Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

روزی مبارک که در آن پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) به دنیا آمد. حدود ۱۵۰۰ سال پیش، پیامبر ما این جهان را مزین کردند. از آن روز، مردمان آن زمان بخشی از جامعه پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) و در نتیجه امت محمد شدند. الله به عنوان بزرگترین هدیه، پیامبرمان (صلی الله علیه و سلم) را برای ما فرستاد. بخشی از امت ایشان بودن نیز یک نعمت بزرگ است. رد کردن ایشان حماقت محض است. ما از الله سپاسگزاریم که امروز در اینجا گرد هم آمده‌ایم. برای به دست آوردن خشنودی الله و از روی عشق به پیامبر... ماشاءالله، هوای امروز اینجا به شدت یادآور شهر منور مدینه است. کمی بیش از حد گرم است، اما زیباست. حال و هوای بسیار خاصی دارد. هر چیزی جنبه‌های خوب خود را دارد. برای این جنبه‌های خوب، حمد و سپاس مخصوص الله است. همه چیز از بهترین جنبه‌اش به ما نشان داده می‌شود. هر اتفاقی که بیفتد یا هر کاری که انجام دهیم – تا زمانی که در راه رضای الله باشد، در همه چیز خیری وجود دارد. مهم نیست چقدر غم و اندوه از بیرون بر ما اثر بگذارد: برای کسانی که راه پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) را دنبال می‌کنند، ان‌شاءالله هیچ سختی واقعی وجود نخواهد داشت. زیرا در پس آن، خشنودی الله و عشق به او قرار دارد. وقتی این عشق به وجود بیاید، دیگر هیچ چیز نمی‌تواند آسیب جدی به ما برساند. بزرگترین هدیه این است: اگر الله عشق به خودش و پیامبرمان (صلی الله علیه و سلم) را در قلب‌های ما قرار داده باشد، هر چیز دیگری بی‌اهمیت است. این مهم‌ترین چیز است. این گرانبهاترین چیز است. اگر الله با اذن خود این هدیه گرانبها را به ما عطا کند، ان‌شاءالله برای همیشه در قلب‌های ما می‌ماند و هرگز از بین نمی‌رود. زیرا این مهم‌ترین دعایی است که می‌توان به زبان آورد. مهم‌تر از خوردن، نوشیدن یا رهایی از غم‌ها، دعا برای این است که قلب ما سرشار از این عشق شود. دعا برای اینکه این عشق هرگز کاهش نیابد، بلکه پیوسته رشد کند – درخواست چنین چیزی، بزرگترین فضیلت است. کسی که در راه الله قرار دارد، این راه را نیز دنبال می‌کند و احترام و خشیت لازم را به او نشان می‌دهد. باید درست همانطور که او می‌خواهد، زندگی خود را وقف راه پیامبر مبارک ما (صلی الله علیه و سلم) کرد. از راه او منحرف نشو. برای دیگران الگوی بدی نباش. اجازه دادن به مردم برای اینکه بگویند: «به این شخص نگاه کن، ادعا می‌کند در راه پیامبر است، اما ببین چه کارها که نمی‌کند!» – این بدترین چیز ممکن است. الله ما را از این امر در امان بدارد. باشد که این راه پناهگاه ما باشد. بیایید از راه راست منحرف نشویم. زیرا کسی که از راه منحرف شود، نابود می‌گردد. مهم نیست چه ثروت‌های دنیوی به تو پیشنهاد می‌شود: آن‌ها را رد کن! در ایمان خود هیچ‌گونه سازشی نکن. در عشق به الله و به پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) نباید هیچ‌گونه کوتاه آمدنی وجود داشته باشد. اگر انسان به چنین سازش‌هایی عادت کند – کمی اینجا، کمی آنجا – در نهایت نه ایمانی باقی می‌ماند و نه اسلامی. بنابراین این مهم‌ترین چیز است: راه پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم)، راه طریقت، راه مذاهب و راه اسلام. هیچ چیز باارزش‌تری در جهان وجود ندارد. حتی اگر تمام دنیا را به تو پیشنهاد دهند و بخواهند: «این راه را ترک کن، از ایمانت دست بردار» – بله، حتی برای کوچکترین منافع دنیوی: هرگز فریب نخور! به هیچ وجه زیر بار آن نرو. هرگز سازش‌های بیجا و نادرست نکن. با هر کوتاه آمدن، فقط پایین‌تر می‌روی و در نهایت نابود می‌شوی. و بدترین نابودی این است که آخرت خود را از دست بدهی. آخرت خود را برای منافع زودگذر دنیوی به خطر نیندازید. زیرا هر چیز دنیوی فانی است. در حالی که آنچه جاودان می‌ماند، پاداش در آخرت است. اگر آخرتت را فدای سودهای دنیوی کنی – بعداً چگونه می‌خواهی در چشمان شیخ خود نگاه کنی؟ چگونه می‌خواهی با پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) روبرو شوی؟ تو هرگز نمی‌توانی این کار را بکنی. به همین دلیل باید به شدت هوشیار بود. انسان‌های بسیار زیادی جان و تمام دارایی خود را فدا کرده‌اند، فقط برای اینکه به ایمان خود پایبند بمانند. بنابراین باید واقعاً مراقب بود. باید از هر چیزی که ممکن است انسان را گمراه کند دوری کرد و نباید تسلیم نفس خود شد. الله ما را هرگز از این راه منحرف نسازد. باشد که او ما را در برابر پیامبرمان (صلی الله علیه و سلم) شرمنده نکند. باشد که او ما را در برابر الله و مشایخ شرمنده نکند. آخرت خود را فدای منافع زودگذر این دنیا نکنید.

