السلام عليكم ورحمة الله وبركاته أعوذ بالله من الشيطان الرجيم. بسم الله الرحمن الرحيم. والصلاة والسلام على رسولنا محمد سيد الأولين والآخرين. مدد يا رسول الله، مدد يا سادتي أصحاب رسول الله، مدد يا مشايخنا، دستور مولانا الشيخ عبد الله الفايز الداغستاني، الشيخ محمد ناظم الحقاني. مدد. طريقتنا الصحبة والخير في الجمعية.

Latest translations

2026-10-16

Other
Tariqatuna s-suhbah wa l-khayru fi l-jamiyyah. Këtë e thoshte Meulana Shejh Bahauddin Nakshbandi në çdo suhbah të vetme. Ai mbajti dymbëdhjetë mijë fjalime të tilla. Për t'u bekuar nga Allahu Azza we Xhel, ne e marrim atë si shembull dhe përpiqemi të jemi si ai, inshaAllah. Ne përpiqemi ta ndjekim atë sa më mirë të jetë e mundur. Synet do të thotë të ndjekësh shembullin e Profetit salAllahu alejhi ue selem. Ne bëjmë atë që ai ka bërë. Përpiqemi ta jetojmë Synetin dhe të zbatojmë gjithçka që Profeti salAllahu alejhi ue selem e ka jetësuar si shembull. Për çdo Synet të praktikuar, Allahu jep shpërblim të dhjetëfishtë – dhjetë hasanat – për këdo që e kryen atë. Dhe për kohën e fundit, Profeti salAllahu alejhi ue selem premton shpërblimin e shtatëdhjetë apo madje njëqind dëshmorëve (shehidëve) për atë që ringjall një Synet të harruar të Profetit salAllahu alejhi ue selem. Ne ndjekim Meshaikhët tanë. Dhe Meshaikhët tanë ndjekin Profetin salAllahu alejhi ue selem. Gjithë qëllimi ynë është të ndjekim rrugën e Profetit salAllahu alejhi ue selem – dhe të qëndrojmë larg nga gjithçka që bëjnë, thonë apo mësojnë ata që nuk ndiejnë dashuri për Profetin salAllahu alejhi ue selem. Nga njerëz të tillë ne qëndrojmë larg. Ne i përkasim Ehli Sunetit uel Xhema'ah, njerëzve të Tarikatit dhe të Sheriatit. Ne ndjekim një Medhheb. Ne ecim në rrugën e një Tarikati. Kjo është si një çati mbrojtëse për ju. Për sa kohë që qëndroni nën këtë mbrojtje, jeni të sigurt nga kurthet e Shejtanit dhe të pasuesve të tij. Atje ata nuk mund t'ju bëjnë asgjë. Nën këtë mbrojtje do të gjeni gjithnjë e më shumë strehë dhe siguri për veten tuaj. Elhamdulilah, ne mblidhemi këtu për dashurinë ndaj Allahut dhe për dashurinë ndaj Profetit salAllahu alejhi ue selem. Ky takimi ynë shërben për kërkimin e dijes – Talab al-Ilm. Të gjithë ju jeni këtu për shkak të dijes; doni të mësoni. Ju jeni kërkues të dijes. Allahu e do Talib ul-Ilmin (kërkuesin e dijes). Ai i urdhëron engjëjt të shtrijnë krahët e tyre nën këmbët e tij, kështu që ai ngrihet lart mbi krahët e engjëjve. Pikërisht për këtë përpiqemi ne këtu. Pavarësisht se sa arrijmë të kuptojmë individualisht: meqë jemi mbledhur këtu së bashku, Allahu zbret Mëshirën dhe Bekimin e Tij mbi këtë tubim. Prandaj Profeti salAllahu alejhi ue selem thotë: Kur të kaloni pranë kopshteve të Xhenetit, ndaluni aty dhe merrni sa të mundeni. Sahabët pyetën: „Ne po jetojmë në këtë botë (Dynja) – çfarë janë pra këto kopshte të Xhenetit?“ Ai u përgjigj: „Ato janë rrathët e dijes. Janë si Xheneti.“ Dhe kushdo që hyn aty, Allahu e dhuron me të mirat e Xhenetit. Xheneti është pafundësisht i çmuar. Nuk mund as të imagjinohet, as të krahasohet me ndonjë gjë në këtë botë. Prandaj, kushdo që vjen këtu, elhamdulilah, merr nga këto bekime që zbresin si një shi i butë, elhamdulilah. Pikërisht ashtu siç dëgjojmë edhe shiun që bie jashtë. Ne e falënderojmë Allahun nga zemra për gjithçka që Ai na dhuron. Njeriu – në radhë të parë besimtari (Mumin) – duhet t'i vlerësojë dhuntitë e Allahut dhe ta falënderojë Atë vazhdimisht për to. Sa u përket të tjerëve: Ne nuk mbajmë përgjegjësi për ta. Ata në fakt duhet ta dinin vetë. Allahu u ka dhënë mendjen për të dalluar të mirën nga e keqja. Por fatkeqësisht në ditët e sotme ka njerëz që e mbajnë veten për shumë të mençur dhe duan t'i tërheqin të tjerët në rrugën e tyre të gabuar: ata e paraqesin si të gabuar atë që është vërtet e mirë dhe e drejtë. Ndërsa gjërat për të cilat e dimë natyrshëm se bien ndesh me thelbin njerëzor, ne i shpallim qartë si të gabuara – dhe e dimë se ato nuk duhen bërë kurrë. Por ata kërkojnë: „Ju duhet të na ndiqni ne dhe të bëni atë që themi ne.“ Por kjo është krejtësisht e gabuar. Këtë nuk mund ta ndjekim kurrë. Profetët na kanë treguar gjithmonë rrugën e vërtetë. Dhe Profeti i fundit, Profeti ynë Muhammedi salAllahu alejhi ue selem, e ka përsosur atë që i nevojitet njerëzimit për të jetuar. Gjithçka të rëndësishme për njeriun e gjejmë në Kuran dhe përmes Profetit salAllahu alejhi ue selem, Sejidina Muhammedit salAllahu alejhi ue selem. Për çdo gjë në jetë, nga frymëmarrja jonë e parë deri në ditën e fundit, ekziston një udhëzim i qartë të cilit duhet t'i përmbahemi. Që të porsalindurit Allahu i ka dhënë rregullin e Tij, dhe sa më shumë plaket njeriu, aq më shumë përgjegjësi merr përsipër. Kështu që nuk mund të thuash thjesht: „Kjo më pëlqen mua, prandaj e bëj. Unë jam i lirë dhe bëj çfarë të dua.