Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

وَقِهِمُ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ وَمَن تَقِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ يَوۡمَئِذٖ فَقَدۡ رَحِمۡتَهُ (40:9) انجام کار نیک و دوری از بدی‌ها، وظیفه‌ای برای هر مؤمن و برای پیروان طریقت است. دوری از گناهان و هرگونه بدی پاداش دارد – و این چیزی است که الله دوست دارد. در این صورت، رحمت الله شامل حال انسان می‌شود. در قرآن کریم، الله می‌فرماید: «و ما را از بدی‌ها نگاه دار.» و هر کس که از بدی‌ها محفوظ بماند، او رحمت خویش را به وی ارزانی می‌دارد. این رحمت، ارزشمندترین چیز برای انسان است. آن بی‌نهایت گران‌بهاست، اما مردم قدر آن را نمی‌دانند. آن‌ها کاملاً فراموش کرده‌اند که چه چیزی ارزشمند، چه چیزی نیک و چه چیزی بد است. در زمانه امروز، آن‌ها بدی را خوب و خوبی را بد می‌پندارند. در گذشته، مردم حداقل تا حدودی می‌توانستند بدی را تشخیص دهند. اما امروز دقیقاً عکس این موضوع صادق است: آن‌ها به بدی فرمان می‌دهند... ...و از خوبی بازمی‌دارند. در حالی که اسلام به ما می‌آموزد: به نیکی فرمان دهید، از بدی بازدارید و به مردم هشدار دهید. بلکه باید گفت: «این کار بدی است، آن را انجام ندهید، رهایش کنید.» با این حال، در زمانه ما همه‌چیز وارونه شده است. تمام بدی‌هایی که امروز رخ می‌دهد، نه با انسانیت، نه با دین و نه با هیچ چیز دیگری سازگار نیست. به همین دلیل، ما باید بسیار مراقب باشیم. حتی اگر نمی‌توانی کار نیک زیادی انجام دهی، حداقل از بدی دور بمان و هیچ آسیبی نرسان. حتی اگر نتوان احکام الله را به طور کامل به جا آورد، باید دست‌کم به فرمان او پایبند بود و از بدی دوری کرد. انسان باید همواره آگاه باشد: «این کار نیکی نیست.» اگر کسی این‌گونه از بدی دوری کند، رحمت الله شامل حال او می‌شود. پس از آن، انسان شروع به انجام کارهای نیک می‌کند و تمام درها به سوی نیکی گشوده می‌شوند. الله همه ما را حفظ کند. باشد که زندگی نیکی داشته باشیم و از بدی دوری کنیم. الله به کسانی نیز که بدی می‌کنند، هدایت عطا فرماید. ان‌شاءالله که او راه نیکی را به آنان نیز نشان دهد.

الحمدلله! عراق: بغداد، کربلا، نجف... توفیق یافتیم که همه آن‌ها را زیارت کنیم. خداوند از اولیای آنجا راضی باشد. درجاتشان عالی گردد و مددشان شامل حال ما باشد. این‌ها بزرگان اسلام و شخصیت‌های عظیم امت هستند. آن‌ها میلیون‌ها نفر را به راه راست فراخوانده و دعوت کرده‌اند؛ آن‌ها به مردم خدمت کرده‌اند. خدمتشان ادامه دارد، مددشان استمرار دارد. برای آن‌ها چیزی به نام «مردن و فانی شدن» وجود ندارد. وقتی رحلت می‌کنند، قوی‌تر می‌شوند؛ نیروی معنوی‌شان افزایش می‌یابد. زیرا آن‌ها دیگر هیچ تعلق خاطری به این دنیا ندارند. وظیفه آن‌ها در آماده‌سازی مردم در این دنیا برای آخرت، ادامه دارد و تمام نمی‌شود. نامه اعمالشان باز است. همان‌طور که پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: تا زمانی که کسی هست که پس از تو برایت دعا می‌کند یا از علمت بهره می‌برد، نامه اعمالت باز می‌ماند. به همین دلیل نامه‌های اعمال آن‌ها باز است و ایشان کریم و بخشنده هستند. آن‌ها دعا می‌کنند که دیگران نیز راه هدایت را بیابند و مدد خود را دریغ نمی‌کنند. باران رحمت بر مزارها و مکان‌های متبرکشان هرگز قطع نمی‌شود و پایان نمی‌یابد. هر کس به آنجا می‌رود، برای رضای الله می‌رود. آن‌ها از الله طلب رحمت، آمرزش و احسان می‌کنند. و الله، آن خدای عز و جل، آن‌ها را دست خالی باز نمی‌گرداند. انسان این مکان‌ها را نه برای دنیا، بلکه برای آخرت زیارت می‌کند تا توشه‌ای برای زندگی ابدی برگیرد. در آنجا می‌توان هر حاجتی را طلب کرد. الحمدلله سفر بسیار زیبایی بود. سفری بود که تنها برای رضای الله انجام شد. الحمدلله به سلامت رفتیم و بازگشتیم. ما با رحمت بازگشتیم. با هدایای الله... به فضل الله عز و جل و به خاطر آبروی ایشان، ان‌شاءالله دست خالی بازنگشته‌ایم. باشد که این سفر ایمان ما را تقویت کند و ان‌شاءالله ایمان دیگران را نیز مستحکم گرداند. این بزرگواران... از زمان پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم)، و سپس اهل بیت، علما و اولیای بزرگ؛ آن‌ها در آنجا حضور چشمگیری داشته‌اند. از آنجا که این‌ها مقرهای خلافت و شهرهای اسلام هستند، مردم از همه جا برای طلب مدد، علم و معرفت به آنجا می‌آمدند. این مکان سرشار از علم مبارک، فیض معنوی و برکت ایشان است. و این روند همچنان ادامه دارد، الحمدلله. ظاهر و نمای بیرونی مهم نیست؛ آنچه مهم است شخصیت‌هایی هستند که در آنجا آرمیده‌اند. مدد و یاری آن‌ها تمام جهان را فرا می‌گیرد. ان‌شاءالله که این امر نه با مقاصد دنیوی، بلکه برای رضای الله است. خداوند آن را مایه خیر و برکت قرار دهد. ان‌شاءالله مددشان همواره شامل حال ما گردد.

