Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

«و همانا الله نیرنگ خیانتکاران را به جایی نمی‌رساند.» (۱۲:۵۲) الله عزوجل با خیانتکاران نیست. امروزه در دنیای عجیبی زندگی می‌کنیم. مردم برای بدگویی از یکدیگر و آسیب رساندن به هم، دست به هر کاری می‌زنند. به یکدیگر تهمت می‌زنند. کسی که مورد تهمت واقع می‌شود، دچار ترس و هراس می‌گردد. اما چه می‌گویند؟ «چه کسی واقعاً دلیل برای ترسیدن دارد؟» آن کسی است که مرتکب خیانت می‌شود. یعنی چیزی را پنهان می‌کند و می‌ترسد که آشکار شود. در زمانه کنونی، آن‌ها به هر وسیله‌ای متوسل می‌شوند تا منفعتی کسب کنند. رعب و وحشت ایجاد می‌کنند، پول طلب می‌کنند، تهدید می‌کنند و سعی دارند کارها را با زور پیش ببرند. از هیچ کاری دریغ نمی‌کنند. اما تا زمانی که انسان پاک باشد، نیازی به ترسیدن ندارد. زیرا الله با اوست. اما اگر ظلمی که مرتکب شده را در درون خود داشته باشد، آنگاه ترس و نگرانی او را آزار می‌دهد. او با نگرانی از خود می‌پرسد: «آیا کاری کرده‌ام که این افراد مزاحم من می‌شوند و می‌خواهند به من آسیب برسانند؟» آن‌ها انسان را می‌ترسانند و می‌گویند: «ما این را از تو می‌خواهیم، آن را می‌خواهیم.» اگر پاک هستی، خودت را می‌شناسی و به هیچ گناهی آگاه نیستی، هرگز نترس. بگذار هر چقدر می‌خواهند تهمت بزنند؛ بگذار هر کاری می‌خواهند بکنند. اگر در پیشگاه الله پاک هستی و قلبت را پاک نگه می‌داری، پس به الله پناه ببر. الله تو را محافظت می‌کند. اما اگر خیانتی در کار است، اگر بدی‌ای در درون خود داری، آن را پاک کن. به حقیقت بازگرد، به راه راست بیا. اگر حق دیگران را ضایع کرده‌ای، حقشان را به آن‌ها بازگردان. وگرنه هیچ راه نجاتی برایت نیست. حتی اگر در این دنیا قسر در بروی، در آخرت راه فراری نخواهی داشت. زیرا این حقوق قطعاً مطالبه خواهند شد. بنابراین: اگر هنوز در این دنیا با آن‌ها حلالیت بطلبی و توافق کنی، نجات خواهی یافت. در غیر این صورت، تمام عمرت را در ترس و نگرانی سپری خواهی کرد. بسیاری از مردم متهم می‌شوند بدون اینکه حتی خبر داشته باشند: «تو این‌گونه هستی، تو آن‌گونه هستی.» و این باعث ترس انسان می‌شود. اگر کاری نکرده‌ای، خطا و گناهی نداری، نترس و به الله توکل کن. حتی اگر تمام دنیا علیه تو برخیزند، نترس. اما اگر خطایی داری، آن را اصلاح کن. اگر مسئله حقوق و دیونی در میان است، آن را جبران کن. اگر گناهی میان تو و الله است، توبه کن و طلب بخشش نما؛ آنگاه الله تو را حفظ خواهد کرد. چرا که زمانی که در آن زندگی می‌کنیم، حقیقتاً زمانه دشواری است. دیگر انسانیتی نمانده، وجدانی نیست؛ نه ادبی باقی مانده و نه حیایی. بی‌حیایی هیچ مرزی نمی‌شناسد. پس مراقب خود باش، و الله عزوجل تو را حفظ خواهد کرد. وگرنه تمام زندگی‌ات سخت خواهد شد؛ از همه کس و همه چیز خواهی ترسید. درمانده خواهی شد و از خود می‌پرسی: «چه باید بکنم؟» کسی که با الله باشد، به اذن الله نیازی به ترسیدن ندارد. الله همه ما را حفظ کند. الله ما را از شر و بدی نفس خودمان محفوظ بدارد.

[حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: نماز وتر را آخرین نماز خود در شب قرار دهید. این بدان معناست که آخرین نمازی که انسان می‌خواند، باید نماز وتر باشد. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: نماز وتر و نماز ضحی بر من واجب شده است. اما برای شما این‌ها واجب نیستند. یعنی هر کس آن‌ها را به جا آورد، از سنت پیامبر ما پیروی کرده و فضیلت کسب می‌کند. طبق آموزه‌های ما، نماز وتر واجب و نماز ضحی سنت است. هر کس نماز ضحی را بخواند، برایش چنان حساب می‌شود که گویی برای تمام روز صدقه داده است. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: به من امر شده است که نماز وتر و دو رکعت نماز ضحی را به جا آورم. اما این کار بر شما واجب نشده است؛ این دستور مخصوص پیامبر ما بوده است. برای ما این فرض نیست، بلکه وتر واجب است. نماز ضحی نیز سنت است. می‌توان در آن از دو تا دوازده رکعت نماز خواند. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: نماز وتر متعلق به شب است. یعنی این نماز سه رکعتی، نمازی شبانه است. آن را بعد از نماز عشاء می‌خوانند، به هیچ وجه در روز خوانده نمی‌شود. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: همانا الله تعالی بر نمازهای پنج‌گانه شما، نمازی دیگر افزوده است. این نماز برای شما باارزش‌تر از شتران سرخ‌مو است. شتران سرخ‌مو در آن زمان گران‌بهاترین دارایی بودند؛ پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) تأکید می‌کنند که این نماز حتی ارزشمندتر است. منظور نماز وتر است. الله وقت آن را برای شما بین نماز عشاء و نماز صبح قرار داده است. بنابراین می‌توان آن را از نماز عشاء تا سپیده دم، پیش از آنکه وقت فجر فرا رسد، به جا آورد. با این حال، بافضیلت‌تر است که آن را قبل از خوابیدن بخوانید. زیرا اگر قصد داشته باشید آن را پس از بیدار شدن بخوانید، خطر خواب ماندن وجود دارد. به همین دلیل، نماز وتر باید پایان‌بخش نمازهای شما باشد. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: همانا الله وتر (یگانه) است و فرد را دوست دارد. الله یگانه است؛ منظور از "فرد"، اعدادی مانند ۱، ۳، ۵، ۷، ۹ است... الله این‌ها را دوست دارد. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: همانا الله یگانه است و فرد را دوست دارد. ای اهل قرآن، نماز وتر را به جا آورید. بیشتر نمازها دارای واحدهای زوج هستند، مانند دو یا چهار رکعت. چون وتر نمازی مورد علاقه الله است، با سه رکعت پایان‌بخش نمازها می‌شود. نزد شافعی‌ها عمل متفاوت است، اما آن‌ها نیز نماز وتر را می‌شناسند. آن‌ها دو رکعت می‌خوانند، سلام می‌دهند و سپس یک رکعت را جداگانه می‌خوانند. ما حنفی‌ها سه رکعت را پیوسته و تنها با یک سلام در پایان می‌خوانیم. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: نماز وتر نمازی شبانه است. پس در روز نیست؛ وتر در شب خوانده می‌شود. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: نماز وتر را پیش از آنکه وقت نماز صبح فرا رسد، به جا آورید. آن را پیش از آنکه بانگ فجر برآید، بخوانید. بهترین کار این است که آن را تا صبح به تأخیر نیندازید، بلکه بعد از نماز عشاء به جا آورید. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: در خواندن نماز وتر پیش از سپیده دم شتاب کنید. زیرا همین که وقت نماز صبح فرا رسید، نماز وتر باید قضا شود. [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: سه چیز است که بر من واجب است، اما برای شما داوطلبانه است. منظور از "داوطلبانه" در اینجا این است که آنچه برای پیامبر فرض بوده، برای شما سنت یا واجب است. اول، نماز وتر. برای پیامبر فرض بود و برای ما حنفی‌ها واجب است. در سایر مذاهب به عنوان سنت مؤکده محسوب می‌شود، زیرا در آنجا واجب قلمداد نمی‌شود. دوم، دو رکعت نماز ضحی؛ که این هم نفل (مستحب) است. سوم، دو رکعت سنت پیش از نماز صبح. این نیز سنت مؤکده است. باید حتماً آن را به جا آورد. جایگاه آن نزدیک به واجب است و نباید آن را ترک کرد. [حدیث شریف] [حدیث شریف] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند: نماز شب دو رکعت دو رکعت است. همیشه دو تایی خوانده می‌شود. اگر یکی از شما بیم آن داشت که صبح شود، در پایان یک رکعت می‌خواند. این کار تعداد رکعت‌هایی را که پیش از آن خوانده، فرد (وتر) می‌کند. البته وقتی احادیث را می‌خوانیم، نباید به سادگی بگوییم: "من این را خواندم، پس هر طور بخواهم عمل می‌کنم." امامان مذاهب و علما معانی را بیان کرده و راه را نشان داده‌اند. این تعبیر "یک رکعت آخر به صورت جداگانه" توسط شافعی‌ها اجرا می‌شود. در فقه حنفی، نماز وتر به عنوان یک واحد پیوسته سه رکعتی خوانده می‌شود.

پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: «اگر آن‌گونه که شایسته است بر الله توکل کنید، او به شما روزی خواهد داد.» «همان‌گونه که پرندگان را روزی می‌دهد؛ صبحگاهان گرسنه بیرون می‌روند و شامگاهان سیر باز می‌گردند. اگر بر او توکل کنید، شما را این‌گونه روزی خواهد داد.» البته، اغلب حتی خود مسلمانان نیز فاقد این توکل بر الله هستند. پس وای به حال کافران؛ که در نزد آن‌ها اصلاً چنین چیزی وجود ندارد. به همین دلیل، این وضعیت دنیوی را یک «دور باطل» بزرگ می‌نامند. مردم امروزه مبارزه می‌کنند و خود را به رنج می‌اندازند. آن‌ها می‌گویند: «ما به پول بیشتری نیاز داریم، این مقدار کافی نیست.» اگرچه پولی به دست می‌آید، اما در مقابل، مقدار بیشتری از انسان گرفته می‌شود. آنچه ستانده می‌شود، بیش از آن چیزی است که داده شده است. چرا؟ زیرا انسان تنها قادر به انجام همین کار است. اما روزی‌دهنده حقیقی الله است، آن قدرتمند و بلندمرتبه. اگر انسان‌ها بر او توکل می‌کردند، همان مال و روزی‌شان برای آن‌ها کفایت می‌کرد. اما نه، آن‌ها سرکشی می‌کنند و می‌گویند: «من با این حال آن را می‌خواهم.» و وقتی آن را به تو می‌دهند: صد تا می‌دهند و دویست تا از تو می‌گیرند. و این را همه می‌دانند. تو بر الله توکل کن. در آن صورت در آن مال برکت خواهد بود و برایت کفایت خواهد کرد. در غیر این صورت، تنها به دور خود می‌چرخی و به همان نقطه اول بازمی‌گردی؛ یا حتی وضعیتت بدتر می‌شود. به همین دلیل، انسان تا زمانی که به آنچه الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه، به او می‌دهد راضی نباشد، روی برکت را نخواهد دید. به این می‌گویند «دور باطل»... نمی‌دانم در اصطلاح امروزی به آن چه می‌گویند، اما... دور خود می‌چرخی و وضعیتت وخیم‌تر می‌شود. اگرچه چیزی دریافت می‌کنی، اما شرایطت بدتر می‌شود. امروزه به آن «تورم» یا هر چیز دیگری می‌گویند. و ریشه این کجاست؟ از آنجا که انسان از راهی که الله نشان داده است، دوری می‌گزیند. الله این دنیا و هر آنچه در آن است را آفریده است. تو نمی‌توانی به زور بیشتر به دست آوری، زیرا اندازه‌ای معین وجود دارد. اگر از این حد تجاوز کنی، عقب می‌افتی یا وضعیت بدتر می‌شود. از این رو انسان باید هوشیار باشد. انسان باید به آنچه دارد قانع باشد؛ در آن صورت برکت را در آن خواهد یافت. در غیر این صورت، مدام فریب خواهی خورد. و هر کس می‌داند که مورد فریب واقع می‌شود. آن‌ها می‌گویند: «آنقدر زیاد به ما می‌دهند، افزایش حقوق داشتیم.» اما از سوی دیگر، قیمت‌ها دو برابرِ حقوق بالا می‌رود. بنابراین باید مراقب بود. انسان‌ها باید بدانند برای چه کار می‌کنند، برای چه کسی انجام می‌دهند، همه چیز از جانب کیست و به سوی چه کسی باز می‌گردد. ان‌شاءالله که الله به ما بیداری عطا فرماید و برکت ارزانی دارد. ان‌شاءالله که الله ما را محفوظ بدارد و از روزی‌مان نکاهد.

