Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

Profeti ynë (sallAllahu alejhi ve sellem) ka thënë: "Cilat vepra janë më të mirat tek Allahu?" Është t'i dhurosh zemrës së një besimtari lehtësim, gëzim dhe paqe të brendshme. Kur një besimtar sheh një tjetër dhe i buzëqesh, kjo ia mbush atij zemrën me qetësi. Kur e përshëndet me një fytyrë të qeshur dhe e pyet se si është, ai sigurisht që gëzohet. Dhe përmes këtij gëzimi fitohet kënaqësia e Allahut. Në fakt, kjo nuk është aspak e vështirë, por në varësi të karakterit dhe zakonit, për disa është e vështirë ose thjesht nuk e bëjnë. Nga mendime si "Ne nuk merremi vesh" ose "Ai nuk është në nivelin tim", disa njerëz as nuk përshëndesin; madje edhe kur ti i përshëndet, ata nuk e kthejnë përshëndetjen. Ka edhe njerëz të tillë. Por ata do të duhet të mbajnë pasojat për sjelljen e tyre. Sepse kur dikush kërkon kënaqësinë e Allahut me vepra kaq të lehta, Ai i dhuron atij një shpërblim të madh. Që këtu në tokë, kjo i sjell njeriut paqe të brendshme dhe gëzim. Ajo largon pikëllimin nga zemra. Nëse e bën këtë një problem, vetëm sa do të të rëndojë. Natyrisht, nuk është gjithmonë e lehtë t'ia bësh qejfin të gjithëve. Kjo është një çështje tjetër. Njerëzve të sotëm shpesh u mungon mirësjellja dhe ndjeshmëria e së kaluarës. Në ditët e sotme ka shumë njerëz që përfitojnë menjëherë nëse i trajton me një buzëqeshje. Por për ta thënë shkurt: Të përshëndesësh këdo që takon – plotësisht në frymën e Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem), i cili tha: "Përhapeni selamin" – duhet të jetë e vetëkuptueshme për një musliman. Përshëndetja është një tipar dallues i Islamit. Të japësh selam është Sunet. Ndërsa kthimi i përshëndetjes është Farz (detyrë). Kur i thua dikujt "Selam alejkum", ke përmbushur Sunetin. Nëse pala tjetër nuk përgjigjet me "Ve alejkum selam", ajo bën një neglizhencë detyre. Kjo sjell një përgjegjësi serioze para Allahut. Ai që e merr këtë barrë mbi vete, do t'i ndjejë pasojat si një shqetësim shpirtëror. Kur dikush të përshëndet, ti thjesht thua "Alejkum selam" dhe vazhdon rrugën tënde. Për këtë nuk ke nevojë të ulesh posaçërisht dhe të bësh biseda të gjata. Por vetëm kjo përshëndetje krijon një lidhje të bukur mes njerëzve. Është një mënyrë e mrekullueshme për të forcuar bashkëjetesën dhe njëkohësisht për të fituar kënaqësinë e Allahut. Pikërisht kështu është. Pa dyshim, Allahu i do besimtarët dhe muslimanët. Kjo rregull natyrisht nuk vlen vetëm për pasuesit e Tarikatit, por për të gjithë muslimanët njëlloj. Ndonjëherë udhëtojmë në vende të huaja. Njerëzit që takojmë atje në rrugë na përshëndesin. Ose ata përshëndesin të parët, ose shoqëruesit tanë e bëjnë këtë – dhe secili e kthen përshëndetjen përzemërsisht dhe me një buzëqeshje. Por për fat të keq ka edhe njerëz që pretendojnë për veten: "Unë jam musliman." Mes tyre ka disa që nuk e durojnë dot Ehli Sunetin dhe pasuesit e Tarikatit. Ata kanë vazhdimisht një fytyrë të ngrysur dhe mbledhin vetullat. Pikërisht njerëz të tillë nuk i pëlqejnë as Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem). Këta njerëz nuk e kthejnë përshëndetjen dhe i trembin të tjerët nga feja me natyrën e tyre të vrenjtur. Ata as nuk e pranojnë përshëndetjen e të tjerëve, as nuk përshëndesin vetë ndokënd. Allahu na ruajtë nga kjo, por edhe mes muslimanëve ka persona të tillë. InshaAllah nuk janë të shumtë, por ama ata ekzistojnë. Edhe nëse janë pak, ata bien në sy në mënyrë të pakëndshme në shoqëri për shkak të natyrës së tyre refuzuese. Sigurisht që edhe ju keni hasur shpesh njerëz të tillë, ashtu siç ka ndodhur me ne. Ti i përshëndet, por sapo e kuptojnë që ti ndjek rrugën e Ehli Sunetit dhe të Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem), ata nuk e kthejnë përshëndetjen – thjesht sepse e refuzojnë këtë rrugë. Allahu na ruajtë. Prandaj Mevlana Shejh Nazimi e kishte zakon të thoshte për ta: "Abusu'l-wajh, karihu'l-manzar." Kjo do të thotë përafërsisht: "Fytyrë e ngrysur, vetulla të mbledhura dhe një pamje e neveritshme." InshaAllah ne nuk do të bëhemi kurrë të tillë, por gjithmonë do t'i trajtojmë vëllezërit dhe motrat tona muslimane me një buzëqeshje. Ndihmojini njerëzit sa të mundeni, pa i trembur ata. Dhe edhe nëse nuk mund t'i ndihmoni praktikisht, një buzëqeshje mjafton. Mjafton plotësisht t'u tregosh njerëzve një fytyrë miqësore. Allahu na ndihmoftë të gjithëve në këtë. Natyrisht që kjo nuk është gjithmonë e lehtë, por inshaAllah, Allahu do të na ndihmojë të gjithëve.

وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَعِبٞ وَلَهۡوٞۖ وَلَلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ (6:32) Allahu, Azze ue Xhel-le, thotë: "Jeta e kësaj bote nuk është asgjë tjetër veçse një lojë dhe dëfrim." "Ndërsa banesa e botës tjetër është më e mirë për ata që i frikësohen (Allahut)." Falënderimi i qoftë Allahut, që në këto ditë të bekuara, përmes Mëshirës së Tij, ishim së bashku në rrugën e Allahut me besimtarët dhe myslimanët. Kishte nga ata që na vizituan, dhe po ashtu edhe ne bëmë vizita, falënderimi i qoftë Allahut. Kurbanët u therën. Haxhinjtë kryen haxhin e tyre. Kjo është shkalla më e lartë e lumturisë. Kështu, kjo jetë e kësaj bote nuk kalon vetëm me lojë dhe dëfrim. Në këtë mënyrë, njeriu mund të bëhet vërtet i lumtur. Kur njeriu bën atë që dëshiron, përderisa është brenda kufijve të lejuar (hallall), këto vepra i kthehen atij si shpërblim. Për sa kohë që njeriu është në rrugën e Allahut, Azze ue Xhel-le, dhe gjërat e bukura që i pëlqejnë janë në kufijtë e hallallit, Allahu jo vetëm që i shkruan shpërblim për to, por edhe e begaton robin e Tij. Nëse njeriu falënderon për të mirat që Ai ka dhënë, jeta nuk kalon kot. Ajo jetohet e përmbushur në maksimum. E gjithë kjo bëhet një përgatitje për Ahiretin dhe grumbullohet në llogarinë për botën tjetër. Dhe kështu erdhën e kaluan edhe këto ditë të bekuara. Ditët kalojnë shpejt, me lejen e Allahut le të mos kalojnë kot, in shaa Allah. Le të mos kalojnë zbrazët. Që të kalojnë të përmbushura do të thotë: Çdo frymëmarrje që merr pasi ke përmendur Allahun, Azze ue Xhel-le, është e përmbushur. Nuk është një humbje, nuk është e kotë. Çdo gjë që bëni në kohët kur nuk e përmendni Allahun, kur Ai nuk ju vjen në mendje, është një humbje. Edhe sikur e gjithë bota t'ju takonte juve, edhe sikur të gjithë njerëzit t'ju adhuronin dhe t'ju donin; për sa kohë që nuk jeni në rrugën e Allahut, kjo nuk ka asnjë vlerë apo dobi të vetme. Prandaj kjo rrugë e Allahut është një rrugë e bukur, rruga e Islamit, e cila është plot me të mira. Sa më shumë ta nderoni dhe ta respektoni Profetin tonë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem, në këtë rrugë, aq më shumë do të lartësoheni edhe ju te Allahu. Rruga e tij është e bukur, çdo bukuri gjendet në të. Mirësia gjendet te ai, përkujdesja për të dobtit dhe të varfrit gjendet te ai; ai kujdeset për Umetin e tij dhe do të jetë një ndërmjetësues për ta në Ahiret. Ai gjithmonë i kërkon Allahut të ndërmjetësojë për Umetin e tij. Prandaj haku i tij nuk mund të shpaguhet; haku i Profetit tonë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem, nuk mund të shpaguhet kurrë. Sa më shumë ta nderoni atë, aq më shumë vlerësim do të merrni, aq më shumë do të lartësoheni dhe do të ngriheni. Nëse nuk i tregoni respekt Profetit tonë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem, atëherë bie edhe reputacioni dhe vlera juaj. Ju humbni çdo vlerë. Shejtani i çon në lajthitje edhe disa myslimanë. Edhe nëse nuk mund t'i largojë nga feja, ai zgjedh këtë rrugë duke thënë: "Të paktën t'i asgjësoj shpërblimet që besimtarët kanë fituar." Ai pëshpërit dhe thotë: "Mos e madhëroni atë, edhe Profeti është vetëm një njeri si ju." Dhe kjo natyrisht është në dëm të njerëzve. Të mos e duash Profetin tonë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem, është një dëm i madh. Është një humbje, asgjë tjetër. Prandaj është e dobishme dhe një fitim i madh ta nderosh Profetin tonë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem. Allahu e bëftë të përhershëm fitimin tonë, in shaa Allah. Arritshim të fitojmë ndërmjetësimin e tij. Pa ndërmjetësimin e tij e kemi të vështirë. Njeriu që fiton ndërmjetësimin e tij, gjen shpëtimin.

Të gjithëve sërish një të premte të bekuar dhe një festë të gëzuar të Kurban Bajramit. Allahu na i ruajtë këto ditë të bukura insha'Allah përgjithmonë. Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) tha në hadithin që cituam në hytbe: "Besimtari i fortë është më i mirë se i dobëti", ose siç e tha ai. Kjo do të thotë se besimtari i fortë është më i miri. Dikush që u sjell dobi njerëzve të tjerë është më i dashur tek Allahu dhe një njeri më i mirë. Sepse ai që ka forcë i ndihmon të tjerët dhe largon dëmin prej tyre. Kështu duhet të jetë, natyrisht. Por këtë nuk mund ta bëjë kushdo. Allahu i Lartësuar dhe Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) shpallin se çfarë virtyti i madh është ky për ata që veprojnë sipas tij. Këto janë cilësi që Allahu i do, dhe njerëzit që veprojnë kështu duhen prej Tij. Prandaj duhet të përpiqemi për këtë. Edhe nëse nuk je fizikisht i aftë për këtë – pra, nuk mund të ndërhysh drejtpërdrejt –, duhet të bësh atë që është në fuqinë tënde. Ndihmo të dobëtit dhe të varfrit. Sepse ndihma ka shumë fytyra dhe nuk kufizohet në një formë të vetme. Për këtë arsye, njeriu duhet të punojë vazhdimisht me veten dhe të zhvillohet në mënyrën më të mirë të mundshme. Nëse ofrohet një mundësi, duhet shfrytëzuar. Në vazhdim të hadithit thuhet: "Njeriu duhet të synojë të mirën." Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: "Njeriu duhet të synojë edhe më shumë të mira." Një besimtar i fortë është rrjedhimisht ai që i shfrytëzon mundësitë për t'u bërë edhe më i fortë. Pikërisht këtë na këshillon Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të). Pika tjetër është kjo: Nëse ju ndodh diçka, mos thoni: "Sikur të kisha bërë këtë ose atë...", na paralajmëron Profeti ynë. Sepse paracaktimi i Allahut tashmë është përmbushur, dhe me një "Sikur" nuk ndryshon absolutisht asgjë. Çfarë ka ndodhur ka ndodhur, i përket së kaluarës. Duhet ta lini pas dhe të shikoni përpara. Nuk ka arsye të mbani zi për të dhe të torturoni veten me të. Çfarë ka ndodhur, ka ndodhur. Vullneti i Allahut të Lartësuar është përmbushur. Ky është fati që ka caktuar Allahu; nuk vlen asgjë të jesh ende i trishtuar për të. Nëse nxjerr mësime nga kjo, del fitimtar. Nëse nuk e bën, vetëm sa do të hidhërosh veten pa kuptim me një "Sikur". Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: "Kjo fjala 'sikur' i hap derën shejtanit." Shejtani më pas u pëshpërit njerëzve: "Sikur ta kisha bërë atë, sikur të kisha blerë këtë, sikur të kisha shkuar atje, vetëm sikur..." Çdo fjalë e Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) është jashtëzakonisht e vlefshme dhe udhërrëfyese për ne. Ky "Sikur" i vazhdueshëm është një dobësi e madhe njerëzore që të gjithë e mbajmë brenda vetes. Tek disa është madje veçanërisht e theksuar, aq sa ata përfshihen plotësisht në të. Që të mos ndodhë pikërisht kjo – pra që morali dhe ekuilibri ynë shpirtëror të vuajnë prej kësaj – Profeti ynë na paralajmëron. Sepse shejtani nuk ju do të mirën, por vetëm të keqen. Dhe ky "Sikur" i hap derën atij pikërisht për këtë. Ndaj mos bini në këtë kurth. Në një ajet fisnik të Kuranit thuhet: "Fa tawakkal 'ala Allah, innaka 'ala al-haqqi al-mubin" (27:79) – Prandaj mbështetu tek Allahu; me të vërtetë, ti je në të vërtetën e qartë. Në këtë ajet, pra, ne jemi urdhëruar të mbështetemi tek Allahu. Sepse ti gjendesh në rrugën e duhur, në një rrugë të qartë të së vërtetës. Prandaj mos mbaj më zi për të kaluarën dhe mos u hidhëro. Merri në zemër këto fjalë të mrekullueshme të Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) dhe ndiqi ato. Kështu nuk do të jesh vetëm i suksesshëm dhe i lumtur, por do të arrish lumturinë në këtë botë dhe në botën tjetër. Allahu na e dhëntë të gjithëve këtë lumturi insha'Allah.

Ju urojmë një Bajram të bekuar. Allahu e bëftë plot begati dhe mëshirë. Kjo është një nga dhuratat më të bukura që na ka bërë Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Ne kemi dy festa: Fitër Bajramin dhe Kurban Bajramin. E veçanta e Kurban Bajramit është se adhurimi është edhe më shumë në qendër të vëmendjes; si therja e kurbanëve ashtu edhe kryerja e Haxhit. Momenti, të cilin haxhinjtë e kanë pritur me vite, tani ka ardhur. Falënderimi i qoftë Allahut, edhe ata e kanë përmbushur shëndoshë e mirë detyrimin e tyre të Haxhit dhe e kanë hequr këtë përgjegjësi nga supet. Bekimi i Haxhit u sjell dobi si atyre vetë, ashtu edhe familjeve të tyre. Në të njëjtën kohë, ky bekim arrin edhe te të gjithë ata që me dëshirë të mirë e urojnë të njëjtën gjë për veten e tyre. Kjo është një formë madhështore e adhurimit, e cila në asnjë mënyrë nuk duhet nënvlerësuar. Prandaj e sotmja është një ditë e bekuar. Allahu na dhëntë të gjithëve forcë dhe besim të fortë, në mënyrë që edhe ne të shijojmë këto bukuri. Falënderim i pafund i takon Allahut për këto mirësi dhe dhurata madhështore, inshallah. Ne kemi folur shpesh për Haxhin. Ndërkohë të gjithë e dinë rëndësinë e tij, dhe shumë njerëz përpiqen me shpresën se, inshallah, edhe atyre do t'u mundësohet kjo. Kush nuk ka mjaftueshëm para, duhet të heqë pak mënjanë; inshallah edhe atyre do t'u mundësohet sipas nijetit të tyre. Sa i përket çështjes së kurbanit (Kurban): Ne kemi katër shkolla juridike të pranuara (medhhebe). Megjithatë, në ditët e sotme ka edhe njerëz që i refuzojnë këto katër medhhebe. Për të mos folur për tarikatet – sot ka vërtet mënyra të menduari djallëzore që hedhin poshtë madje edhe medhhebet. Ata që pretendojnë: "Ne nuk kemi nevojë për një medhheb, ne e lexojmë dhe e kuptojmë vetë Kuranin", në të vërtetë nuk kuptojnë absolutisht asgjë. Ata nuk e dinë çfarë lexojnë dhe nuk e kuptojnë çfarë shohin. Një fe pa medhhebe nuk ekziston. Në medhhebin Hanefi, therja e një kurbani është e detyrueshme (Vaxhib). Nga të katër medhhebet, kurbani konsiderohet Vaxhib vetëm te Hanefitë. Vaxhibi është një shkallë midis detyrimit absolut (Fard) dhe sunetit të fortë (Sunet mu'ekked). Pra, është një vepër e rëndësishme adhurimi që duhet kryer. Në medhhebet e tjera, ajo konsiderohet si Sunet mu'ekked; që do të thotë, si një praktikë që Pejgamberi ynë (salAllahu alejhi ue selem) e ka kryer rregullisht. Ka hadithe të Pejgamberit tonë, në të cilat ai i thoshte nënës sonë Fatimes dhe sahabëve të tjerë: "Kush ka mundësi për këtë, le të presë kurban." Natyrisht, therja e kurbanit është Vaxhib për ata që janë banorë rezidentë (mukim), pra që nuk janë në udhëtim. Nëse dikush është në udhëtim dhe nuk i kalon ditët e festës në shtëpi, për të bie detyrimi i Vaxhibit dhe ai shndërrohet në vend të kësaj në Sunet mu'ekked. Për dikë që është rezident dhe nuk është në udhëtim, sipas medhhebeve të tjera kjo konsiderohet si Sunet mu'ekked. Me kurbanin është njëlloj si me Haxhin ose Zekatin: Kush ka kursime në vlerën e rreth 90 deri në 100 gramë ar, për të është Vaxhib të presë kurban. Kush ofron kurbanin, mund ta mbajë gjithë mishin për vete, nëse dëshiron. Nëse personi është vetë nevojtar, ai mund ta konsumojë mishin gjatë gjithë vitit. Kështu ai përmbush detyrimin e tij të Vaxhibit, siguron ushqimin e tij dhe kjo nuk i bëhet barrë. Më e mira është megjithatë që mishi i kurbanit të ndahet në tri pjesë. Një pjesë mbahet për vete, një pjesë tjetër ndahet me të afërmit, të njohurit dhe miqtë. Pjesa e tretë u shpërndahet të varfërve dhe