الحمدلله! عراق: بغداد، کربلا، نجف... توفیق یافتیم که همه آن‌ها را زیارت کنیم. خداوند از اولیای آنجا راضی باشد. درجاتشان عالی گردد و مددشان شامل حال ما باشد. این‌ها بزرگان اسلام و شخصیت‌های عظیم امت هستند. آن‌ها میلیون‌ها نفر را به راه راست فراخوانده و دعوت کرده‌اند؛ آن‌ها به مردم خدمت کرده‌اند. خدمتشان ادامه دارد، مددشان استمرار دارد. برای آن‌ها چیزی به نام «مردن و فانی شدن» وجود ندارد. وقتی رحلت می‌کنند، قوی‌تر می‌شوند؛ نیروی معنوی‌شان افزایش می‌یابد. زیرا آن‌ها دیگر هیچ تعلق خاطری به این دنیا ندارند. وظیفه آن‌ها در آماده‌سازی مردم در این دنیا برای آخرت، ادامه دارد و تمام نمی‌شود. نامه اعمالشان باز است. همان‌طور که پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: تا زمانی که کسی هست که پس از تو برایت دعا می‌کند یا از علمت بهره می‌برد، نامه اعمالت باز می‌ماند. به همین دلیل نامه‌های اعمال آن‌ها باز است و ایشان کریم و بخشنده هستند. آن‌ها دعا می‌کنند که دیگران نیز راه هدایت را بیابند و مدد خود را دریغ نمی‌کنند. باران رحمت بر مزارها و مکان‌های متبرکشان هرگز قطع نمی‌شود و پایان نمی‌یابد. هر کس به آنجا می‌رود، برای رضای الله می‌رود. آن‌ها از الله طلب رحمت، آمرزش و احسان می‌کنند. و الله، آن خدای عز و جل، آن‌ها را دست خالی باز نمی‌گرداند. انسان این مکان‌ها را نه برای دنیا، بلکه برای آخرت زیارت می‌کند تا توشه‌ای برای زندگی ابدی برگیرد. در آنجا می‌توان هر حاجتی را طلب کرد. الحمدلله سفر بسیار زیبایی بود. سفری بود که تنها برای رضای الله انجام شد. الحمدلله به سلامت رفتیم و بازگشتیم. ما با رحمت بازگشتیم. با هدایای الله... به فضل الله عز و جل و به خاطر آبروی ایشان، ان‌شاءالله دست خالی بازنگشته‌ایم. باشد که این سفر ایمان ما را تقویت کند و ان‌شاءالله ایمان دیگران را نیز مستحکم گرداند. این بزرگواران... از زمان پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم)، و سپس اهل بیت، علما و اولیای بزرگ؛ آن‌ها در آنجا حضور چشمگیری داشته‌اند. از آنجا که این‌ها مقرهای خلافت و شهرهای اسلام هستند، مردم از همه جا برای طلب مدد، علم و معرفت به آنجا می‌آمدند. این مکان سرشار از علم مبارک، فیض معنوی و برکت ایشان است. و این روند همچنان ادامه دارد، الحمدلله. ظاهر و نمای بیرونی مهم نیست؛ آنچه مهم است شخصیت‌هایی هستند که در آنجا آرمیده‌اند. مدد و یاری آن‌ها تمام جهان را فرا می‌گیرد. ان‌شاءالله که این امر نه با مقاصد دنیوی، بلکه برای رضای الله است. خداوند آن را مایه خیر و برکت قرار دهد. ان‌شاءالله مددشان همواره شامل حال ما گردد.