“ Kjo është e pamundur të përfundojë mirë për ju. Sepse ajo që i bën dëm vetes, sjell shkatërrim edhe në shoqëri, në vend dhe në mbarë botën – të çon drejtpërdrejt në katastrofë. Ne po e shohim kudo se si njerëzit i transformojnë gjërat sipas tekave të tyre. Dhe sa herë që shpikin diçka të re, të cilën e konsiderojnë përparimtare, në fund gjithçka bëhet vetëm edhe më keq. Pikërisht prandaj mblidhemi së bashku: për të kuptuar se çfarë ka vërtet rëndësi dhe çfarë na dëmton. Allahu Azza we Xhel na e ka mësuar Vetë këtë. Allama l-Insana Ma Lam Yalam (Quran 96:05). Ai i mësoi njeriut gjëra për të cilat më parë nuk kishte aspak dijeni. Shumë Sahabë shkuan asokohe në vende të largëta për t'ua bërë të njohura këto të vërteta popujve. Njerëzit atje u çuditën pa masë: „Nga i dini të gjitha këto? Ne e dinim këtë, por ju jetoni larg në shkretëtirë – nga e keni këtë dije?“ Ata u përgjigjën: „Kjo është dija e Allahut. Ai ia dhuron atë kujt të dojë.“ Shumë njerëz sot mendojnë me mendjemadhësi se dinë gjithçka. Ndërkohë që e gjithë dija e tyre nuk është as sa një pikë në oqeanin e dijes hyjnore. Është më pak se një grimcë pluhuri – e megjithatë ata janë plot me arrogancë. Ata mburren me inteligjencën artificiale, kompjuterët dhe të gjitha arritjet e tyre. Por kjo është një asgjë. As që mund të thuash: „Në krahasim me dijen e Allahut.“ Sepse me dijen e Tij nuk mund të krahasohet absolutisht asgjë. Vetë shprehja „Në krahasim me dijen e Allahut“ është krejtësisht e pasaktë. Nuk mund të krahasohet as një grimcë pluhuri me të gjithë kozmosin. Ajo me të cilën krenohen aq shumë, në të vërtetë nuk është asgjë. Ata janë krenarë dhe i shtyjnë të tjerët të bëhen po aq të kotë sa ata vetë. Por në këtë nuk ka asnjë dobi të vërtetë. Sepse sapo sytë e tyre të mbyllen përgjithmonë, fryma shteron – dhe nuk u mbetet asgjë. Gjithçka merr fund në çast. Çfarë dobie u sjell atyre pra? Dobi të vërtetë ka vetëm besimtari, i cili dëshmon: Gjithçka vjen nga Allahu Azza we Xhel – jo nga makineritë, jo nga njerëzit. Njerëzit i bëjnë sot aq shumë padrejtësi njëri-tjetrit, joshin për të shkelur natyrën njerëzore dhe dëmtojnë veten; kjo nuk mund t'u sjellë kurrë shpëtim. E mira u është e sigurt vetëm atyre që, elhamdulilah, ndjekin Profetin salAllahu alejhi ue selem. Dhe atë që ndjek Profetin salAllahu alejhi ue selem, Allahu e do. Në Kuran thuhet (Quran 03:31): Qul in kuntum tuhibbuna Llaha fattabiuni yuhbibkumu Llah. „Thuaj: Nëse e doni Allahun, atëherë më ndiqni mua; kështu Allahu do t'ju dojë juve.“ Dhe kjo është gjëja më e madhe e mundshme për çdo njeri të vetëm: që Allahu ta dojë atë. Të jesh i mallkuar nga Allahu – kjo është gjëja më e keqe që mund t'i ndodhë dikujt. Dhe sot ka shumë njerëz që ndodhen nën mallkimin e Tij. Për momentin ata nuk e kuptojnë akoma, por në fund do të mbeten të dëbuar dhe asgjë nuk do t'i ndihmojë. Vetëm në botën tjetër besimtarët do ta shohin fatin e këtyre njerëzve dhe do të jenë thellësisht mirënjohës që nuk i ndoqën ata. Në këtë botë njerëzit shikojnë të magjepsur pas të gjitha këtyre gjërave. Por ato qarqe e fshehin të mirën dhe shfaqin vetëm të keqen. Prandaj mos u hutoni nga ato që thonë ata. Elhamdulilah, ne jemi plotësisht të kënaqur me Allahun. Allahu na ka dhuruar gjithçka. Dhe kur Ai e do një rob, i dhuron atij Iman (besim). Kjo është gjëja më e çmuar në botë. Elhamdulilah, Allahu ua dhuroftë të gjithë njerëzve këtë Iman. Por vetëm në kohën e fundit e gjithë bota do t'i kthehet Islamit. Sepse ky është premtimi i Allahut për Profetin e Tij salAllahu alejhi ue selem. Kjo do të përmbushet, inshaAllah. Ne shpresojmë që kjo të ndodhë shumë shpejt. Ne po e shohim se sa shumë po vuan bota; njerëzit po shfrytëzojnë gjithçka pa mëshirë. Ata kanë shkatërruar kaq shumë gjëra. Prandaj kemi nevojë për dikë që t'i rregullojë gjërat përsëri dhe ta bëjë këtë tokë sërish të jetueshme për njerëzimin. Kur të shfaqet Mehdiu alejhi selam, thotë Meulana Shejhu, do të vijë një paqe e bekuar: natën do të bjerë shi për freskim, ndërsa ditën do të mbajë moti më i bukur. Gjithçka do të jetë plot bereqet (bekim). Nuk do të ketë më kriza ekonomike, as skamje e as varfëri. Gjithë ky bekim do të vijë me Sejjidina El-Mehdiun alejhi selam, inshaAllah. U bëftë së shpejti, inshaAllah. Por le ta falënderojmë Allahun që tani nga zemra për gjithçka që Ai na jep. Ne nuk ankohemi – por as nuk e përvetësojmë atë që përhapin jobesimtarët. Gjithashtu, kjo duhet të jetë e qartë për secilin. Nëse shihni diçka të qortueshme, mos thoni kurrë: „Kjo është normale në ditët e sotme.“ Ne themi: „Jo, kjo nuk është normale. Ne nuk e miratojmë këtë.“ Të paktën në zemër duhet ta ndieni këtë kundërshtim. Sepse nëse mësoheni ta shihni të keqen dhe ta konsideroni atë si normale, kjo ua prish zemrën – njeriu nuk duhet ta shohë kurrë të ndaluarën (haramin) si normale. Allahu na ruajtë ne, bashkë me familjet tona dhe myslimanët anembanë botës, si këtu ashtu edhe në vende të tjera. Allahu i forcoftë të gjithë ata në rrugën e Tij, që ta përkujtojnë Atë vazhdimisht. Nëse ata janë të kënaqur me Allahun, edhe Allahu do të jetë i kënaqur me ta, inshaAllah.

