Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اتقوا النار ولو بشق تمرة۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Mbroni veten nga zjarri i Xhehenemit, qoftë edhe me një gjysmë hurme si lëmoshë." Kjo do të thotë: Lëmosha (Sadakaja) e mbron njeriun në këtë botë nga e keqja, sëmundjet dhe fatkeqësitë, dhe në botën tjetër nga Xhehenemi. Pra, mos thoni: "Kjo është tepër pak ose tepër shumë", por thjesht jepni. Çfarë është një gjysmë hurme? Nuk është pothuajse asgjë, por edhe ajo ju ruan nga Xhehenemi. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اتقوا النار ولو بشق تمرة وان لم تجدوا فبكلمة طيبة۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Mbroni veten nga Xhehenemi, qoftë edhe me një gjysmë hurme. Nëse nuk e keni as këtë, atëherë me një fjalë të mirë." Në të kaluarën njerëzit shpesh nuk kishin asgjë për të ngrënë – as edhe një hurmë të plotë apo një gjysmë. Pra, nëse dikush ju kërkon diçka, gëzojani zemrën të paktën me një fjalë të mirë. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اجعل بينك وبين النار حجابا ولو بشق تمرة۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë më tej: "Ngrini një pengesë mes jush dhe Xhehenemit, qoftë edhe me një gjysmë hurme." Kjo lëmoshë shërben si një mburojë, në mënyrë që të mos bini në zjarr. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ارضخي ما استطعت ولا توعي فيوعي الله عليك۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Jep lëmoshë, aq sa të mundesh. Mos e grumbullo pasurinë tënde, ndryshe edhe Allahu do t'i ndalë dhuntitë e Tij nga ti." Pra, Profeti ynë na këshillon të japim lëmoshë sipas mundësive tona. Askush nuk duhet ta stërmundojë veten. Por atij që grumbullon pasurinë e tij, edhe Allahu ia mohon dhuntitë e Tij. Sa më shumë të japësh, aq më e sigurt është që do të marrësh shpërblimin për të, dhe furnizimi yt nuk do të ndërpritet kurrë. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اعطي ولا توكي فيوكى عليك۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) iu drejtua Esmës, vajzës së Ebu Bekrit, dhe i tha: "O Esma! Mos u bëj koprrace dhe mos e mbaj pasurinë tënde, në mënyrë që Allahu të mos i mbajë të mirat e Tij edhe nga ti." Sa më koprrac të jesh, aq më pak do të marrësh, dhe begatia do të mungojë. "Nëse jep, gjithmonë do të pasojë diçka e re," thotë Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem). قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اعلموا انه ليس منكم من احد الا مال وارثه احب اليه من ماله، مالك ما قدمت ومال وارثك ما اخرت۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Ta dini se secili prej jush e do pasurinë e trashëgimtarëve të tij më shumë se të vetën." Kjo do të thotë: Për ndonjë arsye njeriu lidhet më shumë pas pasurisë, të cilën do t'ua lërë trashëgimtarëve të tij. Ndërkohë, kjo pasuri në fakt nuk i përket atij, por trashëgimtarëve. Megjithatë, ai e do atë, nuk e shpenzon dhe e kursen për ta. Pasuria jote e vërtetë është ajo që ke dërguar para në botën tjetër. Pasuria e trashëgimtarëve të tu është ajo që ti lë pas në këtë botë. Pra, lëmoshat e tua për botën tjetër janë pasuria jote e vërtetë, e cila të ndjek atje. Ajo që u lë trashëgimtarëve të tu, mbetet në këtë botë dhe nuk të sjell më asnjë dobi në botën tjetër. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ان الله تعالى يدخل بلقمة الخبز وقبضة التمر ومثله مما ينفع المسكين ثلاثة الجنة، صاحب البيت الامر به والزوجة المصلحة والخادم الذي يناوله المسكين۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Me të vërtetë, Allahu i lartësuar fut tre persona në Xhenet për shkak të një kafshate bukë, një grusht hurmash të thata ose diçkaje të ngjashme që i sjell dobi një nevojtari." Profeti ynë nënkupton me këtë: Nëse nga një shtëpi jepet ushqim, mish, ujë apo diçka tjetër si lëmoshë, përmes kësaj hyjnë tre persona në Xhenet. Së pari, kreu i familjes, i cili urdhëron dhënien e lëmoshës. Së dyti, amvisa, e cila përgatit ushqimin, dhe së treti, personi ndihmës, i cili ia dorëzon atë nevojtarit. Kaq të mëdha janë vlerat e lëmoshës (Sadakasë). قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ان الله يقبل الصدقة وياخذها بيمينه فيربيها لاحدكم كما يربي احدكم مهره حتى ان اللقمة لتصير مثل جبل احد۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Allahu i lartësuar e pranon lëmoshën dhe e merr atë me të Djathtën e Tij" – pra, me kënaqësi të plotë. Sigurisht, Allahu është i pastër nga tiparet njerëzore. Kjo ka kuptim metaforik dhe tregon se Ai e pranon lëmoshën me kënaqësinë më të madhe. Ai e bën të rritet shpërblimin për këtë lëmoshë, ashtu siç dikush rrit mëzin e tij të vogël. Pra, kushdo që jep lëmoshë, dhurata e tij ruhet me dashuri dhe shtohet tek Allahu. Ashtu si rritet një mëz i porsalindur, ashtu Allahu e shton shpërblimin për një kafshatë të vetme, derisa të arrijë madhësinë e malit Uhud. Edhe lëmosha më e vogël rritet në pafundësi tek Allahu. Uhudi në fund të fundit, është një mal i madh në Medinën e bekuar. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ان الصدقة لتطفئ غضب الرب وتدفع ميتة السوء۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Dhënia e lëmoshës shuan zemërimin e Allahut dhe ruan nga një vdekje e keqe." Dhënia e lëmoshës është shumë e rëndësishme, sepse ajo qetëson zemërimin e Allahut. Pavarësisht se sa shumë mëkate ka bërë dikush: Përmes këtyre lëmoshave, Allahu i fal mëkatet, zemërimi i Tij zhduket dhe Ai e ruan atë nga një fund i keq. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ان الصدقة لتطفئ عن اهلها حر القبور وانما يستظل المؤمن يوم القيامة في ظل صدقته۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Me siguri, Sadakaja e shuan zjarrin e dhënësit të saj në varr." Allahu na ruajtë, por varri mund të kthehet në një gropë të Xhehenemit. Megjithatë, Sadakaja e shuan edhe këtë zjarr. Dhe në Ditën e Gjykimit, besimtari do të gjejë strehë nën hijen e lëmoshave të tij. Sepse në atë ditë nuk do të ketë as pemë dhe asgjë tjetër që ofron hije. Vetëm ai që është besimtar dhe ka dhënë lëmoshë, gjen mbrojtje nën hijen e Sadakasë së tij.

عَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ وَاللّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ (2:216) Allahu thotë: "Ndoshta ju dëshironi disa gjëra, por ato mund të mos jenë aspak të mira, por të këqija për ju." Gjërat në të cilat ju shihni të mira, mund të jenë të këqija për ju dhe në fund të mos sjellin asgjë të mirë. Po ashtu, gjërat që ju duken të këqija, në të vërtetë mund të jenë të mira për ju. Njeriu nuk mund ta rrokë urtësinë e Allahut. Njeriu duhet t'i nënshtrohet caktimit të Allahut, sepse kjo nuk është në dorën tonë. Njeriu duhet të përpiqet, të punojë dhe të mundohet; megjithatë, suksesi vjen vetëm nga Allahu. Nëse është vullneti dhe urdhri i Allahut, ajo gjë e mirë do të bëhet realitet për ju. Por mund të ndodhë gjithashtu që kjo gjë të mos jetë e mirë, por e keqe. E nëse atëherë nuk ndodh, ju mërziteni. Ndërkohë që në të nuk ka aspak mirësi, por të keqe; kjo çështje nuk ju sjell asnjë dobi. Prandaj dorëzimi i plotë te Allahu është kaq i rëndësishëm. Për myslimanët, dhe në veçanti për njerëzit e Tarikatit, ky dorëzim është i një rëndësie të madhe. Dorëzimi do të thotë: Natyrisht, ti do të punosh dhe do të bësh më të mirën tënde. Por pas kësaj, ia lë çështjen Allahut dhe thua: "Ajo që dëshiron Allahu, ajo ndodh." Bën dua dhe thua: "Allahu më dhëntë më të mirën. Nëse është e keqe, le ta largojë nga unë; nëse është e mirë, le ta plotësojë, inshallah." Çdo gjë ndodh përmes lutjeve. Njeriu duhet t'i fillojë gjithmonë çështjet e tij me Bismilah dhe me lutje. Më të rëndësishmet janë natyrisht adhurimet tona: Detyrimet e urdhëruara nga Allahu si namazi, agjërimi dhe haxhi. Aktualisht ne tashmë ndodhemi në kohën e haxhit; sezoni i haxhit është në prag. Edhe nëse dikush do të donte të shkonte tani - nëse Allahu dëshiron, natyrisht që gjithçka është e mundur - në rrethana normale është shumë e vështirë të udhëtohet për në haxh këtë vit. Haxhi është gjithashtu një urdhër i Allahut, një adhurim që për ne është obligim (farz). Për njerëzit që kanë mjetet financiare dhe shëndetin, është e detyrueshme ta kryejnë atë. Natyrisht, haxhi është një adhurim i mundimshëm. Haxhi ka mundësi të jetë madje më i mundimshmi nga të gjitha adhurimet. Shumë njerëz mendojnë se haxhi është i lehtë. Kur mendojmë për agjërimin, namazin dhe zeqatin... Egos mund t'i duket zeqati më i vështirë, por në krahasim me namazin dhe agjërimin, haxhi është një adhurim mjaft i lodhshëm. Më parë, njerëzit udhëtonin në këmbë, me deve, me kalë ose përmes detit për në haxh. Atëherë nuk kishte as makina, as avionë. Udhëtimi shpesh zgjaste me muaj. Sikur të mos mjaftonte vështirësia e rrugës, kishte edhe kusarë. Ata i vrisnin haxhinjtë dhe i grabisnin. Ky ishte një tjetër problem i madh. Sot ndonëse thuhet se kushtet janë të rehatshme, ende ka vështirësi. Edhe nëse udhëtoni me mjetet më luksoze, automjeti ju çon vetëm deri në një pikë të caktuar. Pas kësaj, disa njerëz thonë: "Ne kemi paguar kaq shumë para, si mund të na lini këtu? Kanë mbetur edhe dy orë rrugë në këmbë!" Është e vërtetë që ke paguar, por situata kështu është; nuk ke zgjidhje tjetër, nuk ke rrugë tjetër. Prapëseprapë do të të duhet t'i durosh këto mundime. Për disa, këto mundime janë më të vogla, për të tjerët më të mëdha. Por në haxh patjetër që ka gjithmonë vështirësi. Për haxhinjtë kjo është një sprovë nga Allahu; një mirësi nga Ai, në mënyrë që ju të fitoni akoma më shumë shpërblim. Nëse e përfundon haxhin tënd pa fjalë të këqija dhe pa bërë mëkate, ti fiton me këtë shpërblimin për adhurimet e gjithë