الحمدلله که همه ما از امت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) هستیم. این افتخاری بزرگ و نعمتی عظیم است. ما باید قدر این نعمت را بدانیم. برای این امر باید شکرگزار الله، آن قدرتمند و بلندمرتبه باشیم. شکرگزار باشیم که جزئی از این دین و این امت هستیم... هر کس پیامبر ما را دوست نداشته باشد، مانند شیطان است. شیطان می‌خواهد انسان‌ها را از راه راست منحرف کند و آن‌ها را شبیه خود سازد. به همین دلیل او انسان‌ها را از طریق نفسشان فریب می‌دهد و آن‌ها را دشمن پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌گرداند. و حتی اگر آن‌ها را دشمن نکند، حداقل کاری می‌کند که احترامی قائل نشوند. کسانی که دشمن هستند، در هر حال کافرند. اما کسانی که از احترام خودداری می‌کنند، مسلمانان فریب‌خورده هستند. و این افراد چه کسانی هستند؟ اغلب کسانی هستند که مرشد و شیخی ندارند. الحمدلله راه ما راه طریقت است که از زیباترین مسیر، یعنی اسلام، پیروی می‌کند. و بهترین و پاک‌ترین طریقت - الحمدلله - طریقت نقشبندیه است. در همه طریقت‌ها عشق حاکم است و احترام جایگاه والایی دارد. حتی اگر برخی نظر دیگری داشته باشند: بدون طریقت، ارزش واقعی پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) شناخته نمی‌شود. انسان به سختی می‌تواند عظمت او را درک کند. کسانی که بیش از همه به او احترام می‌گذارند و عاشق او هستند، اهل طریقت‌اند. حتی اگر دیگران او را دوست داشته باشند، شیطان در دل‌هایشان شک و تردید می‌کارد... با وسوسه‌هایی مانند «او هم بشری مثل شماست» یا نظایر آن، این محبت را کم‌رنگ می‌کند. نباید کوچک‌ترین شکی در عظمت، شرافت و ارزش پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) وجود داشته باشد. به همین دلیل، پیروی از سنت او نشانه‌ای از احترام و بزرگداشت اوست. الحمدلله طریقت ما تلاش می‌کند تا اکثر، و بلکه تمام سنت‌ها را - هر کس به قدر توانش - به جا آورد. در نزد الله، انجام دادن یک سنت برابر با پاداش صد شهید است. ما سنت‌ها را نادیده نمی‌گیریم؛ آنچه در توان داریم انجام می‌دهیم. از این رو، کسی که در طریقت است می‌پرسد: «چه باید بکنم؟» تو پنج نوبت نمازت را می‌خوانی، تسبیحات خود را انجام می‌دهی... همه این‌ها سنت است. بدین وسیله بندگی برای انسان آسان‌تر می‌شود. کسی که در طریقت نیست، یکی دو بار انجام می‌دهد و سپس می‌گوید: «بهتر است این را رها کنم.» اما کسی که در طریقت است، الحمدلله تا زمانی که با خالق خود ملاقات کند، این راه را دنبال می‌کند. این راه زیبایی است. الحمدلله، باید بابت آن شکرگزار باشیم؛ این راه پیامبر ماست. طریقت خود به معنای «راه» است. این راه، راه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) است. تا زمانی که او را ملاقات کنیم، تا زمانی که به او بپیوندیم، ان‌شاءالله تا ابد در این راه باقی خواهیم ماند. الله همه ما را ثابت‌قدم بگرداند. ان‌شاءالله، الله این توفیق را به کسانی که هنوز در این راه نیستند نیز عطا فرماید.

كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ (۲۹:۵۷) [هر جانی چشنده مرگ است، سپس به سوی ما بازگردانده می‌شوید] مرگ چیزی است که هر کسی باید آن را بچشد. اما انسان تا زمانی که زنده است، گمان می‌کند که هرگز نخواهد مرد. در این امر، حکمتی از سوی اللهِ عزیز و جلیل نهفته است. پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) می‌فرماید: هنگامی که در روز قیامت حسابرسی به پایان رسد، مرگ را می‌آورند و در مکانی میان بهشت و دوزخ، همچون قربانی ذبح می‌کنند. همین که ذبح شد، جاودانگی آغاز می‌شود؛ تا ابدالآباد. آنگاه چه برای ساکنان بهشت و چه برای ساکنان دوزخ، دیگر مرگی وجود نخواهد داشت. دنیا جایگاهی فانی و زودگذر است. انسان یقیناً در زمین طعم مرگ را خواهد چشید، اما پس از آن، مرگ برای همیشه برچیده خواهد شد. مرگ میان بهشت و