Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (39:53) الله الغفار است، او همه گناهان را می‌آمرزد. الله متعال در این آیه به ما می‌فرماید که پس از طلب آمرزش، تمام گناهان را خواهد بخشید. البته غیرقابل تصور است که انسان هرگز گناه نکند. هیچ انسانی کاملاً بدون گناه نیست. تنها کسانی که واقعاً بی‌گناه هستند، پیامبران‌اند. آنها هیچ‌گونه گناهی مرتکب نمی‌شوند. ویژگی‌ای که الله متعال به پیامبران عطا کرده است، عصمت است. عصمت به این معناست که آنها هرگز گناه نمی‌کنند. به خواست و اراده الله متعال، پیامبران هرگز گناهی مرتکب نمی‌شوند. همه انسان‌های دیگر خطاهایی دارند و مرتکب گناه می‌شوند. انسان ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه گناه کند. وقتی انسان گناهی مرتکب شد، باید بلافاصله پس از آن توبه کند. انسان باید پشیمانی خالصانه‌ای داشته باشد. اما اگر انسان به دنبال بهانه باشد و بگوید: «من اگرچه گناه کردم، اما حق با من بود»، در این صورت این گناه بر گردن او می‌ماند و بخشیده نمی‌شود. در عوض، همیشه از الله طلب آمرزش کن و از گناهانت توبه کن. تو باید هر چیز بدی را از قلب خود بیرون کنی. اگر خطایی مرتکب شدی، بر آن پافشاری نکن. پافشاری بر یک خطا و لجاجت ورزیدن، نشانه‌ای از کفر است. لجاجت و پافشاری بر خطاها و گناهان، از ویژگی‌های شیطان است. اگر چنین کنی، این گناه تا روز قیامت بر گردنت خواهد ماند. در روز قیامت به شدت پشیمان خواهی شد و باید مجازات آن را تحمل کنی. به همین دلیل، الله متعال به ما هشدار می‌دهد: «پیش از آنکه بمیرید، توبه کنید.» هر روز توبه کنید و طلب آمرزش نمایید، زیرا بار گناهان بسیار سنگین است. وقتی انسان گناه می‌کند، اغلب فکر می‌کند مسئله کوچکی است و بار آن را احساس نمی‌کند. اما در آخرت، این گناهان مانند کوه‌هایی در برابر او قد علم خواهند کرد. کسی که این بار را بر دوش می‌کشد و در این دنیا توبه نمی‌کند، پایان وحشتناکی در انتظار اوست. این بدترینِ همه جایگاه‌ها، جهنم است – الله ما را از آن حفظ کند. البته پایمال کردن حقوق دیگران نیز در زمره این گناهان قرار می‌گیرد. کسی که حقوق دیگری را پایمال کرده است، تا زمانی که هنوز فرصت دارد، باید آن را جبران کند. حتی اگر انسان بعداً پشیمان شود و بگوید: «من به این افراد ظلم کردم، باید آنها را پیدا کنم تا عذرخواهی کنم»، گاهی اوقات خیلی دیر است و آنها دیگر قابل یافتن نیستند. در آن صورت چه باید کرد؟ باید توبه کرد، اعتراف نمود که حقوق این افراد پایمال شده است، و در صورت امکان سعی در جبران خسارت کرد. اگر دیگر نتوان آن افراد را پیدا کرد و ظلم را شخصاً جبران نمود، باید به نام آنها صدقه داد. انسان پشیمانی خود را با گفتن این جملات ابراز می‌کند: «باشد که ظلم به این افراد که دیگر نمی‌توانم از آنها حلالیت بطلبم، بر دوش من سنگینی نکند. در عوض، باشد که پاداش کارهای نیک من به آنها برسد.» اگر انسان صادقانه بگوید: «ای کاش آنها را پیدا می‌کردم تا مرا ببخشند»، به نام آنها طلب آمرزش کند، صدقه بدهد و برایشان کار خیر انجام دهد، در آن صورت ان‌شاءالله، الله او را خواهد بخشید. اما اگر انسان بر خطاهای خود پافشاری کند و به دنبال این افراد نگردد تا با آنها صلح کند – با وجود اینکه امکانش را داشته – در آن صورت شرایط بسیار سختی خواهد داشت. الله ما را از آن در امان دارد. مراقب باشیم که حقوق هیچ‌کس را پایمال نکنیم. الله گناهان ما را می‌آمرزد. در این مورد کوچکترین شکی وجود ندارد. شک کردن در رحمت الله، به ایمان ما آسیب می‌رساند. الله متعال می‌فرماید: «این من هستم که توبه را می‌پذیرم.» اما اگر بگویی: «نه، الله گناهان مرا نخواهد بخشید»، این نشانه‌ای از آن است که ایمانت ضعیف شده است. الله ما را از آن حفظ کند.

وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ (3:185) الله، عز و جل، می‌فرماید: زندگی دنیا کالایی بدون سود ماندگار است. اگر انسان این کالای فانی را در کارهای بد به کار گیرد، کاملاً بی‌ارزش خواهد بود. اما اگر آن را برای رضای الله به کار گیرد، ارزش پیدا می‌کند. بدین ترتیب، چیزی بی‌ارزش به چیزی گران‌بها تبدیل می‌شود. بنابراین، هر یک از اعمال ما باید برای رضای الله انجام شود. نیت پشت آن از بیشترین اهمیت برخوردار است. نخستین حدیث شریفی که پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، به ما می‌آموزد این است: «إنما الأعمال بالنيات». و ادامه آن چنین است: «وإنما لكل امرئ ما نوى». این بدان معناست: همه اعمال بر اساس نیت‌هایشان سنجیده می‌شوند. اگر نیت خوب باشد، نتیجه نیز خوب خواهد بود. اما اگر نیت بد باشد، عمل نیز از همان ابتدا بد است. به همین دلیل، در هر کاری که انجام می‌دهید: چه به راه بیفتید، چه بخوانید، چه بروید یا بیایید - نیت شما باید همیشه رضای الله باشد. به این ترتیب، شما هم دنیا و هم آخرت را به دست می‌آورید. اما اگر نیت بد باشد و شخص فقط فکر کند: «چگونه می‌توانم مردم را فریب دهم و سود خود را به حداکثر برسانم؟»، در این صورت باید از همان ابتدا آن را کاملاً رها کرد. زیرا از این کار نه خودتان و نه دیگران هیچ سودی نخواهید برد. پس در دست انسان است که این چیزهای دنیوی را به چیزی خوب تبدیل کند. اگر انسان بخواهد، از بدی‌ها دوری می‌کند و نیکی انجام می‌دهد. بنابراین نیت ما باید همیشه انجام کارهای خیر و کسب رضای الله باشد. ان‌شاءالله نیت ما باید چنین باشد: «من می‌خواهم بنده‌ای باشم، دقیقاً همان‌طور که الله می‌خواهد و فرمان داده است.» این نیت در دنیا و برای تمام ابدیت در آخرت برای شما سودمند خواهد بود. در غیر این صورت، هیچ سودی از آن نخواهید برد. افرادی هستند که خود را بسیار باهوش می‌پندارند و فکر می‌کنند: «من فلان و بهمان کار را انجام می‌دهم و مردم را فریب می‌دهم.» اما در نهایت، آن‌ها فقط به خودشان آسیب می‌رسانند. الله ما را از این امر حفظ کند. الله همه ما را از شر نفس‌هایمان در امان بدارد. کسانی که اعمال خود را برای الله انجام نمی‌دهند، همیشه در زمره زیانکاران هستند. شکر الله، نیت ما کسب رضای الله است، الحمدلله. این دقیقاً همان نیت پیروان طریقت نیز هست. و دقیقاً همین به ما آموزش داده شده است. پیروان طریقت از راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، پیروی می‌کنند. اما دیگران از الله روی برمی‌گردانند و از مردم انتظار سود دارند - اما این مطلقاً هیچ فایده‌ای ندارد. ان‌شاءالله، الله ما را از این امر حفظ کند و ما را در این راه راست و حقیقی استوار گرداند.

شکر و سپاس مخصوص الله است. ربیع‌الاول ماه مبارک پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، است. پیامبر بزرگوار ما در زیبایی کامل آفریده شد. همه چیز در مورد پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، بسیار زیباست. به همین دلیل، نام این ماه، ربیع‌الاول، به معنای ماه بهار نیز هست. هر زمان که فرا می‌رسد، با خود بهار را می‌آورد و به مردم اجازه می‌دهد این زیبایی را تجربه کنند. این هدیه‌ای بزرگ از جانب الله به بشریت است. این افتخار بسیار بزرگی است که از امت بنده محبوب الله، پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، باشیم. هر کس که این ارزش را درک کند، یک برنده واقعی است. اما کسی که آن را درک نکند، نمی‌تواند چیزی به دست آورد؛ او تنها متضرر خواهد شد و هیچ سودی نخواهد برد. الله، عزوجل، پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را از نور خود و همه عوالم را به نوبه خود از نور او آفریده است. به همین دلیل احترام به پیامبر ما یک وظیفه مطلق است - بله، حتی مهم‌ترین و اولین وظیفه. با این حال، برخی از افراد نامعقول و بی‌خرد وجود دارند. خب، کسی که مسلمان نیست ممکن است دشمن الله و پیامبر باشد. اما کسانی که خود را مسلمان می‌نامند، ولی عشق به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را به مؤمنان منتقل نمی‌کنند و او را گرامی نمی‌دارند، برای مردم و امت یک بلای واقعی هستند. زیرا آن‌ها امت را از تمام چیزهایی که از طریق آن‌ها زیبایی، نیکی، پاداش و هرگونه برکتی به دست می‌آورد، محروم می‌کنند. آن‌ها چیزی جز بدی برای امت به ارمغان نمی‌آورند. آن‌ها وسوسه می‌کارند و امت را به هر نوع بدی گمراه می‌کنند. بنابراین، عشق به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، یک وظیفه انکارناپذیر است. گرامیداشت او وظیفه همه مسلمانان است. گرامیداشت او شرک نیست. معاشرت با چنین افرادی از همان ابتدا عاقلانه نیست. درگیر شدن با آن‌ها هیچ فایده‌ای ندارد. زیرا بحث کردن با افرادی که فاقد عقل و منطق هستند، مطلقاً هیچ نتیجه‌ای در بر ندارد. اما کسانی که می‌خواهند یاد بگیرند و الله به آن‌ها هدایت می‌بخشد، راه راست را پیدا می‌کنند. هر کس که از عقل و منطق خود استفاده کند، بیندیشد، با دقت نگاه کند و تحقیق نماید، بی‌شک درک خواهد کرد که گرامیداشت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، یک وظیفه است. بزرگ‌ترین دلیل بر این امر، فرمان موجود در قرآن کریم است: «ان الله و ملائکته یصلون علی النبی» (۳۳:۵۶)؛ به این معنا که: «همانا الله و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، پس شما نیز بر او درود بفرستید.» چه چیزی می‌تواند مهم‌تر از این باشد؟ کسی که ادعا می‌کند: «من قرآن را می‌شناسم، آن را حفظ کرده‌ام و احادیث را مطالعه کرده‌ام»، اما با این حال عظمت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را درک نمی‌کند و او را گرامی نمی‌دارد - پس عقل، منطق و انسانیت او کجا رفته است؟ الله ما را از این امر محفوظ بدارد. بسیاری از آن‌ها در این مسیر اشتباه قدم می‌گذارند، اما کسانی هم هستند که هنوز بازمی‌گردند. کسی که کمی از عقل خود استفاده کند و بیندیشد، به طور حتم راه راست را پیدا خواهد کرد. ما این نصیحت را می‌کنیم تا مردم توسط آن‌ها گمراه نشوند. الحمدلله، برای ما دستاوردی عظیم است که در این ماه مولود، روزانه صلوات بیشتری بر پیامبر خود بفرستیم، از سنت او پیروی کنیم و در راه او قدم برداریم. الله ما را حفظ کند؛ ما نباید اجازه دهیم این دستاورد از دستمان برود. و این اصلاً سخت نیست. آنچه الله، عزوجل، از ما می‌خواهد، تنها این است که نسبت به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، عشق و احترام داشته باشیم. این تمام چیزی است که او می‌خواهد؛ او نمی‌گوید: «سنگ‌های سنگین بر پشت خود حمل کن!» آیا گرامیداشت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، اینقدر سخت است؟ در سراسر جهان هیچ مخلوق، هیچ انسان و هیچ موجود زنده‌ای وجود ندارد که بیش از پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، شایسته احترام و گرامیداشت باشد. شکر و سپاس مخصوص الله است که به ما اجازه داده شد تا از امت او باشیم. ان‌شاءالله تا آخرین نفس خود، برای همیشه و تا ابد در راه او خواهیم ماند. برکات الله با ما باشد. حمایت معنوی پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، همیشه با ما باشد، ان‌شاءالله. این ماه بسیار زیبا مبارک باشد، ان‌شاءالله.

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ دَآئِبَيْنِ ۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ (14:33) الله متعال، خورشید، ماه و ستارگان را به خدمت بشریت درآورده است. این بدان معناست که آن‌ها بر زندگی انسان‌ها تأثیر می‌گذارند و حکمت عمیقی در خود نهفته دارند. هیچ چیز بیهوده آفریده نشده است. الله این جهان را برای بشریت آفریده است. هر چه رخ می‌دهد، طبق اراده و تقدیر الله اتفاق می‌افتد. دیروز خورشیدگرفتگی رخ داد. اگرچه در منطقه ما قابل رؤیت نبود، اما در مکان‌های دیگر دیده شد. خورشیدگرفتگی یکی از تقدیرات الله است – یک نشانه. البته که تأثیرات ملموسی دارد؛ علم نیز این تأثیر را تأیید می‌کند. معلوم است که چنین رویدادهای طبیعی بر زمین و انسان‌ها تأثیر می‌گذارند. آن‌ها به فرمان الله رخ می‌دهند؛ هیچ چیز کاملاً تصادفی اتفاق نمی‌افتد. گاهی اوقات مردم حرف می‌زنند و می‌گویند: «یک جرم آسمانی سقوط خواهد کرد و به زمین برخورد می‌کند» یا «فقط با فاصله کمی از کنار ما عبور کرد.» آن‌ها این‌گونه سخن می‌گویند زیرا مؤمن نیستند و بیشتر از این نمی‌دانند. اما یک انسان مؤمن می‌داند: الله متعال در قرآن کریم و پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) در احادیث خود، نشانه‌های روز قیامت را بیان کرده‌اند. همه چیز بر همان اساس پیش می‌رود. با این حال، برای اینکه وضعیت‌های ناگوار یا فجایعی رخ ندهد، تعالیم الله و پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) وجود دارد: در چنین مواقعی باید نماز خواند. در این نماز، سوره‌های طولانی تلاوت می‌شود. البته فقط در مکان‌هایی که گرفتگی قابل رؤیت باشد. در جاهایی که قابل رؤیت نیست، نیازی به خواندن این نماز نیست. در مکان‌هایی که گرفتگی رخ داده است، نماز خوانده می‌شود، تسبیح گفته می‌شود و دعا می‌شود تا زمانی که خورشید یا ماه دوباره به طور کامل دیده شود. اما در مکان‌هایی که قابل رؤیت نیست، این کار ضروری نیست. زیرا این رویداد طبیعی مشخصاً نشانه‌ای برای مناطقی است که در آن‌ها رخ می‌دهد. این نمازها و سوره‌های تلاوت‌شده برای عبادت الله متعال و طلب رحمت او هستند، تا بلایای احتمالی کاهش یابند. بی‌تردید، این عبادات بلایا را کاهش می‌دهند. اما اگر این کارها ترک شوند – پناه بر الله – وضعیت می‌تواند بسیار وخیم‌تر شود. چنین رویدادهایی نشانه‌هایی از حکمت و عظمت الله متعال هستند. هر آنچه در جهان، در ماه، در ستارگان، در آسمان و در زمین رخ می‌دهد – در هر دقیقه و هر ثانیه – با اراده الله اتفاق می‌افتد. همه این‌ها معنای عمیق‌تری دارند. انسان‌ها نباید فکر کنند که ما همین‌طور از هیچ پدید آمده‌ایم و تمام این رویدادها چیزهای روزمره‌ای هستند. به راستی که هیچ چیز بدون اراده الله متعال رخ نمی‌دهد. به همین دلیل، تمام این رویدادهای طبیعی در واقع هشدارهایی برای بشریت هستند. آن‌ها نشان می‌دهند که الله قدرت دارد هر آنچه را که اراده می‌کند انجام دهد. اگر او بخواهد، روز روشن را مانند شب تاریک و سیاه می‌کند. او می‌تواند در وسط تابستان هوا را بسیار سرد و در وسط زمستان گرم کند. همه این‌ها با اراده و تقدیر الله متعال رخ می‌دهد. به عنوان مؤمن، ما باید دقیقاً همین باور را در درون خود نهادینه کنیم. البته که بُعد علمی نیز وجود دارد؛ این فرآیندها را می‌توان از طریق محاسبات تعیین کرد. اما این دانش را نیز تنها کسانی دارند که الله به آن‌ها بخشیده است. در غیر این صورت، هر کسی نمی‌دانست که این امور در جهان چگونه پیش می‌روند. ان‌شاءالله که الله از ما محافظت کند و همیشه بهترین‌ها را به ما عطا فرماید. ان‌شاءالله که همه چیز به خیر ختم شود.