jetës sate. Madje, ti fiton si shpërblim shumë më tepër se kaq. Siç u tha, haxhi është i lodhshëm. Por nëse i thua vetes: "Unë jam në haxh, në Mekën e nderuar", dhe pastaj rri vetëm në dhomën tënde e falesh atje, ti humb shumë. Sepse një namaz pranë Qabesë së nderuar vlen sa njëqind mijë namaze. Në një jetë të tërë mbase nuk mund të falësh njëqind mijë namaze, por atje ti e arrin këtë shpërblim me një namaz të vetëm. Po ashtu, një namaz në Medinën e ndritur është njëmijë herë më i vlefshëm se namazet e tua normale. Prandaj duhet t'i kushtohet rëndësi e veçantë kësaj. Ti nuk udhëton atje për të pushuar ose për të bërë pushime. Ndoshta e kalon natën në një hotel me pesë yje, aq më tepër që Qabja e nderuar është vetëm dy hapa larg. Të tjerët, që udhëtojnë në rrethana normale, duhet të ecin një deri në një orë e gjysmë për të arritur atje. Prandaj shko në mëngjes dhe falu. Shko sërish në drekë, qëndro deri në jaci dhe kryej të gjitha adhurimet e tua atje. Mos u bëj përtac dhe mos mendo: "Më mirë po qëndroj në hotel, falem atje dhe rehatohem." Siç u tha, haxhi është i lidhur me mundime. Pavarësisht se sa luksoze janë kushtet, njeriu do t'i ndiejë këto vështirësi herët a vonë. Pikërisht për shkak të këtyre mundimeve të marra përsipër, shpërblimi nga Allahu do të jetë edhe më i madh. Allahu i jep kujtdo shpërblimin e tij të plotë. Siç u tha: Për të gjithë ata që kanë mundësi, haxhi është i një rëndësie të madhe. Më parë nuk kishte kuota dhe pengesa të tilla. Por sot ka, dhe nuk mund të udhëtohet më aq thjesht. Sidoqoftë, pengesat më parë ishin shumë më të rënda. Në kushtet e asaj kohe ekzistonte rreziku të humbisje jetën rrugës. Pengesat e sotme konsistojnë vetëm në atë që të thuhet: "Emri yt nuk doli në short, duhet të presësh deri vitin e ardhshëm." Vitin e ardhshëm ti e kontrollon, dhe sërish nuk të është tërhequr emri. Vitin pasues, pesë vjet, dhjetë vjet... dhe kështu vazhdon të presësh. Këtë vit, shumë vëllezër e motra në besim mundën të udhëtonin për në haxh vetëm pas 15 vitesh pritjeje. Kohët e fundit dikush më tregoi se ka njerëz që presin prej 18 vitesh dhe emrat e tyre ende nuk kanë dalë në short. Nëse Allahu e ka caktuar për dikë, atëherë Ai edhe ia mundëson atij. Për sa u përket atyre që emrat nuk iu tërhoqën: Për shkak të qëllimit të tyre të sinqertë, Allahu u shkruan atyre, inshallah, çdo vit shpërblimin e haxhit. Allahu na i dhëntë të gjithëve këto shpërblime dhe këto mirësi. Kush e ka kryer tashmë haxhin, nuk duhet të shkojë një herë të dytë. Haxhi është obligim vetëm një herë në jetë; një herë e dytë nuk është e detyrueshme. Shumë njerëz kryejnë umren, madje edhe para se të kenë përmbushur detyrimin e haxhit. Ne e këshillojmë të kundërtën: Mos veproni kështu. Kurseni paratë tuaja patjetër për haxhin. Nëse ju mundësohet, udhëtoni së pari atje. Lërini mënjanë paratë tuaja për haxhin. Kur të shkoni në haxh, përdorni këto para; nëse pas kësaj ju mbetet diçka, mund të udhëtoni me to për umre. Kurrsesi mos veproni anasjelltas. Nëse i shpenzoni paratë e haxhit për umren dhe më pas tërhiquet emri juaj në shortin e haxhit, do të mbeteni duarbosh. Allahu ia mundësoftë secilit që e dëshiron këtë, inshallah.