دوزخ ذبح می‌شود؛ پس از آن دیگر وجود نخواهد داشت. مرگ متعلق به دنیاست. اما در آخرت، در بهشت... حال گاهی مردم می‌پرسند: «ما آنجا تا ابد چه کاری انجام دهیم؟» در حالی که خود تو تا زمانی که زنده‌ای، باور داری که هرگز نخواهی مرد. با اینکه رنج و سختی در اینجا بسیار زیاد است، انسان همچنان نمی‌خواهد بمیرد و فکر مرگ را از خود دور می‌کند. اما در آخرت وضعیت متفاوت است. در آنجا شرایط این دنیا حاکم نیست. وقتی انسان وارد بهشت می‌شود و از حوض کوثر پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) می‌نوشد، اندوه، غم و تمام بدی‌های این دنیا از او دور می‌شود. نه حسد و نه هیچ فکر بدی در وجود انسان باقی نمی‌ماند. دیگر کسی نیست که آزار برساند، ترسی وجود ندارد؛ هیچ امر بدی باقی نمی‌ماند. از این رو، آن حال و هوا – یعنی وضعیت آخرت و بهشت – قابل مقایسه با دنیا نیست. حتی کسانی هستند که خود را عالم می‌پندارند، ابدیت را انکار می‌کنند و می‌پرسند: «ما آنجا چه کاری باید انجام دهیم؟» اما وعده اللهِ عزیز و جلیل حق است. در بهشت انسان تا ابد در آرامش و زیبایی زندگی می‌کند. در آنجا نگرانی‌هایی مانند: «فردا چه می‌شود؟ آیا حقوقم زیاد می‌شود؟ چقدر پول در خواهم آورد؟ خرجم را از کجا بیاورم؟» وجود ندارد. آنجا سعادت حکمفرماست و انسان تا ابد با عزیزانش همراه خواهد بود. در آنجا دیگر جدایی از محبوبان وجود ندارد. هیچ نگرانی، غم یا ترسی وجود ندارد؛ مانند: «باید جدا شوم»، «او پیر شده و می‌میرد»، «او بیمار است»، «تصادف کرده»، «به آن‌ها حمله شده» یا «بلایی سرشان آورده‌اند». بنابراین انسان باید برای آخرت تلاش کند تا... این دنیا فانی است. اما برای مومن همه چیز خیر و سودمند است؛ هم سختی و هم آسانی. اما برای کافر، هر چقدر هم که زندگی‌اش خوشایند باشد، سودی ندارد؛ رستگاری واقعی در آخرت است. الله ما را از ایمان جدا نگرداند. این افراد گمراه که خود را عالم معرفی می‌کنند، مردم را به گمراهی می‌کشانند. آن‌ها افراد بی‌گناه و کودکان را از راه راست منحرف می‌کنند. آن‌ها آخرت ایشان را تباه می‌کنند. آن‌ها تا ابد زیانکارند؛ الله ما را حفظ فرماید. الله ما را از شر محفوظ بدارد. ان‌شاءالله که او ایمان ما را تقویت گرداند.

پیامبر ما (درود و سلام الله بر او باد) می‌فرماید: «کسی که از گناهانش توبه کند، مانند کسی است که هرگز گناه نکرده است.» این بدین معناست: هنگامی که کسی توبه کند، الله متعال و قدرتمند آن توبه را می‌پذیرد. الله انسان را به‌گونه‌ای آفریده است که به اشتباه و گناه گرایش دارد؛ زیرا او می‌خواهد که انسان توبه کند. اگر کسی بگوید: «من گناه کرده‌ام و در هر صورت بخشیده نخواهم شد، پس به کارم ادامه می‌دهم»، مرتکب اشتباه بزرگی شده است. انسان گناه می‌کند و پس از آن توبه می‌نماید و الله متعال و قدرتمند آن گناه را می‌بخشد. مهم‌ترین نکته، توبه کردن و طلب بخشش است؛ این رحمتی از جانب الله برای بندگانش است. در توبه باز است. تنها زمانی که در آخرالزمان روز قیامت فرا رسد، این در بسته می‌شود؛ آنگاه دیگر هیچ توبه‌ای پذیرفته نخواهد شد. در آن زمان، گناهان به مجازات عادلانه خود خواهند رسید. اما تا زمانی که آن لحظه فرا رسد، در توبه کاملاً باز است. بنابراین، طلب بخششِ روزانه از الله برای گناهان، اشتباهات و کاستی‌هایمان، نعمتی بزرگ است. سپاس مخصوص الله است؛ او با لطف بیکران خود، گناهان ما را به واسطه رحمت و فضل خویش می‌بخشد. الله همه ما را ببخشد. زیرا هیچ انسانی نیست که عاری از گناه باشد، چه از طریق اشتباهات کوچک و چه بزرگ. تنها پیامبران معصوم و بی‌گناه هستند. پیامبر آخرالزمان ما (درود و سلام الله بر او باد) آخرین انسانی است که کاملاً عاری از گناه و اشتباه است. پس از ایشان، هر انسانی دارای خطا و گناه است. اما هر کس توبه کند و طلب بخشش نماید، الله او را می‌بخشد. ان‌شاءالله که الله خطاها و گناهان ما را ببخشد.