«و ما تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.» (سوره انبیاء، ۲۱:۱۰۷) الله، عز و جل، پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را به عنوان رحمتی برای انسان‌ها و تمام آفرینش فرستاده است. این بالاترین مقامی است که الله، عز و جل، ستوده است. به افتخار او، الله به انسان‌ها رحمت می‌ورزد. هر جا که پای پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، زمین را لمس کند، رحمت تجلی می‌یابد. به عنوان بزرگترین نعمت، او به خاطر وی هر آنچه در این دنیا زیباست را به ما می‌بخشد. شکر الله، شما در اینجا گرد هم آمده‌اید تا خشنودی الله را به دست آورید و از روی عشق به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم. بزرگترین دستاورد در این دنیا، عشق به اوست. هر آنچه از این طریق به دست می‌آورید، در خدمت خشنودی الله است. هر آنچه به دست می‌آوریم از جانب الله است و در خدمت خشنودی اوست؛ انسان باید به این امر آگاه باشد. به خاطر پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، الله به ما این فرصت را می‌بخشد که کارهای نیک انجام دهیم و راه او را دنبال کنیم. گردهمایی امروز ما نیز دقیقاً به همین مناسبت برگزار می‌شود. در میان ما برادران و خواهران ایمانی، علما و شیوخی هستند که از راه‌های دور آمده‌اند. همه آن‌ها برای خشنودی الله گرد هم آمده‌اند؛ قوی‌ترین انگیزه برای این امر، عشق به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، است. با اجازه الله، دقیقاً همین عشق است که ما را نجات خواهد داد. عشق عمیق ما به پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، وسیله‌ای برای دست‌یابی به عشق الله است. برخی این نوع شفاعت را رد می‌کنند و می‌گویند: «این شرک (شریک قائل شدن) است، چنین کاری نکنید»، اما بدون آن هیچ چیزی به دست نمی‌آید. اگر انسان تنها بر اساس نفس خود عمل کند، در زندگی او هیچ عشق و محبت واقعی وجود نخواهد داشت. آنچه چنین افرادی «عشق» می‌نامند، در واقعیت تنها منفعت‌طلبی است. به محض اینکه منفعت‌طلبی در میان باشد، دیگر عشق نیست، بلکه صرفاً منافع شخصی است. عشق واقعی به این معناست که برای خشنودی الله با بندگانی همراه باشیم که الله آن‌ها را دوست دارد. این دقیقاً همان راه عشق و محبت به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، است. راه ما، راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، است و طریقت‌ها این راه را به ما نشان می‌دهند. برخی می‌پرسند: «طریقت به چه دردی می‌خورد؟» آن کاملاً ضروری است. کسی که ادعا می‌کند طریقت «ضروری نیست»، سخت در اشتباه است؛ آن تنها برای شیطان غیرضروری است. اما برای مؤمن، آن اجتناب‌ناپذیر است. برای یافتن راه راست، ماندن در آن و گمراه نشدن، انسان به طریقت نیاز دارد. طریقت یک نیروی عظیم است. آن برای محافظت از ایمان انسان ضروری است. شکر الله، طریقت تا روز قیامت پابرجا خواهد ماند. و تا ابد باقی خواهد ماند، تا آنجا که راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، امتداد دارد. کسی که در نهایت راه را نشان خواهد داد و شریعت و طریقت را در خود متحد خواهد کرد، بی‌شک حضرت مهدی، علیه السلام، است. هنگامی که او ظهور کند، تمام طریقت‌ها در این راه متحد خواهند شد، روشنایی خواهند یافت، و همه این مسیر را خواهند پیمود. اما تا آن زمان، طریقت‌ها و مذاهب مختلف بسیاری وجود دارند. وقتی مهدی، علیه السلام، ظهور کند، همه به عنوان وارث همهٔ آنها از وی پیروی خواهند کرد و در مسیر حقیقتی که او نشان می‌دهد، گام برخواهند داشت. بدین ترتیب در پایان، دوباره همه‌چیز دقیقاً همان‌طور خواهد شد که در زمان پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، بود. پس از آن، روز قیامت به‌طور اجتناب‌ناپذیری فرا خواهد رسید. پیش از روز قیامت، مهدی، علیه السلام، و عیسی، علیه السلام، باید ظهور کنند تا تمام جهان را به راه راست هدایت کنند. پس از آن، هر که می‌خواهد ایمان بیاورد و هر که نمی‌خواهد، نیاورد؛ در هر صورت هیچ فرصت دیگری وجود نخواهد داشت. انسان‌هایی که از راه راست منحرف شده‌اند، در نهایت به تباهی خواهند افتاد. الله همه ما را در این راه ثابت قدم بگرداند. همان‌طور که گفته شد، کسانی که در این راه قرار دارند، می‌توانند خود را بسیار خوشبخت بدانند. الله ما را حفظ کند. ما باید ارزش بی‌نهایت این نعمت را درک کنیم. ما باید خود را در خدمت این هدف قرار دهیم. ان‌شاءالله، الله ما را در این راه استوار نگاه دارد. الله آن را مبارک گرداند. این شب پرمعنا، شب مولود شریف، پس از نماز مغرب آغاز می‌شود. فردا روز مولود است. پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، در زمان کوتاهی پیش از نماز صبح متولد شد. بنابراین، این روز مبارک، یعنی دوازدهم ربیع‌الاول، با نماز مغرب امروز آغاز می‌شود و تا غروب فردا ادامه دارد. امروز، شبِ پیشواز آن است. این نیز مبارک است؛ تمام این‌ها روزهای مقدسی هستند. از آنجا که این روزها پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را به یاد ما می‌آورند، برکت ویژه‌ای در آن‌ها نهفته است. ما باید به این روزها احترام و تکریم شایسته آن‌ها را ادا کنیم.

"Ya ayyuha-lladhina amanu-ttaqullaha wa kunu ma'a-s-sadiqin." «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از الله بترسید و با راستگویان باشید.» (توبه، ۱۱۹) الله عز و جل به ما فرمان می‌دهد که با راستگویان باشیم. ای کسانی که ایمان آورده‌اید! راستگوترینِ همه، پیامبر است؛ "La ilaha illallah, Muhammadur Rasulullah, as-Sadiq al-Wa'di al-Amin." برترین در میان راستگویان، کسی که در کمال صداقت (صدق) است، پیامبر (صلی الله علیه و سلم) می‌باشد. فرمان این است که با او و کسانی که راه او را دنبال می‌کنند باشیم. از کسانی که از او دور شده‌اند، دوری کنید. به دنبال نزدیکی به آن‌ها نباشید. از آن‌ها هرگز سودی نخواهید برد. زیرا آن‌ها تنها بر نفس خود تمرکز دارند؛ آن را بزرگ می‌کنند و هیچ‌گونه انتقادی را نسبت به خود نمی‌پذیرند. آن‌ها انسان‌هایی هستند که هرگونه ارتباطی با حقیقت را از دست داده‌اند. آن‌ها فاقد قابلیت اطمینان، امانتداری (امانت) و صداقت هستند. به همین دلیل الله عز و جل می‌فرماید: «با خوبان و راستگویان باشید.» راستگو بودن به این معناست: با انسان‌هایی همراه باشید که دروغ نمی‌گویند، صادق هستند و در کنار آن‌ها بمانید. از دیگران دوری کنید. هرچه بیشتر از آن‌ها فاصله بگیرید، برای شما بهتر است. زیرا ذات واقعی آن‌ها با طمع، حسادت و کینه‌توزی آمیخته است - و نه هیچ‌چیز دیگر. آن‌ها هرگز بهترین‌ها را برای همنوعان خود نمی‌خواهند. آن‌ها خود را دوست جا می‌زنند، اما در اصل دشمن هستند. دوستان واقعی کسانی هستند که در راه الله عز و جل و پیامبر (صلی الله علیه و سلم) قدم برمی‌دارند؛ آن‌ها واقعاً انسان‌های خوبی هستند. "Wa hasuna ula’ika rafiqa." «و آنان چه نیکو همدمانی هستند!» (نساء، ۶۹) آن‌ها در حقیقت بهترین همراهان هستند. آن‌ها انسان‌های شریفی هستند؛ به حقیقت الله گواهی می‌دهند، و الله عز و جل نیز آن‌ها را تأیید می‌کند. کسانی که در راه الله هستند، چه همراهان فوق‌العاده‌ای می‌باشند. الله عز و جل به ما می‌فرماید: «با آن‌ها باشید.» با این حال، این امر تنها در صورتی میسر می‌شود که انسان همه‌چیز را برای رضای الله انجام دهد، همان‌گونه که او می‌خواهد عمل کند، و در هر لحظه درنگ کند (مراقبه) تا از خود بپرسد: «آیا من هنوز در راه او هستم؟»