Allahu, i Lartësuari dhe i Plotfuqishmi, thotë: مَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِ (22:74) Ata nuk e vlerësuan Allahun ashtu siç i takon. Njeriu nuk e ka kuptuar lartësinë dhe madhështinë e Allahut. Ata nuk kanë ditur ta vlerësojnë Atë aspak. Sipas gjykimit të tyre, disa adhuronin idhujt, të tjerë njerëzit, ose hënën dhe diellin. Disa të tjerë nuk besonin në asgjë. Ata nuk e kuptuan vlerën e vërtetë të Allahut dhe në vend të Tij adhuruan gjëra që i kishin shpikur vetë – ata ndoqën dëshirat e tyre dhe djajtë. Ata braktisën të vërtetën dhe rrugën e drejtë. Ata devijuan në rrugë krejtësisht të gabuara. Ata i thanë vetes: "Ky ishte një njeri i madh, ai një i parëndësishëm; ai jetoi para një mijë ose pesë mijë vjetësh" dhe i adhuruan ata. Por Allahun, të Lartësuarin, të cilit i takon vetëm Atij adhurimi, nuk e adhuruan. Ata nuk i shërbyen Atij. Gjërat që ata adhurojnë janë krejtësisht të padobishme. Ato nuk sjellin asnjë dobi, as nuk shkaktojnë ndonjë dëm. Në të vërtetë, ato madje të dëmtojnë; sepse duke i adhuruar ato, në fund dëmton vetëm veten. Nga ana materiale, ato thjesht qëndrojnë aty; nuk mund të lëvizin as të të hyjnë në punë në ndonjë mënyrë. Dëmi për të cilin po flasim këtu nuk është i natyrës materiale, por një dëm i madh shpirtëror. Ky dëm shpirtëror e hedh njeriun në shkatërrim absolut. Këtu nuk ka absolutisht asgjë për t'u justifikuar. Askush nuk mund ta kuptojë plotësisht lartësinë e Allahut, megjithatë njeriu duhet ta njohë dhe ta pranojë atë si të tillë. Kur në botë ndodhin gjëra ose njerëzit goditen nga një fatkeqësi, vetëm pakica i drejtohen Allahut. Krejt e kundërta: Shumë njerëz ngrenë krye kundër Allahut. Ata rebelohen dhe pyesin: "Pse po ndodh kjo?" Ata thonë: "Pse po ndodh kjo? Pse gjithë kjo padrejtësi? Çfarë është kjo vuajtje që po na bie?" Ndalo së ndërhyri në punët e Allahut. Në këtë botë ti nuk mund të ndërhysh as në punën e një kryebashkiaku, një kryeministri apo një presidenti. Nëse kjo ndodh me gjërat e kësaj bote dhe mendja jote nuk mjafton as për këtë – atëherë si mund të duash të ndërhysh në punët e Allahut, i cili ka krijuar të gjithë universin? Është Allahu, i Lartësuari, Ai që e ka krijuar çdo gjë me mençurinë dhe mëshirën e Tij të pakufishme. Ti nuk ke të drejtë ta vësh Atë në dyshim. Të vësh Atë në dyshim është mosrespektimi më i madh. Kjo të dëmton vetëm ty dhe nuk të sjell absolutisht asgjë. Thjesht dorëzohu; "Aslim taslam", që do të thotë: Hyr në Islam, që të gjesh paqe dhe shpëtim. Sepse edhe profetët e mëparshëm e sollën Islamin. Por njerëzit i falsifikuan këto fe dhe shpikën gjëra për profetët sipas dëshirës së tyre, duke pretenduar: "Ky profet bëri këtë, ai profet bëri atë." Në fund, ata ngritën krye kundër Allahut dhe ranë në mosbesim. Prandaj, vetëm myslimani gjen shpëtimin e vërtetë. Gjithçka ndodh saktësisht ashtu siç dëshiron Allahu. Asgjë nuk ndodh pa vullnetin e Tij. Prandaj mos ngreni krye dhe mos u ankuani. Nëse doni të bëni diçka, atëherë thjesht lutjuni Atij. Lutuni, në mënyrë që Allahu t'ju dhurojë paqe dhe shpëtim. Allahu na dërgoftë së shpejti atë person që do të na shpëtojë, pikërisht ashtu siç e ka përgëzuar Profeti ynë (salallahu alejhi ue selem). Kur të vijë Hz. Mehdiu (Alejhisselam), e vërteta e plotë do të dalë në dritë; shtypja do të përfundojë dhe bota do të mbushet me bukuri. Detyra jonë është ta presim atë me durim. Nuk kemi asnjë arsye të ngremë krye kundër asgjëje. Rebelohu sa të duash – kush mendon se do të gëzohet për këtë? Vetëm e vetëm djalli do të gëzohet për këtë. I vetmi që humbet këtu je ti vetë, askush tjetër. Sepse edhe nëse i gjithë universi do të bashkohej dhe do të dilte kundër Tij, kjo nuk do t'i shkaktonte as dëmin më të vogël Allahut, të Lartësuarit, apo ta ndikonte Atë në ndonjë mënyrë. Kush je ti, që flet budallallëqe të tilla, e mban veten për diçka të veçantë dhe ngre krye kundër Krijuesit tënd? Për këtë duhet të bëjmë shumë kujdes. Në ditët e sotme kjo është bërë modë dhe një zakon i shumëkujt. Nën petkun e drejtësisë ata pyesin: "Pse Allahu nuk e pengon gjithë këtë të keqe?" Ndërkohë, në gjithçka që Allahu ka krijuar, fshihet një urtësi më e thellë. Çdo ngjarje ka kohën e saj të paracaktuar dhe kuptimin e saj. Allahu na ruajt të gjithëve nga e keqja e egos sonë. Allahu na mbroftë nga të këqija të tilla dhe nga njerëzit e këqij, inshallah.

