Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

Алхамдулиллах, фала Му на Аллах, ова наше патување навистина помина многу убаво и добро. Таму посетивме навистина благословени личности. Посетивме десет чесни личности од редот на нашите шејхови. Покрај нив, таму има уште многубројни исламски учењаци и многу други благословени личности. Мудрост на Аллах е што од овој регион произлегле луѓе кои му биле од најголема корист на целиот свет. Тие ги подучуваа луѓето на најдобар начин како на световните, така и на духовните науки, како и на верата, шеријатот и тарикатот. Едно време оваа земја го преживуваше мрачниот период на комунизмот. Тогаш погрешно веруваа дека сето тоа целосно го уништиле и искорениле. Машалах, исто како што покосената трева од сувата земја повторно никнува зелена, фала Му на Аллах, повторно растат учењаци и хафизи, и целото знаење се подучува како порано. Токму во тоа се открива една од големите мудрости на Аллах. Сам Аллах Возвишениот објавува дека Неговата божествена светлина никогаш нема да згасне, туку ќе трае вечно. Никој на овој свет не е во состојба да ја згасне светлината на Аллах или да го спречи нејзиниот опстој. Поради оваа причина, нашето патување во посета таму, машалах, помина толку преубаво. Духовната состојба и карактерот на нашите благословени браќа по вера и на тамошното население се едноставно прекрасни. Дури и кога не прават многу богоугодни дела и се сосема обични луѓе, тие негуваат најдлабока почит кон верата, побожните и припадниците на тарикатот. Се разбира, ѓаволот никогаш не мирува и секогаш сака да внесува немир, но ако даде Аллах, неговото влијание отсега повеќе нема да има сила. Иншалах, отсега натаму божествената вистина ќе опстојува трајно, зашто сиот благослов, сето добро и сета корист лежат единствено во вистината. Да се чекори по патот на Аллах значи да се оди по најубавиот од сите патишта. Овој пат е прекрасен како во целиот свој тек, така и во својот благословен крај. Фала Му на Аллах, при секоја посета гледаме како службите се зголемуваат и луѓето ѝ се обраќаат на верата и сѐ поверно ги следат Аллаховите наредби. Машалах, џамиите се исполнети до последното место и буквално прелеваат од верници. Насекаде се градат многу нови џамии. Фала Му на Аллах, сите овие нешта што ги гледаме со сопствени очи навистина го радуваат срцето. Единственото нешто што во суштина вистински го радува срцето на човекот е патот на Аллах. Она што вистински го усреќува човекот е непроценливиот дар на верата и исламот што Аллах го подарува. Оној што ќе се откаже од оној свет, трча само по овоземниот и единствено нему му придава значење, не чувствува ниту радост ниту душевен мир, и живее во постојана грижа и тегобност. А притоа Аллах, Азза ве Џелле, веќе ти го укажал најголемиот благослов: ти ја даде верата и ти го покажа правиот пат. Чекори истрајно по овој пат, за да стекнеш вечна блаженост. Да даде Аллах никој од нас никогаш да не се оддалечи од овој прекрасен пат. Патот на тие благословени личности... Дури и ако однадвор гледано таму се гледаат само гробовите на околу 300 до 500 благословени личности, од оваа историска земја во реалноста произлегле стотици илјади, па дури и милиони благословени луѓе. Бидејќи тие, се разбира, сѐ правеле единствено и само за задоволството на Аллах, не барале ниту овоземна слава ниту каков било друг имот. Токму од таа причина, и сето нивно дело и нивниот животен крај беа исполнети со добрина и благослов. Денес божествениот благослов буквално извира од оваа земја и се шири насекаде на сите страни. Нека Аллах даде овој прекрасен благослов да трае засекогаш. Нека сите наши посети и дови бидат примени кај Аллах, иншалах.