2026-10-20

Other
„Alladhi yuwaswisu fi sudurin-nas, minal-jinnati wan-nas.“ (Sureja 114:5–6) Vesveset (pëshpëritjet ngasëse) vijnë nga Shejtani, siç thotë Allahu 'Azza we Xhel. Çfarë do të thotë saktësisht vesvese? Do të thotë të dyshosh vazhdimisht nëse ajo që po bën është e saktë. Allahu 'Azza we Xhel dhe Profeti ynë (salallahu alejhi ue selem) thonë: „Yassiru wa la tu'assiru“ – pra lehtësojuani njerëzve dhe mos ua vështirësoni. Por Shejtani dëshiron ta bëjë çdo gjë të vështirë dhe të ndërlikuar, për t'i penguar njerëzit nga e mira. Vesvese do të thotë të pyesësh veten vazhdimisht: „A e bëra këtë siç duhet? A është i vlefshëm namazi im? A po e bëj vërtet saktë?“ Pikërisht këtu në këtë zonë njerëzit janë veçanërisht të prirur ndaj kësaj madje edhe gjatë tekbirit, dhe disa njerëz madje i përforcojnë në këto vesvese. Kur e fillojnë namazin, atyre u duhet një përjetësi e tërë vetëm për të thënë „Allahu Ekber“. Derisa ta nxjerrin më në fund „Allahu Ekber“, imami mund të ketë rënë tashmë në ruku' (në përkulje). Ky është një shembull tipik i vesveses. Pastaj ka edhe disa grupime të caktuara – Elhamdulilah nuk ka shumë prej tyre këtu në këtë vend –, sepse Shejtani ka krijuar shumë grupe jashtë tarikatit, me të cilat e ka shumë të lehtë të luajë. Kush nuk është në tarikat, bëhet shpejt një lodër në duart e Shejtanit. Më e keqja me këta njerëz është: Edhe nëse dikush është një mysliman i sinqertë dhe i mirë, ata vijnë dhe ia mbjellin këtë vesvese në zemër: „Nëse bën këtë, je qafir; nëse bën atë, je mushrik; dhe nëse e bën këtë, bëhesh jobesimtar.“ Islami – dhe veçanërisht tarikati – e refuzon me vendosmëri një gjë të tillë. Në tarikat vlen rregulli se Allahu e pranon çdo gjë që robi i Tij e bën për hir të Tij; nijeti i sinqertë për hir të Allahut 'Azza we Xhel mjafton plotësisht. Thjesht thuaj „Bismilah“, bëj nijet për namaz, thuaj „Allahu Ekber“ – dhe me kaq është në rregull. Nuk ke pse e vret mendjen nëse gjithçka ishte e përsosur apo jo. Nuk të takon ty të gjykosh për këtë. Thjesht ndiq Allahun 'Azza we Xhel, përmbushe detyrën tënde dhe mos i lër vend vesveses. Sepse me kalimin e kohës vesvesja bëhet gjithnjë e më e keqe dhe përfundimisht ia shkatërron jetën burrit apo gruas së prekur. Disa njerëzve u duhet një orë e plotë vetëm për abdesin e tyre (pastrimin ritual) ose shkojnë për t'u larë në banjë dhe nuk dalin më për dy orë të tëra. Një gjë e tillë e shkatërron jetën e njerëzve. Dhe kjo vjen njëqind për qind nga Shejtani. Mos ia bëni këtë vetes – Allahu nuk jua ka ngarkuar këtë. Thjesht bëni nijet dhe merreni abdesin shpejt. Nëse e vëren se po të pushton vesvesja, përfundoje abdesin brenda një minute dhe mos u vono gjatë me të. Po ashtu edhe në namaz: Falu shpejt dhe mos e vrit mendjen për atë që disa e quajnë hushu' (përkushtim i plotë). Dikush më pyeti një herë: „Si mund të arrij hushu'?“ Mos u shqetëso për hushu'-in – as që kemi nevojë të synojmë pas kësaj. Thjesht falu. Namazi është farz (obligim), një urdhër i Allahut: fale dhe vazhdo rrugën tënde. Mos lejo që Shejtani të luajë me ty. Sepse ai të mashtron duke të bindur se po e bën veçanërisht me themel, ndërsa në të vërtetë vetëm po i bën dëm vetes – derisa një ditë ndoshta të mos mundesh më të falesh fare. Shumë njerëz që bien pre e kësaj vesveseje, në fund humbasin namazin, mendjen, shëndetin – thjesht gjithçka. Allahu na ruajtë nga njerëz të tillë. Tarikati është i lehtë dhe Islami është i lehtë: „Yassiru wa la tu'assiru“ – bëjeni të lehtë, mos e bëni të vështirë. Allahu na e lehtësoftë të gjithëve.