وَلَا تَقۡرَبُواْ ٱلۡفَوَٰحِشَ (6:151) الله می‌فرماید: «تا جایی که می‌توانید از گناهان دوری کنید.» به آن‌ها نزدیک نشوید. زیرا اگر بگویی: «من می‌توانم خود را نجات دهم»، ممکن است آلوده شوی. الله، آن ذات قدرتمند و بلندمرتبه، این را به عنوان فرمان و آزمونی برای انسان‌ها مقرر کرده است. هر کس از آن دوری گزیند، در زمره بندگان محبوب الله قرار می‌گیرد. هر کس مرتکب گناه شود و طلب بخشش نکند، عمیق‌تر گرفتار می‌شود؛ این به عادتی تبدیل می‌شود که دیگر نمی‌تواند آن را ترک کند. از آنجا که ما اکنون در آخرالزمان به سر می‌بریم، این زشتی‌ها به شدت افزایش یافته‌اند. واقعاً وضعیت وخیم شده است. در گذشته، این موارد اغلب در میان غیرمسلمانان دیده می‌شد. هر نوع بدی در میان آن‌ها یافت می‌شد. امروزه در سراسر جهان چنین است، چه مسلمان و چه غیرمسلمان: گناهان را عادی می‌پندارند و به سادگی مرتکب آن می‌شوند. و با انجام این کار، خود را به نابودی می‌کشانند. مانند انسانی در باتلاق است که نمی‌تواند خود را نجات دهد. بنابراین باید بگریزی و اصلاً به باتلاق نزدیک نشوی. اگر در آن افتادی یا پایت فرو رفت، فوراً آن را بیرون بکش. توبه کن و طلب بخشش نما. آنگاه الله خواهد بخشید. اما اگر وضعیت را بدتر کنی – هرچه بیشتر درگیر آن شوی، عمیق‌تر فرو می‌روی. در نهایت، نجات یافتن دشوار خواهد بود. حتی اگر انسان مدام گناه کند... انسان خطاکار است... الله انسان را آفریده تا گناه کند و او وی را ببخشد. اما کسانی که به فکر طلب بخشش نیستند و به بخشایش امیدی ندارند، بلکه به راه خود ادامه می‌دهند، خود را نابود می‌کنند. آخرتشان تباه شده است؛ آن‌ها جاودانه در مکانی بد، در جهنم خواهند ماند. الله ما را محفوظ بدارد. توبه و طلب آمرزش نعمتی عظیم برای ماست؛ یکی از بزرگترین نعمت‌هایی که الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، عطا فرموده است. توبه و بخشش... درِ توبه باز است تا زمانی که خورشید از مغرب طلوع کند. رحمت او همیشگی است. پس، باشد که الله ما را ببخشد. باشد که الله ما را از گناهان حفظ کند و از آن‌ها دور نگه دارد. باشد که او رحمتش را شامل حال ما گرداند. در قرآن مجید آمده است: وَقِهِمُ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ وَمَن تَقِ ٱلسَّيِّـَٔاتِ يَوۡمَئِذٖ فَقَدۡ رَحِمۡتَهُ (40:9) باشد که او ما را از گناهان محافظت فرماید. هر کس از این گناهان محفوظ بماند، به رحمت دست یافته است – رحمت الله. آن رحمتی که انسان را از گناهان دور نگه می‌دارد. حتی اگر انسان گناه کند، توبه می‌کند و الله می‌بخشد. ان‌شاءالله، الله ما را در زمره کسانی قرار دهد که مورد بخشش واقع شده‌اند.

وَتَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِۚ (5:2) الله متعال و والا می‌فرماید: «در نیکی به یکدیگر کمک کنید». «اما در گناهان از یکدیگر پشتیبانی نکنید.» او می‌فرماید: «به هیچ وجه در این مورد به یکدیگر کمک نکنید». این چه معنایی دارد؟ برخی افراد نزد من می‌آیند و می‌گویند: «لطفاً دعا کن؛ برادرمان، پسرمان، شوهرمان...» «...آن‌ها گرفتار قمار شده‌اند.» او پولش را در قمار می‌بازد. درمان آن چیست؟ برای اعتیاد به قمار تقریباً هیچ درمانی وجود ندارد. متأسفانه. الله هیچ‌کس را با آن آزمایش نکند. وقتی کسی گرفتار آن شود، راه فراری تقریباً وجود ندارد. اما تنها «دارو» این است: به او پول ندهید. شما می‌گویید: «اما او گریه و ناله می‌کند.» او با اصرار آن را می‌خواهد. نباید به او بدهید. هر کاری که بکند، نباید این پول را پرداخت کنید. زیرا در غیر این صورت، شما در انجام یک گناه (حرام) کمک می‌کنید. او مال شما را هدر می‌دهد و شما امکان گناه را برایش فراهم می‌کنید. این یک خطای بزرگ است. آن‌ها دنیای اسلام را با این قمار نابود کرده‌اند. همه جا پیدا می‌شود. در خانه، بیرون... شیطان در این آخرالزمان بسیار حیله‌گر شده است. بنابراین درمان همان‌طور که گفته شد این است: به او پول ندهید. زیرا اگر پول بدهی، خودت را در این گناه شریک می‌کنی. تو همدست می‌شوی، به او در گناه کردن کمک می‌کنی. و پس از آن، پول پاک خود را آلوده می‌کنی. پول کثیف همه جا در گردش است. از یکی به دیگری؛ همه چیز حرام می‌شود، همه چیز بد می‌شود. این نکته مهمی است. گاهی انسان دلش می‌سوزد. دلسوزی نکنید! نباید دلسوزیِ نابجایی نسبت به گناهکار داشته باشی که باعث شود او به گناه ادامه دهد. دلسوزی کردن و فرو بردن بیشتر او در منجلاب، فایده‌ای ندارد. باید به این موضوع توجه کرد. تنها