«و حجِ این خانه، برای خدا بر عهده مردم است؛ بر کسانی که توانایی رفتن به سوی آن را داشته باشند.» (۳:۹۷) حج یکی از ارکان اسلام است. بنابراین بر هر کسی که امکان آن را دارد – یعنی از نظر مالی و جسمانی استطاعت دارد – واجب است. باید انجام شود. در حال حاضر، سه ماه مقدس در پیش است. بسیاری از تعطیلات خود برای انجام عمره استفاده می‌کنند. آن‌ها می‌گویند: «حج قسمت نشد، پس بیایید حداقل به عمره سفر کنیم.» اشکالی ندارد، الله قبول کند و برکت دهد، اما واجب اصلی حج است. عمره واجب نیست. در اصل، انسان باید عمره را بعد از حج به جا آورد. اما مردم می‌گویند: «ما ثبت‌نام کردیم اما قرعه به ناممان نیفتاد، پس عمره را انجام می‌دهیم.» اما اگر سال آینده حج جور شود چه؟ چون پولت را خرج عمره کرده‌ای، آن‌وقت نمی‌توانی به حج بروی. به همین خاطر باید اول پول حج را پس‌انداز کرد و کنار گذاشت. بهتر است پول را در طلا سرمایه‌گذاری کنید و به صورت اسکناس نگه ندارید. آن را جای امنی بگذارید. اگر آن‌وقت قرعه حج به نامتان درآمد، می‌توانید بروید. اگر نشد، می‌توان عمره انجام داد – اما نه با این پول! این پول جدا می‌ماند، به آن دست نمی‌زنی. دست‌نخورده می‌ماند با این نیت قطعی: «این پول حج من است.» الله نیت تو را خواهد پذیرفت. حتی اگر نتوانی بروی و از دنیا بروی – الله به شما عمر طولانی بدهد – می‌توان با این پول کسی را به نیابتت فرستاد و تو حاجی محسوب می‌شوی. اما اگر زنده باشی و قسمتت باشد، با همین پول خودت می‌روی. ولی مردم این روزها درست فکر نمی‌کنند. دیگر از عقلشان استفاده نمی‌کنند، تفکر را به دستگاه‌هایشان سپرده‌اند و فقط کاری را می‌کنند که آن‌ها می‌گویند... پس، این‌طور باید عمل کنی: پول حجت را کنار بگذار. اگر مازاد بر آن پولی داشتی، آن‌وقت عمره انجام بده. وگرنه پول را نگه دار. هر وقت زمانش رسید، با اجازه الله به حج می‌روی. این‌گونه این واجب را ادا کرده‌ای. و حتی اگر پول را پس‌انداز کنی اما نتوانی بروی: چون نیتت خالص و آمادگی‌ات کامل بوده، پاداش آن را می‌گیری. این قسمت است. اگر امسال نشد، شاید سال بعد بشود. و اگر سال بعد نشد، پنج سال دیگر. مثل امسال که اسم برخی تازه بعد از ۱۶ سال برای حج درآمد. آن وقت پول ندارند و ناله می‌کنند: «حالا چه کار کنیم؟» خب، تو پول را خرج کردی چون ده بار به عمره رفتی. اگر پول را پس‌انداز کرده بودی، الان خیالت راحت بود و می‌توانستی بدون وابستگی به کسی به حج بروی. آدم باید کمی عقلش را به کار بیندازد. الله به ما عقل و شعور داده است. علاوه بر این باید مشورت کنید: «آیا بروم یا نه؟ چطور اقدام کنم؟» مردم می‌گویند: «حج جور نشد، پس می‌رویم عمره.» همان‌طور که گفتم: عمره واجب نیست. خودت را برای واجب آماده کن، بقیه‌اش ان‌شاءالله درست می‌شود. الله روزیِ ما کند. الله قسمت کسانی که هنوز نرفته‌اند هم بکند و سفری آسان نصیب فرماید، ان‌شاءالله.

پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) همواره دلسوز امت خویش است، ندای «امتی، امتی» سر می‌دهد و خواهان نجات پیروان خود است. بی‌شک کسانی که او را تکریم می‌کنند، به رستگاری خواهند رسید. اما حال کسانی که او را گرامی نمی‌دارند، تباه است. سرنوشت کسانی که با او دشمنی می‌ورزند، نابودی محض است. آنان در دنیا و آخرت هم‌نشین شیطان هستند. هر کس با پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) دشمنی ورزد، دشمن الله متعال و قدرتمند نیز هست. و هر کس با الله دشمنی کند، هرگز پیروز نخواهد شد و به رستگاری نخواهد رسید. آنان در زیان ابدی هستند. حتی اگر به نظر برسد که پیروز شده‌اند، عاقبتشان همواره تلخ است. بنابراین باید در راه پیامبرمان (صلی الله علیه و آله و سلم) ثابت‌قدم بمانیم. ما باید او را گرامی بداریم. هرچه بیشتر او را تعظیم و ستایش کنیم، مقام ما نزد الله بالاتر می‌رود. هر کس او را تکریم نکند، هیچ ارزشی ندارد. حتی اگر بگویند: «من دارایی فراوان دارم، مطالعات بسیار دارم، ثروت و پیروان دارم»؛ هیچ‌یک از این‌ها به حساب نمی‌آید، آنان بی‌ارزش هستند. ارزش حقیقی نزد پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) و کسانی است که از او پیروی کرده و او را تکریم می‌کنند. تمام پیامبرانِ الله متعال و قدرتمند، آرزو داشتند که جزئی از امت پیامبر ما باشند. چرا که این پیامبران حقیقت را درمی‌یابند. از آنجا که آنان همچون انسان‌های معمولی نیستند و مقام والای پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) را می‌بینند، خواهان آنند که از امت او باشند. و ما، شکر الله، از امت او هستیم. ما باید همواره بر راه او استوار بمانیم. ان‌شاءالله که الله ما را در زمره غافلان قرار ندهد. غفلت، حالتی بسیار ناپسند است. غفلت یعنی گذراندن زندگی در بی‌خبری، تا زمانی که انسان ناگهان بیدار شود. این حالت همانند خواب یا مستی است. هنگامی که انسان بیدار می‌شود، دیگر دیر شده و عمر به پایان رسیده است. الله ما را محفوظ بدارد و در زمره غافلان قرار ندهد.