Денес започнува, иншаАллах, патувањето кон Централна Азија – во областа Туркестан и Туркменистан. Од оваа земја потекнуваат луѓе кои на Аллаховите созданија им го покажаа патот кон верата. Бидејќи го следеа патот на нашиот Пратеник (мир и благослов над него), тие можеа на светот да му донесат знаење, мудрост, убавина, милост и секакво добро. Како во надворешните, така и во внатрешните науки и во духовното, тие направија големи дела за исламот и за човештвото. Било тоа во хадиските науки или во знаењето за Куранот... На прво место, секако, стои духовниот пат, тарикатот – без него воопшто немаше да има толку големи заслуги. Зашто тарикатот не е ништо друго освен живиот пат на нашиот Пратеник (мир и благослов над него). Од таму тие ја пренесоа својата светлина низ целиот свет. Долго пред мечот, тие испраќаа суптилни и проникливи луѓе кои им го покажуваа патот на луѓето и ги упатуваа кон доброто. Во тоа лежи Аллаховата мудрост; таа лежи токму на тоа место. Нашиот Пратеник (мир и благослов над него) веќе рече: „Utruku't-Turka ma tarakukum.“ „Не ги напаѓајте Турците, не борете се против нив сѐ додека тие не се борат против вас“, односно: Оставете ги на мир. Зборот „Турк“ во арапскиот јазик навистина е сроден со „остава“. Така, чекор по чекор, тие влегоа во оваа задача... И потоа повеќе од илјада години го чуваа исламот и им го покажуваа патот на безброј луѓе. Фала Му на Аллах, веќе ни беше дадено да бидеме таму. Двапати имавме прилика да патуваме таму со нашиот учител, нашиот татко. Третиот пат беше пред околу пет години. А ова сега е наш четврти пат на овие благословени места. Таму почиваат многу Аллахови пријатели, а исто така и сопатници на нашиот Пратеник. Секако, сѐ уште не успеавме да ги посетиме сите гробни места на светите луѓе. Се надеваме дека овој пат ќе успееме кај оние што сѐ уште ни недостасуваат, за да земеме дел од нивниот духовен благослов. Нека Аллах го благослови нашето патување. Зашто таму живеат толку многу добродушни луѓе. Тие веќе нѐ чекаат. Нѐ знаат од преносите и многумина од сѐ срце посакуваат лично да се сретнат со нас. Оваа желба сакаме од срце да им ја исполниме. Едноставно сакаме да се собереме со нив заради Аллаховото задоволство. Нашиот Пратеник (мир и благослов над него) во своите благословени зборови рече: „Кога двајца верници се посетуваат меѓусебно, за секој чекор им се простува по еден грев, им се запишува по едно добро дело и нивниот ранг се воздигнува за еден степен.“ Нека ова патување придонесе за тоа и дополнително да ја зајакне нашата духовна сила. Нека биде благослов и упатство и за нив. Секако, таму има и многумина кои едноставно не знаат подобро или се заведени. Некои тврдат: „Само ова е вистинскиот ислам“, и во тарикатот гледаат непријател. Други, пак, сметаат дека верата воопшто е заостаната работа. Нашата намера е на сите нив да им изградиме мост кон упатството – нека биде од корист и за нив и за нас, иншаАллах. Нека Аллах нѐ одведе и врати здрави и живи и нека сврти сѐ на добро. Ова го правиме единствено заради Аллаховото задоволство, а не за пари или световни добра. Сакаме да ги израдуваме овие луѓе и да ги допреме нивните срца. Нека сите ние го стекнеме Аллаховото задоволство, иншаАллах.

Нашиот Пророк (саллаллаху алејхи ве селлем) вели: Човечкото тело има 360 зглобови. Бидејќи Возвишениот Аллах му го објавил тоа, нашиот Пророк, природно, знае сè за човекот – сè до најситен детаљ. Тој знае работи што ни самите лекари не ги знаат. Нашиот Пророк (саллаллаху алејхи ве селлем) објаснува дека за секој од овие зглобови дневно треба да се даде милостина (садака). Тој исто така вели: „Садака, секако, може да се даде со пари.“ Но тој продолжува: „Исто така, милостина е да се отстранат од патот пречки како камења, трње или ѓубре.“ На крајот на краиштата, не секој може да си дозволи да дава пари како милостина 360 пати секој ден. Затоа нашиот Пророк (саллаллаху алејхи ве селлем) нагласува дека сите овие добри дела исто така се сметаат за садака. Но сето тоа може да се исполни со само два рекати од претпладневната молитва (духа). Оваа молитва може да се клања околу дваесет минути, половина час или еден час по изгрејсонце. Првите два рекати што се клањаат кратко по изгрејсонце се нарекуваат ишрак-намаз. Духа-намазот опфаќа помеѓу два и дванаесет рекати. Само два од нив се доволни за да се оддолжи задолжителната благодарност за секој поединечен зглоб во телото. Ако го започнеш денот со ноќната или со утринската молитва, преку денот го правиш она што Му се допаѓа на Аллах и што ти користи, и повторно го завршуваш денот со молитва – тогаш целиот свој живот го поминуваш на Аллаховиот пат. Тоа ти прави добро и му дава здравје на твоето тело – бидејќи милостината лекува –, а воедно ја зајакнува и твојата душа. Тоа е нешто навистина прекрасно. Така стануваш роб кого Аллах го сака. Некој кого и нашиот Пророк (саллаллаху алејхи ве селлем) го сака од сè срце. Твојата наклонетост кон него станува сè подлабока и пожива. Бидејќи да се живее неговиот сунет значи да се биде како него и сè повеќе да се наликува на него. Токму за тоа станува збор на нашиот духовен пат и во целиот Ислам. Да го следиш нашиот Пророк, да одиш по неговите стапки и да му се приближиш колку што е можно повеќе – тоа за секој верник е најголема доблест и најубаво исполнување. Искрено да го почитуваш е исто толку висока вредност. Нека Аллах нè сочува од оние што не покажуваат почит кон него. Бидејќи од нив произлегува големо зло. Тие те одвраќаат од оваа вредна награда и од исполнет живот. Ако станеш како нив, на крајот нема да ти користи ниту еден збор и ниту едно дело. Нека Аллах нè заштити сите нас од тоа. Нека Тој ни подари, иншаАллах, да останеме верни на Неговиот пат сè до последниот здив.