2026-10-17

Other
Mevlana Shejhu na udhëzoi ta nisim ditën për hir të Allahut Azze ue Xhel me suhbet, nasihat – domethënë me këshillë të mirë. Më parë, njerëzit nuk kishin shumë gjëra që t'ua shpërqendronin vëmendjen dhe t'i mbanin të zënë. Sot, gjithsecili ka një televizor në shtëpi. Dhe ndërkohë kemi diçka që është edhe më e keqe se televizori. Në atë kohë, kur ishim të vegjël, elhamdulilah nuk kishim televizor në shtëpi. Më vonë pati televizor, por programi përfundonte para mesnate, në orën njëmbëdhjetë. Sot njerëzit i kanë këto pajisje, internetin dhe kompjuterët, dhe rrinë zgjuar deri në namazin e fexhrit. Më pas – natyrisht shumë prej tyre nuk falen gjithsesi – ata që falen vijnë tek ne dhe ankohen: „O Shejh, bëj dua për ne! Nuk po arrijmë dot të zgjohemi për fexhr.“ Natyrisht që nuk ia dilni dot. Nëse shkoni të flini vetëm në orën 12, 1 apo 2 të natës, si mendoni të zgjoheni për fexhr? Thjesht nuk bëhet. Prandaj duhet të vendosni një kufi për çdo gjë. Liria e pakufishme nuk bën mirë. Duhet të jeni të vetëdijshëm për këtë. Mos iu dorëzoni egos suaj, nefsit tuaj, në çdo gjë. Nëse doni të zgjoheni për fexhr, atëherë shkoni të flini herët. Mevlanën e pyetën njëherë se cila ishte koha më e mirë për të fjetur. Ai u përgjigj: midis orës 11 dhe 3 të natës. Në ditët e sotme, shumë njerëz rrinë zgjuar deri pas mesnate apo orës 1 të mëngjesit. Disa madje deri në orën 3. Ata shkojnë në shtrat vetëm pas orës 3. Ky gjumë nuk i mjafton trupit tonë. Duhet t'i japim pushim si trupit, ashtu edhe mendjes sonë. Allahu e ka caktuar këtë kohë për lutjen tuaj – për tehexhud dhe fexhr –, por pikërisht atëherë ju flini. Prandaj duhet të mbani masë në çdo gjë. Mos u jepni liri të pakufizuar dëshirave të nefsit tuaj, egos suaj. Natyrisht, kjo nuk mund të parandalohet njëqind për qind; kjo është e vështirë. Por mos iu dorëzoni çdo gjëje që kërkon nefsi juaj, egoja juaj, dhe mos ia plotësoni verbërisht ato. Nëse i përmbaheni kësaj, trupi dhe shpirti do të jenë të kënaqur. Dhe sapo të jenë të kënaqur, do të keni edhe forcën për vetëpërmbajtje, dhe trupi juaj do të mbetet i shëndetshëm, inshaAllah. Allahu na ndihmoftë ta zbatojmë këtë dhe na e lehtësoftë të gjithëve, inshaAllah.

2026-10-16

Other
Kur zgjohemi në mëngjes dhe e fillojmë ditën, themi – besoj se është një hadith – kur njeriu pyetet në fillim të ditës së re se si është: „Kayfa asbahtum?“ Për këtë përgjigjesh: „Asbahna wa asbaha al-mulku lillah.“ „Si të shkoi nata dhe si po e fillon ditën e re?“ Thuaj atëherë: „Alhamdulillah, po e fillojmë ditën tonë me Allahun.“ Gjithçka i përket Allahut. „Al-mulku lillah“ – i gjithë sundimi i përket Allahut. Dhe kush është i suksesshëm? „Aflaha man qal La ilaha illallah Muhammadur Rasulullah.“ Fituesi i vërtetë për të gjitha kohërat është ai që thotë: „La ilaha illallah Muhammadur Rasulullah.“ Këtë njerëzit – dhe veçanërisht myslimanët – duhet ta dinë. Gjithçka i përket Allahut. Që kur Ai krijoi këtë botë dhe Sejidina Ademin 'alayhi s-salam, një ditë i ngjan tjetrës. Nga „Al-mulk“-u i Allahut (Sundimi i Tij) nuk humbet absolutisht asgjë. Gjithçka mbetet e pandryshuar. Mos u shqetësoni për jetën apo për të gjitha këto gjëra. Bëhuni të sigurt vetëm për një gjë: do të jeni ndër fituesit nëse thoni „La ilaha illallah“ dhe i bindeni Allahut 'Azza wa-Jalla. Në këtë botë ka vazhdimisht probleme të panumërta dhe gjëra për të cilat njerëzit vrasin mendjen. Sigurisht, në ditët e sotme është edhe më keq se më parë, por megjithatë nuk ka ndryshuar asgjë, as për Allahun dhe as për ne. Prandaj, Alhamdulillah, do të jemi të lumtur – dhe jemi të lumtur – që kemi mundësi t'i shqiptojmë këto fjalë: „La ilaha illallah Muhammadur Rasulullah“, salla l-Lahu 'alayhi wa-sallam. Allahu ju bekoftë. Wa min Allah at-tawfiq, al-Fatihah.

2026-10-14

Dergah, Akbaba, İstanbul
وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنشُرُ رَحْمَتَهُ ۚ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ (42:28) Allahu, Azze ue Xhel... Mashallah, gjithë ky shi – ngaqë çdo gjë është në Dorën e Tij, edhe shiu dhe gjithçka I përket Atij... Në të gjitha këto shfaqet fuqia madhështore e Allahut, Azze ue Xhel. Shiu... Mashallah, që nga mëngjesi po bie shi me rrëshekë. Nëse njerëzit – nëse ata që nuk besojnë – duan të shohin një mrekulli: Ja mrekullia më e madhe! Dete të tëra qëndrojnë pezull atje lart në ajër. Kurdo që Ai dëshiron dhe kudo që Ai dëshiron, Ai zbret prej andej Mëshirën e Tij. Ose dhuron mëshirë, ose ndëshkon me të. Allahu na takoftë me mëshirë, qoftë ky shi një begati për ne. Mos sjelltë ndonjë fatkeqësi, por qoftë plot begati. Por para Fuqisë së Tij... Para Gjithëfuqisë së Allahut duhet të kemi frikërespekt. Ai vendos për gjithçka – Ai bën çfarë të dojë. Retë lëvizin në qiell. Ka dete të panumërta atje lart, masa të mëdha uji në ajër. Oqeane të tëra fluturojnë nëpër ajër! Atje ku Ai urdhëron, Ai bën të bjerë shi. Dhe atje ku Ai nuk dëshiron, ato thjesht vazhdojnë rrugën. E njëjta re kalon nëpër qiell pa rënë as edhe një pikë e vetme. Me të vërtetë, çdo gjë nga Allahu, Azze ue Xhel, është një mrekulli. Njerëzit flasin për këtë e atë mrekulli... Një mrekulli do të thotë të bësh pothuajse të pamundurën. Por për Gjithëfuqinë e Allahut, Azze ue Xhel, nuk ekziston "e pamundur". Prandaj njerëzit duhet të nxjerrin mësim nga kjo dhe ta falënderojnë Allahun. Dhe të mos e humbasin kurrë shpresën tek Ai. „Dhe Ai e zbret shiun pasi ata kishin humbur shpresat“ – „kanatu“ nënkupton braktisjen e çdo shprese. Por shpresa tek Allahu nuk braktiset kurrë – pavarësisht se çfarë ndodh! Pavarësisht në çfarë gjendje ndodhet njeriu: duhet të ketë besim të palëkundur se ndihma e Allahut do të vijë. Kush e humb shpresën tek Allahu, besimi i tij është i dobët – ose nuk ka fare besim. Jobesimtarët gjithsesi i frikësohen çdo gjëje, sepse nuk kanë asnjë mbështetje në jetë. Besimtari, përkundrazi, mbështetet tek Allahu, Azze ue Xhel. Sepse gjithçka është në Dorën e Tij, ai kërkon strehim në Mëshirën e Tij. Ai qëndron i palëkundur në Rrugën e Tij. Ai gjen strehë në këtë mëshirë dhe Allahu e mbron atë. Allahu na mbroftë të gjithëve. Qoftë edhe ky shi plot begati. I bëftë dobi të gjithë Ummetit, inshallah. Bashkë me këtë mëshirë zbritshin edhe besim i thellë dhe begati, inshallah. Allahu qoftë i kënaqur me të gjithë ju.