Falënderimi i takon Allahut, përmes bekimit të Mevlana Shejh Nazimit, teqetë mezi po mjaftojnë për numrin e madh të njerëzve. Ne duhet t'i zgjerojmë ato vazhdimisht. Allahu i zmadhoftë ato edhe më shumë, komuniteti u rrittë më tej dhe njerëzit përfitofshin nga kjo, insha'Allah. Mevlana Shejh Nazimi thoshte gjithmonë: "Qëllimi im i vazhdueshëm dhe suprem është të mposht mosbesimin." Allahu i Lartësuar i jep gjithkujt sipas qëllimit të tij. Ky mosbesim do të bjerë, insha'Allah kjo do të ndodhë një ditë. Që tani Allahu e ka dhënë shpërblimin sipas qëllimit të Mevlana Shejh Nazimit. Nga ky shpërblim përfitojnë të gjithë nxënësit e tij. Mevlana Shejh Nazimi nuk e mban këtë shpërblim për vete, ai e ndan atë me të gjithë. Dhe shpërblimi i tij nuk pakësohet nga kjo. Nuk është si pasuria materiale ose paratë: nëse jep pak prej tyre, ato pakësohen, dhe nëse i jep dikujt tjetër, tkurren edhe më shumë. Megjithatë, shpërblimi dhe bekimi nga Allahu i Lartësuar funksionojnë ndryshe. Kur ai ndahet, tjetri merr saktësisht të njëjtin shpërblim dhe bekim. Prandaj në ajetin fisnik që dëgjuam në hytben e xhumasë thuhet: "Wa la tansawul fadla baynakum." (2:237) Mos e harroni mirësinë; mos e harroni bujarinë. Ajeti thotë: Nëse dikush ju bën një të mirë, atëherë mos e harroni kurrë atë. Natyra e njeriut është vetvetiu e padorëzuar; kjo natyrë e egër duhet të pastrohet dhe të kultivohet, në mënyrë që prej saj të dalë diçka e bukur. Një nga këto veti njerëzore është mosmirënjohja. Njeriu është shumë i prirur ndaj mosmirënjohjes. Vetëm përmes edukimit dhe formimit të karakterit shfaqet një njeri i mirë. Kjo ndodh duke ndjekur rrugën e mjeshtrave shpirtërorë. Prandaj: Kurrë mos e harro atë që të ka bërë një të mirë dhe kujtoje atë. Mirësia më e madhe është kur dikush të sjell në rrugën e vërtetë, në rrugën e Allahut dhe të Profetit (sallallahu alejhi ue selem). Dhe kjo ndodh përmes një udhërrëfyesi shpirtëror. Ne kemi një udhërrëfyes të tillë në krye, mos i harroni virtytet e tij. Ndonjëherë njerëzit priren ta harrojnë këtë. Edhe nëse është vetëm një mik që të ka ftuar në një tubim të bukur dhe ti e ke gjetur këtë rrugë përmes tij: Mos e harro atë. Thuaji vetes: "Përmes tij kam ardhur në këtë rrugë." Mund të kundërshtosh tani: "Ai vërtet më ka sjellë në këtë rrugë, por vetë ka devijuar nga ajo." Edhe nëse ka devijuar, unë vazhdoj të lutem për të: "Allahu i dhëntë udhëzim." Sepse ai ma ka treguar këtë rrugë. Është e vërtetë që Allahu nuk e paracaktoi atë të qëndronte, por ai ishte mjeti që më çoi në rrugën e drejtë. Meqë më ka sjellë në rrugën e duhur, lutem vazhdimisht për të: Allahu e ktheftë edhe atë në këtë rrugë. Të thuash që tjetri është "kështu apo ashtu" – njerëzit thjesht kanë veçoritë dhe tekat e tyre. Prandaj nuk duhet t'i kushtoni shumë vëmendje kësaj. Është urdhri i Allahut të Lartësuar; Është Ai që na urdhëron çdo të mirë. "Ky njeri ishte arsyeja për udhëzimin tim, ai