«و هر که سپاس گزارد، تنها به سود خود سپاس می‌گزارد؛ و هر که ناسپاسی کند، بی‌گمان پروردگارم بی‌نیاز و کریم است.» (۲۷:۴۰) الله عزوجل می‌فرماید: «هر کس شکرگزاری کند، این کار را تنها برای خود انجام می‌دهد.» و هر کس شکر نکند: بی‌شک الله عزوجل به هیچ‌کس نیازی ندارد؛ او بی‌نیاز (الغنی) است. الله عزوجل نه به شکر، نه به عبادت و نه به هیچ چیز دیگری از سوی هیچ‌کس نیازی ندارد. هر کس کار نیکی انجام دهد، برای خود انجام داده است؛ و هر کس شکرگزاری کند، پاداش و اجر آن را دریافت می‌کند. و هر کس ناسپاسی کند و انکار ورزد، بار آن را خود بر دوش می‌کشد. این بدین معناست: حتی اگر تمام کائنات شکرگزاری کنند، این کار هیچ سودی برای الله عزوجل نخواهد داشت؛ او به آن نیازی ندارد. و حتی اگر تمام کائنات کافر یا ناسپاس شوند، این امر نه ضرری به الله عزوجل می‌رساند و نه از شأن او می‌کاهد. الله عزوجل انسان‌ها و تمام مخلوقات را آفریده است. اعمال نیک، خوبی‌ها و پاداش‌های انجام شده برای خود آنان تعیین شده است؛ این‌ها به سود خودِ بندگان است. آن‌ها هیچ سودی به الله نمی‌رسانند. گاهی انسان می‌گوید: «من نماز می‌خوانم، من این کار را می‌کنم، من آن کار را می‌کنم.» در حالی که آنچه انجام می‌دهد، تنها به سود خود اوست. الله عزوجل این نعمت را به تو ارزانی داشته و تو هستی که از آن بهره می‌بری. اما اگر بگویی: «من این کار را نمی‌کنم»... الله ما را حفظ کند، اما برخی از مردم قهر می‌کنند و به همین خاطر نماز نمی‌خوانند. اما حتی اگر قهر باشی، تنها به خودت آسیب می‌رسانی؛ با این کار هیچ کمبود یا زیانی به الله عزوجل وارد نمی‌کنی. مسلمانان و مؤمنان باید این را بدانند و از آن آگاه باشند. شایسته نیست که عبادت انجام دهی و بابت آن بر الله منت بگذاری؛ چرا که فضل و رحمت تنها از آنِ الله است. از آنجا که او به تو توفیق انجام این کار نیک را داده است، تو باید بیشتر سپاسگزار او باشی. ان‌شاءالله، الله به ما شکرگزاری همیشگی در برابر نعمت‌هایش عطا فرماید. باشد که شکر ما کاستی نپذیرد و دچار کفر نشویم. بیایید به هر تقدیر الله عزوجل راضی باشیم و همواره با شکرگزاری و رضایت زندگی کنیم، ان‌شاءالله.

پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: مادر سلیمان، پسر داوود – که بر آن‌ها سلام باد – به او چنین نصیحت کرد: «ای پسرم، در شب زیاد نخواب.» «زیرا خواب زیاد در شب، انسان را در روز قیامت فقیر و تهیدست می‌گرداند.» از آنجا که عبادات شبانه پذیرفته می‌شوند، او این نصیحت را کرد تا سلیمان شب را در خواب غفلت نگذراند. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: الله، صاحب عزت و جلال، پاداش کسی را که در دل شب برمی‌خیزد، نماز می‌خواند و سوره‌های بقره و آل‌عمران را تلاوت می‌کند، ضایع نمی‌سازد. برای انسان، سوره‌های بقره و آل‌عمران گنجینه‌ای گرانبها هستند. این بدان معناست که حتی اگر تنها ابتدای آن‌ها خوانده شود، آغاز سوره‌های بقره و آل‌عمران نیز به همان اندازه ارزشمند است. بنابراین بزرگترین گنج، سوره‌های بقره و آل‌عمران هستند. امروزه بسیاری از مردم آرزو دارند – که الله از آن‌ها راضی باشد – فرزندانشان حافظ شوند و کل قرآن را از بر کنند و آنان را برای یادگیری می‌فرستند. بچه‌ها یکی دو سال درس می‌خوانند. آن‌ها کل قرآن را حفظ می‌کنند، اما سپس دوباره آن را فراموش می‌کنند. به همین دلیل نصیحت ما این است: بهتر است که بخش‌های جداگانه‌ای را یاد بگیرند. برای مثال، باید سوره بقره و سوره آل‌عمران را بیاموزند. آن‌ها باید سوره انعام، سوره یاسین و همه چیز را از سوره ملک به بعد به طور کامل حفظ کنند. اینکه این‌ها در حافظه تثبیت شوند، بسیار بهتر از آن است که کل قرآن حفظ شود و سپس فراموش گردد. زیرا آن‌ها باید از بقره و آل‌عمران همچون یک گنج محافظت کنند. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هیچ‌کس نیست که قصد خواندن نماز شب را داشته باشد اما خواب بر او غلبه کند، مگر اینکه الله با این وجود پاداش نمازش را برای او می‌نویسد. و خوابش برای او صدقه محسوب می‌شود. بدین معنا که: او معمولاً هر شب نماز تهجد را به جا می‌آورد. اما شبی در آن هنگام به خواب می‌رود. الله با این حال به این بنده پاداش نماز را عطا می‌کند. و خواب او برایش به منزله صدقه است. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) توصیه فرمودند: تا زمانی که سرحال و با نشاط هستید، نماز بخوانید. هرگاه خستگی آمد یا نیرو کم شد، باید نشست. این حالت در نمازهای شب بیشتر پیش می‌آید. اگر کسی خسته است، اجازه دارد نشسته نماز بخواند. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هر کس در شب بسیار نماز بخواند، چهره‌اش در روز نورانی خواهد شد. یعنی چهره‌های اکثر مردم – الحمدلله، مؤمنان – زیبا و روشن است. اما بر چهره گناهکارانی که از دین دورند، تاریکی نشسته است؛ آنجا ظلمت و زشتی حاکم است. الله ما را از آن محفوظ بدارد. هر کس زیبایی می‌خواهد، ان‌شاءالله نماز شب را به جا آورد. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هر کس با نیت برخاستن برای نماز شب بخوابد، اما خواب بر او غلبه کند و تا صبح بیدار نشود، پاداش نیتش برای او ثبت می‌شود. پس او دراز کشیده و خوابیده است. او با این فکر می‌خوابد: «برمی‌خیزم، نماز تهجد می‌خوانم، نماز نجات یا نماز شکر به جا می‌آورم.» سپس معلوم می‌شود که او تا صبح خوابیده است. اما الله به خاطر نیتش، تمام این پاداش‌ها را برای او می‌نویسد. و خوابش برای او صدقه می‌شود. صدقه‌ای که از جانب پروردگارش به او هدیه شده است. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هر کس در شبی صد آیه تلاوت کند، پاداشی برایش نوشته می‌شود گویی تمام شب را به عبادت گذرانده است. [...] منظور پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) چنین است: هر کس شبانه صد آیه بخواند، در زمره غافلان شمرده نمی‌شود. برای مثال اگر ده رکعت نماز بخوانید و در هر رکعت ده آیه قرائت کنید، می‌شود صد آیه. یعنی خواندن صد آیه کار آسانی است. به عنوان مثال، «قل هو الله احد» از سه یا چهار آیه تشکیل شده است. هر کدام از آن‌ها یک آیه است. پیامبر ما درباره تعداد آیات صحبت می‌کند، نه سوره ها. هر کس شبانه صد آیه بخواند، نامش به عنوان غافل ثبت نمی‌شود. غافلان کسانی هستند که نسبت به الله بی‌تفاوت‌اند و او را فراموش می‌کنند. پس در زمره غافلان بودن، اصلاً چیز خوبی نیست. [...] پیامبر ما (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: حتی اگر نمازت تنها به اندازه دوشیدن یک گوسفند طول بکشد، نماز شب را ترک نکن. یعنی حتی اگر فقط دو رکعت باشد... دوشیدن گوسفند حتی پنج دقیقه هم طول نمی‌کشد. به همین دلیل باید حتماً به نماز شب پایبند بود. همان‌طور که پیامبر ما بشارت داده‌اند، در آن پاداش‌ها، درجات و زیبایی‌های عظیمی نهفته است. ان‌شاءالله الله این عمل را در ما مداوم گرداند. ما نیت می‌کنیم که این کار را تا پایان عمر انجام دهیم. الله آنچه را که نیت کرده‌ایم به ما عطا فرماید.