، در حالی که به همراه انسان‌های خوب الله را شکرگزاری می‌کند. البته یک انسان در طول زندگی حالات مختلف بسیاری را تجربه می‌کند. گاهی اوقات نیکی‌ها را تجربه می‌کند و گاهی مورد آزمایش قرار می‌گیرد. اگر در آن زمان دوست خوبی در کنار خود داشته باشی، او تو را نصیحت می‌کند، راه را به تو نشان می‌دهد و تکیه‌گاه تو خواهد بود. او به تو کمک می‌کند تا استوار در راه راستِ الله عز و جل بمانی. اما انسان غالباً تمایل دارد که با خود کلنجار رود: «اگر فقط این کار را طور دیگری انجام می‌دادم، این‌گونه نمی‌شد.» نه، این تقدیر (قدر) الله است. سرنوشت هرچه که باشد، باید بگویی: «در این خیری نهفته است»؛ وظیفه اصلی تو این است که از قسمت خود شکوه نکنی. این وظیفه توست: بپذیری که آنچه الله می‌خواهد اتفاق می‌افتد. ما تمام تلاش خود را می‌کنیم. اگر نتیجه خوب بود، الله را شکر و سپاس می‌گوییم. اگر آزمایشی پیش بیاید، می‌گوییم: «این نیز از جانب الله است» و در برابر آن طغیان نمی‌کنیم. امروزه برخی از تازه‌مسلمانان، و متأسفانه بسیاری که از مدت‌ها پیش مسلمان بوده‌اند، وجود دارند که می‌پرسند: «چرا این اتفاق برای ما می‌افتد؟ چرا باید این را تحمل کنیم؟» این در اختیار و قدرت تو نیست. این تقدیر (قدر) الله عز و جل است. هر اتفاقی که برای یک مؤمن بیفتد، قطعاً پاداشی برای او به همراه دارد. هیچ چیز بدون دلیل اتفاق نمی‌افتد، هیچ چیز بیهوده نیست. انسان باید این را در درون خود نهادینه کند. البته شرایطی وجود دارند که بسیار طاقت‌فرسا هستند. در چنین شرایطی صبور ماندن سخت است. اما هرچه آزمایش سخت‌تر باشد، پاداش آن در پایان عظیم‌تر است. برای اینکه این پاداش از دست نرود، صبور باش و بر الله توکل کن (توکل). تو تا زمانی که الله برایت مقدر کرده و روزی‌ات را اختصاص داده است، زندگی خواهی کرد. صبر تو در نهایت برایت سودمند خواهد بود. تنها در آن زمان است که ارزش واقعی این پاداش را خواهید فهمید. باشد که الله ما را به آزمایش‌هایی فراتر از توانمان مبتلا نسازد. احترام نثار این ماه مبارک و پیامبر (صلی الله علیه و سلم)... پیامبر (صلی الله علیه و سلم) هر آنچه را که خوب و درست است به ما می‌آموزد. پیامبر (صلی الله علیه و سلم) به ما آموخت: «به‌طور مستقیم درخواست صبر نکنید.» زیرا نیاز به صبر، مستلزم یک آزمایش سخت است. در عوض، از الله عافیت (عافیت) و فضل او (احسان) را بخواهید. نگویید: «بگذار آزمایش شویم تا صبر را بیاموزیم.» چنین چیزی را آرزو نکنید. الله ما را حفظ کند، زیرا آزمایش‌ها سخت هستند. بنابراین ما از او می‌خواهیم که به‌جای آزمایش کردن ما، همیشه با لطف و مهربانی خود با ما رفتار کند. ما بندگانی نیستیم که به‌دنبال آزمایش باشیم، بلکه بندگان فضل او (احسان) هستیم. ما در جستجوی فضل و رحمت او هستیم. باشد که الله عز و جل در این ماه مبارک، به حرمت پیامبر (صلی الله علیه و سلم)، ما را از آزمایش‌های سخت در امان بدارد. ان‌شاءالله که او در عوض همواره زیبایی، نیکی و فضل خود را نصیب ما گرداند.

„Innama bu'ithtu li-utammima makarim al-akhlaq.“ رسول الله در آنچه فرمود راست گفت، یا هر گونه که آن را بیان فرمود. پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) فرمود: «من تنها مبعوث شده‌ام تا مکارم اخلاق را تمام کنم.» مهم‌ترین چیز ادب و اخلاق است؛ او آمد تا این ویژگی‌های زیبای انسان‌ها را به کمال برساند. زیرا انسان‌ها تنها قدم به قدم می‌آموزند. از زمان آدم (علیه السلام) هر پیامبری چیز جدیدی به انسان‌ها آموخت. از طریق این روند طولانی، سرانجام پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) آمد – او کامل‌ترینِ همه انسان‌هاست. هر فضیلت، هر ویژگی خوب و هر توانایی خاصی در پیامبر (صلی الله علیه و سلم) جمع شده است. در ظاهر او یک انسان بود، اما الله عز و جل او را از هر نظر بی‌نظیر آفرید. و این ماه ولادت اوست. او حتی در لحظه ولادتش در حال سجده بود. رشد کودکی او بسیار سریع بود؛ حتی در دو یا سه ماهگی از نظر جسمی بسیار پیشرفته بود. او خیلی زود حرکت کرد و به سخن آمد. برای اینکه بتواند وظیفه عظیمی را که الله بر دوش او گذاشته بود تحمل کند، ذاتاً از انسان‌های دیگر بسیار برتر بود. قدرت روحانی او به هر حال غیرقابل تصور است. اما قدرت جسمانی او نیز عظیم بود. زیرا یک بدن معمولی هرگز نمی‌توانست کلام الله عز و جل را تحمل کند. یک ارگانیسم عادی در زیر آن در هم می‌شکست. تنها او به اندازه کافی قوی بود تا وحی الله را تحمل کند. هیچ کس نمی‌توانست پیامبر (صلی الله علیه و سلم) را در نبرد تن به تن شکست دهد. حدیثی درباره قدرت او وجود دارد: حتی یک یا دو مرد قوی نیز نمی‌توانستند به قدرت او برسند. عمر (رضی الله عنه) روایت کرده است که حتی هزار مرد هم به قدرت پیامبر (صلی الله علیه و سلم) نمی‌رسیدند. حتی اگر ده هزار نفر هم بودند – پیامبر (صلی الله علیه و سلم) از همه آنها قوی‌تر بود. از نظر کاملاً جسمانی، او از میلیون‌ها انسان قوی‌تر بود. قدرت جسمانی او به این دلیل تا این حد عظیم بود که الله او را به طور ویژه آفریده بود تا در برابر بار روحانی مقاومت کند. هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه و سلم) در ۶۳ سالگی وفات یافت، بدن او همچنان مانند یک فرد ۳۰ ساله به نظر می‌رسید؛ ریش او هنوز کاملاً سیاه بود. او تنها حدود پنج تا ده تار موی سفید داشت. معمولاً ما در ۶۰ سالگی کاملاً سفیدمو می‌شویم. سرشت و ذات پیامبر (صلی الله علیه و سلم) بی‌نظیر است. او به تنهایی بیش از تمام دنیا ارزش دارد. او این‌گونه آفریده شد تا بتواند این بار عظیم را به دوش بکشد. ما الله را شکر می‌کنیم که اجازه داریم از امت او باشیم. یک بار دیگر می‌گویم، همان‌طور که قبلاً بارها گفته‌ام: غیرمسلمانان