امروز آخرین چهارشنبه از ماه مبارک صفر است. ماشاءالله، اکنون این ماه صفر نیز به پایان رسیده است. سال‌ها می‌گذرند. این تقدیر الله، عزوجل است؛ هیچ‌چیز ثابت نمی‌ماند. حتی کوه‌ها نیز به حرکت درمی‌آیند و از بین می‌روند. الله، عزوجل، در قرآن مجید به ما می‌فرماید: هیچ‌چیز همان‌طور که هست باقی نمی‌ماند؛ همه‌چیز در حال تغییر است. به همین دلیل، این ماه صفر نیز ماهی پر از اهمیت و سنگینی است. این حکمت الله است؛ در هر چیزی حکمتی نهفته است. الله، عزوجل، این ماه صفر را با نوعی سنگینی آفریده است. اما الحمدلله که آن را پشت سر گذاشتیم؛ ان‌شاءالله که الله آن را به نیکی پایان دهد. از آنجا که امروز آخرین چهارشنبه است، این روز نیز سنگین‌ترین روز ماه است. این روز را نیز با اذن الله، با صدقه دادن، ذکر تسبیحات و طلب آمرزش (توبه و استغفار) پشت سر خواهیم گذاشت. بدین ترتیب، این روز نیز با اذن الله به سلامت خواهد گذشت. پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) به یاران خود مضمونی شبیه به این فرمودند: «هر کس مژده پایان ماه صفر را به من بدهد، به او نیز مژده‌ای داده خواهد شد.» الحمدلله که امروز آخرین روز نیست، بلکه فرداست؛ اما روزی که واقعاً سنگین است، امروز است. بنابراین باید حتماً وظایف خود را انجام دهیم و مهم‌ترین آن‌ها، صدقه دادن است. صدقه هرگونه بلا و مصیبت را دفع می‌کند و عمر را طولانی می‌سازد؛ صدقه برای هر چیزی سودمند است. امروز حتماً صدقه بدهید تا این روز بدون سختی بگذرد. در این صورت با اذن الله، این روز به آسانی سپری خواهد شد. همان‌طور که به‌زیبایی گفته می‌شود: «این نیز بگذرد.» هیچ‌چیز ثابت نمی‌ماند. نمی‌توان آن‌ها را نگه داشت. نه روزها را می‌توان نگه داشت، نه ماه‌ها و نه سال‌ها را. این خواست الله است؛ همه‌چیز خواهد گذشت، چه خوب و چه بد. باشد که الله به ما عنایت فرماید تا این روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها را همواره به‌گونه‌ای سپری کنیم که مورد رضایت اوست. ان‌شاءالله زمان خود را آن‌گونه که او دوست دارد و از ما می‌خواهد سپری خواهیم کرد. امید است که هرگز از رضایت او منحرف نشویم. الله ما را از این امر حفظ کند. ماه بعدی، ان‌شاءالله، ربیع‌الاول است، ماه پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم). سپس ان‌شاءالله روزهای مولود، زمان ولادت با سعادت پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) در انتظار ماست. برکت و رحمت این روزها، سنگینی این ماه صفر را برطرف خواهد کرد. الله، عزوجل، همه‌چیز را آفریده و آن‌ها را به زیبایی هرچه تمام‌تر خلق کرده است. او نیکی را آفریده است؛ در اصل همه‌چیز خوب است. اما تنها در صورتی که انسان خودش نیکی را انتخاب کند، واقعاً همه‌چیز خوب می‌شود. اما اگر بر خلاف آن تصمیم بگیرد، پناه بر الله، عاقبت بدی در پی خواهد داشت. الله ما را محفوظ بدارد. ان‌شاءالله در کمال امنیت و سلامت به ماه ربیع‌الاول خواهیم رسید.