ishte mjeti për të; nuk duhet ta harroj kurrë atë." Edhe nëse ka bërë gjëra të çuditshme, ka ndjekur egon e tij apo djallin, ka braktisur këtë rrugë apo madje kthehet kundër saj: Përsëri duhet të luteni për të. Njeriu thjesht nuk duhet ta harrojë kurrë atë që e ka sjellë në rrugë. Po ashtu vlen: Nëse ti sjell dikë në rrugë, ai njeri nuk bëhet prona jote. Mos i bëj asnjë dëm atij. Ti e solle atë në rrugë, ai po ecën në të dhe nuk ka devijuar. Vetëm pse ti e solle këtu, nuk e ke blerë atë; ai nuk është bërë skllavi yt. Ti e ke udhëzuar në rrugë, dhe merr të njëjtin shpërblim si ai. Megjithatë, nëse sillesh keq, ti vërtet vazhdon të marrësh shpërblim, por njëkohësisht i ngarkon vetes mëkate. Sepse nëse e shpif këtë njeri ose mendon keq për të, bën padrejtësi. Kujdes të madh duhet pasur ndaj kësaj. Prandaj trego kujdes si ndaj atij që të ka udhëzuar, ashtu edhe ndaj atyre që ti ke udhëzuar. Nëse njerëzit që ke sjellë në rrugë vazhdojnë më tej, por nuk qëndrojnë me ty, kjo nuk ka asnjë rëndësi. Për sa kohë që ata janë në rrugën e Allahut, pavarësisht se ku – ata kanë braktisur rrugën e djallit. Dhe ky është shpërblimi dhe merita jote e madhe. Për sa kohë që ata nuk zgjedhin një rrugë të gabuar, shpërblimi dhe bekimi yt mbetet i madh. Allahu i Lartësuar do të të japë shpërblim dhe bekim përkatësisht. Një hadith i Profetit (sallallahu alejhi ue selem) thotë: Kush i tregon një njeriu rrugën e drejtë, atij i shkruhet po aq shpërblim sa vetë atij njeriu. Nëse ai e ka bërë këtë për dy persona, merr shpërblimin e dyve. Qofshin dhjetë, një mijë apo njëqind mijë njerëz – i gjithë shpërblimi i tyre të vjen në dobi edhe ty. Por nëse largon dikë nga rruga, i jep një shembull të keq dhe të tjerët të imitojnë, atëherë edhe mëkatet e tyre rëndojnë mbi supet e tua. Prandaj njeriu duhet të jetë shumë i kujdesshëm. Nëse dikush ka hyrë në këtë rrugë dhe qëndron në rrugën e Allahut, atëherë falëndero dhe lavdëro Allahun; kjo është e mrekullueshme. Falënderimi i takon Allahut që ai po ecën në këtë rrugë; kjo është më e rëndësishmja. Sepse djalli përpiqet shumë dhe mendon me vete: "Nuk mund t'i largoj nga rruga, kështu që të paktën ua pakësoj shpërblimin. I bëj ata armiq, në mënyrë që të mos e pëlqejnë njëri-tjetrin. Sepse nëse nuk e duan njëri-tjetrin, as Allahu e as Profeti nuk do të jenë të kënaqur me ta." Mos u përfshi në këtë lojë. Për sa kohë që dikush është në rrugën e Allahut, lëre ta ecë atë rrugë i pashqetësuar. Mos e vrit mendjen për këtë. Njerëz të tjerë do të vijnë te ti, Allahu do të ta mundësojë atë, dhe insha'Allah shpërblimi yt do të bëhet edhe më i madh. Vetëm pse dikush shkon diku tjetër, shpërblimi yt nuk përfundon; ai vazhdon më tej. Allahu na dhëntë të gjithëve mirësi dhe na bëftë ta vlerësojmë të mirën. Të mos lejojmë që egoja jonë të na çojë në rrugë të gabuar dhe të mos dorëzohemi para dëshirave tona. Allahu mos na largoftë nga rruga e drejtë, insha'Allah.

