Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: «وقتی الله بخواهد کسی را وادار به انجام کاری کند، یعنی یک کار غیرعادی، عقلش را از او می‌گیرد و می‌گذارد کاری را که او مقدر کرده است انجام دهد.» پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، می‌فرماید: «پس از آن، انسان تعجب می‌کند و می‌پرسد: 'چگونه این کار را کردم؟ چگونه این اشتباه، این عمل را مرتکب شدم؟'» البته همه چیز به اراده الله اتفاق می‌افتد، اما در زندگی چیزهایی وجود دارند که عادی پیش می‌روند و چیزهایی که غیرعادی هستند. وقتی انسانی در راه راست است و ناگهان کارهایی انجام می‌دهد که اصلاً خوب نیستند، کارهایی که حتی نمی‌توان تصور کرد، پس این نیز تجلی‌ای از جانب الله است. این وضعیت برای همه صدق می‌کند؛ چه کوچک، چه بزرگ، چه رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر... هر کسی که باشد، اراده الله کارساز است. از آنجا که این دنیا بهشت نیست، طبیعتاً در آن شکست‌ها، خوبی‌ها و بدی‌هایی وجود خواهد داشت. این اتفاقات ناگزیر باید رخ دهند تا اراده الهی متجلی شود و روند امور تا روز قیامت پیش برود. آخرین مورد از نام‌ها و صفات الله که ما تلاوت می‌کنیم، «الصبور» است. این به معنای «بسیار شکیبا» است. ما در حال حاضر تجلی این نام را تجربه می‌کنیم. اگر این اتفاقات در زمان اقوام پیشین رخ می‌داد، الله عذابی بر آن‌ها می‌فرستاد و همه آن‌ها را با خاک یکسان می‌کرد. اما اکنون، به دلیل تجلی این نام آخر، الله صبور است؛ زیرا هر چیزی زمان خاص خود را دارد. همه چیز به اراده او اتفاق می‌افتد. بنابراین، الله ما را محافظت فرماید. الله ما را از انجام کارهای ناشایست باز دارد. ان‌شاءالله، او نگذارد کاری کنیم که از آن پشیمان شویم. ان‌شاءالله که در کارهای نیک ثابت‌قدم باشیم. باشد که او ما را از کارهای بد دور نگه دارد. الله به اراده خود ما را در راه حق استوار بدارد. زیرا دنیا فانی است و پایان جهان فرا رسیده است. الله مسلمانان را محافظت فرماید و برای اسلام منجی‌ای بفرستد. وضعیت دنیا همان‌طور است که می‌بینید؛ اکنون پایان جهان فرا رسیده است. ان‌شاءالله، مهدی علیه‌السلام ظهور خواهد کرد و همه ما را نجات خواهد داد. با اذن الله، وقتی مهدی علیه‌السلام ظهور کند، تمام بشریت، نه فقط مسلمانان، نجات خواهند یافت. ان‌شاءالله الله او را به‌زودی بفرستد.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين، من أداها قبل الصلاة فهي زكاة مقبولة ومن أداها بعد الصلاة فهي صدقة من الصدقات۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر، یعنی آنچه ما فطریه یا زکات فطر می‌نامیم، به این منظور است که روزه‌داران را از کلمات غیرضروری و زشت و همچنین گناهان پاک کند و برای فقرا غذا فراهم سازد. انسان در ماه رمضان روزه می‌گیرد. هنگامی که او روزه می‌گیرد، باید خود را از کلمات و اعمال بد بر حذر دارد. با این حال، اگر او به این موارد دچار شود، زکات فطریه برای پاک کردن این گناهان عمل می‌کند. در عین حال، آن تأمین غذایی برای فقرا می‌باشد. کسی که آن را قبل از نماز عید بپردازد، برای او یک زکات فطریه پذیرفته شده است. اگر او آن را بعد از نماز عید بدهد، تنها به عنوان یک صدقه معمولی به حساب می‌آید. بنابراین، اگر تا زمان نماز عید داده شود، به عنوان زکات فطر، یعنی فطریه، پذیرفته می‌شود. اگر بعد از ادای نماز داده شود، به عنوان فطریه محسوب نمی‌شود، بلکه یک صدقه عادی است. زیرا پاداش فطریه بسیار بیشتر است و نزد الله مقبول‌تر است. کسی که آن را به موقع ندهد، نه تنها بدهی فطریه خود را تسویه نکرده و گناهکار می‌شود، بلکه از این پاداش بزرگ نیز محروم می‌گردد. به همین دلیل، بیشتر مردم فطریه خود را پیش از نماز عید و در همان ماه رمضان پرداخت می‌کنند. و این کار درست است. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر على كل حر وعبد، ذكر وأنثى، صغير وكبير، فقير وغني، صاعا من تمر أو نصف صاع من قمح۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر برای هر کس - آزاد، برده، مرد، زن، کودک، نوزاد، فقیر یا غنی - به عنوان یک صاع خرما یا نیم صاع گندم واجب است. البته هر کسی که بخواهد می‌تواند بیشتر هم بدهد. یک فرد فقیر باید با توجه به شرایط خود بپردازد. از طرف دیگر، یک فرد ثروتمند می‌تواند بیش از این مقدار تعیین شده بدهد. این مشکلی ندارد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: شهر رمضان معلق بين السماء والأرض لا يرفع إلى الله إلا بزكاة الفطر۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: روزه در ماه رمضان بین آسمان و زمین معلق می‌ماند. تنها زمانی که صدقه فطر پرداخت شود، به سوی الله بالا می‌رود. این بدان معناست که اگر فطریه داده نشود، روزه به طور کامل پذیرفته نمی‌شود. انسان حتماً باید فطریه خود را بپردازد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر صاع تمر أو صاع شعير عن كل رأس، أو صاع بر بين اثنين، صغيرا أو كبير، حر أو عبد، ذكر أو أنثى، غني أو فقير۔ أما غنيكم فيزكيه الله تعالى، وأما فقيركم فيرد الله عليه أكثر مما أعطى۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر برای هر نفر - کوچک، بزرگ، کودک، بزرگسال، آزاد، برده، مرد یا زن - یک صاع از خرما، جو یا گندم است. صاع یک واحد اندازه‌گیری قدیمی است. از آنجا که این واحد اندازه‌گیری امروزه دیگر استفاده نمی‌شود، سازمان دیانت یا مفتی‌ها به مردم اطلاع می‌دهند که چه مقدار باید پرداخت شود. یک فرد فقیر می‌تواند با توجه به وضعیت مالی خود کمتر از مبلغ تعیین شده بدهد. از طرف دیگر، یک فرد ثروتمند می‌تواند بیشتر بدهد. الله ثروتمندان شما را از طریق فطریه از گناهانشان پاک خواهد کرد. و اما فقرای شما، الله بسیار بیشتر از آنچه داده‌اند به آن‌ها باز خواهد گرداند. این بدان معناست که نباید گفت: «من فقیرم، نمی‌توانم چیزی بدهم.» فرد فقیر نیز باید پرداخت کند تا الله، با اذن الله، بسیار بیشتر از آنچه پرداخت کرده را به او بازگرداند. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر على كل إنسان مدان من دقيق أو قمح، ومن الشعير صاع، ومن التمر والزبيب أو تمر صاع صاع۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر معادل مقدار دو مُد آرد یا گندم است. امروزه البته پرداخت این به صورت مواد غذایی می‌تواند دشوار باشد. در اینجا این کار به ندرت انجام می‌شود، اما آن‌طور که می‌شنویم، در برخی از کشورهای عربی مانند مکه یا مدینه به مردم آرد یا گندم می‌دهند. اما نیازمند با آن چه کار کند؟ او مجبور است آن را بگیرد و با یک دهم قیمت دوباره بفروشد. این کار ضروری نیست. می‌توان معادل این مواد غذایی را به صورت پول نقد مستقیماً به فقرا داد. این نیز جایز است؛ لازم نیست حتماً به صورت مواد غذایی داده شود. از جو، کشمش یا خرما، برای هر فرد یک صاع واجب است. این بدان معناست که برای یک خانواده تنها یک بار پرداخت نمی‌شود؛ بلکه فطریه باید برای هر یک از اعضای خانواده جداگانه پرداخت شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر صاع من تمر أو صاع من شعير أو مدان من حنطة عن كل صغير وكبير حر وعبد۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: زکات فطریه باید برای همه داده شود - خواه کوچک، بزرگ، آزاد، برده، کودک، نوزاد، زن، مرد، پیر یا جوان. مقدار آن به میزان یک صاع خرما یا جو تعیین شده است. پیمانه‌ای به نام صاع احتمالاً معادل حدود یک کیلوگرم است. در مقابل، از گندم باید دو مُد داده شود. در گذشته البته کیلوگرمی وجود نداشت و بر اساس این پیمانه‌ها محاسبه می‌شد. امروزه معادل آن را می‌دهند و الله آن را می‌پذیرد. با این حال، این باید قبل از نماز عید پرداخت شود. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: صدقة الفطر على كل صغير وكبير، ذكر وأنثى، يهودي أو نصراني، حر أو مملوك، نصف صاع من بر أو صاع من تمر أو صاع من شعير۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: صدقه فطر به میزان نیم صاع گندم یا یک صاع خرما یا جو برای همه واجب است - کوچک، بزرگ، مرد، زن، یهودی، مسیحی، آزاد یا برده. این بدان معناست که اگر مسلمانی برده‌ای یهودی یا مسیحی داشته باشد، برای او واجب است که به نام آن‌ها نیز فطریه بدهد. انسان باید از طرف آن‌ها نیز فطریه را بپردازد. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: الفطرة على كل مسلم۔ پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، می‌فرماید: زکات فطریه برای هر مسلمانی واجب است. این بدان معناست که یک فرد باید هم برای خودش و هم برای افرادی که تحت سرپرستی او هستند، فطریه بدهد.