وَأَنَّ هَٰذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيمًا فَاتَّبِعُوهُ ۖ وَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ (6:153) الله، قادر و متعال، می‌فرماید: بر راه راست بمانید. از این راه منحرف نشوید. زیرا اگر از آن منحرف شوید، گمراه خواهید شد. راه‌های بسیار دیگری پیش روی شما قرار خواهد گرفت، اما آن‌ها بیراهه‌هایی هستند که شما را به تباهی می‌کشانند. این در حالی است که راه حق کاملاً روشن است: این راه پیامبر، صلی الله علیه و سلم، است. کسانی هم که پس از ایشان آمدند - صحابه، اهل بیت، امامان مذاهب فقهی و عقیدتی - همگی از این راه پیروی کردند. کسانی که از این راه منحرف شدند، نابود گشتند. و آن‌ها بسیاری دیگر را نیز با خود گمراه کردند، که در نهایت آن‌ها نیز به تباهی رسیدند. بنابراین: اگر در راه راست هستید، آن را ترک نکنید. اگر در راه حق هستید، اجازه ندهید دیگران شما را فریب دهند. در هیچ راه دیگری قدم نگذارید. زیرا حتی پس از پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، پیامبران دروغین و دروغگویان بسیاری ظاهر شدند. آن‌ها گفتند: «این کار را بکنید، آن کار را بکنید، آن یکی را رها کنید» - اما همه آن‌ها ناپدید و نابود شدند. و با آن‌ها، تمام پیروانشان نیز ناپدید شدند. اما راه حق، شکر الله، پابرجا می‌ماند. این راه تا روز قیامت ادامه خواهد داشت. اگر امروز کسی پیدا شود و ادعا کند: «من شیخ هستم، من فلان و بهمان هستم»، و افراد ساده‌لوح حرف او را باور کنند - از کجا می‌توان فهمید که آیا او در راه حق است یا خیر؟ می‌توان آن را از روی نماز و عبادتش تشخیص داد. انسانی که از راه پیامبر، صلی الله علیه و سلم، پیروی می‌کند و به اهل بیت و صحابه ایشان احترام می‌گذارد، در راه حق قرار دارد. اما کسی که در برابر آن‌ها می‌ایستد و آن‌ها را رد می‌کند، از راه راست منحرف شده است. چنین شخصی باید توبه کند و به راه راست بازگردد، ان‌شاءالله. زیرا امروزه چیزهای زیادی وجود دارد که باعث سردرگمی بزرگی می‌شود. بسیاری کتاب الله را نمی‌شناسند و به آن عمل نیز نمی‌کنند. انسان فقط به شایعات گوش می‌دهد. یا بدتر از آن: امروزه به این دستگاه‌های کوچک نگاه می‌کند و به افرادی گوش می‌دهد که حرف‌های پرطمطراق می‌زنند. این مسائل مردم را کاملاً سردرگم می‌کند. انسان ناگهان نسبت به عده‌ای کینه می‌ورزد، عده‌ای دیگر را دوست می‌دارد، بعداً دوباره از گروه‌های جدیدی بیزار می‌شود و بدین ترتیب بار گناهان را به دوش می‌کشد. به همین دلیل این موضوع از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. احترام گذاشتن به صحابه و اهل بیت بی‌نهایت مهم است. کسی که از این امر منحرف شود، راه حق را ترک کرده است. الله ما را از این امر محفوظ بدارد. الله همه ما را ثابت‌قدم بدارد و در راه راست نگه دارد، ان‌شاءالله. الله ما را در این راه زیبا ثابت‌قدم بدارد و محافظت کند، ان‌شاءالله.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "اعزل الأذى عن طريق المسلمين" پیامبر (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «آنچه را که ممکن است در مسیر مسلمانان به آن‌ها آسیب برساند، بردارید.» پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) دستور دادند که هر چیزی که ممکن است به مردم آسیب برساند یا باعث ناراحتی آن‌ها شود را از سر راه برداریم؛ خواه سنگ باشد، خواه خار، آهن یا زباله. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أمط الأذى عن الطريق فإنه لك صدقة" پیامبر (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «چیزهای مضر را از سر راه بردار، زیرا این برای تو یک صدقه است.» بنابراین پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) این دستور را به همه ما می‌دهد تا به نفع خودمان باشد. این یک صدقه است و الله به هر صدقه‌ای پاداش می‌دهد. امروزه برخی از افراد به سادگی موانعی را که در مسیر با آن‌ها روبرو می‌شوند، نادیده می‌گیرند. آن‌ها با خود فکر می‌کنند «به من چه ربطی دارد؟» و بی‌تفاوت از کنار آن می‌گذرند. در حالی که اگر به سادگی آن را از سر راه برمی‌داشتی، ثواب یک صدقه و پاداش بزرگی دریافت می‌کردی. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "غفر الله عز وجل لرجل أماط غصن شوك عن الطريق ما تقدم من ذنبه وما تأخر" پیامبر (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «الله متعال گناهان گذشته و آینده مردی را که شاخه خاری را از سر راه برداشت، بخشید.» این یک مژده بزرگ است: گناهان گذشته بخشیده می‌شوند. این هدیه‌ای از جانب پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) به ماست و همچنین وسیله‌ای برای بخشش گناهان آینده به شمار می‌رود. بخشش گناهان آینده در واقع امتیازی بود که تنها به پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) و یاران بدر اختصاص داشت. اما ان‌شاءالله به برکت چنین کارهای نیکی، گناهان آینده ما نیز بخشیده خواهد شد. انسان‌های امروزی خود را بسیار تمیز می‌دانند. به نام «بهداشت» حتی از غذاها چندششان می‌شود و بیش از حد وسواس به خرج می‌دهند. دو روز پیش ما در یک مکان طبیعی بسیار زیبا که الله آن را آفریده است، بودیم. اما کناره‌های جاده، طبیعت و سنگ‌ها پر از زباله بود. مردم هر چه خورده و نوشیده بودند، زباله‌هایش را به سادگی در آنجا انداخته بودند. نمی‌دانم آیا این یک گناه است یا خیر، اما این به وضوح پایمال کردن حقوق دیگران و مسئولیتی سنگین است. دقیقاً این همان زیبایی اسلام است، همان‌طور که پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) به ما آموخته است. حتی اگر برخی سعی کنند چهره بدی از اسلام نشان دهند: اسلام زیباترین و کامل‌ترین دین است. پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) در احادیث شریف خود همواره هشدار می‌دهند: پاکیزه باشید، محیط زیست را آلوده نکنید و کاری نکنید که به همنوعانتان آسیب برساند. تو زباله خوردنی و نوشیدنی‌ات را به سادگی در وسط خیابان می‌اندازی. اگر به جای آن، آن را در کیسه‌ای می‌گذاشتی و در سطل‌های زباله عمومی می‌انداختی، ماشین حمل زباله می‌آمد و آن را می‌برد. اما متأسفانه بسیاری از افراد - چه مسلمان و چه غیرمسلمان، چه نمازخوان و چه بی‌نماز - همین بی‌تفاوتی را نشان می‌دهند. معمولاً گفته می‌شود: «هر جا که انسان‌های زیادی باشند، کثیفی زیادی هم هست.» و متأسفانه مکان‌هایی که افراد زیادی در آنجا حضور دارند، دقیقاً همین‌طور به نظر می‌رسند. با وجود اینکه تمام احادیث پیامبر ما از ابتدا تا انتها چنین کارهای نیکی را تبلیغ می‌کنند، حتی کسانی که با افتخار خود را «مسلمان» می‌نامند نیز به آن‌ها پایبند نیستند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "كان على الطريق غصن شجرة يؤذي الناس فأماطه رجل فأدخل الجنة" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «شاخه‌ای در مسیر بود که برای مردم مزاحمت ایجاد می‌کرد. مردی آن را کنار زد و تنها به خاطر همین کار اجازه یافت وارد بهشت شود.» این چه دستاورد عظیمی برای این انسان و برای زندگی اخروی اوست! پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) این مژده را می‌دهد که این مرد وارد بهشت می‌شود، تنها به این دلیل که مردم را از آسیب در امان نگه داشت و این شاخه را از سر راه برداشت. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لقد رأيت رجلا يتقلب في الجنة في شجرة قطعها من ظهر الطريق كانت تؤذي الناس" در حدیثی دیگر پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «مردی را دیدم که در نعمت‌های بهشت غوطه‌ور بود، زیرا درختی را در کنار جاده قطع کرده بود که برای مردم مزاحمت ایجاد می‌کرد.» از آنجا که به پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) بینش‌هایی از آخرت عطا شده بود، ایشان توانستند از وضعیت این مرد نیز به ما خبر دهند. این مرد در باغ‌های بهشت قدم می‌زند، تنها به این دلیل که شاخه‌ای را که در مسیر پیش آمده بود قطع کرد تا مردم بتوانند بدون مانع عبور کنند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "مر رجل بغصن شجرة على ظهر طريق فقال والله لأنحين هذا عن المسلمين لا يؤذيهم فأدخل الجنة" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «مردی متوجه شاخه‌ای در مسیر شد که برای مردم مزاحمت ایجاد می‌کرد.» هنگامی که او در راه بود، دید که چگونه درختی در مسیر پیش آمده است، به طوری که مردم به سختی از آنجا عبور می‌کردند. سپس او گفت: «به الله سوگند، من این مانع را از سر راه مسلمانان برمی‌دارم تا دیگر مزاحم آن‌ها نشود.» تنها به خاطر اینکه او این مانع را برطرف کرد، همان‌طور که پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) بیان کردند، اجازه یافت تا وارد بهشت شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من أخرج من طريق المسلمين شيئا يؤذيهم كتب الله له به حسنة ومن كتب له عنده حسنة أدخله بها الجنة" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «هر کس مانعی را از سر راه مسلمانان بردارد، الله برای او یک کار نیک (ثواب) ثبت خواهد کرد.» «و هر کس که الله برای او یک کار نیک ثبت کند، او را به واسطه این کار وارد بهشت می‌سازد.» این بدان معناست که الله (عز و جل) خدمت به همنوعان و تمایل به کمک را کلیدی قرار می‌دهد که درهای بهشت را به روی بندگانش می‌گشاید. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من أماط أذى عن طريق المسلمين كتب له حسنة ومن تقبلت منه حسنة دخل الجنة" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) چنین فرمودند: «هر کس چیز مزاحمی را از سر راه مسلمانان بردارد، برای او یک کار نیک ثبت می‌شود.» همان‌طور که گفته شد: فرقی نمی‌کند شاخه، سنگ، خار یا تکه‌ای آهن باشد - هر کس چنین چیزی را بردارد، برای او یک کار نیک نوشته می‌شود. «و هر کس که کار نیکش پذیرفته شود، اجازه ورود به بهشت را خواهد یافت.» انسان هرگز به طور قطع نمی‌داند که آیا تک‌تک اعمالش پذیرفته می‌شود یا خیر. اما چنین کارهای خالصانه‌ای در جهت رفاه دیگران مورد پسند الله واقع شده و راه را برای ورود به بهشت هموار می‌سازد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "من رفع حجرا عن الطريق كتب له حسنة ومن كانت له حسنة دخل الجنة" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) همچنین فرمودند: «هر کس سنگ مزاحمی را از سر راه بردارد، برای او یک کار نیک ثبت می‌شود. و هر کس که کار نیکش پذیرفته شود، وارد بهشت می‌شود.» علاوه بر این، پیامبر ما فرمودند: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "نح الأذى عن طريق المسلمين" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمودند: «موانع را از سر راه مسلمانان بردار.» این یک دستور روشن است. هر کس از این فرمان پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) پیروی کند، بی‌شک کارهای نیک جمع‌آوری می‌کند، خشنودی الله را به دست می‌آورد، بنده محبوب او می‌شود و وارد بهشت می‌گردد. متأسفانه امروزه مشکلاتی مانند آلودگی محیط زیست دقیقاً در کشورهای اسلامی بسیار شایع‌تر است. ما این را در بسیاری از کشورهای اسلامی بسیار واضح می‌بینیم؛ ما بارها به آنجا رفته‌ایم. به عنوان مثال پاکستان... نام «پاکستان» در لغت به معنای «پاک» یعنی «سرزمین پاک» است. اما متأسفانه خیابان‌های آنجا از تقریباً هر جای دیگری کثیف‌تر است. روی زمین به سختی می‌توان حتی یک وجب جا پیدا کرد که با پلاستیک، زباله و کثیفی پوشیده نشده باشد. با این حال، این افراد زمانی از هند جدا شدند تا بتوانند به عنوان مسلمان با آزادی به دین خود عمل کنند. اما مسلمان بودن واقعی، همان‌طور که پیامبر ما به ما آموخته است، با پاکیزگی آغاز می‌شود. این تنها یک مثال است. متأسفانه وضعیت در بسیاری از کشورهای اسلامی به همین شکل است که اغلب شامل کشور خودمان نیز می‌شود. از سوی دیگر، در مکان‌هایی مانند اروپا پاکیزگی از طریق قوانین سخت‌گیرانه و جریمه‌های نقدی اعمال می‌شود. اما به هر حال، خیابان‌های آن‌ها بسیار تمیزتر از خیابان‌های کشورهای اسلامی است. احتمالاً این از حکمت‌های الله است که غیرمسلمانان امروزه بهتر از مسلمانان از محیط زیست مراقبت می‌کنند. تنها چیزی که آن‌ها کم دارند شهادتین (شهادت به ایمان) است. اگر مردم ما حداقل شهادتین را نداشتند - پناه بر الله - وضعیت ما بسیار بدتر از این بود. الله همه ما را از آن حفظ کند.

می‌گویند: «الرفیق قبل الطریق». این یعنی: همسفر مهم‌تر از خود مسیر است. بنابراین باید دوستان خود را با دقت فراوان انتخاب کرد. دوستی که تو را در راه راست نگه می‌دارد، یک نعمت واقعی است. اما یک دوست نامناسب، یک بلای بزرگ و یک مصیبت است. دلیل اینکه بسیاری از مردم به راه خلاف کشیده می‌شوند، دوستان نامناسب هستند. شیطان و نفس انسان دوست بد را دوست دارند، به همین دلیل انسان به سمت او جذب می‌شود و می‌خواهد از او پیروی کند. به همین دلیل باید از کودکی مراقب بود. همیشه به فرزندان خود یادآوری کنید که دوستان خوبی پیدا کنند و در این راه به آن‌ها کمک کنید. زیرا این مسئله تعیین‌کننده یک زندگی پر از خیر یا شر است. وگرنه ممکن است حتی پس از مرگ نیز برای انسان پایان بدی به همراه داشته باشد. خلاصه کلام: معاشرت درست از هر چیزی مهم‌تر است. زیرا انسان – به‌ویژه یک کودک – اغلب دوستان را بر والدین و خانواده خود ترجیح می‌دهد. او هر حرف بی‌ربطی را باور می‌کند و دیگر نمی‌خواهد هیچ نصیحت خوبی را بپذیرد. اما اگر دوستان خوبی داشته باشد، نصیحت‌ها را نیز می‌پذیرد و خیر و خوبی به وجود می‌آید. در غیر این صورت – پناه بر الله – امروزه وضعیت بسیار بدتر است. زمانه امروز انسان را به سوی هر بدی سوق می‌دهد؛ ارتکاب هر گناهی بسیار آسان شده است. در گذشته این‌قدر افراطی نبود. گناه کردن به این آسانی نبود. هنوز شرم و حیا وجود داشت، به همین دلیل مردم بیشتر خودداری می‌کردند. اما امروز – الله به ما و فرزندانمان کمک کند – یک دوست بد می‌تواند انسان را کاملاً نابود کند. او همبستگی خانواده را چنان از بین می‌برد که فرد تقریباً از داشتن چنین فرزندی پشیمان می‌شود. الله ما را از آن حفظ کند. به همین دلیل باید بسیار مراقب بود. حتی اگر در زندگی روزمره خیلی مشغول هستید، باید دقیقاً توجه کنید که فرزندانتان وقت خود را با چه کسانی می‌گذرانند. الله همه ما را محافظت کند، ان‌شاءالله. امیدوارم فرزندان ما همیشه پیوند محکمی با خانواده‌هایشان داشته باشند، ان‌شاءالله. آن‌ها ارزشمند هستند. بزرگ‌ترین گنج شما همین کودکان، یعنی فرزندان شما هستند. زیرا دعاهای آن‌ها حتی پس از مرگ نیز به شما خواهد رسید. بزرگ‌ترین هدیه، به اذن الله، از طرف آن‌ها خواهد آمد. الله آن‌ها را همیشه منشأ خیر و خوبی قرار دهد، ان‌شاءالله.