nevojtarëve. Nëse dëshirohet, mund të dhurohet edhe i gjithë mishi si lëmoshë (Sadaka). Në ditët e sotme është bërë gjithashtu shumë e zakonshme të dhurohet: Shuma për kurbanin dërgohet në vende të varfra, ku kafsha më pas therret në emër të dhuruesit. Në këtë mënyrë, edhe njerëzit e varfër atje fitojnë mish për të ngrënë. Disa pyesin veten: "A është kjo në rregull?" Natyrisht që është, sepse ka shumë njerëz në nevojë, të cilët mund të hanë mish vetëm një herë në vit. Prandaj, dhurimi i kurbanit atje është një vepër shumë e mirë dhe e kuptimplotë. Me lejen e Allahut nuk ka absolutisht asgjë kundër kësaj. Ky është një adhurim i mrekullueshëm. Kështu thotë Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, në Kuranin e Shenjtë: "Fesalli li-Rabbike uenhar" (108:2), që do të thotë: "Prandaj falu për Zotin tënd dhe ther kurban." Kryerja e këtij adhurimi sjell një dobi të madhe. Edhe nëse nuk e hani vetë mishin, të varfrit përfitojnë nga kjo dhe bëjnë lutje për ju. Kështu merrni shpërblim të dyfishtë: në radhë të parë për vetë kurbanin, dhe së dyti për ushqyerjen dhe gëzimin e të varfërve. Allahu i pranoftë adhurimet tona. Çdo adhurim është diçka e bukur. Në të vërtetë, nuk ka fare adhurime të vështira. Është vetëm djalli ai që i bën të duken të vështira për njerëzit. Një adhurim sjell gjithmonë me vete bukurinë dhe të mirën. Allahu na ruajtë nga rënia pre e djallit. Allahu na i ruajtë përgjithmonë këto zakone të bukura dhe mos na largoftë nga kjo rrugë, inshallah.

وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ (3:97) Allahu ua ka bërë njerëzve Haxhin detyrim, farz. Ai thotë, kush është në gjendje dhe ka mundësitë, duhet ta bëjë; domethënë, është një detyrim. Për sa kohë që nuk ka asnjë pengesë në rrugë, njeriu duhet ta bëjë atë. Falënderimi i qoftë Allahut, sot është dita e Arafatit. Edhe ne kemi mundësinë të marrim pjesë në bekimin (Fajd) e ditës së Arafatit. Manifestimi shpirtëror (Texheli), që shfaqet në malin e Arafatit, falënderimi i qoftë Allahut, ndihet edhe këtu. Falënderimi i qoftë Allahut, ne e ndiejmë sikur jemi pikërisht atje. Ky manifestim i bekuar dhe i bukur rrezaton mbi ne. Me mirësinë dhe mëshirën e Allahut, kjo nuk është diçka që ndodh çdo ditë; na jepet vetëm një herë në vit. Allahu qoftë i kënaqur me të dhe i lartë qoftë rangu i tij; nëpërmjet ndihmës shpirtërore të Shehut tonë, ky manifestim u jepet të gjithë vëllezërve tanë. Edhe nëse dikush nuk ka udhëtuar deri atje, bekimi, manifestimi dhe shpërblimi prej atje, në dashtë Allahu, kanë zbritur edhe mbi ne, falënderimi i qoftë Allahut. Çfarë duhet të bëjmë atëherë? Sot ne do të falemi sa më shumë të jetë e mundur, do të themi lavdërimet tona (Tesbihat) dhe lutjet për bekim (Salavat) si dhe do të lexojmë Suren el-Ihlas... Deri në mbrëmje duhet të lexohet një mijë herë Surja el-Ihlas. Ky është një fitim i madh, të cilin nuk duhet ta lini t'ju ikë. Kjo është një dhuratë e veçantë e Allahut për njerëzit. Kush nuk e dëshiron këtë, bie në mosbesim dhe mohon Allahun, për atë thuhet në ajet: „E kush nuk beson, Allahu nuk ka nevojë për botët“... Allahu nuk ka nevojë për askënd. Dhuratat e Allahut janë të destinuara për besimtarët. Ai nuk ka nevojë për askënd. Ai gjithashtu nuk kërkon asgjë nga askush. Allahu i jep këto dhurata vetëm që robërit e Tij të fitojnë shpërblim dhe të gjejnë mëshirën e Tij. Larg kësaj, Allahu nuk ka nevojë për askënd; Allahu nuk ka nevojë as për namazet, as për lëmoshat e as për ndonjë gjë tjetër nga askush. Allahu i jep këto dhurata të mrekullueshme thjesht për të na shpërblyer, por njerëzit nuk i pranojnë. Ata bien në mosbesim; kush zgjedh rrugën e mosbesimit, mban vetë përgjegjësinë. Ka njerëz që mendojnë: „Me të gjitha paratë e mia, armët dhe pushkët e mia, mund të arrij gjithçka.“ E gjithë kjo nuk ka as vlerën më të vogël. Nëse Allahu ua mohon qoftë edhe një frymëmarrje, të gjithë ata shkatërrohen dhe ngordhin; asgjë tjetër nuk do të ndodhë. Prandaj, falënderimi i pafund i qoftë Allahut për këto dhurata dhe bekime që Ai na jep. Allahu i shtoftë dhe i bëftë të zgjasin përgjithmonë. Ajo që duhet të bëhet në këtë ditë është, natyrisht, siç u tha, qartë e rregulluar. Bëni mirë, lexoni Kuran, dërgoni salavate dhe bëni lutje... Thjesht bëni aq sa të mundeni. Ndonjëherë njerëzit mendojnë: Haxhinjtë tani qëndrojnë në Arafat, bëjnë qëndrimin aty (Vakfe) dhe luten... Ishte dikur një Mexhzub, i cili vazhdimisht u thoshte njerëzve: „Ngrihuni saktësisht në këtë kohë, qëndroni në këmbë, bëni Vakfen së bashku me njerëzit në Arafat dhe lutuni.“ Disa herë na ka bërë edhe ne ta bëjmë këtë. Pas kësaj, Shehu ynë, falënderimi i qoftë Allahut, na tha: „Mos e bëni këtë.“ Një gjë e tillë nuk është fare e nevojshme. Shpiken gjëra që nuk ekzistojnë fare në fe, dhe pastaj njeriu beson se po bën diçka të mirë. Në këtë mënyrë, me dashje ose pa dashje, shkaktohet trazirë (Fitne). Nuk ka me të vërtetë asnjë arsye për të shkaktuar trazirë. Thjesht qëndroni në rrugën e drejtë, kjo mjafton plotësisht. Të gjitha praktikat në Tarikatin tonë janë në përputhje me Sunetin, Sheriatin dhe rrugën tonë shpirtërore. Diçka tjetër nuk ka tek ne. Prandaj mos u kushtoni shumë vëmendje gjërave që nuk i njihni. Bëj thjesht atë që bën vetë Shehu yt, Murshidi yt; çdo gjë tjetër është e tepërt. Allahu na faltë të gjithëve. Dita juaj e Arafatit dhe festa juaj qofshin të bekuara. Vëllezërit tanë janë nisur për në Haxh; në dashtë Allahu, vitin e ardhshëm do t'u jepet mundësia edhe atyre që nuk mundën të udhëtonin, inshaAllah.