2026-10-13

Bedevi Tekkesi, Beylerbeyi, İstanbul
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ردوا السائل ولو بظلف محرق Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Mos e ktheni kurrë lypësin me duar bosh – qoftë edhe duke i dhënë një këmbë kafshe të djegur ose një thundër të përzhitur.“ Prandaj, jepini patjetër diçka të vogël. Edhe nëse nuk vlen pothuajse asgjë: mos e lini askënd që ju kërkon ndihmë të ikë thjesht ashtu. Edhe dijetarët e mëdhenj, duke ndjekur shembullin e Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), kishin zakon të mos e përcillnin kurrë askënd me duar bosh. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ردوا مذمة السائل ولو بمثل رأس الذباب Dhe Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë më tej: „Jepini lypësit diçka, qoftë edhe sa koka e një mize, para se ta largoni.“ I Dërguari (paqja qoftë mbi të) thotë qartë: Mos e ktheni me duar bosh; edhe nëse është diçka krejtësisht e papërfillshme – jepjani atë. Nëse i pëlqen apo jo, kjo është plotësisht punë e tij. Ti me këtë e ke kryer detyrën tënde. Kur shikon disa lypës në ditët e sotme: dikush robëtohet gjithë ditën, pjek bukë ose shet simite me susam – dhe kur i jep lypësit para sa për një simit, ai rrudh hundët. Ky është atëherë problemi i tij. Prandaj: Jepni diçka, sado pak qoftë. Nëse ai është i kënaqur apo jo, kjo i mbetet atij vetë. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم جهد البلاء أن تحتاج إلى ما في أيدي الناس فتمنعه Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Sprova më e madhe është të kesh nevojë për atë që gjendet në duart e njerëzve dhe ata të ta mohojnë.“ Pra, njeriu është në nevojë, personi tjetër i ka mundësitë për të ndihmuar, por ia refuzon dhe e përzë. Dhe kjo është një sprovë e tmerrshme – Allahu na ruajt prej saj! قال رسول الله صلى الله عليه وسلم شر الناس الذي يسأل بالله ثم لا يعطي Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Njerëzit më të këqij janë ata prej të cilëve kërkohet ndihmë për hir të Allahut, e megjithatë nuk japin asgjë.“ Dikush përmend emrin e Allahut dhe thotë: „Më ndihmo për hir të Allahut!“, por ti nuk i jep asgjë. Pikërisht këta janë më të këqijtë e njerëzve. Sepse u thirr emri i lartësuar i Allahut, por nuk iu kushtua asnjë respekt. Siç këshillon Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të): Jepni patjetër diçka, sado pak qoftë – qoftë vetëm nga respekti për emrin e Allahut. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ضع في يد المسكين ولو ظلفا محرقا I Dërguari (paqja qoftë mbi të) thotë: „Vëreni diçka në dorën e nevojtarit – qoftë edhe një thundër e djegur kafshe.“ قال داود إدخالك يدك في فم تنين إلى أن تبلغ المرفق فيقضمها خير لك من أن تسأل من لم يكن له شيء ثم كان Edhe kjo është një urtësi e thellë që Profeti ynë përcjell këtu nga profeti Davud (paqja qoftë mbi të): Profeti Davud ka thënë: „Të fusësh dorën deri në bërryl në gojën e një dragoi dhe të ta thyejë krahun, po, është gjithsesi më mirë sesa t'i lypësh ndihmë dikujt që dikur nuk kishte asgjë dhe pastaj u pasurua papritur.“ Njihen njerëz të tillë të pasuruar rishtazi: ata harrojnë prejardhjen e tyre dhe shpesh bëhen të padurueshëm nga arroganca. Pikërisht nga kjo paralajmëron profeti Davud. Allahu mos e lëntë kurrë askënd të varur nga njerëz të tillë! قال رسول الله صلى الله عليه وسلم مسألة الغني شين في وجهه يوم القيامة Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Nëse një i pasur lyp, kjo do t'i shfaqet si shenjë turpi e damkosur në fytyrën e tij në Ditën e Kijametit.“ Ai që në fakt ka mjaftueshëm, por e ka bërë lypjen një zakon të keq, do të poshtërohet thellësisht në Ditën e Gjykimit. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لأن يأخذ أحدكم حبله ثم يغدو إلى الجبل فيحتطب فيبيع فيأكل ويتصدق خير له من أن يسأل الناس Profeti (paqja qoftë mbi të) thotë: „Që ndonjëri prej jush të marrë litarin e tij, të shkojë në male, të mbledhë dru, t'i shesë dhe të ushqehet e të japë lëmoshë prej tyre, është shumë më mirë sesa t'u lypë njerëzve.“ Të sigurosh jetesën me punën e duarve të tua dhe madje të japësh nga ajo pakicë, është një mijë herë më e nderuar sesa të shtrish dorën para të tjerëve. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم للسائل حق وإن جاء على فرس Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Lypësit i takon një e drejtë – edhe nëse vjen kaluar mbi kalë.“ Pra, nëse dikush kërkon – edhe nëse vjen me mendjemadhësi mbi kalë apo sot me një makinë të shtrenjtë –, nuk duhet ta lini duarbosh. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لو تعلمون في المسألة ما مشى أحد إلى أحد يسأله شيئا Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Sikur ta dinit se çfarë pasojash shkatërruese sjell lypja në botën tjetër, asnjë njeri nuk do t'i lutej kurrë dikujt tjetër për diçka.“ Pa folur fare për lypjen: do të ruheshit që të mos kërkonit kurrë asgjë. Një barrë kaq dërrmuese është lypja para Allahut. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لو يعلم صاحب المسألة ما له فيها لم يسأل Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) thotë: „Sikur ta dinte lypësi se çfarë e pret për këtë, nuk do ta shtrinte kurrë dorën.“ Sikur të ishte i vetëdijshëm se çfarë turpi dhe mëkati i pafund fshihet në këtë, më mirë do të vuante nga uria sesa të lypte ndonjëherë. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لولا أن المساكين يكذبون ما أفلح من ردهم Kjo është një pikë shumë thelbësore. Profeti u drejtohet si dhënësve ashtu edhe marrësve dhe shpall atë që Allahu, i Plotfuqishmi, i ka shpallur: „Sikur nevojtarët të mos gënjenin ndonjëherë, do të shkatërrohej kushdo që i refuzon ata.“ Sepse disa e teprojnë pa masë dhe betohen: „Nuk kam absolutisht asgjë, më duhet urgjentisht kjo dhe ajo.“ „Sa fat që ata ndonjëherë gënjejnë“, thotë i Dërguari i Allahut (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), „sepse përndryshe do të merrte fund kushdo që i kthen mbrapsht pa u kryer punë.“ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ليجيئن أقوام يوم القيامة ليس في وجوههم مزعة من لحم قد أخلقوها Profeti (paqja qoftë mbi të) thotë: „Në Ditën e Kijametit do të shfaqen njerëz në fytyrat e të cilëve, për shkak të lypjes së tyre të vazhdueshme, nuk do të ketë mbetur asnjë copë mishi.“ Lypja e zhvesh njeriun fjalë për fjalë nga çdo dinjitet – kaq e turpshme është ajo para Allahut. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من استغنى أغناه الله ومن استعف أعفه الله ومن استكفى كفاه الله ومن سأل وله قيمة أوقية فقد ألحف Profeti (paqja qoftë mbi të) thotë: „Kush përmbahet nga lypja dhe ruan qëndrimin, Allahu do ta bëjë të pavarur dhe të pasur.“ Ai që nuk poshtërohet para njerëzve, Allahu i dhuron mjaftueshmëri dhe e ruan nga varësia prej të tjerëve. „Kush synon nderin dhe dëlirësinë, pastërtinë e tij do ta ruajë Allahu.“ Kush dëshiron të ruajë mirësjelljen dhe nderin e tij, Allahu e merr në mbrojtjen e Tij. „Dhe kush e mbështet plotësisht besimin tek Allahu, Ai i mjafton atij plotësisht.“ „Mirëpo, ai që lyp edhe pse zotëron mallra në vlerën e një ukije, ai lyp në mënyrë të pacipë dhe të paturpshme.“ Pra, ai që me gjithë rezervat e veta vazhdon të lypë, e çon veten qëllimisht drejt shkatërrimit të vet.