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ (11:112) За овој ајет Пратеникот (саллаллаху алејхи ве селлем) рекол: „Тој ме остаре, тој ме направи стар.“ Бидејќи наредбата гласи: Бидете истрајни на правиот пат – ти и сите кои се покајаа со тебе. Од тоа не смее да се отстапува; затоа ова е толку величествена наредба. Луѓето мора да се држат до тоа. Пред сè верниците, сите муслимани мора да му останат верни на овој пат и не смеат да скршнат. Никој не треба лекомислено да каже: „Ќе скршнеме малку, па подоцна ќе се вратиме.“ Кој еднаш ќе скршне, тешко наоѓа пат назад. Затоа постојаноста е толку пресудна. Луѓето често се ориентираат според личности на кои им веруваат. Тие дејствуваат како патокази, но потоа и самите скршнуваат од патот. А луѓето одат по нив, верувајќи: „Ова е вистинскиот пат.“ Со тоа ги заведуваат и другите и ги туркаат во грев. И самите навлекуваат тешка вина врз себе. Затоа истрајноста е толку важна: кој како верник останува на вистинскиот пат, ја добива помошта од Алах и Неговата љубов. А оној што ќе скршне од патот, него Алах не го сака. Бидејќи тој не си штети само себеси, туку и на луѓето околу себе. Остани на правиот пат! Немој да мислиш: „Ќе направам вака, тоа повеќе им се допаѓа на луѓето, па ќе дојдат повеќе. Ќе скршнам накратко, а потоа ќе продолжам.“ Штом еднаш ќе скршнеш, веќе си го изгубил патот. „Fa-man shadhdha shudhdha fī an-nār“ Кој ќе скршне од патот, неговиот пат води во Џехеннемот. Како што вели хадисот: „Кој ќе скршне, неговиот пат завршува во џехеннемскиот оган.“ Нека Алах нè сочува од тоа! Тука човек нема зошто да се залажува. Попуштањето на сопственото его или на хировите на луѓето и напуштањето на патот е погубно. Затоа што патот на Пратеникот е јасен и недвосмислен. Всушност, тој воопшто не е тежок – тежок му е само на егото. Бидејќи му се противи на егото, и тебе ти изгледа тежок, па луѓето велат: „Премногу е тешко.“ За сè и сешто имаат сила, но постојано да чекорат по патот на служењето на Алах, тоа им паѓа тешко. Затоа ова е, како што рекол Пратеникот (саллаллаху алејхи ве селлем), величествена задача што мора да се исполни. Од него не смее да се отстапи ниту еден чекор. Истикама значи исправност и истрајност: мораш да бидеш искрен и вистинољубив. Никогаш не отстапувај од вистината. Оди по овој пат непоколебливо, биди постојан. Без постојаност губиш – и го губиш сè она што веќе си го стекнал со труд. Нека Алах ги зацврсти нашите чекори, за иншаАллах никогаш да не скршнеме од правиот пат. Нека Алах ни биде на помош.