مولانا شیخ ناظم همیشه می‌فرمودند که انسان تا زمانی که زنده است، باید قدر وقت خود را بداند. برای انسانی که هزار سال در گور می‌ماند، بهتر بود که بتواند حتی یک بار هم که شده بگوید «لا اله الا الله محمد رسول الله». به همین دلیل، انسان تا زمانی که در این دنیا زندگی می‌کند باید قدر این وقت را بداند. او باید آمادگی‌های خود را بر این اساس فراهم کند. انسان باید هر کاری که در توان دارد انجام دهد، تا جایی که می‌تواند برای آخرت خود دعا بخواند و کارهای نیک انجام دهد. زیرا در آخرت، در گور، دیگر هیچ کاری از دست انسان برنمی‌آید. تنها چیزی که برای او مفید است این است که فرزند صالحی از خود به جای بگذارد که پس از او برایش دعا کند؛ اما با این حال بهترین چیز این است که انسان تا زمانی که زنده است قدر زندگی خود را بداند و آن را هدر ندهد. زیرا مردم خود را با مشغولیت‌های غیرضروری بسیار و کارهای بیهوده سرگرم می‌کنند. در گذشته در قهوه‌خانه‌ها وقت می‌گذراندند و به این طرف و آن طرف می‌رفتند. اکنون دیگر حتی به قهوه‌خانه هم نمی‌روند؛ از صبح تا شب، از شب تا صبح، بدون اینکه از خانه خارج شوند، با تماشای این و آن وقت خود را تلف می‌کنند. همان‌طور که وقت خود را تلف می‌کنند، گاهی اوقات مرتکب گناه نیز می‌شوند. آنها به چیزهای بد نیز نگاه می‌کنند. آنها به چیزهایی نگاه می‌کنند که عقلشان را تیره و تار می‌کند. بنابراین ما نباید وقت گران‌بهای خود را با چنین چیزهای غیرضروری هدر دهیم. کسانی که این کار را می‌کنند، گمان می‌کنند که فقط دارند وقت می‌گذرانند. در حالی که این وقت‌گذرانی «لهو» (غفلت و سرگرمی) است. در یک آیه شریفه قرآن آمده است: «انما الحیاة الدنیا لعب و لهو». (۴۷:۳۶) این بدان معناست: «زندگی این دنیا چیزی جز بازی و سرگرمی نیست.» انسان نباید این کارهای بی‌معنی را انجام دهد. باید فقط کارهایی را انجام داد که مفید هستند؛ نیازی به انجام کارهای غیرضروری نیست. این چیزهای غیرضروری هیچ زندگی جدیدی یا فایده دیگری برای شما به ارمغان نمی‌آورند. باید به این موضوع توجه داشت. زندگی باارزش است، وقت ما گران‌بهاست. هدر دادن وقت با چیزهای بی‌معنی، زیان بزرگی است. عاقلانه نیست که جواهرات گران‌بها را کنار بگذاریم و خود را با زباله‌های غیرضروری مشغول کنیم. الله به همه ما زندگی پربرکتی عطا فرماید. بیایید برای آخرت کار کنیم، ان‌شاءالله. الله یاور ما باشد. او ما را از دام‌های شیطان دور نگه دارد. الله به امت کمک کند.

إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ (22:38) الله از کسانی که ایمان آورده‌اند دفاع و محافظت می‌کند. این وعده حقیقی او، کلام اوست. مؤمنان، صاحبان حقیقی ایمان، تحت حمایت و پناه الله قرار دارند. آن‌ها به هر حال هیچ مشغله‌ای جز یاد الله و عبادت او ندارند. مهم نیست دیگران سعی در انجام چه کاری داشته باشند، الله از آن‌ها محافظت می‌کند. آن‌ها تحت پناه الله هستند، آن‌ها با الله هستند. بنابراین، کسی که با الله است، همواره به رستگاری دست یافته است. او همیشه پیروز و موفق است. او صاحب همه نیکی‌هاست. اما کسی که با الله نیست، به انواع سختی‌ها، چه بزرگ و چه کوچک، گرفتار می‌شود. بنابراین، بودن در راه الله یک نعمت بزرگ و فضیلتی عظیم است. زیرا الله هر که را بخواهد هدایت می‌کند و از هر که نخواهد، آن را دریغ می‌دارد. امروزه، مردم به خاطر کارهای بدی که انجام می‌دهند به خود می‌بالند. آن‌ها فکر می‌کنند در حال انجام کار خوبی هستند. در حالی که آنچه انجام می‌دهند تنها به خودشان آسیب می‌رساند. البته این کار به دیگران نیز آسیب می‌رساند. وقتی به دیگران آسیب می‌رسانند، بار این گناه نیز بر دوش آن‌ها سنگینی می‌کند. در نهایت آن‌ها به هر حال مجازات خود را خواهند دید. به همین دلیل، کسی که با الله است همیشه در خوبی، زیبایی و نیکی کامل قرار دارد. از این رو، انسان نباید اجازه دهد که قلبش به سمت بدی متمایل شود. زیرا شیطان بدی را برای انسان‌ها خوب جلوه می‌دهد و خوبی را بد. الله از ما محافظت کند. او ما را از تله‌ها و شر شیطان محافظت کند. الله ما را از پناه خود و از این ایمان جدا نسازد. او به ایمان ما قدرت ببخشد. ما در آخرالزمان قرار داریم؛ هزاران چیز در قلب انسان شک ایجاد می‌کند و افکار نادرست را به ذهن او می‌آورد. بنابراین هرگز نباید از راه راست منحرف شد. به محض اینکه این راه را یافتید، محکم به آن بچسبید. الله می‌فرماید: وَٱعۡتَصِمُواْ بِحَبۡلِ ٱللَّهِ جَمِيعٗا وَلَا تَفَرَّقُواْۚ (3:103) الله می‌فرماید: «همگی به ریسمان و راه الله چنگ زنید و پراکنده نشوید.» الله از ما محافظت کند، ان‌شاءالله که همیشه در این راه استوار بمانیم.

فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ (85:16) الله، عزوجل، کسی است که هرچه بخواهد انجام می‌دهد و هرچه اراده کند محقق می‌سازد. همان‌طور که شاعر گفت: «بگذار ببینیم پروردگار چه می‌کند؛ هر کاری کند، نیکو می‌کند.» او می‌گوید: «فقط تماشا کنید.» وضعیت کنونی دقیقاً همین‌طور است. مردم می‌گویند: «دنیا رو به پایان است»، اما همه چیز با تقدیر الله، با فرمان الله اتفاق می‌افتد. نه تو و نه ما نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم؛ این در دست هیچ‌کس نیست. او هرچه می‌خواهد انجام می‌دهد. گفته می‌شود «فعال»، به این معنا که الله، عزوجل، کسی است که اراده‌اش را کاملاً عملی می‌کند و همه چیز را دقیقاً همان‌طور که می‌خواهد انجام می‌دهد. با اراده‌ی او نمی‌توان مخالفت کرد؛ هیچ چیز نمی‌تواند سد راه اراده‌ی او شود. به همین دلیل، مسلمان در تسلیم کامل قرار دارد. تو باید خود را تسلیم الله، عزوجل، کنی. هیچ دلیلی وجود ندارد که بیش از حد در این باره فکر کنی: «من چه باید بکنم؟»؛ در نهایت همان چیزی رخ می‌دهد که الله، عزوجل، می‌گوید. بنابراین با او باشید. بیایید با الله، عزوجل، باشیم تا او به ما رحم کند و به ما نیکی عطا فرماید. هیچ دلیلی برای نگرانی یا ترس وجود ندارد. او ارحم الراحمین است؛ مهربان‌ترین مهربانان. هیچ‌کس مهربان‌تر از او نیست. حتی اگر بشریت همه چیز را در دست داشت، باز هم رحمت، اراده‌ی خود الله، عزوجل، است. این یکی از صفات زیبای الله، عزوجل، جل جلاله است. صفت او رحمت است. به همین دلیل مسلمان همه چیز را به الله سپرده است. اراده‌ی او با اذن الله برای مسلمان سودمند است. اما برای غیرمسلمان، این خشم و عذاب است. الله ما را از آن حفظ کند. ان‌شاءالله بیایید در زندگی‌مان آرام باشیم. برای کسی که خود را تسلیم می‌کند، همه چیز با آسودگی می‌آید و می‌رود. برای کسی که تسلیم نمی‌شود، عذاب، رنج و ناراحتی مداوم وجود دارد. الله ما را محافظت کند. الله همه‌ی ما را محافظت کند، ان‌شاءالله.

إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ (2:195) الله صاحب احسان است. او کسانی را که نیکی می‌کنند دوست دارد؛ نیکی کردن یعنی بخشش بدون قید و شرط. ما نیز می‌خواهیم که الله با ما با احسان رفتار کند. در دعاهایمان به او می‌گوییم: «احسان خود را به ما عطا فرما.» دو نوع رفتار وجود دارد: احسان و امتحان. پیامبر ما (ص) فرمودند: «طالب امتحان نباشید»، زیرا آنها سخت هستند. هر کسی نمی‌تواند آن را تحمل کند، هر کسی نمی‌تواند از پس آن برآید. انسانی که خود را بیش از حد توان ارزیابی می‌کند و با گفتن «من از پس آن برمی‌آیم» طالب امتحان می‌شود، مرتکب اشتباه می‌شود. این کار را فقط اولیای بسیار بزرگ می‌توانند انجام دهند. آن‌ها این کار را می‌کنند تا امت بتواند آن را تحمل کند و بار را از دوش امت بردارند. آن‌ها نیز در واقع طالب امتحان نیستند، اما وقتی پیش می‌آید، می‌گویند «خوش آمدید». اما یک انسان معمولی باید همیشه بگوید: «با ما با احسان خود رفتار کن.» ما باید در دعاهایمان از الله احسان او را طلب کنیم. «پروردگارا، ما را امتحان نکن!» «ما نمی‌توانیم امتحان را تحمل کنیم، این در توان ما نیست.» «با ما با امتحان رفتار نکن، بلکه با احسان خود رفتار کن.» احسان آسان و پربرکت است؛ الله نیز کسانی را که نیکی می‌کنند دوست دارد. به همین دلیل ما همواره احسان او را طلب می‌کنیم تا از بندگان محبوب او باشیم. احسان به معنای هر نوع آسایش، زیبایی، برکت و شفا است. هر خیری در احسان نهفته است. در عوض باید او را شکرگزاری کنید. وقتی او به ما احسان می‌کند، ما الله را شکر خواهیم کرد. اما در مورد امتحانات... پناه بر الله، امیدواریم که امتحان نشویم. برای امتحان نیز باید ستایش (حمد) کرد. سپاس (شکر) برای احسان است، و ستایش (حمد) برای امتحان. بنابراین، الله با همه ما با احسان خود رفتار کند. امیدواریم او ما را امتحان نکند. امتحانات زیادی وجود دارد، بیشتر از آنچه بتوان تصور کرد. ان‌شاءالله که امتحان نخواهیم شد. الله ما را حفظ کند. ما حتی نمی‌خواهیم انواع امتحانات را نام ببریم تا در ذهن انسان نمانند. ما همیشه احسان طلب می‌کنیم؛ ان‌شاءالله الله به ما، به همه ما، از احسان خود عطا فرماید.

وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن تَقُولَ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا (72:5) در قرآن مجید، الله درباره موضوع جن‌ها چنین می‌فرماید: هنگامی که آنها قرآن را از پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، شنیدند، دریافتند که هم انسان‌ها و هم جن‌ها می‌توانند چیزهایی را به میل خود جعل کنند و دروغ‌هایی را به نام الله، قادر متعال و بلندمرتبه، منتشر کنند، با گفتن این‌که: «این کار را بکنید، آن کار را بکنید.» اما راه الله کاملاً مستقیم است. بنابراین، هر کس به نام الله دروغ بسازد و چیزهایی را ادعا کند که الله نه گفته و نه خواسته است، خشم و عذاب الله را برای خود به ارمغان می‌آورد. به همین دلیل، انسان باید در چنین مواردی بسیار مراقب باشد. متأسفانه انسان‌های زیادی هستند که آخرت خود را به این دنیا می‌فروشند. برخی خود را به عنوان عالم جا می‌زنند، هر چه دلشان می‌خواهد می‌گویند و هر کاری که می‌خواهند انجام می‌دهند، تنها برای منافع شخصی خودشان. اگر او بافته‌های خود را به عنوان «این فرمان الله است» به مردم بفروشد، خودش مجازات می‌شود و همچنین باعث می‌شود مردمی که توسط او گمراه شده‌اند نیز مجازات شوند. علاوه بر این، گناه و مجازات تک‌تک انسان‌هایی که او گمراه کرده است نیز به پای او نوشته می‌شود. همان بار سنگین بر دوش او نیز گذاشته خواهد شد. هر چه انسان‌های بیشتری را از راه راست منحرف کند، عذاب بیشتری را متحمل خواهد شد. این دنیا فانی است. انسانی که زندگی ابدی، یعنی آخرت خود را به خاطر این دنیا می‌فروشد، نادان است و از عقل خود استفاده نمی‌کند. زیرا این زندگی کوتاه است و به سرعت می‌گذرد. ارزشمندتر دانستن این دنیا نسبت به زندگی ابدی، به هیچ وجه عاقلانه نیست. این وضعیت، البته، هم حماقت است و هم کفر. ایمان آوردن – ایمان به غیب و به آخرت – برای هر مؤمن و مسلمانی یک واجب (فرض) است. ایمان به آن واجب است. کسی که به آن ایمان دارد، هوشیار است. او آخرت خود را برای این دنیا نمی‌فروشد. دنیا در یک چشم به هم زدن می‌گذرد. حتی اگر یک انسان هزار سال عمر کند، این طول عمر در نهایت به پایان می‌رسد. اما آخرت بی‌پایان است؛ ابدیت یعنی بی‌نهایت. در آنجا دیگر مرگی وجود ندارد. الله همه ما را حفظ کند. الله ما را از شر انسان‌هایی که به نام الله دروغ می‌سازند و چیزهایی را که الله، قادر متعال و بلندمرتبه، نگفته است، به عنوان «این‌طور و آن‌طور است» جلوه می‌دهند، در امان نگه دارد. الله ما را نیز از افتادن در چنین خطاهایی حفظ کند. اگر ما دانسته یا ندانسته حرف اشتباهی زده‌ایم، باید توبه کنیم. زیرا حتی پیامبر ما، که درود و سلام الله بر او باد، فرمود: «حتی من هم توبه می‌کنم و روزی هفتاد بار استغفرالله (از الله طلب آمرزش می‌کنم) می‌گویم.» ما نیز همواره توبه می‌کنیم و برای تمام خطاهایی که دانسته یا ندانسته مرتکب شده‌ایم، طلب آمرزش می‌کنیم. ان‌شاءالله، الله همه ما را ببخشد.