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ (98:5) Allahu ka urdhëruar: Ata duhet ta adhurojnë Allahun me sinqeritet dhe të jenë mirënjohës për dhuntitë e Tij. Të zotërosh sinqeritet të vërtetë (Ihlas) është një gradë e lartë shpirtërore. Ka shumë myslimanë, por vetëm pak prej tyre janë vërtet të sinqertë. Sepse ai që e jeton Islamin vetëm sipas ideve të veta, është larg këtij sinqeriteti. Ai bën vetëm atë që i dëshiron egoja (Nefsi); ai e bën të lejuarën (Hallallin) të ndaluar (Haram) dhe të ndaluarën të lejuar. Ai thjesht e quan veten sipas dëshirës "mysliman" dhe mjaftohet me kaq. Te disa mungon edhe kjo: Nuk ka as namaz e as adhurim. Ata janë myslimanë vetëm me emër. Shumica e njerëzve në ditët e sotme, mjerisht, janë kështu. Allahu na radhitftë ndër të sinqertët. Grada e sinqeritetit është grada më e lartë nga të gjitha. Ihlasi do të thotë sinqeritet; ai që ka Ihlas, është absolutisht i ndershëm dhe i vërtetë. Të dukesh ndryshe nga jashtë nga ajo që je përbrenda, nuk ka të bëjë fare me sinqeritetin. Kjo është gjendja e njerëzve të zakonshëm. Meqë njeriut i mungon sinqeriteti, ai gjithmonë drejtohet andej nga fryn era. Ai rrëmbehet dhe thjesht merret nga era. Nëse vjen një erë nga drejtimi tjetër, ai shtyhet sërish diku tjetër. Pa sinqeritet, ai e lë veten të shtyhet kudo dhe beson gjithçka. Një njeri i pasinqertë ka më shumë gjasa t'i besojë të keqes sesa të mirës. Prandaj detyra e vërtetë është të jesh i sinqertë. Qëllimi ynë duhet të jetë t'i drejtohemi Allahut me adhurim të pastër, të dalim para Tij dhe të arrijmë shkallët më të larta të Xhenetit. Meqenëse ky është urdhri i Allahut, ne duhet t'i bindemi Atij. Natyrisht, është e vështirë t'ia dalësh plotësisht i vetëm. Kjo u shkon për dore vetëm atyre të paktëve; as një në një milion nuk ia del dot i vetëm. Prandaj njeriu nuk duhet t'ia bëjë vetes kaq të vështirë. T'i bashkohesh një Tarikati (rrugë sufiste) dhe të ndjekësh rrugën e këtyre njerëzve të sinqertë sjell një lehtësim të madh. Në ditët e sotme, shumë njerëz e shikojnë Tarikatin me skepticizëm. Ndërkohë që Tarikati bazohet pikërisht në këtë urdhër hyjnor. Ai mbështetet në urdhrin për ta adhuruar Allahun me sinqeritet; kjo është ajo që do të thotë Tarikat. Ai që nuk i bashkohet asnjë Tarikati, siç thamë, endet pa qëllim sipas tekave të tij. Tarikati është diçka e mirë në çdo aspekt; nuk ka absolutisht asgjë të keqe në të. Por djalli dhe pasuesit e tij i kundërvihen atij. Ka njerëz që hiqen si të devotshëm dhe shpesh pretendojnë: "Nuk kemi nevojë për askënd, mund t'ia dalim vetë." Por në të vërtetë edhe ata ndjekin një person të caktuar. Dhe ai që ata ndjekin, shpesh është një njeri që nuk zotëron as shkëndijën më të vogël të sinqeritetit. Prandaj njeriu duhet të qëndrojë larg nga njerëz të tillë. Në fund të fundit, ka shumë Tarikate të ndryshme. Por sa i përket sinqeritetit – pasi aty synohet vetëm kënaqësia e Allahut dhe nuk ka vend për syfaqësi (Rija) – Tarikati Nakshibendi është më i fuqishmi. Prandaj është mirë t'i bashkohesh atij. Natyrisht, edhe Tarikatet e tjera janë legjitime. Nuk është e detyrueshme t'i përkasësh patjetër Tarikatit Nakshibendi; disa njerëzve ndoshta nuk u përshtatet nga natyra e tyre. Zemrat e tyre mund të priren më shumë drejt një rruge tjetër – kjo është gjithashtu plotësisht në rregull. Mund të jetë çdo Tarikat autentik (Hak). Por njeriu duhet patjetër të lidhet diku shpirtërisht. Kur njerëz largohen nga Tarikati, ata humbasin gjithashtu sinqeritetin e tyre. Mund të ketë vërtet shumë bashkësi fetare (Xhemat), por sinqeriteti i një xhemati është tjetër gjë, e ai i një Tarikati diçka krejtësisht tjetër. Sepse një bashkësi e zakonshme nuk bazohet në një zinxhir të pandërprerë transmetimi (Silsila); ajo është krijuar vetëm më vonë. Zinxhiri i një Tarikati, nga ana tjetër, shtrihet drejtpërdrejt deri te Profeti ynë (sallAllahu alejhi ve sellem). Me lejen e Allahut, ajo është nën mbrojtjen e Tij dhe ndjek saktësisht rrugën e Tij. Allahu na bëftë të gjithëve robër të Tij të sinqertë dhe të pastër, inshaAllah. Mos pastë në zemrat tona asnjë lloj keqdashje ndaj askujt.