2026-10-13

Dergah, Akbaba, İstanbul
Një shok i kërkoi këshillë Profetit (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të): „Më jep një këshillë të cilës mund t'i përmbahem.“ „Lā taghdab“, iu përgjigj Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të), „Mos u zemëro, mos e humb vetëpërmbajtjen.“ Ai pyeti për herë të dytë, dhe përsëri përgjigjja ishte: „Mos u zemëro.“ Herën e tretë, shoku e kuptoi: Edhe sikur të vazhdoja të pyesja deri nesër në mëngjes, përgjigjja e tij do të mbetej po e njëjta. Kjo është pra një pikë jashtëzakonisht e rëndësishme. Por si arrihet kjo? Si mëson njeriu të qëndrojë i qetë dhe ta frenojë zemërimin? Edhe për këtë ai dha përgjigjen: „Dija fitohet përmes të mësuarit – ndërsa butësia fitohet duke u ushtruar në butësi“, tha Profeti (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të). Dijen e përvetëson vetëm dalëngadalë; fundja, nuk mund t'i mësosh të gjitha brenda një dite të vetme. Po kështu është edhe me butësinë: të mbeturit i qetë është diçka që duhet ushtruar hap pas hapi. Nuk bëhet sa hap e mbyll sytë, sikur ta zhysësh diçka për një çast në bojë; një gjë e tillë do kohë. Sa herë që ndodhin gjëra të vogla për të cilat mund të nervozohesh: Mos bëj një dramë të madhe prej tyre. Më mirë thuaji vetes: „Nuk do të lejoj të më provokojë kjo. Është e panevojshme, humbje e pastër kohe. Çfarë dobie kam nga nervozizmi gjithsesi? Këtë gabim mund ta kisha bërë edhe unë. Prandaj nuk ka asnjë arsye për t'u zemëruar.“ Dhe herën tjetër, e sjell sërish ndërmend po këtë gjë. „Në rregull, ai bëri një gabim – askush nuk është i pagabueshëm.“ Dhe ja, menjëherë mbetesh i qetë. Pas disa herësh mësohesh me këtë dhe nuk nervozohesh më fare për gjëra të parëndësishme. Sigurisht që ka gjëra për të cilat lejohet të zemërohesh – si për shembull, kur shkelen kufijtë e Allahut, të Lartësuarit. Zemërimi e ka vendin e tij me vend, por jo kudo. Kushdo që nervozohet vazhdimisht pa arsye, e kalon gjithë jetën në inat dhe shqetësim. Por nëse përmbahesh dhe qëndron i qetë, jeton i patrazuar – dhe mbi të gjitha i bën një nder vetes. Siç thotë fjala e urtë: „Uthulla e fortë dëmton enën e vet.“ Nëse është shumë gërryese, ajo e ha enën në të cilën qëndron. Kështu është edhe me zemërimin. Nëse e humb vetëpërmbajtjen, i bën dëm më së shumti vetes – shumë më tepër sesa tjetrit. Allahu na dhuroftë të gjithëve butësi dhe urtësi, inshaAllah. Mbetshim në rrugën e Tij, inshaAllah.