Алах им го довери исламот на луѓето како подарок. Тој е најголемиот од сите дарови. Убавината на исламот е во тоа што ја придружува секоја минута од животот на човекот. Без него, на животот му недостасува вистинската убавина. Затоа што цврстиот ред и структура се клучни. Најважното наутро, кога се започнува со богослужба, е чистотата: чиста облека, целосна ритуална чистота и, конечно, абдестот. На крајот на краиштата, без абдест ниеден намаз не е валиден. Пред сè сабајлечкиот намаз: кој нема да успее да стане за тахаџуд, барем станува за него – а кој ќе се разбуди дури потоа, го започнува својот ден веднаш со абдест. А тој абдест – како што рекол Пратеникот (мир над него): Секаде каде што водата го намокрила лицето, рацете, главата и нозете, на Судниот ден ќе има сјајна светлина. Верниците, благодарение на благословот на овој абдест, ќе блескаат во полн сјај меѓу сите луѓе. Другите, пак, ќе стојат во темнина и без светлина; но лицето на верникот ќе свети – секое место што го допрела водата ќе стане светлина. И така продолжува преку денот: ако денот се започне чист и со намаз, тој благослов трае сè до следниот намаз. Во текот на целиот ден – цели дваесет и четири часа – човек престојува така во присуство на Алах. Ниту еден единствен момент не е одвоен од тоа. Фала Му на Алах, ние тогаш, пред повеќе од четириесет години, го отслуживме нашиот воен рок. Дваесет и четири часа буквално немаше ниту минута за себе. Кога спиеш, кога јадеш, кога одиш и кога се постројуваш – сè беше строго регулирано. Ние тогаш отслуживме само скратен рок од еден месец, но во тоа време под нивна команда немаше ниту една минута лична слобода. Токму таков е принципот во исламот. Воениот рок е добра споредба што јасно покажува: животот не е бесмислен. Едноставно нема време за губење. Секоја минута е важна. Затоа сè почнува наутро: без разлика дали ќе станеш за тахаџуд или дури на езанот – а доколку си го пропуштил, едноставно почнуваш штом ќе се разбудиш и се држиш до своите обврски сè додека не си легнеш. Истото се прави и навечер: пред спиење уште се клања намаз и се зема абдест. Човек легнува да спие со ритуално миење (вуду), или клања два реката и така спие, и на тој начин го извршува Кијам ал-лејл (ноќното бдеење). На овој начин, сите дваесет и четири часа се поминати во служба и покорност кон Алах. Тогаш животот е навистина исполнет. Понекогаш луѓето кај нас прашуваат: „Зошто сето ова? Која е смислата на животот?“ – Токму ова е смислата на животот! На крајот на краиштата, не си дошол на овој свет по сопствен ќеф. Алах те поставил тука и точно ти кажал која е твојата задача. Тоа треба да го правиш. Повеќе од тоа воопшто не се бара од тебе. Алах се грижи за твојата издршка и ги насочува твоите чекори во сè што правиш. Едноставно направи го најдоброто што е во твоја моќ и живеј според прописите на Алах сè до крајот. Ако го напуштиш овој свет во таква состојба, тоа е најголемиот успех воопшто – твојот живот не бил залуден. Во спротивно, се остварува фразата што денес толку често се слуша: „Го загуби својот живот.“ Многу луѓе навистина си го прокоцкуваат животот. Го оставаат да помине сосема неискористено. Затоа да не го губиме нашето време, туку да го искористиме нашиот живот корисно, иншаАлах. Нека Алах ни помогне на сите во тоа. Нека Тој ги упати на вистинскиот пат и оние кои сè уште не знаат, за и тие да ја препознаат вистинската вредност на својот живот, иншаАлах.

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ جُهْدُ الْمُقِلِّ، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Најдобрата милостина е онаа што некој ја дава покрај оскудните средства, со сопствено откажување.“ Се мисли на: кога оној во потреба го уделува она без кое и самиот одвај може. И тој додава: „Започни од оние за кои мораш да се грижиш.“ Дури и оној што има малку, а сака да удели, прво мисли на сопственото семејство. Зашто она што се троши за нив, веќе се смета за милостина. Тој вели дека токму тоа е највредната милостина. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Најдобрата милостина доаѓа од вишокот – односно од она што човек може самиот да го одвои.“ „Раката што дава е подобра од раката што зема.“ И тој вели: „Започни со давањето најпрвин од своите ближни, за чие издржување си должен да се грижиш.“ Милостината, според тоа, треба да потекнува од она што ги надминува сопствените животни потреби. Најпрвин се покриваат сопствените основни потреби; она што ќе преостане потоа, се уделува. Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) нагласува: „Раката што дава е подобра од раката што зема.“ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ الصَّدَقَةُ عَلَى ذِي الرَّحِمِ الْكَاشِحِ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Најдобрата милостина е онаа дадена на роднина што ти мисли зло.