با دعا کردن کار درست نمی‌شود. این چنان بیماری‌ای است – الله ما را حفظ کند –، که از هر چیز دیگری بدتر است. از هر چیزی می‌توان توبه کرد، اما وقتی کسی به این گرفتار شد... ثروت و خانه و زندگی را نابود می‌کند؛ هیچ چیز باقی نمی‌ماند. به همین دلیل باید مراقب بود. همان‌طور که گفته شد، این خطرناک‌تر از هر چیز دیگری است. پس مراقب باشید: به کسانی که چنین کاری می‌کنند کمک نکنید. اما در مورد مسئله دعا... شاید دعا در یک در میلیارد مورد کمک کند، اما معمولاً قمار غیرقابل درمان است. اما راه حل در قرآن آمده است: وَلَا تُؤۡتُواْ ٱلسُّفَهَآءَ أَمۡوَٰلَكُمُ (4:5) «اموال خود را به دست سفیهان (نابخردان) نسپارید.» این‌ها سفیه هستند. منظور از «سفیه» کسی است که نمی‌توان به او اعتماد کرد. هیچ‌کدام از کارهایشان را نمی‌توان ضمانت کرد. بنابراین: با دستور الله مخالفت نکنید. از دستور الله اطاعت کنید. ان‌شاءالله در جلوگیری از گناهان کمک کنید. الله آن‌ها را نجات دهد. الله هیچ‌کس را به آن مبتلا نکند.

فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ (37:55) قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ (37:56) قرآن مجید روز قیامت و احوال آخرت را برای ما توصیف می‌کند. آنچه روی خواهد داد را بر ما آشکار می‌سازد. الله عز و جل، خالق زمان و مکان است. از این رو الله عز و جل، مقید به هیچ زمان و مکانی نیست. او همه چیز را آشکار می‌سازد: آنچه بوده، آنچه خواهد بود و چگونگی وقوع آن... در آخرت، اهل بهشت به دوزخ می‌نگرند و آنچه را در آنجا می‌گذرد، می‌بینند. آن‌ها به کسی که در دنیا دوستشان بود می‌گویند: «نزدیک بود مرا هم - درست مانند خودت - به قعر جهنم بیندازی.» آن شخص همیشه می‌گفت: «نه، به من گوش کن، من حقیقت را به تو می‌گویم.» «من در راه درست هستم؛ نماز نخوان، نیازی به آن نیست.» «با من بیا، بگذار از زندگی لذت ببریم.» «بیا خودمان را به زحمت بیهوده نیندازیم.» «بیا دنبال چیزهای دیگری برویم و خودمان را با امور دیگری سرگرم کنیم.» آن‌ها ادعا می‌کنند: «چیزی به نام راه الله وجود ندارد.» امروز چنین است و در روزگاران قدیم نیز چنین بوده است. انسان در هر زمانی همان انسان است. انسان نفس و شیطان دارد. به همین دلیل، مردم امروزه گمان می‌کنند: «ما خیلی زرنگ هستیم.» «اجداد و پدربزرگ‌های ما ساده بودند؛ آن‌ها به اسلام خدمت کردند، این راه را پیمودند و خود را به زحمت انداختند.» «ما جوان‌تر هستیم، ما تحصیل‌کرده‌ایم.» شما گرچه درس خوانده‌اید، اما در حقیقت هیچ چیز نفهمیده‌اید. دوستی تلاش می‌کند دیگری را از راه راست منحرف کند. در مدرسه، دبیرستان و دانشگاه، جوانان اغلب خود را بسیار باهوش می‌پندارند. و اغلب با این پندار بر اطرافیان خود نیز تأثیر می‌گذارند. برخی خود را نجات می‌دهند؛ اما کسی که خود را نجات ندهد، در آخرت خود را در میانه‌ی جهنم خواهد یافت. آنجا با کوله‌باری از پشیمانی در آتش می‌سوزند. بگذار در این دنیا هر چقدر می‌خواهند فخرفروشی کنند و ببالند. زندگی دنیوی به‌سرعت برق و باد می‌گذرد. آنچه باقی می‌ماند، کسانی هستند که اکنون باید تا ابد در این جهنم بمانند. از این رو انسان باید تفکر کند. الله عز و جل انسان را آفریده است. از زمان آدم (علیه السلام) تا امروز، فطرت – یعنی سرشت درونی انسان – یکسان مانده و تغییر نمی‌کند. فرقی نمی‌کند ماشین بزرگ سوار شوی یا کوچک، پیاده بروی یا اصلاً چیزی نداشته باشی. طبیعت انسان، ویژگی‌هایش، جاه‌طلبی و حسادت؛ همه‌ی این‌ها ثابت است و تغییر نمی‌کند. بنابراین از راه الله منحرف نشو. برای اینکه در آخرت پشیمان نشوی و خود را نجات دهی، با انسان‌های صالح همراه شو. با آن‌ها باش، چرا که سخنانشان حق است. هیچ‌یک از سخنان کسانی که می‌خواهند تو را از راه به در کنند، حقیقت ندارد. هیچ‌یک از آنان سودی نمی‌رسانند، بلکه تنها مایه زیان‌اند. الله ما را از دوستان بد محفوظ بدارد. الله عز و جل در قرآن سخنان بهشتیان را هنگامی که دوستان ناباب خود را در دوزخ می‌بینند، چنین توصیف می‌کند: «نزدیک بود من هم با تو همراه شوم و مثل تو گردم.» «اگر الله مرا نجات نداده بود، اکنون من نیز مانند تو در میانه‌ی آتش دوزخ می‌سوختم.» الله همه‌ی ما، به‌ویژه جوانان را حفظ کند. چه جوان و چه پیر، همه... شیطان می‌تواند گریبان‌گیر هر کسی شود. او می‌تواند آخرت و عاقبت هر کسی را تباه سازد. الله ما را از شر و همنشین بد محفوظ بدارد. الله به ایمان ما قوت بخشد. ان‌شاءالله هیچ‌کس نتواند ما را به راه خطا بکشاند.