2026-10-12

Dergah, Akbaba, İstanbul
أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (10:62) Falënderimi i takon Allahut, dje patëm mundësi të vizitonim varret e të bekuarve në Stamboll. Këtë nuk e kishim bërë prej shumë kohësh. Duke qenë se na pret ky udhëtim, na u mundësua kjo vizitë – si një forcim shpirtëror dhe për të përfituar nga fuqia e tyre. Në krye të tyre Ebu Ejub el-Ensariu, sulltani shpirtëror i Stambollit; turqit e quajnë atë Ejyp Sulltan. Ata janë sulltanë të vërtetë. Sundimtarë të botës tjetër. Hala Sulltan, Ejyp Sulltan... Në të gjitha ato vende ku pushojnë këta shokë të Profetit – meqë janë sundimtarë të botës tjetër, bekimi dhe dobia e tyre mbeten përgjithmonë. Kushdo që shkon tek ata, nuk kthehet kurrë duarthatë. Secili merr me siguri nga begatia e tyre shpirtërore. Allahu i Madhëruar derdh mbi ta mëshirën e Tij si në këtë botë, ashtu edhe në botën tjetër – në vendprehjet e tyre dhe kudo ku ata ndodhen. Ata janë themeli i patundur i Islamit mbi këtë tokë. Kudo që të pushojnë, por veçanërisht në Stamboll, selia e fundit e Hilafetit. Kur të shfaqet Mehdiu (paqja qoftë mbi të), ai do ta marrë Hilafetin nga këtu. Bota islame nuk mund të ekzistojë pa halife. Kur të vijë ai, do të marrë trashëgiminë – sepse reliket e shenjta gjenden këtu gati. Ai do t'i pranojë ato dhe do ta përhapë Islamin në mbarë botën. Prandaj vendet e këtyre të bekuarve janë plot paqe dhe mëshirë. Ata zotërojnë një tërheqje të thellë: pavarësisht se kush, besimtar apo jobesimtar, tradicional apo modern – të gjithë tërhiqen drejt tyre për t'iu lutur Allahut me ndërmjetësimin e tyre. Disa thonë: „Për lutjet tona nuk kemi nevojë për ndërmjetës.“ Por bëhet fjalë për ndihmën e tyre – sepse lutjet tona zbehen krejtësisht pranë të tyrave. Janë ata që gëzojnë pozitë të lartë tek Allahu. Ne thjesht shpresojmë që lutjet tona t'u bashkohen të tyrave, në mënyrë që të pranohen. Disa pretendojnë: „Mos shkoni kurrsesi te varret!“ Por gjëra të tilla nuk duhen dëgjuar fare. Sepse thelbi i besimit tonë është bota tjetër. Profetët, dëshmorët dhe miqtë e Allahut nuk vdesin – ata janë me të vërtetë të gjallë. Fuqia e tyre sot është madje edhe më e madhe. Pas ndërrimit jetë, fuqia e tyre shpirtërore është shumë më e fortë se sa gjatë jetës së tyre. Sepse njerëzit kërkojnë ndihmë dhe atyre me siguri duhet t'u dilet në ndihmë. Prandaj fuqia e tyre shpirtërore është tani edhe më e madhe dhe dobia e tyre edhe më e ndjeshme. Allahu na bëftë pjesë të ndihmës dhe bekimit të tyre. Qofshim të mbrojtur, sepse armiqtë e Islamit janë të shumtë. Por këta të shenjtë ua thyejnë fuqinë; ata nuk mund të bëjnë asgjë kundër nesh. Sepse djajtë kanë marrë shumë hov. Ata përpiqen me të gjitha forcat ta nxjerrin nga rruga umetin e Muhamedit. Por me lejen e Allahut, këta të shenjtë janë bastionet e Islamit. Inshallah armiqtë do të poshtërohen dhe do të zmbrapsen. Me ndihmën e Allahut, ata nuk mund të arrijnë asgjë. Allahu bekoftë çdo gjë. Ndihma e tyre na shoqëroftë përherë, inshallah. Bekimi i tyre qoftë vazhdimisht mbi ne. Ka aq shumë bekim tek ata – pa të, njerëzit nuk do të kishin arritur dot kurrë kaq shumë. Vepra e tyre u sjell aq shumë të mira njerëzve në mbarë botën. Bekimi i tyre mbërrin në çdo cep. Allahu e ruajttë përherë këtë bekim mbi ne, inshallah. Qoftë e pranishme mbështetja e tyre. Na dhënçin nga forca e tyre shpirtërore, inshallah. Qoftë i gjithë udhëtimi ynë, nëpërmjet bekimit të tyre, një udhë drejt udhëzimit, inshallah.

2026-10-11

Dergah, Akbaba, İstanbul
„Dhe kur të sëmurem, Ai më shëron.“ (26:80) E vërtetë është fjala e Allahut të Lartësuar. Allahu, Azze ue Xhel, dërgon sëmundjen dhe Ai dhuron shërimin. Çdo gjë vjen nga Allahu, Azze ue Xhel. Kur Allahu i cakton një besimtari një sëmundje, kjo bëhet që t'i ngrihet shkalla dhe t'i falen mëkatet – por kjo nuk ndodh njësoj te të gjithë. Disa i godet më rëndë, të tjerët më lehtë. Edhe në këtë qëndron urtësia e Tij hyjnore. Allahu ua jep njerëzve gjithçka si një sprovë: Që të ngrihen shkallët e disave dhe të tjerëve t'u falen mëkatet. Edhe kjo sëmundje vjen nga Allahu. Rruga drejt shërimit për të sëmurin natyrisht kalon përmes mjekut; në fund të fundit, nuk duhet lënë thjesht pa u trajtuar. Por nuk duhet ta çmendësh veten – disa njerëz kanë prirje ekstreme për t'u mbytur në mendime të tilla. „A jam i sëmurë? A më mungon diçka?“ Dhe menjëherë njerëz të tillë vrapojnë vazhdimisht te mjeku krejt pa arsye. Të tjerët, nga ana tjetër, janë vërtet të sëmurë. Prandaj duhet vepruar gjithmonë me maturi dhe arsye. Sot njerëzit vrapojnë për çdo imtësi, vetëm sepse spitalet dhe mjekimet janë falas. Dhe në fund bëhen shumë gjëra të panevojshme. Natyrisht që ka metoda shërimi nga Syneti, por edhe këto kërkojnë njohuri profesionale dhe masë. Nuk mund të bësh hixhame çdo pesë minuta apo të bësh çdo lloj gjëje. Edhe ilaçet duhet të merren me kujdes. Përmbaju recetës, që trajtimi të ketë me të vërtetë efekt. Dhe nëse nuk vjen një shërim i plotë, Allahu megjithatë e lehtëson barrën. Merre ilaçin tënd duke u mbështetur tek Allahu, gjithmonë me Bismilah, që të sjellë shërim. Sepse shërimi vjen nga Allahu, jo nga vetë tableta. Ilaçi është thjesht mjeti. Prandaj mos thuaj kurrë: „U shërova vetëm falë këtij ilaçi.“ Është caktimi i Allahut: Shërimin e dhuron Ai, ilaçi ishte vetëm mjeti. Pikërisht këtu qëndron sprova për ne njerëzit. Siç u tha: Është një sprovë – dhe ndonjëherë njeriu bëhet arrogant dhe mendon se është i paprekshëm. Ndonjëherë Allahu dërgon një sëmundje pikërisht për këtë: për ta thyer këtë krenari të rreme. Pas çdo sëmundjeje fshihet urtësia e Allahut. Disa ankohen dhe pyesin: „Pse pikërisht unë?“ Por kush rebelohet, e humb të gjithë shpërblimin e tij. Atëherë gjithë atë vuajtje dhe dhimbje e ka duruar krejt kot. Ajo vjen nga Allahu; thuaj më mirë: „Allahu na shëroftë“, dhe mos e humb kurrë shpresën tek Ai. Edhe deri në frymën e fundit nuk humbet shpresa tek Allahu. Shërimi është gjithmonë i mundur; kërkoju njerëzve të luten për ty. Falënderoni Allahun që na e ka ngarkuar këtë, për të ngritur gradën tonë tek Ai. Prandaj: Disa ankohen dhe rebelohen... ndërkohë që nuk ka asnjë derë tjetër ku mund të trokasësh. Do të ankohesh ndaj Allahut, vetëm sepse Ai të ka dërguar një sëmundje? Ku do të ikësh pra? Nuk ka vendstrehim prej Tij. Të Allahut jemi dhe tek Allahu do të kthehemi. Nuk ka rrugëdalje. Allahu na ruajtë prej kësaj! Allahu na dhuroftë shëndet – sepse shëndeti është një e mirë e paçmuar. Një mirësi me të vërtetë madhështore. Profeti ynë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të) ka thënë se shumë njerëz mashtrohen rreth gjërave thelbësore; ata thjesht nuk mendojnë për to. Jeta u kalon pranë pa qenë të vetëdijshëm se sa i vlefshëm është shëndeti. Vetëm kur sëmuren, e kuptojnë se çfarë dhurate e madhe ishte në të vërtetë shëndeti. Allahu na ruajtë dhe të gjithë të sëmurëve u dhashtë shërim të shpejtë. Allahu na mbroftë të gjithëve, inshaAllah. Ai na kursyestë nga sprovat e rënda me sëmundje, inshaAllah. Allahu na dhuroftë mirëqenie dhe na e ruajtë besimin të paprekur, inshaAllah.