حدیثی وجود دارد که ما در خطبه جمعه گذشته آن را تلاوت کردیم. در آن، ویژگی‌های یک منافق بسیار دقیق توصیف شده است. بر این اساس، یک منافق چهار ویژگی خاص دارد. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرمایند: اگر این چهار ویژگی در یک انسان جمع شود، او یک منافق مطلق است. اگر کسی تنها یکی از آن‌ها را داشته باشد، بخشی از نفاق را در درون خود دارد. اما اگر توبه کند، این ویژگی دوباره از بین می‌رود. شکر الله که در واقع رهایی از آن اصلاً کار سختی نیست. اول اینکه می‌فرمایند: وقتی سخن می‌گوید، دروغ می‌گوید. دوم: وقتی وعده‌ای می‌دهد، خلف وعده می‌کند. سوم: وقتی چیزی به او امانت داده می‌شود، در آن خیانت می‌کند و ادعا می‌کند: «من آن را ندارم.» چهارم: وقتی اختلاف نظر یا دعوایی پیش می‌آید، جنجال بزرگی به پا می‌کند. او با صدای بلند فریاد می‌زند و داد و بیداد می‌کند. بنابراین در واقع خلاص شدن از این ویژگی‌ها سخت نیست. گاهی اوقات انسان با خود عهد می‌کند: «من با نفس خود مبارزه خواهم کرد، من از شر آن خلاص خواهم شد» – اما موفق نمی‌شود. اما از این عادات و رفتارهای خاص می‌توان به راحتی رها شد. کافی است انسان دروغ نگوید، به عهد خود وفا کند، خیانت نکند، از پشت به کسی خنجر نزند و با اطرافیان خود به خوبی سازگار باشد. علاوه بر این، جنجال به پا نکند. وقتی دعوا می‌کند، داد و بیداد نکند و به دیگران حمله‌ور نشود. این چهار نشانه یک منافق واقعاً ویژگی‌های بدی هستند. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، فرمودند: اگر تمام این ویژگی‌ها وجود داشته باشد – الله ما را حفظ کند – آنگاه آن شخص یک منافق مطلق است. و اگر کسی هنوز نشانه‌هایی از نفاق را در درون خود داشته باشد، می‌تواند به راحتی از شر آن‌ها نیز خلاص شود. شکر الله، ما اهل طریقت، با اذن الله بیشتر این موارد را در خود نداریم. و اگر باز هم اندکی از آن وجود داشته باشد، رهایی از آن نیز دشوار نیست. الله یاری‌مان کند. ان‌شاءالله بتوانیم این عادات بد و این ویژگی‌های ناپسند و زشت را کنار بگذاریم. الله ما را از آن حفظ کند و ان‌شاءالله اجازه ندهد که مغلوب نفس خود شویم.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ (9:119) او می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از الله پروا کنید و با راستگویان باشید.» الله متعال می‌فرماید: «راستگو باشید تا زندگی شما خوب و زیبا شود.» اما مردم با راستگویان همراه نمی‌شوند، زیرا نفسشان به آن‌ها اجازه نمی‌دهد؛ آن‌ها یا به بدی‌ها می‌پردازند یا به امور بی‌اهمیت. آن‌ها با تمام وجود خود را وقف چیزهای کاملاً بی‌اهمیت می‌کنند. مردم با چنان اشتیاقی به کارهای بد، یا بهتر است بگویم به کارهای حاشیه‌ای، چنگ می‌زنند که... به کارهای بد هم البته، اما من روزهاست که به این موضوع فکر می‌کنم: غیرضروری‌ترین چیزی که بیش از همه به آن دلبسته می‌شوند، فوتبال است. فوتبال به خودی خود یک مسئله حاشیه‌ای است. خب، آدم کمی بازی می‌کند، می‌دود، تفریح می‌کند – این قابل درک است. اما بعد پای باشگاه‌های فوتبال به میان می‌آید. مردم با چنان فداکاری و ارادتی به این باشگاه‌ها وابسته می‌شوند که متقاعد کردنشان به تغییر باشگاه تقریباً غیرممکن است. حتی اگر میلیون‌ها به آن‌ها پیشنهاد دهید، باشگاه خود را تغییر نمی‌دهند. اما وقتی پای راه حق در میان باشد، به شدت متزلزل و بی‌ثبات هستند. آن‌ها سر قول خود نمی‌مانند. نمی‌توان به آن‌ها اعتماد کرد. اما وقتی پای باشگاهشان در میان باشد، هیچ تزلزل، هیچ پیمان‌شکنی و هیچ عقب‌نشینی‌ای در کار نیست. آن‌ها تا آخر عمر به این اشتیاق وفادار می‌مانند. همه این‌ها امور پوچ و بی‌ارزشی هستند. آنچه واقعاً اهمیت دارد، استوار ماندن در راه الله است. وقتی انسان یک راهنمای معنوی واقعی (مرشد) پیدا کرد، باید از او پیروی کند. این راه بازیچه کودکان نیست. زندگی ارزشمند است. زمان ارزشمند است. به خاطر یک مسئله کاملاً پوچ و بی‌ارزش عصبانی می‌شوی، دعوا می‌کنی و به دیگران توهین می‌کنی. بسیار خب، تو فوتبال را دوست داری، این را می‌فهمیم. اما چرا باید به خاطر چنین چیزهای بی‌ارزشی این‌قدر عصبانی شد؟ انسان باید کمی فکر کند. خب، تو این را دوست داری، این قابل درک است. اما اگر فداکاری، وفاداری و اعتمادی را که به یک باشگاه نشان می‌دهی در راه الله نشان می‌دادی، به یکی از دوستان بزرگ الله تبدیل می‌شدی. به همین دلیل، همان‌طور که گفته شد، شیطان انسان را یا با امور پوچ سرگرم می‌کند یا با گناهان. الله ما را از این امر حفظ کند. این یک بیماری عجیب و یکی از بزرگ‌ترین مشکلات آخرالزمان است. همان‌طور که گفته شد: انسان می‌تواند چیزها را دوست داشته باشد، اما سرسپردگی و ارادت واقعی باید به سوی الله باشد. الله یار و یاور ما باشد. ان‌شاءالله که او ما را از مشغول شدن بیش از حد به امور پوچ دنیوی در امان بدارد.