الله انسان را کامل آفرید. همان‌طور که الله می‌فرماید، او انسان را در «احسن تقویم»، در زیباترین شکل آفرید. از آنجا که الله همه‌چیز را کامل آفریده است، اگر انسان در راه او و بر اساس دستوراتش زندگی کند، از هر نظر در آرامش زندگی خواهد کرد. انسان‌های امروزی نگرانی‌های بی‌مورد زیادی دارند. آن‌ها می‌گویند: «چه اتفاقی افتاده است، بگذار بررسی کنم، با کوچک‌ترین چیزی به پزشک مراجعه می‌کنم.» پزشکان هم می‌گویند: «شما باید مراقب خود باشید، باید معاینه شوید.» در واقع این کار اصلاً ضروری نیست. اگر انسان عاقلانه و همان‌طور که الله دستور داده است زندگی می‌کرد، بدنِ بی‌نقص خودش را ترمیم می‌کرد. اما البته انسان‌های امروزی و وضعیت کنونی متفاوت هستند. هم از طریق خوردن و آشامیدن، هم با پرخوری و مصرف غذاهای به اصطلاح «سالم» اما در واقع ناسالم، تعادل بدن به هم می‌ریزد. اگر علاوه بر این‌ها به پزشک هم مراجعه کنید و مقدار زیادی دارو و غیره مصرف کنید، وضعیت بدتر هم می‌شود. بنابراین بهترین کار این است که زندگی آگاهانه‌ای داشته باشید. هم از لحاظ معنوی و هم از لحاظ مادی. از لحاظ مادی باید مراقب باشید که چه چیزی دریافت می‌کنید، چه چیزی دفع می‌کنید، چه می‌خورید و چه می‌نوشید، و بر همان اساس عمل کنید. البته اراده الله بالاتر از همه‌چیز است. این‌ها برای انسان تنها اسباب هستند؛ بیماری یک سبب است، سلامتی یک سبب است. هیچ‌یک از چیزهایی که تجربه می‌کنید نزد الله بیهوده نیست. اما همان‌طور که گفته شد، نیازی نیست که مدام با نگرانی‌های بی‌مورد خود را عذاب دهید. البته که مراقب خود خواهید بود؛ اگر درد یا ناراحتی داشته باشید، به پزشک مراجعه خواهید کرد. اما وقتی مشکلی ندارید، دلیلی ندارد که بی‌مورد نگران شوید، خود را عذاب دهید و خود را دیوانه کنید. الله سلامتی و تندرستی عطا کرده است؛ باید بر اساس آن عمل کنید. امروزه – الله از دولت ما راضی باشد – بیمارستان‌ها و معاینات رایگان شده‌اند. و به همین دلیل مردم می‌گویند: «بیایید برویم و یک چکاپ انجام دهیم.» وقتی این کار را می‌کنند، شروع به فکر و خیال می‌کنند و روحیه‌شان خراب می‌شود؛ و وقتی روحیه‌شان پایین می‌آید، سلامتی‌شان هم بدتر می‌شود. حالا اگر این افراد یک پزشک ببینند، فوراً شروع به پرسیدن می‌کنند: «آیا من مشکلی دارم؟ آیا این را دارم، آیا آن را دارم؟» ما – الله به او آرامش دهد – برادری از آغری داریم؛ او مدام به پزشک مراجعه می‌کند، ام‌آر‌آی و آزمایش انجام می‌دهد. او مرتباً برای ما پیام می‌فرستد و می‌پرسد: «نکند سرطان دارم، نکند دیوانه شده‌ام، آیا هنوز عقلم سر جایش است؟» ما می‌گوییم: «تو هیچ مشکلی نداری دوست من، تو مثل شیر قوی هستی.» اما هیچ ماهی نمی‌گذرد که او این ترس‌ها را نداشته باشد. این فقط یک مثال بود، الله به او آرامش دهد؛ ان‌شاءالله الله به همه شما سلامتی و تندرستی عطا کند. همان‌طور که گفته شد، تا زمانی که درد یا ناراحتی شدیدی ندارید، نیازی نیست که مدام به پزشک مراجعه کنید. بر الله توکل کن، غذایت را با بسم‌الله شروع کن، حلال بخور؛ با اجازه الله در آرامش خواهید بود، ان‌شاءالله. ان‌شاءالله الله به همه شما سلامتی و آرامش عطا کند.