خُذِ الْحَبَّ مِنَ الْحَبِّ، وَالشَّاةَ مِنَ الْغَنَمِ، وَالْبَعِيرَ مِنَ الْإِبِلِ، وَالْبَقَرَةَ مِنَ الْبَقَرِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «هنگامی که زکات می‌گیری، دانه را از دانه، گوسفند را از گوسفند، شتر را از شتر و گاو را از گاو بگیر.» بدین ترتیب وارد مبحث زکات می‌شویم. الرِّكَازُ الَّذِي يَنْبُتُ فِي الْأَرْضِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «رکاز آن چیزی است که زمین بیرون می‌دهد.» پس اگر صحبت از گنج یا یافته‌ای باشد، یابنده باید یک‌پنجم آن را به عنوان زکات بپردازد. برای مثال اگر او ۱۰۰ لیره پیدا کند، باید ۲۰ لیره را به عنوان زکات پرداخت کند. او نمی‌تواند همه را نگه دارد و بگوید: «من این گنج را پیدا کردم، این تنها مال من است و آن را خواهم فروخت.» زکات در اینجا بیشتر از حد معمول است. در حالی که زکات عادی ۲.۵ درصد است، در اینجا باید ۲۰ درصد پرداخت شود. الرِّكَازُ الذَّهَبُ وَالْفِضَّةُ الَّتِي خَلَقَهَا اللَّهُ فِي الْأَرْضِ يَوْمَ خُلِقَتْ علاوه بر این، پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) توضیح می‌دهد: رکاز شامل گنجینه‌ها، یافته‌ها یا منابع معدنی از معادن است. زیرا صحبت از طلا و نقره‌ای است که الله از روز آفرینش زمین در آن پنهان کرده است. در مورد معادن نیز همین‌طور است؛ پس از استخراج، باید ۲۰ درصد به عنوان زکات پرداخت شود. الزَّكَاةُ فِي هَذِهِ الْأَرْبَعِ: الْحِنْطَةِ، وَالشَّعِيرِ، وَالزَّبِيبِ، وَالتَّمْرِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «برای چهار چیز باید زکات پرداخت شود: گندم، جو، کشمش و خرما.» الْعَجْمَاءُ جُبَارٌ، وَالْبِئْرُ جُبَارٌ، وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ، وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ آنچه خوانده شد مربوط به باب زکات است. گوش فرا می‌دهیم، باشد که الله بپذیرد. از آنجا که هر چیزی احکام خاص خود را دارد، باید از علما پرسید تا زکات به درستی ادا شود. پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «جراحت توسط حیوان، ضمانت (دیه) ندارد.» «هر کس در چاهی سقوط کند، حقی برای دریافت غرامت ندارد.» «هر کس در چاه معدن بیفتد، حقی برای دریافت غرامت ندارد.» این بدان معناست: اگر در این موارد حادثه‌ای رخ دهد، ضمانتی بر عهده کسی نیست؛ و نباید دیه یا خسارتی پرداخت شود. «در مورد رکاز، یعنی گنجینه‌ها و یافته‌ها، باید یک‌پنجم به عنوان زکات پرداخت شود.» همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، نرخ در اینجا یک‌پنجم است. فِي الْإِبِلِ صَدَقَتُهَا، وَفِي الْغَنَمِ صَدَقَتُهَا، وَفِي الْبَقَرِ صَدَقَتُهَا، وَفِي الْبُرِّ صَدَقَتُهُ. وَمَنْ رَفَعَ دَنَانِيرًا أَوْ دَرَاهِمَ... فَهُوَ كَنْزٌ يُكْوَى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «بر شتر زکات تعلق می‌گیرد.» هر کس شتر دارد باید بر اساس تعداد آن‌ها زکات بدهد. «بر گوسفند نیز زکات تعلق می‌گیرد.» «بر گاو زکات تعلق می‌گیرد.» «بر گندم زکات