را می‌توانیم درک کنیم، اما وقتی یک مسلمان ادعا می‌کند: «او فقط انسانی مثل من و تو بود»، این با هر منطقی در تضاد است. هر جنبه از زندگی پیامبر (صلی الله علیه و سلم) یک معجزه است. معجزات به پیامبران اختصاص دارد؛ اولیاء دارای کرامات هستند. آنچه پس از دوران پیامبران رخ می‌دهد، «معجزه» نامیده نمی‌شود. زیرا معجزات اعمالی هستند که هیچ انسان دیگری نمی‌تواند انجام دهد. این توانایی‌های ویژه را همه پیامبران داشتند. همه آنها از آن برخوردار بودند. و البته پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) نیز آنها را داشت. در زندگی او معجزات بی‌شماری رخ داد. برخی از آنها به طور گسترده‌ای شناخته شده‌اند؛ حتی اگر برخی افراد به آنها باور نداشته باشند، روایات معتبر آنها مشهور است. مانند شق القمر... یا جوشیدن آب از انگشتان مبارکش... آبی که با آن لشکر کاملی از صحابه تشنه را سیراب کرد... مانند آهویی که نزد او آمد و با او سخن گفت... اینکه چگونه حیوانات و حشرات در برابر دیدگان صحابه با پیامبر (صلی الله علیه و سلم) ارتباط برقرار می‌کردند... پیامبر (صلی الله علیه و سلم) معجزات بسیار دیگری نیز انجام داد. بنابراین کسی که خود را «مسلمان» می‌نامد و این معجزات را انکار می‌کند، ایمانش در خطر جدی است. ممکن است شخص فقط در نام مسلمان باشد. اما در این صورت، این تنها یک ادعای توخالی با زبان است. هر کس که «لا اله الا الله» می‌گوید به عنوان مسلمان به شمار می‌رود، اما ایمان حقیقی در او وجود ندارد. مؤمن حقیقی کسی است که از راه پیامبر (صلی الله علیه و سلم) پیروی می‌کند، به او ایمان دارد، او را تصدیق می‌کند و با تمام احترام بزرگ می‌دارد. هیچ موجودی شریف‌تر از او آفریده نشده است. پیامبر (صلی الله علیه و سلم) از هر نظر برتر از همه انسان‌ها و تمام جوامع دینی است. او هیچ‌گونه تبعیضی بر اساس نژاد و تبار قائل نبود. همه انسان‌ها به امت پیامبر (صلی الله علیه و سلم) تعلق دارند. تمام بشریت امت او هستند. حتی جن‌ها نیز به آن تعلق دارند. کسانی که دعوت او را اجابت می‌کنند، جزو امت او هستند. کسی که او را رد کند، باید عواقبش را خودش بپذیرد. در نهایت هر کس خواهد دید که چه کرده است. اما آنها پشیمان خواهند شد. پیامبر (صلی الله علیه و سلم) درهای خود را به روی همه کاملاً باز گذاشته است: او دعوت می‌کرد: «بیایید و در این برکت شریک شوید.» هر کس که رد کند، با مسئولیت خودش عمل کرده است. الله ما را از این امر حفظ کند. الله انسان‌ها را گمراه نسازد. الله به‌ویژه مسلمانان را حفظ کند. خدا کند به کسانی که در مسیر پیامبر (صلی الله علیه و سلم) گام برمی‌دارند آسیبی نرسانند و آنها را تحقیر نکنند. زیرا متأسفانه شیطان در این زمان انسان‌ها را فریب داده است. افراد بسیاری هستند که خود را مسلمان می‌نامند، اما از ادای احترام لازم به پیامبر (صلی الله علیه و سلم) خودداری می‌کنند. الله آنها را هدایت کند. ان‌شاءالله او به آنها هدایت عطا فرماید.

الله، عز و جل، می‌فرماید: وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ (3:132) الله، عز و جل، می‌فرماید: از الله و پیامبر، صلی الله علیه و سلم، اطاعت کنید تا او با رحمت خود با شما رفتار کند. در یک حدیث شریف آمده است: «دلها زنگار می‌گیرند.» درست مانند آهن... وقتی آهن زنگ می‌زند، باید آن را تمیز کرد. زنگار برطرف می‌شود و پس از آن می‌توان دوباره از آن استفاده کرد. اما اگر زنگ‌زده باقی بماند، به تدریج متلاشی شده و کاملاً بی‌مصرف می‌شود. برای اینکه دلهای ما زنگار نگیرد... اما این زنگار دقیقاً چیست؟ تاریکی، کفر، بی‌ایمانی و هر گونه پلیدی است. همه اینها دل را تاریک می‌کند، آن را از کار می‌اندازد و باعث مرگ آن می‌شود. اما قرآن کریم این دل را پاک می‌کند. آن را صیقل می‌دهد و ایمان را می‌افزاید. قرآن کریم بر پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، نازل شد. از طریق او و سخنانش، کلام الله، عز و جل، به ما رسیده است. امروزه برخی از مردم می‌گویند: «فقط قرآن را بخوان، ما به احادیث پیامبر نیازی نداریم.» در حالی که الله، عز و جل، کاملاً واضح می‌فرماید: «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول.» «از الله اطاعت کنید و از پیامبر اطاعت کنید.» بنابراین این آیه به ما نشان می‌دهد: برای درک دین، باید به سخنان زیبای پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، پایبند باشیم. پایه و اساس اسلام و معنای همه چیز در آن نهفته است. بدون این احادیث شریف، ما مطلقاً هیچ چیز را نمی‌فهمیدیم. در نهایت، الله هر چه بخواهد انجام می‌دهد، و دقیقاً همین را به ما فرمان داده است. شما باید از این فرمان اطاعت کنید، هیچ راهی جز این وجود ندارد. اما اگر به خودت جرأت بدهی و بگویی: «نه، من به پیامبر نیازی ندارم، خودم به تنهایی از پس آن برمی‌آیم و آن را می‌فهمم»... ...پس چنین شخصی از همان ابتدا خود را به نابودی کشانده است. او از راه منحرف شده و به سوی هلاکت شتافته است. زیرا در نهایت، قرآن کریم نیز توسط پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، و از طریق سخنان او به ما منتقل، تلاوت و نوشته شده است. همه اینها تنها و تنها با وساطت پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، انجام گرفته است. پس چگونه می‌توان او را انکار کرد؟ قلب تپنده دین و پایه و اساس راه الله، عز و جل، همین پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، است. هر کس احترام شایسته او را به جا نیاورد، در نهایت چیزی از ایمانش باقی نخواهد ماند. تنها یک «من مسلمانم» توخالی بر لب‌ها باقی می‌ماند. الله ما را حفظ کند، اما با چنین بی‌احترامی‌ای انسان ممکن است حتی همین را هم از دست بدهد. دقیقاً به همین دلیل است که این ماه جاری نیز ماه مولود است، ماه تولد پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم. بیایید برای او فراوان صلوات، تکبیر و تهلیل بفرستیم. الله کارهای نیک و اعمال ما را به خاطر او بپذیرد. زیرا مهم نیست که به تنهایی چه می‌کنی: بدون شفاعت او برای ما، عبادات و اعمال ما هیچ کمالی ندارند. ما تنها می‌توانیم اعمال خود را به احترام پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، به پیشگاه الله، عز و جل، تقدیم کنیم. و اگر چنین کنیم، الله، عز و جل، این اعمال را رد نخواهد کرد. در غیر این صورت، اعمال ما، نمازهای ما... هیچ یک از عبادات ما واقعاً از نفس ما در امان نیستند. اعمال ما هنگام ارائه آغشته به گناه هستند - آنها بیشتر شبیه یک تکه پارچه کثیف می‌باشند. اما برخی افراد به اعمال خود مغرور می‌شوند و می‌گویند: «نه، من به پیامبر نیازی ندارم، من عبادت خود را فقط برای خودم انجام می‌دهم.» در حالی که اعمال تو چیزی جز پارچه‌های کهنه و کاملاً بی‌ارزش نیستند. زیرا تو کارهای نیک خود را با کارهای بدت مخلوط کرده‌ای. تو چیز کاملاً پاکی را در گل و لای انداخته‌ای، آن را آلوده و تباه کرده‌ای. و در همین حالت جرأت می‌کنی در برابر الله، عز و جل، حاضر شوی. این اعمال مستقیماً به صورتت پرتاب خواهند شد. اگر این‌گونه بی‌احترام و گستاخ ظاهر شوی، به تو گفته می‌شود: «وسایلت را بردار و گمشو!» اگر بدون احترام به پیامبرمان در برابر الله، عز و جل، حاضر شوی و اعمالت را طوری ارائه دهی که گویی چیز خاصی هستند، هرگز پذیرفته نخواهند شد. به همین دلیل، ما باید تمام اعمال خود را تنها از طریق برکت و به امید شفاعت پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، ارائه دهیم. الله به این افراد هدایت عطا فرماید. شیطان با انسان‌ها بازی می‌کند. به خصوص اکنون، در این ماه مبارک مولود، شیطان و پیروانش کاملاً دیوانه می‌شوند. اما این افراد که در جبهه شیطان هستند چه کسانی‌اند؟ کسانی که به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، احترام نمی‌گذارند و ارزش بی‌کران او را درک نمی‌کنند - آنها بازیچه‌های شیطان هستند. بنابراین، الله به آنها عقلانیت عطا کند و هدایتشان فرماید. ان‌شاءالله آنها دوباره به راه راست بازخواهند گشت. نیت‌های ما خالص است؛ زیرا دقیقاً این همان چیزی است که پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، به ما آموخته است. او همیشه مهربان بود؛ و ما نیز می‌خواهیم با همین مهربانی با آنها رفتار کنیم، به این امید که راه راست را پیدا کنند، ان‌شاءالله.

شکر الله، ما در ماه مولود هستیم. این ماه مبارکی است که در آن پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، این جهان را با ولادت خود شرافت بخشید. اینکه ما این ماه مبارک را جشن می‌گیریم و هر روز از آن شاد می‌شویم، شکرگزاری بی‌کران یک مؤمن به درگاه الله است. این یک افتخار عظیم است که از امت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، باشیم. ارج نهادن به تمام اعمال و تمام وجود ایشان، برای ما لطف و رحمت بزرگی است. کسی که قادر به این کار باشد، برای او این یک فضیلت بزرگ و نعمتی حقیقی است. اما کسی که از این کار عاجز باشد، تیره‌بخت و قابل ترحم است. الله این فضیلت را نصیب او نکرده است، به همین دلیل او از آن محروم می‌ماند. او از آن محروم شده است؛ شیطان او را از این صفت ارزشمند بی‌نصیب کرده است. بارزترین ویژگی‌های شیطان لجاجت، کینه‌توزی و حسادت است. از روی حسادت فراوان، او همیشه با کسانی که به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، احترام می‌گذارند، راه ایشان را دنبال می‌کنند و به سنت ایشان عمل می‌کنند، دشمنی می‌ورزد. او وسوسه می‌کند: «چرا این‌گونه او را تکریم می‌کنند؟» افرادی هستند که ادعا می‌کنند: «این‌ها به دردی نمی‌خورند، مرتکب شرک (چندخدایی) می‌شوند و به الله ایمان ندارند. این پیامبر هم فقط انسانی مثل ماست؛ اگر این‌قدر به او احترام بگذاری، مرتکب شرک می‌شوی و برای الله شریک قرار می‌دهی.» دقیقاً به همین شکل شیطان آن‌ها را گمراه کرده است. او آن‌ها را فریب داده است، و بدین ترتیب آن‌ها خود را به نابودی کشانده‌اند. الله ما را از این امر حفظ کند. کسانی که پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را دوست دارند و راه ایشان را دنبال می‌کنند، انسان‌هایی واقعاً سعادتمند هستند. و این سعادت برای آن‌ها جاودانه خواهد بود. بنابراین، این چیزی گذرا نیست که انسان بگوید: «الان یک لحظه خوش‌شانس بودم»، و کمی بعد دوباره همه‌چیز تمام شود. گاهی انسان شانس می‌آورد، اما در لحظه بعد همه‌چیز دوباره فراموش می‌شود. اما کسی را که پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را دوست دارد، الله از فضل و کرم خویش به وفور نعمت بخشیده است. چنین انسانی، شکر الله، تا ابد در سعادت و زیبایی زندگی خواهد کرد. اما کسی که از راه پیامبر پیروی نکند، به او احترام نگذارد و او را دوست نداشته باشد، ممکن است – الله ما را حفظ کند – ایمان خود را از دست بدهد و بدون ایمان به آخرت برود. زیرا راه حقیقی که باید پیموده شود، راه پیامبر ماست. اگر کسی این راه را ترک کند و بپندارد: «من که در هر حال مسلمانم، نیازی نیست به پیامبر احترام خاصی بگذارم»، آنگاه به سرعت طعمه دیگران می‌شود. و کسانی که او را به چنگ می‌آورند، خودشان افرادی هستند که از راه راست منحرف شده‌اند. آن‌ها انسان‌هایی هستند که کاملاً گمراه شده‌اند. متأسفانه امروزه از این دست افراد بسیارند؛ الله به مسلمانان عقل و بصیرت عطا فرماید. من نمی‌خواهم در اینجا نام افرادی را بیاورم که ادعا می‌کنند: «این مرد چنان عالم بزرگی بود، او فلان و بهمان بود.» متأسفانه مسلمانان نادان بسیاری وجود دارند که کورکورانه به چنین افرادی احترام می‌گذارند. زیرا این افراد هرگز راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را واقعاً نپذیرفته‌اند. کسانی که می‌گویند: «ما خودمان می‌توانیم این کار را بکنیم، ما می‌توانیم اسلام را تجدید کنیم»، و در عین حال از احترام به پیامبر سر باز می‌زنند، ناگزیر فریب چنین افراد بدخواهی را می‌خورند. شخصی که کورکورانه از او پیروی می‌کنند، به تباهی کشیده می‌شود، و آن‌ها نیز خود را به همراه او به پرتگاه می‌کشانند. بنابراین، این یک عبادت عظیم است که پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را در هر فرصتی تکریم و تجلیل کنیم. پیروی از راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، و ادای احترام به ایشان، بزرگترین عبادت است. همان‌طور که گفته شد، ما در ماه ربیع‌الاول – ماه مولود – قرار داریم. در گذشته، مسلمانان این ماه را با شور و شوق فراوان جشن می‌گرفتند. اما امروزه ذهن مردم را چنان آشفته کرده‌اند که بسیاری اصلاً نمی‌دانند باید چه کار کنند. با این وجود، کسانی که واقعاً سعادتمند هستند، راه پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را دنبال می‌کنند، به کوچکترین ذرات وجود ایشان عمیقاً احترام می‌گذارند و به شفاعت ایشان امید دارند. زیرا این دقیقاً همان کاری است که یک مسلمان باید انجام دهد. اما دیگران، همان‌طور که گفته شد، از این نعمت برخوردار نیستند؛ شیطان بازی شومی با آن‌ها به راه انداخته است. آن‌ها به معنای واقعی کلمه به بازیچه‌ای در دستان شیطان تبدیل شده‌اند. با این کار، آن‌ها نه تنها به خودشان، بلکه به دیگران نیز آسیب بزرگی وارد می‌کنند. الله ما را از شر آن‌ها حفظ کند.

