکار شده است. نظم طبیعی همه چیز نابود شده است. به همین دلیل، اکنون زمان این جهان رو به پایان است. از آنجا که زمان آن به پایان رسیده، با اذن الله نفس‌های آخر خود را می‌کشد. مهم نیست انسان‌ها چقدر تلاش کنند و ادعا کنند: «ما همه چیز را مرتب و پاکسازی خواهیم کرد» – در حقیقت فقط آن را بدتر می‌کنند. بنابراین، این فساد تنها توسط مهدی علیه‌السلام برطرف می‌شود. الله او را به ما وعده داده و پیامبر ما، صلی‌الله‌علیه‌وسلم، بشارت آمدنش را داده است. اوست که همه چیز را دوباره درست کرده و به حالت اصلی‌اش بازمی‌گرداند. اما حتی پس از آن نیز زمان زیادی برای جهان باقی نخواهد ماند. همان‌طور که الله عزوجل می‌فرماید: ٱقۡتَرَبَتِ ٱلسَّاعَةُ (54:1) «قیامت نزدیک شده است.» و اکنون بسیار نزدیک‌تر است. پیامبر ما، صلی‌الله‌علیه‌وسلم، به ما می‌فرماید که زمان باقی‌مانده تا روز قیامت، تنها به اندازه فاصله زمانی میان نماز عصر و نماز مغرب است. و ما دقیقاً در حال سپری کردن آخرین لحظات این زمان هستیم. بنابراین به جای اینکه از خود بپرسید: «چه بر سر دنیا خواهد آمد، ما باید چه کنیم؟»، باید ابتدا از خودتان شروع کرده و خود را اصلاح کنید. و صبورانه منتظر بمانید. تا برآورده شدن وعده الله عزوجل، ان‌شاءالله زمان زیادی باقی نمانده است. زیرا یک روز نزد الله مانند هزار سال است. در سنجش الله عزوجل، یک روز مانند پنجاه هزار سال است. ان‌شاءالله این روزها نزدیک هستند. زیرا شیرازه جهان اکنون کاملاً از هم گسیخته است. دیگر هیچ چیز آن‌طور که شایسته و درست است، پیش نمی‌رود. اشتباهی به دنبال اشتباه دیگر می‌آید و بدی‌ها یکی پس از دیگری ظاهر می‌شوند. و با این حال آن‌ها فکر می‌کنند که کار خوبی انجام می‌دهند. الله عزوجل ما را از این امر محفوظ بدارد. برای مسلمانان و مؤمنان، این وضعیت مانند یک تجارت معنوی است: هرچه محکم‌تر به دین چنگ بزنند و به الله عزوجل روی آورند، سود بیشتری از آن می‌برند. الله از آن‌ها هم به لحاظ مادی و هم معنوی محافظت خواهد کرد. او به قلب‌هایشان آرامش و یقین می‌بخشد. او در خانواده‌هایشان برکت قرار می‌دهد. الله عزوجل آن‌ها را در میان تمام این بدی‌های در حال گسترش محافظت می‌کند. هرگز نگویید: «همه این کار را می‌کنند، پس من هم آن را انجام می‌دهم.» اگر همانند آن‌ها عمل کنید، این کار شما را نجات نخواهد داد. به فکر نجات خود باشید، زیرا در نهایت هر کس تنها می‌تواند خودش را نجات دهد. به محض اینکه با اذن الله در راه راست قدم بگذارید، الله از شما محافظت خواهد کرد – مهم نیست چه مقدار بدی در اطراف شما حاکم باشد. الله همه ما را حفظ کند. ان‌شاءالله او به ما توفیق درک این روزهای پاک و زیبا را عطا فرماید.

پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ رسول الله راست گفتند، یا همان‌طور که در معنا بیان فرمودند: بهترین شما کسی است که قرآن را بیاموزد و آن را آموزش دهد. الله (عز و جل) به هر انسانی توانایی‌های متفاوتی بخشیده است. با این حال، او به همه ما توانایی یادگیری قرآن را داده است. قرآن کریم بزرگ‌ترین معجزه پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) است. زیرا این کلام و کتاب مبارک الله (عز و جل) است که تا روز قیامت باقی خواهد ماند و همه چیز را تبیین خواهد کرد. بنابراین، یادگیری و خواندن آن برای ما انسان‌ها نعمتی بی‌کران است. نه تنها مسلمانان، بلکه بسیاری از غیرمسلمانان نیز نسبت به محتوای آن کنجکاو هستند، آن را می‌خوانند و مطالعه می‌کنند. بسیاری از آن‌ها حتی در حین بررسی آن، به اسلام روی می‌آورند. در هنگام یادگیری قرآن، برای برخی از افراد در ابتدا دشوار است که حروف را به درستی تلفظ کنند. اگر موفق شوند، این فوق‌العاده است؛ اگر نه، الله (عز و جل) باز هم آن را می‌پذیرد. آن را برای خود بی‌دلیل سخت نکنید... الله (عز و جل) امر می‌فرماید: «یسّروا» (آسان بگیرید)؛ آسانی ایجاد کنید، آن را ساده کنید. گاهی اوقات افراد در تلاش برای تلفظ بی‌نقص یک حرف آن‌قدر به خود فشار می‌آورند که درمانده می‌شوند و خواندن را کاملاً رها می‌کنند. سپس به خود می‌گویند: «من اصلاً نمی‌توانم این حرف را درست ادا کنم.» در حالی که پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: حروف را تا جایی که می‌توانید به خوبی تلفظ کنید؛ فرشتگان آن‌ها را اصلاح می‌کنند و تلاوت شما را به زیباترین شکل ارائه می‌دهند. به این ترتیب، آن به صورت بی‌نقص و بدون خطا در نامه اعمال شما ثبت می‌شود. به همین دلیل پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «قرآن کریم را بخوانید و بیاموزید؛ بهترین شما کسی است که آن را بیاموزد و آموزش دهد.» الحمدلله در این تابستان همه - چه کودک و چه بزرگسال - در حال یادگیری قرآن هستند. بسیار عالی خواهد بود اگر کسانی که هنوز نمی‌توانند قرآن بخوانند، آن را همراه با آن‌ها بیاموزند. تعطیلات تابستانی فرصت بی‌نظیری برای این کار فراهم می‌کند. باید از این فرصت استفاده کرد. به جای اینکه فقط به سفر بروید - البته می‌توانید هر جا که می‌خواهید گردش کنید - باید در کنار آن به قرآن نیز بپردازید. قدم به قدم، با خواندن تا حد توان، هر بار پیشرفت می‌کنید و چیزهای جدیدی یاد می‌گیرید. همان‌طور که می‌دانید، قرآن کریم دارای ویژگی بسیار شگفت‌انگیزی است. افرادی که اصلاً عربی صحبت نمی‌کنند، می‌توانند آن را حفظ کنند، حتی اگر معنای آن را نفهمند. این واقعاً استثنایی است و ویژگی‌ای است که در هیچ کتاب دیگری یافت نمی‌شود. البته افرادی هستند که یک زبان خارجی را یاد می‌گیرند، شعرهای خارجی را حفظ می‌کنند یا کتاب‌های نوشته‌شده توسط انسان‌ها را می‌خوانند، حتی اگر زبان مادری‌شان نباشد. اما در این دنیا هیچ کتاب دیگری وجود ندارد که بتوان آن را از ابتدا تا انتها بدون خطا حفظ کرد، بدون اینکه حتی یک کلمه از معنایش را دانست یا فهمید. دومین کتاب این‌چنینی در جهان وجود ندارد؛ و دقیقاً این یکی از بزرگ‌ترین معجزات قرآن کریم است. اینکه می‌توان آن را بدون صحبت کردن به آن زبان یا درک معنایش حفظ کرد، واقعاً شگفت‌انگیز است. الحمدلله ما کمی عربی بلد هستیم، زیرا در دمشق متولد شده‌ایم. اما من نیز همیشه از اینکه چگونه یک فرد ترک، یا شخصی از ملتی دیگر، که اصلاً عربی نمی‌داند، آن را کاملاً بدون خطا حفظ می‌کند، شگفت‌زده می‌شوم. اما این دقیقاً معجزه قرآن است، زیرا الله حفظ کردن آن را برای انسان آسان می‌کند. بنابراین انسان‌ها می‌توانند آن را بدون خطا حفظ کنند، حتی اگر معنایش را ندانند. الله قلب‌های ما را با نور قرآن کریم سرشار گرداند. ان‌شاءالله او آن را در حافظه کودکانی که آن را حفظ می‌کنند استوار سازد، تا هرگز آن را فراموش نکنند. ان‌شاءالله هیچ‌یک از ما هرگز خواندن قرآن را از یاد نبرد.