تعلق می‌گیرد.» همچنین برای دینارها و سکه‌های نقره باید زکات پرداخت شود. هر کس ثروتی داشته باشد و زکات آن را نپردازد و آن را در راه الله انفاق نکند، در روز قیامت با همان اموال داغ زده خواهد شد. زکات یک دین (بدهی) است؛ این سرنوشت کسی است که دین خود را ادا نمی‌کند. در روز قیامت، او با طلایی که در دنیا اندوخته است، در آتش داغ زده می‌شود. طلا و نقره‌ای که او بدون پرداخت زکات نگه داشته، سودی برایش نخواهد داشت، بلکه به او زیان می‌رساند. فِي الْخَيْلِ السَّائِمَةِ فِي كُلِّ فَرَسٍ دِينَارٌ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «برای هر اسب چرنده (سائمه)، یک دینار طلا زکات تعلق می‌گیرد.» یعنی: برای هر اسبی که او در اصطبل تغذیه نمی‌کند، بلکه آزادانه می‌چرد، باید یک سکه طلا بدهد. فِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) مجدداً می‌فرماید: «در مورد رکاز، یعنی گنجینه‌ها و یافته‌ها، زکات یک‌پنجم است.» بدین ترتیب ایشان دوباره تأیید کردند: سهم آن یک‌پنجم است. فِي الرِّكَازِ الْعُشْرُ در روایتی دیگر پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «در رکاز (در موارد خاص) یک‌دهم (عُشر) تعلق می‌گیرد.» فِي الْعَسَلِ فِي كُلِّ عَشَرَةِ أَزْقُقٍ زِقٌّ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «در عسل، برای هر ده مشک، یک مشک باید به عنوان زکات داده شود.» این بدان معناست که در مورد عسل نیز نرخ معادل یک‌دهم (عُشر) است. فِي اللَّبَنِ صَدَقَةٌ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) اشاره می‌کند که به شیر نیز زکات تعلق می‌گیرد. فِي ثَلَاثِينَ مِنَ الْبَقَرِ تَبِيعٌ أَوْ تَبِيعَةٌ، وَفِي الْأَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «از هر ۳۰ گاو، یک گوساله نر یا ماده یک‌ساله (تبیع یا تبیعه) به عنوان زکات داده می‌شود.» «و از هر ۴۰ گاو، یک گوساله دوساله (مُسِنّه) داده می‌شود.» فِيمَا سَقَتِ السَّمَاءُ وَالْأَنْهَارُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرُ، وَفِيمَا سُقِيَ بِالسَّوَانِي أَوِ النَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: «از زمین زراعی که به طور طبیعی با باران، رودخانه‌ها یا چشمه‌ها آبیاری می‌شود، باید یک‌دهم (عُشر) به عنوان زکات پرداخت شود.» یعنی: جایی که هزینه‌ای برای آب وجود ندارد، یک‌دهم پرداخت می‌شود. «از آنچه با سطل یا حیوانات (با زحمت و هزینه) آبیاری می‌شود، نصف یک‌دهم (نیم عشر) پرداخت می‌شود.» از آنجا که در اینجا هزینه و زحمت در نظر گرفته می‌شود، نرخ زکات یک‌دهم نیست، بلکه نصف آن است. الله به ما توفیق دهد تا حج و زکات خود را به درستی به جا آوریم. بیایید بدهی انباشته نکنیم، بلکه سخاوتمندانه ببخشیم. باشد که الله قبول کند و ما را از شر نفس‌مان حفظ نماید. نفس حریص است؛ بیایید بخیل نباشیم و ان‌شاءالله آن را به آخرت موکول نکنیم. انسان باید فراوان ببخشد. هرچه بیشتر بدهید، بهتر است. از آنجا که زکات یک واجب (فرض) است، پاداش آن سنگین‌تر از اعمال مستحبی (نافله) است.