سپاس الله را که می‌توانیم ماه مبارک ربیع‌الاول را درک کنیم. ان‌شاءالله میلاد پیامبرمان و این جشن‌ها را در کنار هم در حضور مولانا شیخ ناظم در قبرس برگزار خواهیم کرد. همه می‌توانند آن را ببینند: برکت، شفقت و عنایت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، بی‌شک شامل حال همه کسانی می‌شود که او را دوست دارند. هر کس پیامبر ما را دوست بدارد، الله را دوست داشته است. هر کس پیامبر ما را دوست نداشته باشد، شیطان را دوست دارد – این را باید دانست. زیرا او کسی است که شیطان بیش از همه از او نفرت دارد. هنگامی که او مجبور شد در پیشگاه ایشان حاضر شود و حقیقت را بگوید، به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، گفت: «من تو را دوست ندارم.» سؤالات زیادی از او پرسیده شد. وقتی در پایان از او پرسیدند: «از چه کسی بیشتر از همه نفرت داری؟»، شیطان به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، پاسخ داد: «من تو را دوست ندارم.» بنابراین هر کس پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، را دوست نداشته باشد، شیطان را دوست دارد. حالت دیگری وجود ندارد، هیچ گزینه سومی در کار نیست. عشق به پیامبرمان بی‌شک باید بزرگ‌ترین جایگاه را در قلب‌های ما داشته باشد. پیامبر ما می‌فرمایند: برای اینکه ایمانت کامل شود، باید ایشان را بیشتر از خودت، بیشتر از پدر و مادر و خانواده‌ات – بیشتر از هر چیز دیگری در دنیا – دوست داشته باشی. اگر ایمان کامل نباشد، این عشق نیز نمی‌تواند تا این حد بزرگ باشد. اما در هر صورت باید حد معینی از عشق وجود داشته باشد، حتی اگر مقدار آن کم باشد. برخی از کسانی که تنها خود را مسلمان می‌نامند، می‌گویند: «او هم فقط انسانی مانند من و تو بود، از دنیا رفت و تمام شد.» استغفرالله، الله ببخشاید – واقعاً افرادی هستند که چنین ادعایی می‌کنند. و سپس با این ادعا که مسلمان هستند، در میان مؤمنان سردرگمی ایجاد می‌کنند. شیطان از آن‌ها به عنوان ابزاری برای گمراه کردن مردم و منحرف ساختن آنان از راه راست استفاده می‌کند. زیرا بدون شفاعت پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، تمام اعمال ما بی‌ارزش خواهد بود. می‌توانی میلیون‌ها سال عبادت کنی – اما بدون عشق و احترام عمیق به پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، هیچ‌کدام از این‌ها فایده‌ای نخواهد داشت. الله این روزها را پربرکت گرداند. ان‌شاءالله که به شفاعت پیامبرمان، صلی الله علیه و سلم، نائل شویم. ان‌شاءالله که در بهشت اجازه یابیم در جوار ایشان بمانیم. الله آن را مبارک گرداند و مایه خیر ما قرار دهد، ان‌شاءالله.

پیامبر، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: در هر کاری دخالت نکنید. در کارهایی که به شما ربطی ندارد و وظیفه شما نیست، دخالت نکنید. ایشان می‌فرمایند انسانی که دارای اخلاق والای اسلامی است، در چنین چیزهایی دخالت نمی‌کند. Min husni'l-islami'l-mar'i tarkuhu ma la ya'nih. انسان نباید در کارهای غیرضروری دخالت کند. اگر انسان به کارهای خودش بپردازد یا به خانواده و دوستانش کمک کند، کاملاً اشکالی ندارد. اما باید از چیزهایی که به او مربوط نمی‌شود و دخالت در آن‌ها کاملاً بی‌فایده است، دوری کند. ما به هر حال خودمان به اندازه کافی کار داریم. کسی که در مسیر الله، عز و جل، قرار دارد، نباید به چیز دیگری توجه کند. هر انسانی وظیفه خاص خودش را دارد. فقط باید گفت: «باشد که الله او را در وظیفه‌اش یاری کند.» وقتی دخالت می‌کنی، نصیحت می‌کنی و فکر می‌کنی می‌توانی کمک کنی: اگر به حرفت گوش دهد، اوضاع فقط بدتر می‌شود. اگر به حرفت گوش ندهد، چه بهتر. زیرا الله، عز و جل، به هر کسی وظیفه‌اش را محول کرده است؛ هر کس باید کار خودش را انجام دهد. کاری که یکی انجام می‌دهد را دیگری نمی‌تواند؛ چیزی که یکی یاد می‌گیرد را دیگری نمی‌تواند یاد بگیرد. هر کس وظایف کاملاً فردی خودش را دارد. هر کس باید حد و مرز خودش را بشناسد. باید گفت: «تا همین‌جا و نه بیشتر. از بقیه ماجرا هیچ سررشته‌ای ندارم.» برای کارهای فراتر از آن، متخصصانی هستند که در آن زمینه مهارت دارند. انسان‌های امروزی اغلب خود را دانای کل می‌دانند. آن‌ها در همه‌چیز دخالت می‌کنند و به همه می‌گویند: «تو باید این کار را این‌طور یا آن‌طور انجام دهی.» یا دیگران را با این کلمات نصیحت می‌کنند: «من فلان و بهمان چیز را شنیده‌ام.» آنچه تو می‌شنوی و می‌فهمی یک چیز است؛ آنچه در واقعیت رخ می‌دهد، چیز دیگری است. این‌ها چیزهایی هستند که تو از آن‌ها چیزی نمی‌فهمی. در آن‌ها دخالت نکن. خودت را قاطی نکن، این‌گونه آرامش خواهی داشت و می‌گذاری دیگران هم در آرامش باشند. دقیقاً به همین دلیل است که این سخنان پیامبر، صلی الله علیه و سلم، تا این حد حکیمانه است. به خاطر صلاح خودت، ایشان نصیحت می‌کنند: در چیزهایی که از آن‌ها چیزی نمی‌فهمی، دخالت نکن. این مهم است، حتی فوق‌العاده مهم. خودت را کنترل کن و نفست را مهار کن. حد و مرز خودت را بشناس و از آن‌ها عبور نکن. اگر واقعاً در موضوعی سررشته داری، می‌توانی دانشت را با دیگران به اشتراک بگذاری. اما اگر چیزی را دقیق نمی‌دانی، هیچ دلیلی برای پخش کردن شنیده‌های صرف وجود ندارد. الله ما را از این امر محفوظ بدارد. ما به هر حال در زمانه بسیار عجیبی زندگی می‌کنیم. پس اگر نمی‌خواهی برای خودت استرس بی‌دلیل ایجاد کنی، خودت را قاطی نکن. در مسائلی که به تو ربطی ندارد، دخالت نکن. الله همه ما را از فتنه‌ای که همه‌جا حاکم است، محفوظ بدارد. الله ما را حفظ کند. الله به انسان‌ها بر اساس نیت‌های نیکشان عطا می‌کند. برای این امر شکرگزار الله هستیم، شکر الله.