Dhurata më e madhe që Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, u ka dhënë njerëzve, është besimi, Islami. Nuk ka asgjë më të bukur se kjo. Një mysliman duhet të gëzohet për këtë nga thellësia e zemrës. Çdo ditë atij i dhurohet mëshira dhe ndihma e Allahut. Këto bekime të mrekullueshme i rrethojnë robërit që Allahu i do. Prandaj, dikush që është mysliman dhe i bindet Allahut, është njeriu më i lumtur dhe më i bekuar. Kjo është lumturia e vërtetë, lumturia e përsosur. Në asgjë tjetër nuk mund të gjendet një lumturi e tillë. Një lumturi që është kalimtare nuk është lumturi e vërtetë. Ajo që ka rëndësi është e përjetshmja. Edhe sikur dikush të jetonte një mijë vjet në këtë botë, koha do të kalonte sa hap e mbyll sytë. Çfarë dobie ka kjo? Absolutisht asnjë dobi. Mirëpo dhuratat që Allahu i përjetshëm u jep myslimanëve dhe besimtarëve janë të pakufishme. Dhe këto dhurata nuk janë të lidhura me asnjë kohë. Ne jemi aktualisht në ditë shumë të veçanta, Mashallah. Sot është data shtatë e Dhul-Hixhes; nesër është e ashtuquajtura Dita e Tervijes. Në këtë ditë, haxhilerët përgatiten të nisen për në Arafat. Dhe dita pas saj është natyrisht Dita e Arafatit. Këto janë ndër ditët më të bekuara të gjithë vitit. Këto janë dhurata që Allahu, i Plotfuqishmi, i ka bërë për Islamin dhe myslimanët. Natyrisht, çdokush dëshiron të jetë në këto vende të bekuara. Pavarësisht se sa e lodhshme dhe e vështirë mund të jetë, njeriu dëshiron nga thellësia e zemrës të jetë atje çdo vit. Vitin e kaluar ne ishim atje, falënderimi i qoftë Allahut. Këtë vit nuk na u mundësua, por siç thuhet bukur: "Zemra tërheq atje" – njeriu gjithmonë ka mall për ato vende. Allahu na i dhëntë edhe ne këto bekime përmes Mëshirës dhe Bujarisë së Tij, Inshallah. Shpresojmë që edhe ne të marrim në këto ditë të bekuara pjesën tonë të dhuratave dhe mirësive, që Allahu, i Lartësuari, u dhuron haxhilerëve atje. Fatkeqësisht njerëzit gjenden në një gjendje shkujdesjeje. Aliu i nderuar tha: "An-nasu niyamun, iza mata intabahu." "Njerëzit janë në gjumë; vetëm kur vdesin, ata zgjohen." Por çfarë dobie ka të zgjohesh vetëm pas vdekjes? Njeriu duhet të zgjohet këtu dhe tani dhe të niset në rrugën e Allahut, të Plotfuqishmit. Përderisa njeriu nuk synon kënaqësinë e Allahut, nuk ka absolutisht asnjë kuptim t'i vihet pas kësaj bote... Njeriu mund të fitojë pasuri në këtë botë, përderisa bëhet për kënaqësinë e Allahut. Njeriu mund të jetë fare mirë njeriu më i pasur në botë, nuk ka asgjë të keqe në këtë. E rëndësishme është të mbetesh në rrugën e Allahut, të Plotfuqishmit, dhe t'i kryesh veprat për kënaqësinë e Tij. Por kushdo që jeton vetëm për këtë botë dhe e ndjek atë, në fund do të mbesë duarbosh; nuk do t'i sjellë asnjë dobi. Ka njerëz që fjalë për fjalë notojnë në para. Pasuria e tyre nuk njeh kufij. Por çfarë bëjnë ata? Si e gjejnë përmbushjen e brendshme? Ata punojnë shtatë ditë në javë, njëzet orë në ditë. Ata nuk bëjnë kurrë pushime dhe janë vazhdimisht vetëm në punë. Çfarë dobie u sjell të thonë: "Unë kam fituar kaq e aq para"? Kjo nuk u sjell asnjë dobi as në jetën e kësaj bote, as në botën tjetër. Allahu na ruajtë që të mos bëhemi si ata. Të ecësh në rrugën e Allahut – kjo është lumturia më e madhe. Një njeri që ka shijuar ëmbëlsinë e besimit, nuk do të gjejë më gëzim në asgjë tjetër. Allahu na bëftë të gjithëve ta shijojmë këtë ëmbëlsi të mrekullueshme të besimit, për nder të këtyre ditëve të bekuara, Inshallah.

وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنشُرُ رَحْمَتَهُ ۚ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ (42:28) Është Allahu Azze ue Xhel-le, Ai që zbret shiun. Ky shi është mëshirë e pastër. Ndonjëherë sjell mëshirë, ndonjëherë sjell zemërim. Por, falë Allahut, këtë vit erdhi si mëshirë. Ashtu si këtë vit, nuk kishte qenë prej vitesh. Deri para gjashtëdhjetë vitesh ky bekim ishte kaq i mrekullueshëm çdo vit. Kudo binte shi i bollshëm. Para gjashtëdhjetë vitesh bota ndodhej në një gjendje shumë të keqe. Mbretëronte rebelim kundër Allahut, mosbesim dhe mohim i pastër i Allahut. Prandaj Allahu Azze ue Xhel-le ua kishte hequr mëshirën e Tij këtyre njerëzve. Dhe kështu ata ankoheshin pandërprerë: "Prapë thatësirë", e kështu me radhë. Natyrisht, njerëzit nuk iu drejtuan plotësisht Allahut pas kësaj. Këtë e bënë vetëm shumë pak, por falë Allahut armiqësia e hapur ndaj Allahut Azze ue Xhel-le është zhdukur. Ata e harruan atë që përjetuan dhe në vend të kësaj iu dorëzuan gjërave të tjera, dëshirave dhe epsheve të tyre. Natyrisht, edhe sot ka njerëz që e kundërshtojnë Allahun dhe përpiqen t'i çojnë të tjerët në rrugë të gabuar, por atëherë ishte shumë më ekstreme. Në vitet gjashtëdhjetë të shekullit të kaluar mosbesimi arriti kulmin e tij absolut. Ishte një kohë kur armiqtë e fesë ishin jashtëzakonisht të fuqishëm. Prandaj Allahu Azze ue Xhel-le ua hoqi mëshirën e Tij dhe thatësira e vazhdueshme u bë një ndëshkim për njerëzit. Nëse Allahu Azze ue Xhel-le dëshiron, Ai nuk lë asnjë pikë të bjerë. Por për hir të besimtarëve, të varfërve e nevojtarëve dhe miqve të Allahut, Ai e dërgon atë gjithsesi. Falë Allahut që ka të tilla reshje. Siç thashë, atëherë në shekullin e kaluar çdo e keqe kishte arritur kulmin e saj. Më e madhja e të gjitha padrejtësive është rebelimi kundër Allahut. T'i shoqërosh diçka Allahut Azze ue Xhel-le (shirk), është padrejtësia absolutisht më e madhe; është një padrejtësi e drejtpërdrejtë kundër Allahut. Atëherë ata shkuan edhe më tej se shirku; ata e mohuan plotësisht Allahun. Prandaj asgjë nuk ndodh pa urtësinë e Allahut. Falë Allahut njerëzit po e kuptojnë këtë gjë këtë vit. InshaAllah, kjo është njëkohësisht një lajm i gëzuar. Fakti që kjo mëshirë po përhapet tani, do të thotë se ardhja e Zotëruesit të kësaj feje po afron. Le ta marrim këtë, inshaAllah, si një lajm të gëzuar. Kur saktësisht do të ndodhë, natyrisht Allahu e di më së miri. Ndonjëherë thuhet: "Shejhu ka thënë se ai do të shfaqet këtë vit." Ne e presim atë gjithmonë, në çdo moment. Premtimi i Allahut Azze ue Xhel-le është i vërtetë. Besimi ynë në ardhjen e tij është i palëkundur. InshaAllah, ne shohim në çdo ngjarje të mirë një lajm të gëzuar. Allahu e dërgoftë Zotëruesin e saj së shpejti. Sepse në kohën e tij do të ketë bekim të pafund. Meulana Shejh Nazimi kishte zakon të thoshte: "Natën do të bjerë shi dhe ditën do të shkëlqejë dielli; aq të bukura do të jenë këto ditë." Dy herë në vit do të korren të mbjellat dhe kafshët do të pjellin dy herë në vit. Siç thuhet: "Gjithçka do të jetë një kopsht i vetëm trëndafilash" – pikërisht kështu do të ndodhë. Prandaj të gjitha këto gjëra janë, inshaAllah, paralajmëruese të ardhjes së tij. Kjo do të thotë se koha është e afërt. Allahu na e mundësoftë t'i përjetojmë këto ditë. Kudo padrejtësia është rritur dhe përhapur jashtëzakonisht shumë. Prandaj edhe ne e shohim këtë si një lajm të gëzuar; u shfaqtë shpëtimtari i njerëzve së shpejti, inshaAllah.

Allahu, i Lartësuari, thotë në suren El-Fexhr: وَٱلْفَجْرِ ١ وَلَيَالٍ عَشْرٍۢ ٢ وَٱلشَّفْعِ وَٱلْوَتْرِ ٣ وَٱلَّيْلِ إِذَا يَسْرِ ٤ هَلْ فِى ذَٰلِكَ قَسَمٌۭ لِّذِى حِجْرٍ ٥ Allahu, i Lartësuari, bën një betim këtu. Dhe krejt në fund të kësaj sureje fisnike thuhet: فَٱدْخُلِى فِى عِبَـٰدِى ٢٩ وَٱدْخُلِى جَنَّتِى ٣٠ Kjo do të thotë: "Hyr në mesin e robërve të Mi dhe hyr në Xhenetin Tim", thotë Allahu, i Lartësuari. Ai e fillon këtë sure me një betim dhe e përfundon me një lajm të gëzueshëm. Ai betohet në këto net, në dhjetë netët e para të muajit Dhul-Hixhxhe, sepse vlera dhe dobia e tyre janë të mëdha. Profeti ynë (sallAllahu alejhi ve sellem) thotë në një hadith: Kush agjëron një ditë të vetme në këtë kohë, merr shpërblimin e një viti të tërë. Nëse dikush agjëron në cilëndo nga këto nëntë ditë, ai merr shpërblimin e një viti të tërë. Megjithatë, Dita e Arafatit, pra dita e nëntë, është shumë më e vlefshme dhe e bekuar. Sepse në këtë ditë, haxhilerët gjenden në Arafat dhe qëndrojnë atje në lutje. Allahu, i Lartësuari, ia ka kushtuar këtë ditë Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem) dhe Umetit të Muhamedit, dhe ka pranuar haxhin e tyre. Shpërblimi për adhurimet që kryhen në këtë ditë është pakrahasimisht më i lartë dhe jepet shumë më me bollëk. Kur shpërblimi i haxhilerëve bashkohet me shpërblimin e të tjerëve, ai shumëfishohet – bëhet jashtëzakonisht i madh. Ditët në të cilat ndodhemi tani janë ditë tejet të bekuara; sot është tashmë dita e pestë. Allahu, i Lartësuari, na e ka dhuruar këtë mirësi për hir të Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem). Ne e falënderojmë dhe e lavdërojmë Atë për këtë. Falënderimi i qoftë Allahut që mund t'i përjetojmë këto ditë dhe të dëshmojmë kujdesin dhe