“ Нека нè поправи Аллах – денес за жал има многумина што им наштетуваат на своите роднини, наместо да им помогнат. И покрај тоа, да се премине преку тој гнев и сепак да му се помогне на таков роднина е голема заслуга. Човек ја надминува сопствената гордост и му помага едноставно затоа што тој е во неволја. Токму тоа кај Аллах спаѓа во највредните и најискрените дела. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مَمْلُوكٍ عِنْدَ مَالِكِ سُوءٍ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Најдобрата милостина е онаа дадена на слуга или роб кој му е препуштен на неправеден господар.“ Денес навистина веќе нема ропство, но затоа има зависни работници во несигурни услови. Да им се помогне на овие луѓе, кои тешко работат за влијателни работодавци и мораат да стравуваат за својата праведна плата, е особено благородно дело. Зашто таквите работодавци честопати бесцелно ги расфрлаат своите пари, додека на своите обични вработени им го скратуваат и најнеопходното. Оној што ќе им подаде рака на таквите луѓе, прави еден од најдобрите облици на добродетелство. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ سِرٌّ إِلَى فَقِيرٍ، وَجُهْدٌ مِنْ مُقِلِّ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Најдобрата милостина се дава тајно – или од некој што и покрај скромните средства дава сè од себе.“ Тоа значи: оној што тајно уделува, го чува достоинството на примателот и не го засрамува. Исто така, помошта од луѓе кои и самите одвај врзуваат крај со крај спаѓа во најблагородните дела. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «أَرْبَعٌ لَا يُقْبَلْنَ فِي أَرْبَعٍ: نَفَقَةٌ مِنْ خِيَانَةٍ، أَوْ سَرِقَةٍ، أَوْ غُلُولٍ، أَوْ مَالِ يَتِيمٍ؛ فِي حَجٍّ، وَلَا عُمْرَةٍ، وَلَا جِهَادٍ، وَلَا صَدَقَةٍ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Четири вида неправедно стекнати пари не се прифаќаат за четири вида добри дела.“ Ибадетите или добрите дела што се финансираат со пари од овие четири забранети (харам) извори се безвредни: Прво: пари од изневерена доверба – односно кога човек ќе ја злоупотреби довербата на другите и неправедно ќе се збогати. Второ: пари од кражба – значи едноставно украдено. Трето: пари од проневера на јавен имот – денес тоа одговара на државни пари или заеднички добра што некој тајно си ги ставил во сопствениот џеб. Четврто: пари од наследството или имотот на сирачињата – односно кога се посегнува по нивните права. Ниту едно добро дело финансирано со такви пари не се прифаќа. Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) ги набројува најважните: Аџилакот: оној што крадел, проневерувал сирачки имот и правел неправда, нема потреба воопшто да тргнува на аџилак со тие пари – тој нема да биде прифатен. Умрата: истото важи и за малиот аџилак. Џихадот: порано за тоа се купувало оружје и опрема; но со нечесни пари не може да се прави служба за Аллах. Уделувањето милостина: не може да се дава милостина со украдено. Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) јасно дава до знаење дека ништо од тоа не важи. Затоа не се надевајте на награда од Аллах кога уделувате такви пари. Единственото што се важи е: вратете им ги на правосилните сопственици за да се ослободите од гревот. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «عَجِبْتُ لِمَنْ يَشْتَرِي الْمَمَالِيكَ بِمَالِهِ ثُمَّ يُعْتِقُهُمْ، كَيْفَ لَا يَشْتَرِي الْأَحْرَارَ بِمَعْرُوفِهِ فَهُوَ أَعْظَمُ ثَوَابًا؟!» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Се чудам на оние што со сопствени пари купуваат робови само за да ги ослободат.“ Во тоа време ропството било реалност, и некои луѓе откупувале робови за да ги ослободат. Но Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „Се чудам на нив.“ „Зошто наместо тоа не ги придобијат срцата на слободните луѓе преку добродетелство – кога наградата за тоа е многу поголема?!“ Да се ослободуваат робови било добро, но кога им се помага на слободни луѓе, тие од срце се врзуваат за вас со искрена благодарност. За укажаната добрина, тие возвраќаат со длабока наклонетост и лојалност. Тоа е поука за иднината: ропство веќе нема, но сè уште има луѓе во потреба. Помогнете им со добрина – нивната искрена благодарност и љубов сигурно ќе бидат ваши. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: «كُلُّ نَفَقَةٍ يُنْفِقُهَا الْمُسْلِمُ يُؤْجَرُ فِيهَا: عَلَى نَفْسِهِ، وَعَلَى عِيَالِهِ، وَعَلَى صَدِيقِهِ، وَعَلَى بَهِيمَتِهِ؛ إِلَّا فِي بِنَاءٍ، إِلَّا فِي بِنَاءِ مَسْجِدٍ يَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ» Пратеникот (мирот и благословот нека бидат врз него) вели: „За сè што ќе потроши еден муслиман, тој ќе биде награден: за себе, за своето семејство, за своите пријатели, па дури и за својот добиток.“ За сето тоа тој добива награда од Аллах. „Исклучок сепак се парите што ги вложува во градба на сопствената куќа; за тоа нема награда.“ Бидејќи сопствениот дом служи за лични станбени потреби, тоа не се смета за милостина. „Освен ако се удели за градба на џамија, искрено барајќи го со тоа задоволството на Аллах.“ Затоа, оној што гради куќа за сопствен луксуз не стекнува награда за тоа – но оној што ја поддржува градбата на Аллахова куќа, ќе биде богато награден.

Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, вели во еден чесен хадис: „Addabani Rabbi fa-ahsana ta'dibi.“ „Аллах ме воспита со најубаво воспитување, Тој ме научи на најубаво однесување.“ Најсовршеното однесување се наоѓа кај Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем. Ние понекогаш правиме грешки, но пратениците не прават грешки. Нивните особини се најсовршените особини. Меѓу сите луѓе, особините на пратениците се највозвишени. Кај нив не може да има никаков недостаток или несовршеност. Но, некои работи се случуваат за луѓето да извлечат поука од тоа, за да бидат поучени. Како на пример кај Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, во сурата што ја учиме: Абасе ве тевелла... Тој рекол во таа смисла: „Аллах, Аззе ве Џелле, ме опомена поради една моја постапка.“ Зашто кога Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, ја пренесуваше пораката, му се обрати на еден неверник, а овој се намушти и се сврте. Тој вели: „Ти му се обраќаш нему, додека кај тебе доаѓа слеп човек кој сака да научи.“ А тоа беше Абдуллах ибн Ум Мектум; тој беше вториот муезин, како Билал ел-Хабеши, еден од одличните муезини на Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем... Тој доаѓа кај тебе, а Тој го упатува: „Не постапувај така“ – ова се случи за да се поучи заедницата. Кон секој човек мора да се покаже почит. Не смее да се сврти грб на оној што го бара тоа. На оној што не сака, му ја пренесуваш пораката; ако дојде, ќе дојде, ако не, тоа е негова одлука. Тоа значи дека не му било судено. Затоа сите пратеници, како што веќе беше речено, ги поседуваат највозвишените особини. Добрината е кај нив, убавината е кај нив, силата и дарежливоста; сите благородни особини се наоѓаат кај пратениците. Но, за жал, денес некои луѓе, за да ги отуѓат луѓето од пратениците или да им го одземат стравопочитта кон нив, велат: „Па и тие беа само луѓе како нас.“ Не е така. Секако дека беа луѓе, но да беа луѓе како тебе и мене, до денес немаше да остане ниту нивното име, ниту споменот за нив. Нивните особини се величествени. Неодамна едно дете, нашиот внук, имаше тест, и прашуваа за особините на Муса (Мојсеј), алејхис-селам. Меѓу тие особини прашаа: „Дали е ова точно?“, и вметнаа една особина меѓу нив: милост. Кога детето заокружи „милост“, го прогласија за неточно. Го измамија детето и рекоа: „Тоа е грешка.“ Неверојатно, такво нешто не смее да биде вистина! И Муса, алејхис-селам, припаѓа на Улул-Азм (пратениците со најголема одлучност). Има 313 пратеници кои биле носители на божествена порака. Седум од нив спаѓаат меѓу најголемите, таканаречените Улул-Азм. Да му се оспори оваа особина е апсолутно недозволиво. Тоа значи фрлање отров во умот на децата; ги наведуваат луѓето од мали нозе повеќе да немаат никаква почит. Тие велат: „Муса, алејхис-селам, им припаѓа на Евреите.“ Дали е тој Евреин? Не! Сите тие се наши пратеници. Од Адем, алејхис-селам, па сè до денес, без исклучок, сите пратеници се пратеници на исламот, тие се наши пратеници. Меѓу нив не се прави никаква разлика. Но нивната вистинска намера е на крајот да можат да тврдат: „Пратениците имаат маани.“ Тоа е нивната вистинска цел. Тоа е дело на шејтанот. Има шејтани меѓу луѓето и следбеници на шејтанот; тие се уште полоши и од самиот шејтан. За шејтанот се знае дека е шејтан; но овој другиот вели: „Јас сум муслиман, јас сум учен, ова и она, голем професор, сум завршил неколку универзитети“, и прави такво нешто. После тоа тој нема никаква вредност. Има работи за кои не смеат да се прават никакви отстапки. Ниту еден од пратениците нема никаква маана. Ако правиш отстапки, ќе станеш како денешните христијани, кои ја искривија вистинската вера. Нивното главно верување денес гласи: „Адем, алејхис-селам, згрешил, а ние ја сносиме казната за тоа; да не го направеше тоа, ќе живеевме без грижи.“ Ним им недостасува секаков разум. И потоа уште сакаат да им делат совети на луѓето, како да се мудри. Нивниот памет можат да си го задржат за себе. Нека се покаат и нека се вратат на вистинскиот пат. Овие благословени личности се луѓе кои поединечно се избрани од милијарди и се испратени. Аллах ги испрати и ги обдари со најдобрите особини. Нека Аллах ги заштити нашите деца и потомци. Нека не се сее раздор во нивните срца и никој да не си поигрува со нивната вера, иншаАллах. Нека Аллах ни ја зајакне верата, иншаАллах.

أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (10:62) Алах, Возвишениот, и Неговите пријатели... Алахов пријател е некој што Му е покорен на Алах. Некој кого Алах го сака. Секој може да стане Алахов пријател. Тоа не е нешто недостижно. Секој што сака, Му се покорува на Алах и ги следи Неговите заповеди, е Негов сакан роб – токму тоа значи Алахов пријател. Затоа некои погрешно мислат дека денес повеќе нема Алахови пријатели. Сепак ги има: со Негова помош, секој што Го следи може да припаѓа на тие сакани робови. Таквите луѓе никому не му прават зло. Тие никого не повредуваат. Тие чекорат по својот пат со Алах во мир. Но, нивните непријатели – егото, ѓаволот, страстите и овоземските искушенија – се бројни. Сè додека одат по овој пат, наоѓаат внатрешен мир. Немирен е само ѓаволот – нему му пречат таквите луѓе. Тој прави сè за да ги одврати. Тој поттикнува противници против нив. Но, бидејќи знаат дека Алах е на нивна страна, тие не се плашат од ништо. Алах ја држи Својата рака над нив. Таков треба да се биде. Често се прашуваме: „Како се станува Алахов пријател?“ – токму така. Тој не се впушта во никаква кавга. Тој не реагира на напади. Алах му помага. Пратеникот (мирот и благословот нека бидат над него) пренесува: „Кој ќе му нанесе неправда или зборува лошо за него, Јас му објавив војна“, вели Алах, Семоќниот. Затоа Алаховите пријатели воопшто немаат потреба да се оправдуваат или да се расправаат. Без оглед на тоа што другите планираат против нив: нивниот Заштитник е Алах. Оној што ги напаѓа или им се спротивставува, секогаш го извлекува подебелиот крај. На крајот на краиштата, никој не може да победи против Алах. Тоа се благословените зборови на нашиот Пратеник. Затоа, за жал, постојано има луѓе кои непромислено зборуваат глупости. Нека Алах ги упати на вистинскиот пат, за да не настрадаат од Неговата казна. Зашто во суштина, тие Му објавиле војна на Алах. Оваа борба никогаш не можат да ја добијат – секогаш ќе изгубат. На ова мора многу да внимаваме. Бидејќи живееме во време полно со збунетост и раздор. Искушенијата се големи. Се обидуваат дури и добрите меѓу нас да ги одвратат од вистинскиот пат. Често луѓето сосема неосновано имаат лоши сомнежи. Тие шпекулираат и зборуваат лошо – и со секој збор навлекуваат грев врз себе. Со тоа застануваат против Алах. Нека Алах нè сочува од тоа. Тука навистина мора да се биде буден. Треба да се држиме до искрените луѓе. До оние луѓе кои Му се блиски на Алах и кои Тој ги сака, иншаАлах. Нека нè вброи сите нас меѓу нив. Нека Алах нè заштити. За да не се изгубиме во раздорот, иншаАлах.

Нашиот Пратеник – мир и благослов нека се врз него – вели: „Во крајот на времињата знаењето ќе исчезнува, но учените ќе стануваат побројни.“ Што значи тоа? Дека ќе има многу луѓе кои ќе се преценуваат себеси. Тие шират лажно знаење и погрешни учења што ги одвраќаат луѓето од вистинскиот пат. Овие таканаречени учени – расипани учени – натоваруваат огромна вина врз себе. И има многу такви. Тие издаваат правни мислења едноставно по сопствено наоѓање. Зборуваат според сопствените наклоности или според сопствените интереси. Токму такво е крајното време; токму такво е времето во кое живееме денес. Секој си зборува што ќе му падне на памет. Па дури и самиот верува во тоа: „Јас сум во право! Погледнете, луѓето го бараат мојот совет и ме прашуваат што да прават.“ А со тоа си натоварува огромна одговорност. Зашто ако некој постапи според тоа, тој ја сноси вината за тоа. Затоа дури и најголемите учени без двоумење велеле: „Не знам.“ Кога нешто не знаеле: „Не знам.“ Имам Малик, основачот на маликиската правна школа – некој еднаш му поставил прашања. „Што знаеш за ова?“ „Не знам“, одговорил тој. Од околу педесет прашања, на триесет и пет наводно одговорил со „Не знам“. „Како можеш да не знаеш?“, прашале луѓето зачудено. „Не сакам да го носам тој товар“, рекол тој. „Кога нешто не знам, велам: Не знам.“ Да признаеш: „Не знам“, е голема доблест и висока вредност. Зашто ако човек го следи своето его, само за да не изгледа како неук, и сепак одговори – тогаш натоварува тешка вина врз себе. Ако нешто не знаеш, мораш да распрашаш и темелно да истражиш. Зашто има толку многу што неповикани донесуваат пресуди и за сè си прилагодуваат фетва. Товарот на оваа одговорност тежи многу. Човек едвај може да си замисли – би можеле да раскажуваме до вечер: толку многу апсурдни изјави, пресуди и погрешни одговори има. Затоа биди внимателен: Не го натоварувај овој товар врз себе! Колку е тешка оваа вина? Ако ти стават 100 килограми, ќе бидеш притиснат; на 500 килограми си сосема згмечен. Но овој духовен товар е уште многукратно потежок. Не можеш да го видиш, но неговата тежина е смачкувачка – немој да зажалиш дури на оној свет! Ако некој те праша, упати го понатаму: „Оди кај муфтијата, прашај оџа, прашај учен човек.“ За работи што не ги знаеш, никогаш не натоварувај си ја оваа вина. Било да се наследни прашања, семејни работи или пари: не мешај се во работи што не ги разбираш. Едноставно кажи: „Не знам.“ Едноставно „Не знам“ те ослободува од овој товар. Само ако навистина сигурно знаеш и можеш да им користиш на луѓето со тоа, тогаш одговори. Но ако станува збор само за егото... Во тоа време се потсмевале: „Каков човек е овој?“ – Дури и на големиот Имам Малик му велеле: „Како можеш да не го знаеш тоа? Па ти важиш за толку голем учен!“ А тој возвратил: „Не сакам да го носам тој товар.“ Но денес сосема неуки луѓе настапуваат како таканаречени „учени“, сакаат да им го покажат патот на луѓето, а притоа се воведуваат во заблуда и самите себе и луѓето. Нека нè сочува Аллах од тоа. Нека нè заштити Аллах сите од такви луѓе кои го следат само сопственото его.