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إذا أعطيتم الزكاة فلا تنسوا ثوابها أن تقولوا: اللهم اجعلها مغنما ولا تجعلها مغرما۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «وقتی زکات می‌دهید، پاداش آن را فراموش نکنید. بگویید: "یا الله، آن را بپذیر، آن را برای ما مایۀ سود و منفعت قرار ده و نه مایۀ ضرر و زیان."» به این معنی که دعا کنید: «باشد که الله آن را بپذیرد، مورد رضای او واقع شود و برای ما تبدیل به بار و زحمتی نگردد.» البته هر کسی زکات را با نیت مربوط به آن می‌پردازد، اما باید دعا کرد که الله نیز آن را بپذیرد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن الصدقة يبتغى بها وجه الله، والهدية يبتغى بها وجه الرسول وقضاء الحاجة۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «با صدقه، انسان به دنبال خشنودی الله است. با هدیه دادن، از سنت پیامبر پیروی می‌کند و نیازی را برطرف می‌سازد.» صدقه برای خشنودی الله داده می‌شود، اما هدیه دادن نیز عملی بسیار پسندیده است. اگر صدقه و هدایا به خاطر الله و از روی محبت به پیامبرمان داده شوند، از این طریق دعاهای ما مستجاب می‌گردد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إذا تصدقت فأمضها۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «اگر می‌خواهی صدقه بدهی، در آن شتاب کن و آن را به تأخیر نینداز.» اگر می‌خواهی صدقه بدهی اما در آن لحظه کسی را پیدا نمی‌کنی، آن پول را به عنوان صدقه کنار بگذار. برای صدقه روزانه باید حتماً قبل از خروج از خانه در صبح، چیزی را کنار گذاشت. پیامبر ما می‌فرماید که نباید آن را به بعد موکول کنیم. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "استتمام المعروف أفضل من ابتدائه۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «به پایان رساندن یک کار نیک، بافضیلت‌تر از آغاز کردن آن است.» به این معنی که: وقتی کار نیکی انجام می‌دهی، بهتر است که آن را به پایان برسانی. بنابراین، پیامبر ما تأکید می‌کند کاری که آغاز شده است، باید حتماً به اتمام برسد. پس یک کار نیک را در نیمه راه رها نکنید. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أمسك عليك بعض مالك فهو خير لك۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «هنگامی که صدقه می‌دهی، بخشی از دارایی‌ات را برای خود نگه دار؛ این برای تو بهتر است.» این بدان معناست: هر آنچه را که خودت هنوز نیاز داری، از دست نده. نگه داشتن چیزی برای خودت، به نفع خود توست. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "لا تطعموا المساكين مما تأكلون۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «فقرا را با ته‌مانده غذای خود اطعام نکنید.» این بدان معناست: سهمی تازه و جداگانه به آن‌ها اختصاص دهید تا نیازهایشان برطرف شود. به خودشان واگذار کنید که چگونه می‌خواهند از آنچه دریافت کرده‌اند استفاده کنند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "ابدأ بنفسك فتصدق عليها، فإن فضل شيء فلأهلك، فإن فضل عن أهلك شيء فلذي قرابتك، فإن فضل عن ذي قرابتك شيء فهكذا وهكذا۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «در دادن صدقه، ابتدا از خودت شروع کن.» حتی اگر چیز کمی داری: پیش از آنکه به دیگران بدهی، ابتدا نیاز خودت را برطرف کن. پیامبر ما می‌فرماید که آنچه برای خودت خرج می‌کنی نیز به عنوان صدقه محسوب می‌شود. اگر پس از آن چیزی باقی ماند، آن را به خانواده‌ات بده. با برطرف کردن نیازهای خانواده‌ات در وهله اول، تو یک صدقه نیز انجام می‌دهی. اگر بعد از آن هنوز چیزی باقی ماند، آن را به خویشاوندانت بده. به این معنی که: وقتی خانواده‌ات تأمین شدند و تو بیش از نیازت داری، در مرحله بعد نوبت به خویشاوندان می‌رسد. اگر بعد از خویشاوندان نیز چیزی باقی ماند، آنگاه آن را به همسایگانت و افراد پیرامون خود بده. پس انسان کمک کردن را از نزدیک‌ترین کسان خود آغاز می‌کند و سپس دایره آن را رفته رفته گسترش می‌دهد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "ابدأ بمن تعول۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «بخشش را از کسانی آغاز کن که مسئولیت تأمین معاش آن‌ها بر عهده توست.» این بدان معناست: از افرادی شروع کن که مسئولیت امرار معاش آن‌ها را بر عهده داری. اشتباه است که آن‌ها را در نیازمندی رها کنی، در حالی که به دیگران کمک می‌کنی. ابتدا نیازهای نزدیک‌ترین کسان خود را برطرف کن و سپس دایره کمک را گام به گام گسترش بده. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن الصدقة على ذي القرابة يضاعف أجرها مرتين۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «پاداش صدقه دادن به خویشاوندان دو برابر می‌شود.» بنابراین کسی که به خویشاوندان خود کمک می‌کند، در مقایسه با کمک به غریبه‌ها، پاداش دوچندان دریافت می‌کند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "دينار أنفقته في سبيل الله، ودينار أنفقته في رقبة، ودينار تصدقت به على مسكين، ودينار أنفقته على أهلك، أعظمها أجراً الذي أنفقته على أهلك۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «یک دینار که در راه الله خرج می‌کنی، یک دینار برای آزادی یک برده، یک دینار به عنوان صدقه برای یک فقیر و یک دینار برای خانواده‌ات - از میان همه این‌ها، دیناری که برای خانواده‌ات خرج می‌کنی بیشترین پاداش را به همراه دارد.» همه این کارها پاداش بزرگی به همراه دارند، اما ارزشمندترین آن‌ها چیزی است که برای خانواده خودت خرج می‌کنی. تأمین نیازهای خانواده نیازمند خود، بسیار بافضیلت‌تر از آن است که پول را به دیگران بدهی. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "صدقة على ذي الرحم، على ذي الرحم صدقة وصلة۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «صدقه به یک خویشاوند دو برابر به حساب می‌آید: هم به عنوان صدقه و هم به عنوان صله رحم (حفظ پیوندهای خویشاوندی).» بنابراین پاداش آن دو برابر می‌شود. حفظ پیوندهای خویشاوندی، یکی از فرمان‌های بسیار مهم الله است. اگر به خویشاوندانت کمک کنی، هم پاداش صدقه را دریافت می‌کنی و هم پاداش صله رحم را – یعنی یک سود دوچندان. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "الصدقة على المسكين صدقة، وهي على ذي الرحم اثنتان: صدقة وصلة۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «صدقه دادن به یک فقیر، تنها یک صدقه به حساب می‌آید.» «اما صدقه دادن به یک خویشاوند، دو کار نیک محسوب می‌شود: هم صدقه و هم صله رحم.» از این طریق پاداش آن دو برابر می‌شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أفضل الدنانير: دينار ينفقه الرجل على عياله، ودينار ينفقه الرجل على دابته في سبيل الله، ودينار ينفقه الرجل على أصحابه في سبيل الله عز وجل۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «بهترین دینار...» - دینار در اینجا به معنای پول است؛ در گذشته یک سکه طلا بوده و امروزه نیز یک واحد پول است - «...آن دیناری است که شخص برای خانواده‌اش خرج می‌کند.» پس اولین پول را باید برای خانواده خود خرج کرد؛ این بهترین کار است. پس از آن، پولی است که انسان در راه الله برای مرکب (حیوان سواری) خود خرج می‌کند. انسان برای خشنودی الله از حیوان مراقبت و آن را تأمین می‌کند؛ این دومین کار نیک برتر است. در جایگاه سوم، پولی قرار دارد که شخص برای همراهانش در راه الله خرج می‌کند. حمایت از آن‌ها با این آگاهی که برای خشنودی الله در سفر هستند، سومین کار نیک برتر است. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "أفضل الصدقة أن تصدق وأنت صحيح شحيح، تأمل الغنى وتخشى الفقر، ولا تمهل حتى إذا بلغت الحلقوم قلت: لفلان كذا، ولفلان كذا، ألا وقد كان لفلان كذا۔" پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرماید: «بهترین صدقه آن است که وقتی در سلامت هستی و هنوز وابستگی شدیدی به مال دنیا داری، بدهی.» تا زمانی که انسان سالم است، کمتر به مرگ فکر می‌کند. او به زندگی طولانی امید دارد و برای به دست آوردن ثروت دنیوی تلاش می‌کند. «این همان صدقه‌ای است که در حالی می‌دهی که به ثروت امید داری و از فقر می‌ترسی.» اگر با وجود این ترس که ممکن است دارایی‌ات کم شود، انفاق کنی، این ارزشمندترین و محبوب‌ترین صدقه نزد الله است. بهترین صدقه همان است که دقیقاً در چنین وضعیتی داده شود. صدقه‌ات را به آن لحظه‌ای موکول نکن که جان به گلویت رسیده و پزشکان دیگر هیچ امیدی به تو ندارند. در گذشته وقتی کسی در حال مرگ بود، مردم برای حلالیت طلبیدن نزد او می‌آمدند و فرد محتضر در هوشیاری کامل بود. امروزه شخص غالباً با لوله‌هایی به دستگاه‌ها در بیمارستان متصل است، نه می‌تواند صحبت کند و نه واکنشی نشان دهد، و چه بسا هنوز هم به بهبودی خود امید دارد. پیامبر ما می‌فرماید: انفاق کردن را به تأخیر نینداز تا زمانی که در بستر مرگ بیفتی و تازه آنگاه شروع به تقسیم دارایی خود میان این و آن کنی. به یاد داشته باش: در آن لحظه، دارایی تو در واقع دیگر متعلق به وارثانت است. آنچه در آن حال تقسیم می‌کنی، به هر حال دیگر مال تو نیست؛ تو در آخرین لحظات زندگی‌ات هستی. به همین دلیل، بهترین کار این است که تا زمانی که هنوز سالم هستی صدقه بدهی. الله به همه ما این آگاهی و درک را عطا فرماید، ان‌شاءالله.

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ (49:10) الله عز و جل اعلام می‌کند که مؤمنان با هم برادرند. البته در میان برادران همیشه همه چیز به آرامی پیش نمی‌رود؛ گاهی اوقات ممکن است دعوا یا اختلاف نظر پیش بیاید. به همین دلیل الله عز و جل می‌فرماید: «پس میان آن‌ها صلح برقرار کنید تا مورد رحمت قرار گیرید.» البته انسان هم اشتباه می‌کند. و وقتی این اتفاق افتاد، انسان باید از طرف مقابل خود طلب بخشش کند. الله کسانی را که خطاهای دیگران را می‌بخشند، دوست دارد. او انسان‌هایی را که کار نیک انجام می‌دهند، دوست دارد. اگر می‌خواهی بنده‌ای محبوب نزد الله باشی، باید بتوانی ببخشی. از این طریق به رحمت او دست می‌یابی و در زمره محبوبان او قرار می‌گیری. انسان ویژگی‌ای دارد که سایر موجودات زنده ندارند: او به این زودی‌ها فراموش نمی‌کند. وقتی به او ظلمی می‌شود، با خود فکر می‌کند: «این شخص با من چنین کرد، من هم تلافی می‌کنم یا او را می‌زنم» و در درون خود کینه پرورش می‌دهد. این موضوع در مورد سایر موجودات زنده، مانند حیوانات، معمولاً صدق نمی‌کند. تنها چند استثنا وجود دارد: حیواناتی مانند شتر یا فیل هرگز کاری را که با آن‌ها شده فراموش نمی‌کنند. معروف است که اگر کسی را که به آن‌ها بدی کرده یا آزارشان داده دوباره پیدا کنند، بعداً انتقام می‌گیرند. اما در مورد بیشتر حیوانات دیگر این‌طور نیست. حتی اگر با هم بجنگند، کمی بعد آن را فراموش می‌کنند و کینه‌ای به دل نمی‌گیرند. اما از آنجا که انسان در این دنیا در حال آزمایش است، ویژگی‌های بسیار متفاوتی را در درون خود دارد. هم نیکی و هم بدی در درون او نهفته است. الله عز و جل به ما فرمان می‌دهد که نیکی کنیم. او کسی را که نیکی کند و از فرمان‌هایش اطاعت کند، دوست دارد و رحمت خود را شامل حال او می‌سازد. بنابراین، انجام کارهایی که الله را ناخشنود می‌کند، کاملاً غیرضروری است. اگر با کسی کنار نمی‌آیی و او را دوست نداری، به سادگی از او فاصله بگیر و ارتباطت را محدود کن. مانند هر چیزی در زندگی، این نیز می‌گذرد. هیچ چیز ابدی نیست، هیچ چیز همان‌طور که هست باقی نمی‌ماند. و سرانجام متوجه می‌شوی که از کل ماجرا هیچ چیزی باقی نمانده است. به همین دلیل باید در این امور مراقب بود. دشمنی و دوری گزیدن از یکدیگر رفتارهایی هستند که الله در میان مؤمنان نمی‌پسندد. پیامبر ما (sallAllahu alayhi wa sallam) می‌فرماید که برای یک مؤمن شایسته نیست که بیش از سه روز از دیگری خشمگین باشد. اگر کسی را دوست نداری، زیاد با او حرف نزن. فقط به او سلام کن و دور بمان. اما در عوض، کینه به دل گرفتن و گفتنِ: «من دعوا می‌کنم و می‌زنم»، رفتارهایی هستند که شیطان آن‌ها را دوست دارد. الله ما را از این امر محفوظ بدارد. ویژگی‌های بد مانند کینه به دل گرفتن، روح انسان را فرسوده می‌کند. و وقتی روح فرسوده شود، انسان را کاملاً از پا درمی‌آورد. آنگاه افکار بی‌وقفه حول این منفی‌نگری می‌چرخند و انسان نمی‌تواند به چیز دیگری فکر کند. هر چه انسان بیشتر در آن غرق شود، آسیب‌های مادی و روحی بیشتری می‌بیند. الله ما را از این امر محافظت فرماید. الله ما را از شر نفس خودمان محفوظ بدارد.