وَأَوۡحَىٰ رَبُّكَ إِلَى ٱلنَّحۡلِ أَنِ ٱتَّخِذِي مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتٗا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ وَمِمَّا يَعۡرِشُونَ (16:68) زنبور عسل را «حشره‌ای مبارک» نیز می‌نامند. در این آیه شریفه آمده است که الله متعال به او چیزی وحی کرده است. همان‌طور که الله به پیامبران وحی می‌کند، به هر مخلوق دیگری نیز آنچه را که بخواهد الهام می‌کند. او در حقیقت موجودی مبارک است. الله متعال به او فرمان می‌دهد که لانه خود را در کوه‌ها و درختان بسازد و در آنجا عسلی ناب و شفابخش تولید کند. این عسل برای انسان‌ها مایه شفا، برکت و نعمت است. مؤمن نیز چنین است؛ او باید مانند زنبور عسل باشد. هر کاری که انجام می‌دهد باید برای خودش و دیگران مفید باشد. او نباید تنبل باشد و نباید درگیر افکار بد شود. این مخلوق کوچک کندوهای خود را می‌سازد، عسل تولید می‌کند و خستگی‌ناپذیر کار می‌کند. اصطلاح «پرکار مانند زنبور عسل» نیز نشان‌دهنده اشتیاق فراوان به کار است. مؤمن نیز باید همین‌طور باشد - تمام اعمال او باید بر پایه نیکی باشد. اگر بدی ببیند، سعی می‌کند جلوی آن را بگیرد. زنبور عسل نیز چنین است. الله او را طوری آفریده است که اگرچه با نیش زدن می‌میرد، اما با این کار خطر را دفع می‌کند. زیرا حتی زهر او نیز یک داروی شفابخش است. او مخلوقی شگفت‌انگیز و حشره‌ای خاص است که الله متعال آفریده است. مؤمن نیز باید این‌گونه باشد. اینکه او انسان‌ها را از بدی باز می‌دارد، در نهایت به نفع خودش نیز هست. او اینجا نیست تا کار بدی انجام دهد، بلکه آمده است تا نیکی بیافریند. او شجاعانه در برابر بدی می‌ایستد - حتی اگر در این راه آسیب ببیند. دروغ‌گویان اغلب ادعا می‌کنند: «اسلام با شمشیر گسترش یافت.» اگر شمشیری کشیده شد، تنها برای متوقف کردن ظالمان و پیروزی نیکی بود. این همیشه هدف واقعی بوده است. پیروان شیطان هر رنج قابل تصوری را به انسان‌ها تحمیل می‌کنند، اما در برابر آن سکوت می‌شود. اما وقتی اسلام می‌خواهد به این ظلم پایان دهد، آن را ظالم و بد معرفی می‌کنند. در حالی که اسلام کاملاً متفاوت است؛ اسلام دقیقاً شبیه همین زنبور عسل است. از یک سو شفای شگفت‌انگیزی به همراه می‌آورد، اما در عین حال در برابر بدی می‌ایستد. باشد که الله یاری کند و کسی را بفرستد که انسان‌ها را از این شر رهایی بخشد. ان‌شاءالله که به خیر منجر شود.

قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا (27:69) الله متعال می‌فرماید: «در زمین بگردید، به اطراف خود نگاه کنید و از آنچه می‌بینید عبرت بگیرید.» اگر امروز به وضعیت جهان و انسان‌ها نگاه کنیم، دیگر چیزی از انسانیت باقی نمانده است. همه انسانیت خود را از دست داده‌اند. حاجی مادر همیشه می‌گفت: «انسان بیشتر از همه به چیزی می‌نازد که خودش فاقد آن است.» همه درباره خود ادعا می‌کنند: «من صادق هستم» یا «ما صادق هستیم»، اما هیچ اثری از صداقت در آنها یافت نمی‌شود. هرچقدر هم که غم‌انگیز باشد، اما این وضعیت امروز جهان و بشریت است. دیگر نه صداقتی وجود دارد و نه قابلیت اعتمادی. همه فقط از نفس خود پیروی می‌کنند و آنچه را که نفس می‌طلبد، حقیقت می‌پندارند. آن‌ها می‌گویند: «تصور من از صداقت، همان چیزی است که نفسم می‌خواهد.» «هیچ‌کس دیگری حق ندارد در زندگی من دخالت کند.» «به‌هرحال من هر کاری بخواهم انجام می‌دهم.» انسان‌های امروز به خود می‌گویند: «رحم و مروت نسبت به دیگران در من وجود ندارد.» حقوق فقرا، حقوق همنوعان - همه این‌ها برایشان کاملاً بی‌اهمیت است. متأسفانه این وضعیت کنونی بشریت است. دقیقاً به همین دلیل است که انسانیت از بین رفته است. انسانیت به معنای عدالت است؛ اما پیش از هر چیز، انسانیت به معنای رحمت و شفقت است. جایی که این ویژگی‌ها وجود نداشته باشد، حیوانات وحشی از انسان بهترند. وقتی یک حیوان وحشی غذا پیدا می‌کند، آن را می‌خورد، برای استراحت دراز می‌کشد و فقط زندگی‌اش را می‌کند. هیچ کینه‌ای در دل نمی‌پروراند. یک حیوان به این فکر نمی‌کند: «فردا چگونه می‌توانم بیشتر بکشم؟ چگونه می‌توانم آسیب بیشتری وارد کنم؟» اما در مقابل، انسان این کینه را در درون خود دارد و دارای نفسی است که هرگز سیر نمی‌شود. به همین دلیل است که متأسفانه روزگار امروز ما این‌گونه به نظر می‌رسد. ما همرنگ جماعت می‌شویم. و چون همرنگ جماعت می‌شویم، همه‌چیز برای انسان‌ها کاملاً عادی به نظر می‌رسد. در حالی که هیچ‌چیز در این مورد اصلاً عادی نیست. حتی اگر همه این کار را انجام می‌دهند - تو آن را انجام نده. بزرگ‌ترین بهانه و توجیه آن‌ها این است: «اما دیگران هم که این کار را می‌کنند.» حتی اگر همه این کار را می‌کنند، تو نباید آن را انجام دهی. اگر همه کار بد می‌کنند، تو آن را انجام نده. در حاشیه بمان، فاصله خود را حفظ کن. اجازه نده جریان تو را با خود ببرد، تا تو را هم از بین نبرد. در این سو بمان، در جبهه حق بایست، صادق باش. به صداقت نفس خود تکیه نکن، بلکه بر صداقتی تکیه کن که الله به ما فرمان داده است. نفس می‌گوید: «همه‌چیز متعلق به من است.» وضعیت روشن است: حتی در مورد افرادی که صادق شناخته می‌شوند و بسیار مورد تحسین قرار می‌گیرند، در نهایت مشخص می‌شود که آن‌ها فقط از نفس خود پیروی می‌کنند. با این حال دیگر هیچ احساس شرمی وجود ندارد که بخواهند بگویند: «ما بی‌آبرو شدیم، ما آبروی خود را از دست دادیم.» درباره شرم و حیا گفته می‌شود: «الحیاء من الإیمان»؛ این یعنی احساس شرم بخشی از ایمان است. احساس شرم چیز زیبایی است، اما در وضعیت امروز جهان و بشریت، دیگر به عنوان یک چیز خوب در نظر گرفته نمی‌شود. مردم می‌گویند: «این دختر بیش از حد خجالتی و باحیاست، از خانه بیرون نمی‌آید، به ندرت حرف می‌زند.» در حالی که این بسیار خوب است که او احساس شرم و حیا دارد. به عقیده آن‌ها آدم باید هر کاری می‌خواهد انجام دهد، از هیچ‌چیز شرم نکند و همه‌چیز را تجربه کند؛ کسی که این کار را می‌کند، نزد آن‌ها انسانی محترم شمرده می‌شود. امروزه کسی که هنوز احساس شرم و حیا دارد، دیگر مورد احترام نیست. ان‌شاءالله که الله به حال ما رحم کند و ناجی برایمان بفرستد. ما در انتظار آن هستیم، ان‌شاءالله. ان‌شاءالله که الله به‌زودی انسان‌ها را دوباره به انسانیت حقیقی‌شان بازگرداند. آن‌ها قادر نیستند با نیروی خود بازگردند. ان‌شاءالله که الله محافظی برایمان بفرستد که راه را به ما نشان دهد.