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا (2:286) Аллах никого не оптоварува преку неговите можности. Аллах, Аззе ве Џелле, од нас го бара само она што навистина можеме да го поднесеме. А тоа се намазот, постот, зекатот и аџилакот – богослуженија што човекот може без мака да ги исполни. Тој ни ги нареди нив, и секој мора да ги исполни овие должности за себе. Никој друг не може да го стори тоа за вас – освен ако сте болни. Но, дури и за болните постојат олеснувања, за да можат да го направат тоа на свој начин. Човек го извршува тоа сам. Болеста или оправданите причини се исклучоци, но во нормални околности, на човекот ова воопшто не му паѓа тешко. Затоа што во секојдневниот живот тој совладува многу понапорни работи. Таму ништо не му претставува тешкотија. Но, кога станува збор за намазот, надвладува мрзеливоста и тој не клања. И уште нешто: кога даваш ветување, кога сакаш да се обврзеш на нешто или кога преземаш некоја задача – никогаш не ветувај нешто што не можеш да го исполниш. Токму во тоа е суштината. Никој не те присилува да дадеш ветување. Наместо избрзано да кажеш: „Јас ќе го направам тоа“, треба да застанеш: „Прво да размислам. Можам ли навистина да го направам тоа? Може ли така, или на крајот ќе си го прекршам зборот?“ Затоа, не носи избрзани одлуки. Не буди лажни надежи кај другиот. Не се претставувај на крајот како лицемер. Бидејќи најтипичната особина на лицемерот е тоа што ги крши своите ветувања. За жал, многумина од нашите луѓе зборуваат избрзано, се занесуваат, ветуваат кули и градови – а на крајот не можат да го исполнат тоа. Во тој момент врз себе се натоварува тешка вина. Аллах, Аззе ве Џелле, и Самиот вели дека никому не му натоварува неподнослив товар. Затоа, ниту ти самиот не си натоварувај обврски што ги надминуваат твоите можности. Ти не си должен да го правиш тоа. Твоите вистински обврски се петте дневни намази, постот, зекатот и аџилакот. Петте дневни намази и постот важат за сите; другите две само за оние кои имаат материјални можности за тоа. Само тоа е задолжително. Освен тоа, немаш никаква обврска кон никого. Никој не те присилува да се расфрлаш со зборови, да даваш ветувања и потоа да си го газиш зборот. Затоа што, се чини, деведесет и девет проценти од луѓето денес повеќе не си стојат на зборот. Ние секогаш советуваме: кога нешто ќе договорите, ставете го на писмено. Но, честопати дури ни напишаното повеќе не помага. Затоа што мнозина се навикнати да зборуваат на големо: ветуваат сè и сешто и си мислат: „Ако биде – добро, ако не – што ми е гајле?“ Такво нешто воопшто не доаѓа предвид. Не дозволувај да испаднеш лицемер – Аллах нека нѐ сочува од тоа! Кажи: „Брате мој, јас го преземам тоа“, само за оние работи што навистина можеш да ги исполниш. Сепак, понекогаш човека и силно го притискаат од спротивната страна. За тоа се вели: „Ma uhidha bil-haya fa-huwa haram.“ Она што некому ќе му се изнуди од срам или непријатност, е бесправно. Тоа е грев – такво нешто не смее да се прави. Притискаат некого сè додека тој, од срам, не попушти и не се согласи. Ако потоа тој не може да го одржи тоа, паѓа во грешка и си го прекршил зборот. Но, вистинскиот грев во овој случај е кај оној кој преку срам го принудил на тоа. Работите тука се превртуваат. Аллах ни ги дал разумот и способноста претходно да размислиме. Избрзаноста е од шејтанот. Брзањето му припаѓа единствено и само на правењето добри дела. Кај сите други работи мора да се почека, да се размисли, темелно да се одмери и дури потоа претпазливо да се одлучи. Аллах нека нѐ зацврсти за да бидеме од луѓето кои доследно си стојат на зборот, иншаАллах. Нека нѐ сочува Тој од тоа да бидеме од лицемерите, иншаАллах.