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّـٰدِقِينَ, (9:119) الله عزوجل می‌فرماید: «با صالحان باشید، با راستگویان باشید.» زیرا هنگامی که او از «صالحان» سخن می‌گوید، منظورش انسان‌هایی است که الله را می‌شناسند و به او ایمان دارند. آن‌ها در جستجوی نیکی هستند و به مردم نیکی می‌کنند. آن‌ها انسان‌های پرهیزگاری هستند که ایمان را درونی کرده‌اند و الله عزوجل را تصدیق می‌کنند. همنشینی با آن‌ها برای بشریت سود فراوانی دارد. ما امروز در زمانی زندگی می‌کنیم که تقریباً چیزی برای مردم باقی نمانده است. یقین، دین، ایمان - هیچ‌کدام از این‌ها باقی نمانده است. هر کس تنها طبق خواسته و فکر خود عمل می‌کند. غیرمسلمانان این‌گونه رفتار می‌کنند، مسلمانان طور دیگری... هر کس راه خود را می‌رود و می‌گوید: «من این‌طور می‌خواهم» یا «به نظر من این خوب است». و حتی این راه را به دیگران نیز توصیه می‌کند. اما با این روش، دیگر هیچ کاری درست پیش نمی‌رود. اگر رضایت الله عزوجل نباشد، هیچ عملی سودی ندارد. هیچ‌یک از کارهایی که انجام می‌شود - حتی اگر تمام دنیا را به طلا تبدیل کنند - فایده‌ای نخواهد داشت. سود واقعی تنها در رضایت الله نهفته است. اگر رضایت الله باشد، برای تو، برای خانواده‌ات و برای تمام امت خیر است. اما اگر این نباشد، هیچ برکتی وجود نخواهد داشت. آنگاه حتی حیوانات از انسان‌ها بهترند. زیرا هرچند مقام حیوان پایین‌تر است، اما این مخلوق الله عزوجل را می‌شناسد. او را تسبیح می‌گوید، ذکر او را به جا می‌آورد و الله را شکر می‌کند. از کجا این را می‌دانیم؟ زیرا او، که خالق همه‌چیز است، این را در وحی خود به ما خبر داده است. به همین دلیل، آن‌ها در جایگاه ثابت خود قرار دارند. اما انسان باید فراتر از آن رشد کند. اگر چنین نکند، حتی به درجه‌ای پایین‌تر از حیوان سقوط می‌کند. او انسانیت خود را از دست می‌دهد. انسانیت واقعی یعنی ایمان داشتن به الله و شکرگزاری از او. کسی که این را ترک کند و کار بد انجام دهد، جایگاهش پایین‌تر از حیوان است. الله ما را از آن حفظ کند. ما امروزه این را می‌بینیم؛ مردم در همه جا انسانیت خود را تقریباً به طور کامل از دست داده‌اند. الله ما را هدایت کند. ان‌شاءالله که الله مردم را حفظ کند.

هنگامی که «صلا» (ندا) داده می‌شود، هدف از آن اعلام وفات یک انسان است. 'Ajjilu bis-salah qabl al-fawt. 'Ajjilu bit-tawbah qabl al-mawt. در نماز شتاب کنید. نماز را پیش از آنکه وقتش بگذرد، به جا آورید. اگر آن را از دست دادید، قضای آن را به جا آورید. آن را همین‌طور رها نکنید تا از دست نرود. هیچ چیزی از بین نمی‌رود. برای آن حساب و کتابی وجود دارد. در آخرت قطعاً از انسان خواسته می‌شود که آن را ادا کند. کسی که اینجا نماز نمی‌خواند، باید در آخرت قضای آن را به جا آورد. برای هر یک نماز فوت شده، باید در آنجا هشتاد سال نماز خواند. هشتاد سال در اینجا خود یک عمر کامل انسانی است. اگر آن را به جا نیاورد، تصمیم با خود اوست؛ پس در آخرت نماز خواهد خواند. و این هزاران سال طول می‌کشد. کسی که اصلا نماز نخوانده است، قطعاً در آخرت مورد بازخواست قرار می‌گیرد. 'Ajjilu bit-tawbah qabl al-mawt. در توبه شتاب کنید، پیش از آنکه بمیرید. از الله طلب بخشش کنید. زیرا پس از مرگ دیگر بخششی وجود ندارد. بخشش مخصوص دنیاست. گناهی کرده‌ای، خطایی مرتکب شده‌ای، هر چه که بوده... تا زمانی که انسان در دنیاست، درمانی برای آن وجود دارد. شریعت نشان می‌دهد که چگونه هر گناهی قابل بخشش است، اما مردم هر کاری دلشان می‌خواهد می‌کنند. اما مهم این است که توبه کنید. که پیش از مرگ توبه نمایید. البته، همانطور که گفته شد: در حین توبه، ممکن است هنوز حقوق دیگران بر گردن انسان باشد. باید آن‌ها را ادا کرد و بر این اساس توبه نمود. و بهتر از آن: پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) فرمود: «من روزی هفتاد بار از الله آمرزش می‌طلبم.» وقتی صحابه گفتند: «تو که گناهی نداری، الله تو را بی‌گناه آفریده است»، پیامبر ما پاسخ داد: «آیا نباید بنده‌ای شکرگزار باشم؟» وقتی انسان توبه می‌کند، با این کار سپاس خود را نسبت به الله ابراز می‌دارد. بنابراین انسان باید دائماً و هر روز طلب بخشش کند. تا هیچ یک از گناهان ما برای آخرت باقی نماند. تا پس از مرگ باری بر دوش ما نباشد؛ این توبه مهم است. درست مانند نماز، توبه نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. برخی از مردم گمان می‌کنند که هیچ اتفاقی برایشان نخواهد افتاد. دست به هر نوع بدی و پلیدی می‌زنند و بعد گمان می‌کنند که قسر در رفته‌اند. هرگز... بدون توبه هیچ نجاتی وجود ندارد. اگر توبه کنی، نجات می‌یابی. اما اگر لجاجت کنی و توبه نکنی، عذابت بسیار سخت خواهد بود. زندگی‌ات را تباه می‌کنی؛ زندگی حقیقی‌ات برای همیشه نابود خواهد شد. انسان بی‌تردید مجازات اعمالی را که انجام داده و بدی‌هایی را که به دیگران آموخته، خواهد چشید. فرقی نمی‌کند چه کسی باشد. بزرگ یا کوچک، اهمیتی ندارد؛ کسی که توبه نکرده باشد، بی‌تردید این عذاب را خواهد دید. به همین دلیل می‌گوییم «توبه استغفرالله»، تا الله ما را ببخشد.