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ أُوْلَـٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ (2:82) الله، عز و جل، در این آیه مبارک می‌فرماید: کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام می‌دهند، اهل بهشت هستند. آنها برای تمام ابدیت جاودانه در آنجا خواهند ماند. این یک رستگاری بزرگ است. اما انسان‌ها این را فراموش می‌کنند و تنها برای این دنیا کار می‌کنند. آنها ایمان نمی‌آورند و فقط در پی دنیا هستند. اما اصل این است: ایمان آوردن، انجام کارهای شایسته، به جا آوردن اعمال خوب و زیبا و نیکی کردن. اسلام نیکی است، دستورات الله نیکی است. در اسلام هیچ بدی وجود ندارد. بدی از سوی شیطان است. و پیروانش او را در این کار یاری می‌کنند. در مقابل، کسانی که بدی می‌کنند در جهنم خواهند بود. برای این امر مجازات و پاداشی وجود دارد. کسی که در راه راست است، به الله ایمان دارد، از دستورات او پیروی می‌کند و به انسان‌ها و همه چیز نیکی می‌کند، برای همیشه در بهشت خواهد ماند. بهشت مکانی است که هر کسی نمی‌تواند وارد آن شود. اما اگر بخواهند، هر کسی به راحتی می‌تواند وارد آن شود. کسی که از نفس خود پیروی نمی‌کند، بر نفس خود غلبه می‌کند، از شیطان پیروی نمی‌کند و از الله اطاعت می‌کند، برای تمام ابدیت در بهشت می‌ماند. بهشت اصلاً شبیه این دنیا نیست. مجالس بهشتی وجود دارد که پیامبر ما، صلی الله علیه و سلم، از آنها سخن گفته است. مکانِ کنار قبر مبارک ایشان جزو مجالس بهشتی و از باغ‌های بهشت در این دنیاست. اینها نمونه‌ای بسیار زیبا از آخرت هستند. هر کس از آنجا عبور کند یا در آنجا توقف نماید، آرامش می‌یابد و حال و هوای بسیار زیبای بهشت را تجربه می‌کند. به همین دلیل نیکی، دوباره نیکی به بار می‌آورد. انسان نباید به چیزی جز نیکی فکر کند. انسانی که به بدی فکر می‌کند، خود را عذاب می‌دهد و به خودش آسیب می‌رساند. الله ما را از آن حفظ کند. ان‌شاءالله که همیشه در نیکی بمانیم.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في البقر العوامل صدقة، ولكن في كل ثلاثين تبيع، وفي كل أربعين مسنة۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به گاوهای کاری زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ یعنی در گذشته، گاوها گاری‌ها را می‌کشیدند یا مزارع را شخم می‌زدند۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند که برای این‌ها پرداخت زکات لازم نیست۔ اما صرف‌نظر از این، برای هر سی گاو یک «تبیع»، یعنی یک گوساله یک‌ساله، و برای هر چهل گاو یک «مسنه»، یعنی یک گاو نر یا ماده دوساله، به عنوان زکات داده می‌شود۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في الخضراوات زكاة۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به سبزیجات زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في العبد صدقة إلا صدقة الفطر۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «برای بردگان زکاتی تعلق نمی‌گیرد، به جز زکات فطر»۔ زیرا برای اینکه زکات واجب (فرض) شود، شرط این است که شخص آزاد باشد۔ برای آن‌ها تنها زکات فطر (فطریه) پرداخت می‌شود۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في مال زكاة حتى يحول عليه الحول۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به اموالی که یک سال کامل از روی آن‌ها نگذشته باشد، زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ فرض کنید یک سال از روی اموال گذشته است، و در این مدت شما پول اضافی دریافت کرده‌اید۔ شما می‌توانید این مبلغ را به اموال اصلی اضافه کرده و زکات کل مبلغ را پرداخت کنید۔ با این حال، به اموالی که هنوز یک سال از روی آن‌ها نگذشته است، زکاتی تعلق نمی‌گیرد۔ برای پرداخت زکات، باید صبر کرد تا یک سال از روی اموال بگذرد۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس فيما دون خمسة أوسق من التمر صدقة، وليس فيما دون خمس ذود من الإبل صدقة، وليس فيما دون خمس أواق من الورق صدقة۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «برای کمتر از پنج وسق، یعنی پنج بار شتر خرما، زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ یعنی مقدار خرما باید حداقل پنج بار شتر باشد؛ اگر کمتر باشد، زکاتی ندارد۔ به همین ترتیب، برای کمتر از پنج شتر نیز زکاتی وجود ندارد۔ شخصی که پنج شتر دارد، زکات تعیین‌شده برای آن را پرداخت خواهد کرد۔ به کمتر از پنج اوقیه نقره نیز زکاتی تعلق نمی‌گیرد۔ مقیاسی که اوقیه نامیده می‌شود حدود دویست گرم است؛ اگر مقدار کمتر از این باشد، زکات ساقط می‌شود۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في مال المستفيد زكاة حتى يحول عليه الحول۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به کالاهای تجاری زکاتی تعلق نمی‌گیرد، مگر اینکه یک سال کامل از روی آن‌ها بگذرد»۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: من استفاد مالاً فلا زكاة عليه حتى يحول عليه الحول۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به اموال تازه به دست آمده زکاتی تعلق نمی‌گیرد، مگر اینکه یک سال از روی آن‌ها بگذرد»۔ همان‌طور که گفته شد، اگر شخصی اموال مشمول زکات دیگری داشته باشد، می‌تواند زکات اموال تازه به دست آمده را همراه با آن‌ها پرداخت کند۔ اما اگر اموال مشمول زکات دیگری نداشته باشد، باید ابتدا یک سال از روی این اموال بگذرد تا زکات واجب شود۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لا زكاة في مال حتى يحول عليه الحول۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به اموالی که یک سال از روی آن‌ها نگذشته باشد، زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ زکات یک عبادت مهم است۔ انسان باید مراقب باشد تا مرتکب گناه نشود، اما نیازی هم نیست پیش از آنکه واجب شود، آن را پرداخت کند۔ اما همان‌طور که گفته شد، اگر فرد اموال دیگری داشته باشد، می‌تواند همه را با هم محاسبه کند و همان‌طور که معمول است، زکات را به صورت یک‌جا از رمضانی تا رمضان دیگر پرداخت کند۔ زیرا از رمضانی تا رمضان دیگر دقیقاً یک سال کامل گذشته است۔ این محاسبه باید بر اساس تقویم اسلامی (هجری قمری) انجام شود۔ اگر بر اساس تقویم میلادی محاسبه کنید، روزهایی را از دست می‌دهید۔ به همین دلیل بهتر است زکات را از رمضانی تا رمضان دیگر بپردازید؛ این‌گونه پاداش آن بیشتر است و پرداخت زکات را نیز فراموش نمی‌کنید۔ علاوه بر این، می‌توان مبلغ زکات را در ماه رمضان کنار گذاشت و بعداً به دلخواه توزیع کرد، مشروط بر اینکه برای نیازهای شخصی استفاده نشود؛ هیچ ایرادی در این کار وجود ندارد۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لا زكاة في حجر۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به یاقوت، زمرد، مروارید یا سنگ‌های قیمتی مشابه زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: أدوا صاعاً من طعام في الفطر۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «زکات فطر را به مقدار یک صاع از مواد غذایی اساسی بپردازید»۔ بنابراین این یک معیار مشخص از غذا است۔ این معیار برای همه، چه فقیر و چه غنی، اعمال می‌شود؛ هر کس باید زکات فطر (فطریه) را بر اساس امکانات خود پرداخت کند۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إن شهر رمضان معلق بين السماء والأرض لا يرفع إلا بزكاة الفطر۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «بدون شک روزه ماه رمضان میان آسمان و زمین معلق می‌ماند»۔ یعنی پاداش نمازها، روزه‌ها، نمازهای تراویح و سایر عبادات ما در حالت تعلیق باقی می‌ماند۔ این عبادات تنها با پرداخت زکات فطر به سوی الله بالا می‌روند؛ وقتی فطریه داده شود، عبادات به مقصد خود می‌رسند۔ این در واقع کلیدی برای پذیرش عبادات است، بنابراین پرداخت فطریه کاملاً ضروری است۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر على الحاضر والبادي۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) در جای دیگر می‌فرمایند: «زکات فطر بر همه واجب است، چه شهرنشین، چه روستانشین و چه مسافر۔» یعنی چه مقیم باشید و چه در سفر، باید فطریه خود را بپردازید۔ این زکات باید برای همه، چه بزرگ و چه کوچک، داده شود؛ حتی اگر کسی برده‌ای داشته باشد، باید فطریه آن‌ها را نیز بپردازد۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ليس في الخيل والرقيق زكاة إلا زكاة الفطر في الرقيق۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «به جز زکات فطر برای برده، به اسب سواری و برده یک شخص زکاتی تعلق نمی‌گیرد»۔ یعنی برای اسب سواری نیازی به پرداخت زکات نیست؛ و برای برده تنها زکات فطر پرداخت می‌شود۔ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: زكاة الفطر فرض على كل مسلم حراً وعبداً، ذكراً وأنثى من المسلمين، صاعاً من تمر أو صاعاً من شعير۔ پیامبر ما (صلی الله علیه و سلم) می‌فرمایند: «زکات فطر بر هر مسلمان واجب (فرض) است، به مقدار یک صاع خرما یا جو، صرف‌نظر از اینکه آزاد باشد یا برده، مرد باشد یا زن»۔ بنابراین باید برای هر فرد در خانه، چه بزرگ و چه کوچک، چه کودک و چه بزرگسال، فطریه داده شود۔ این مبلغ بر اساس ارزش روز خرما یا جو محاسبه می‌شود و باید به همان نسبت پرداخت گردد۔ برای اینکه عبادات پذیرفته شوند، این فطریه باید پیش از نماز عید (عید فطر) پرداخت شود۔ باشد که الله بپذیرد۔