mëshirën e Allahut. Të qenit pjesë e Umetit të Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem) është nderi më i madh. Ne vërtet duhet ta vlerësojmë këtë. Është një privilegj i paçmueshëm t'i përkasësh këtij Umeti. As ari, as argjendi, e asnjë xhevahir tjetër – asgjë në botë nuk mund ta peshojë këtë. Por disa thjesht nuk dinë ta vlerësojnë këtë. Allahu, i Lartësuari, nuk ua ka mundësuar këtë, prandaj ata nuk e njohin këtë vlerë. Ata humbin kohën e tyre, flasin kot, dhe në fund mbeten duarbosh. Për më tepër, ata janë edhe mosmirënjohës dhe kështu vetëm ngarkojnë veten me edhe më shumë gjynahe. Allahu na ruajt nga kjo. Në ditët në të cilat ndodhemi tani, fshihen mëshira, mirësia, por edhe sprovat e Allahut. Ai ia ka lënë këtë Umetit të Muhamedit si një dhuratë të jashtëzakonshme, vlerën e vërtetë të së cilës duhet ta dimë. Allahu, i Lartësuari, bën një betim, dhe vetëm kjo tregon se sa të vlefshme janë këto ditë. Çfarëdo të mire që të bëni dhe çfarëdo adhurimi që të kryeni në këto ditë; si për shembull, namazin e natës. Edhe nëse ngriheni vetëm një natë, do t'ju llogaritet sikur i keni kaluar netët në namaz për një vit të tërë. Për të ashtuquajturin Kijam el-Lejl, disa mendojnë gabimisht se duhet të falen pandërprerë deri në agim, pa fjetur fare. Por Profeti ynë (sallAllahu alejhi ve sellem) shpjegoi: Kush fal dy rekate natën, shkon për të fjetur dhe pastaj ngrihet përsëri për Tehexhud, ai e ka kaluar këtë natë sikur të ishte falur gjithë natën. Pra, namazi i natës nuk është aspak i vështirë; Kijam el-Lejl nuk do të thotë që duhet të qëndroni zgjuar gjithë natën. Allahu na e ka bërë të lehtë: Ti bie të flesh me abdes, ngrihesh, e rinovon atë dhe fal namazin tënd. Kjo të llogaritet si adhurim; po, madje edhe gjumi yt llogaritet atëherë si adhurim. Njëmijë herë falënderimi i qoftë Allahut. Për hir të Profetit tonë (sallAllahu alejhi ve sellem), Allahu na mundësoftë të gjithëve të fitojmë ndërmjetësimin e tij, inshaAllah. Ai mos na largoftë kurrë nga rruga e tij dhe nga dashuria për të, dhe e shtoftë gjithmonë këtë dashuri në zemrat tona. Sepse shejtani përpiqet t'i mashtrojë njerëzit në çdo mënyrë të mundshme. Shumë njerëz nuk i tregojnë Profetit tonë respektin që atij vërtet i takon. Pikërisht për këtë arsye, është adhurimi më i madh që ne ta nderojmë Profetin tonë (sallAllahu alejhi ve sellem) dhe ta njohim vlerën e tij të vërtetë. Edhe kjo është një mëshirë dhe një dhuratë e Allahut; këtë ndjenjë nuk duhet ta lëmë kurrë të zbehet brenda nesh. Dashuria për Profetin tonë (sallAllahu alejhi ve sellem) nuk kërkon nga ne: "Dil me kazmë dhe lopatë dhe thyej gurë." Mjafton plotësisht nëse mbart dashuri të sinqertë dhe respekt në zemrën tënde. Kjo është ajo që të sjell ndërmjetësimin e tij dhe e siguron atë për ty. "Unë do të ndërmjetësoj", premton Profeti ynë (sallAllahu alejhi ve sellem). Allahu mos e përjashtoftë asnjërin prej nesh nga ndërmjetësimi i tij.

Profeti ynë (salallahu alejhi ue selem) thotë: "Kush beson në Allah, le të flasë gjëra të mira kur flet." Dhe kush nuk ka asgjë të mirë për të thënë, më mirë të heshtë. Heshtja është më e virtytshme, është thjesht më mirë. Është shumë më mirë të heshtësh sesa të zgjedhësh fjalë të këqija. Megjithatë, njerëzit në ditët e sotme bëjnë pikërisht të kundërtën. Kur dikush hesht, thonë: "Ai nuk ka asnjë ide" ose "Ai është i mërzitshëm". Ata thonë: "Mos hesht, thuaj diçka!" Dhe sikur të mos mjaftonte kjo, ata gjithashtu përhapin me shkrim çdo gjë të mundshme. Ndërkohë, është plotësisht e paqartë nëse kjo është e vërtetë apo e gabuar. Në këtë mënyrë ata padashur ngarkojnë mbi vete mëkate dhe një faj të rëndë. Edhe kjo është një barrë e madhe, e cila më pas rëndon shumë mbi njeriun. Vërtet, është më mirë që këtë gjë njeriu të mos e bëjë. Sigurisht, nëse njeriu bën një gabim, mund të pendohet. Por një fjalë që ka dalë një herë nga goja, nuk mund të kthehet më mbrapsht. Është e pakthyeshme. Njeriu ndoshta kërkon falje, por kur një fjalë është thënë tashmë, as nuk e di se te sa njerëz duhet të kërkojë vërtet falje. Pikërisht për këtë na këshillon Profeti ynë (salallahu alejhi ue selem): Njeriu duhet të mendohet gjithmonë mirë se çfarë thotë kur flet. Njeriu nuk duhet të flasë thjesht sa për të folur. Për hir të kënaqësisë së Allahut dhe të Profetit (salallahu alejhi ue selem), duhet të pyesë veten paraprakisht: "A është kjo gjë e mirë apo jo?" Inshallah të jetë mirë. Sepse e mira sjell të mirë, dhe e keqja sjell vetëm të keqe – nuk ka asgjë tjetër. Njerëzit e kohës sonë i kuptojnë gjërat gabim dhe bëjnë pikërisht të kundërtën. Ata bëjnë saktësisht të kundërtën e asaj që do të ishte e mirë. Thuhet vetëm: "Fol! Thuaj diçka, mos hesht, fol!" Në rregull, atëherë fol sa të duash. Por kush të merr më seriozisht? Kush je ti, tek e fundit? Mund të flasësh sa të duash. Nuk sjell absolutisht asnjë dobi, thjesht shkakton dëm. Prandaj, kur hapim gojën, le të flasim inshallah për gjëra që i pëlqejnë Allahut dhe Profetit tonë (salallahu alejhi ue selem). Allahu e pengoftë që fjalë të këqija të dalin nga buzët tona, ose gjëra për të cilat më vonë pendohemi, inshallah. Ai na ruajtë nga të thënit e gjërave që i dëmtojnë të tjerët, inshallah. Për hir të bekimeve të këtyre ditëve.