2026-10-10

Dergah, Akbaba, İstanbul
Profeti (paqja qoftë mbi të) ka thënë në një hadith: «Istawū wa-lā takhtalifū fa-takhtalifa qulūbukum» – ose siç kanë qenë fjalët e sakta: „Drejtohuni dhe qëndroni të bashkuar pranë njëri-tjetrit.“ „Jini të bashkuar dhe mos mbillni përçarje mes vete.“ Sepse përmes grindjeve zemrat tuaja ngurtësohen dhe prishen. Dhe posa të prishet zemra, çdo vepër i shërben vetëm egos. Ajo nuk bëhet më për hir të kënaqësisë së Allahut. Kushdo që nuk e frenon egon e tij, nuk gjen vend në këtë rrugë shpirtërore – madje as në besimin e vërtetë. Prandaj, zemrat duhet të mbahen bashkë, ato duhet të jenë një. Kur ecet së bashku në rrugën e Allahut, zemrat nuk duhet të jenë të ndara. „Mos e gjykoni njëri-tjetrin duke thënë: 'Ti je kështu, e ti je ashtu'“, porosit Profeti. Mos lejoni t'ju helmohen zemrat. Qëndroni të bashkuar dhe të sinqertë me njëri-tjetrin. Kjo thuhet më së shumti para namazit, veçanërisht nga imamët në Qabe dhe në Medinë – ndonëse shpeshherë vetëm si rutinë. Në medhhebin tonë, tekbiri në fakt merret menjëherë sapo të thirret ikameti. Kështu është te hanefijtë. Te të tjerët mund të jetë ndryshe, por te ne tekbiri merret te fjalët: „Qad qāmati-s-Salāh“. Imami pastaj thjesht e merr atë; te ne nuk është e nevojshme të rregullohen rreshtat me fjalë, në medhhebe të tjera ndoshta po. Por në thelb, kjo këshillë vlen mbi të gjitha jashtë namazit: Qëndroni të bashkuar, mbetuni të sinqertë dhe mos devijoni nga rruga. Mos ndiqni tekat tuaja. Nëse tashmë po vini këtu, mos lejoni që djalli t'ju privojë nga shpërblimi dhe bereqeti. Dhe nëse keni në mendje vetëm trazira, atëherë më mirë qëndroni krejtësisht larg. Nëse doni të devijoni ose ushqeni mllef, nuk keni pse të mbillni menjëherë përçarje dhe të helmoni zemrat e të tjerëve. Sepse aty ku mbizotëron përçarja, zemra prishet. Me rëndësi është zemra: që ajo të mbetet e pastër dhe e sinqertë, dhe të mos ushqejë mllef apo urrejtje ndaj vëllezërve e motrave. Ky është thelbi i besimit – dhe rruga shpirtërore shërben vetëm për ta përvetësuar pikërisht këtë. Për asgjë tjetër; me siguri jo për grindje. Allahu na ruajt – por djalli futet tinëz kudo mes myslimanëve. Madje edhe në rrugët më të mira, ai vazhdimisht përpiqet të fusë mosmarrëveshje. Allahu na vetëdijësoftë. Dhe fatkeqësisht, ai shpesh ka sukses në këtë. Myslimanët armiqësohen me myslimanët; madje edhe bashkudhëtarët kthehen kundër njëri-tjetrit. Allahu na ndihmoftë dhe na i haptë sytë. Kush e ndjek këtë rrugë, duhet ta mbajë zemrën e tij të pastër: të mos ushqejë urrejtje ndaj të tjerëve dhe të shohë gjithmonë të mirën tek ata. Nëse egoja qahet: „Ky bëri këtë, ai bëri atë!“, atëherë thuaji asaj: „Ti vetë ke merituar shumë më keq.“ Nëse na bëhet kritikë, atëherë kjo ndodh me të drejtë. Tjetri ka të drejtë – le të shohim më mirë të përmirësojmë veten. Ne nuk duhet ta fryjmë egon tonë, por ta mposhtim atë. Allahu na ndihmoftë në këtë. U shtofshin tubime të tilla, inshallah; u shtoftë dashuria dhe u pastrofshin zemrat tona.