قُلۡ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ مَلِكِ ٱلنَّاسِ إِلَٰهِ ٱلنَّاسِ مِن شَرِّ ٱلۡوَسۡوَاسِ ٱلۡخَنَّاسِ ٱلَّذِي يُوَسۡوِسُ فِي صُدُورِ ٱلنَّاسِ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ (114) همه این وسوسه‌ها را می‌شناسند؛ آن‌ها از جانب شیطان می‌آیند. این وسوسه‌ها باعث می‌شوند که انسان چیزها را آن‌گونه که هستند نبیند و کار را بی‌جهت بر خود سخت بگیرد. به این حالت وسوسه می‌گویند. انواع مختلفی از آن وجود دارد. برخی مربوط به وضو و مسائل مشابه است. و کسانی هستند که خود را بسیار مومن نشان می‌دهند و کار را بر مردم دشوار می‌کنند. می‌گویند: «باید نمازت را با خشوع کامل بخوانی، باید آن را خیلی آهسته انجام دهی.» ادعا می‌کنند: «خواندن دو رکعت نماز به این شیوه بهتر از صد رکعت دیگر است.» وقتی آدم چنین حرف‌هایی می‌شنود، دچار تردید می‌شود. با خود می‌گوید: «من از عهده این کار برنمی‌آیم»، یکی دو بار تلاش می‌کند... ...و در نهایت شاید نماز را به کلی ترک کند. به خود می‌گوید: «من نمی‌توانم وضو را درست بگیرم»، تا جایی که دیگر اصلاً وضو نمی‌گیرد و نماز نمی‌خواند. افراد زیادی هستند که حکمت ندارند – کاملاً بی‌حکمت هستند. الله عز و جل و پیامبر ما (ص) می‌فرمایند: «آسان بگیرید و سخت نگیرید.» هر چه می‌توانی بخوان. بحث درک عمیق نیست، بلکه بحث عمل کردن است. باید تقریباً خودش روان پیش برود. اما آن‌ها می‌گویند: «نه، باید این‌طور انجام دهی، نه آن‌طور...» آخر در چه زمانه‌ای زندگی می‌کنیم؟ ما به هر حال در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که مردم به ندرت کاری را درست انجام می‌دهند. و بعد می‌ایستی و می‌گویی: «من این‌طور انجامش می‌دهم... ببین... آیا قبول شد یا نه؟» تو کی هستی که آنچه را الله آسان کرده، سخت می‌کنی؟ بر مردم آسان بگیرید، گذشت داشته باشید. اصلاً به این وسوسه‌ها توجه نکنید، این یک بیماری وحشتناک است. کسی که گرفتار آن شود، نماز را ترک می‌کند و عقلش را از دست می‌دهد، زیرا این از جانب شیطان است و جز بدی نتیجه‌ای ندارد. به جای انجام کار نیک... فقط همان‌طور که می‌توانی نماز بخوان. نیازی به آن «خشوع» نیست. کسانی که اکنون این‌قدر بر این «خشوع» اصرار دارند، کارشان تقریباً به نفاق نزدیک است. دین ما ساده است؛ آسانی بیاورید، نه سختی. بندگان الله عز و جل باشید. خودتان را با افکاری مثل «باید بهتر انجامش دهم، فلان عالم این‌طور گفته» عذاب ندهید. فقط نماز بخوانید، نمازتان را ادا کنید. وضو را سریع بگیرید، سریع نماز بخوانید. گاهی مردم می‌پرسند: «چرا این‌قدر سریع نماز می‌خوانی؟» وقتی سریع نماز می‌خوانی، وسوسه‌ها مجالی پیدا نمی‌کنند؛ سریع نماز می‌خوانی و وظیفه‌ات را انجام داده‌ای. اما این هم به مذاقشان خوش نمی‌آید. می‌پرسند: «چطور وظیفه‌ات را انجام می‌دهی؟» الله قبول می‌کند، ولی تو نمی‌خواهی قبول کنی؟ در آخرالزمان، افراد بی‌درک و فهمِ این‌چنینی بسیارند. به هر حال شیاطین کافی وجود دارند که می‌خواهند مردم را از دین و راه راست منحرف کنند. و اگر تو هم به عنوان یک عالم ظاهر شوی و کار را این‌قدر سخت کنی... مردم که خودشان از راه منحرف شده‌اند، آن‌وقت به کلی دست می‌کشند. الله ما را حفظ کند. بنابراین: به هیچ وجه تسلیم وسوسه‌ها نشوید. اگر این وسوسه‌ها جا خوش کنند، خلاص شدن از دستشان سخت می‌شود. آن‌وقت از این دکتر به آن دکتر، و از این ملا به آن ملا می‌دوی. پس مراقب باشید، راه آسان را انتخاب کنید. اصلاً به حرف کسانی که می‌گویند: «این قبول شد، آن قبول نشد» گوش ندهید. ان‌شاءالله که الله قبول کند.