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَٰتِ كَانَتۡ لَهُمۡ جَنَّـٰتُ ٱلۡفِرۡدَوۡسِ نُزُلًا (18:107) خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبۡغُونَ عَنۡهَا حِوَلٗا (18:108) Allahu Azze ue Xhel-le thotë për ata që besojnë dhe u bëjnë dobi njerëzve, robërit e Tij të dashur: "Ata do të jenë përgjithmonë së bashku në Xhennet." Me të vërtetë, premtimi i Allahut Azze ue Xhel-le është e vërteta. Njerëzit që veprojnë sipas kësaj në këtë botë dhe ndjekin gjurmët e tij, do të bashkohen gjithashtu në Xhennet. Edhe nëse ka ndarje në këtë botë, në Ahiret nuk ka. Ne do të jemi të bashkuar përjetësisht në kopshtet e Xhennetit, të rrethuar nga bukuria. Malli merr fund, nuk do të ketë më dhimbje ndarjeje. Prandaj ka shumë nga ata që, përmes dashurisë dhe bekimit të Meulana Shejh Nazimit – qoftë i lartësuar pozicioni i tij – kanë marrë përsipër rrugën e gjatë për të ardhur këtu. Sigurisht, ka edhe shumë njerëz të tjerë që nuk mundën të vinin. Megjithatë, duke qenë se ata i qëndruan besnikë premtimit të tyre, vizita dhe lidhja e tyre me ne konsiderohet e pranuar. Ata janë të bashkuar me ne përgjithmonë. Me lejen e Allahut, nuk do të ketë më gjëra të tilla si pikëllimi, mundimi, vuajtja apo trishtimi. Meulana Shejh Nazimi na ka treguar gjithmonë rrugën e Profetit tonë (sal-lAllahu alejhi ue sel-lem). Kjo rrugë është e mrekullueshme; është rruga e lumturisë dhe e bukurisë. Meulana Shejh Nazimi na ka mësuar të qëndrojmë të palëkundur në këtë rrugë. InshaAllah Ai do të na forcojë të gjithëve së bashku në këtë rrugë. Ndonëse shumë njerëz nuk e kanë parë kurrë Meulana Shejh Nazimin, forca e tij shpirtërore i arrin ata, pavarësisht se ku shkojmë. Dhe ata thonë me vete: "Nuk patëm fatin ta njihnim atë, ndaj le t'ju vizitojmë të paktën juve." Fakti që ne vizitohemi si persona nuk është aq i rëndësishëm. Ajo që është vendimtare është të jesh në këtë rrugë. Një njeri që i qëndron besnik besëlidhjes së tij, premtimit dhe fjalës së tij, është një njeri i mirë. Kushdo që e thyen fjalën e tij nuk është i dobishëm as për këtë botë dhe as për Ahiretin gjithsesi. Ky premtim u dha për hir të Allahut në Ditën e Besëlidhjes Fillestare, "Elestu bi Rabbikum, kalu bela" (7:172). Falënderimi i qoftë Allahut që përmes mirësisë dhe mëshirës së Allahut, ne ia kemi dalë të qëndrojmë të palëkundur deri këtu. InshaAllah, edhe në të ardhmen, përmes mirësisë dhe mëshirës së Allahut, ne do të mbetemi thellësisht të rrënjosur në këtë rrugë. Natyrisht, ndonjëherë përçarja (Fitneja) zvarritet në zemrën e njeriut. Ka shumë sprova; pa to nuk mund të bëhet. Kështu që ndonjëherë ka ankesa si: "Ai bëri këtë, ai bëri atë." Mos lejo që kjo të të devijojë nga rruga jote. Disa thonë, Allahu na ruajtë: "Ai bëri këtë e atë." Fundja, ti jeton në këtë botë, ende nuk je në Ahiret. Në këtë botë nuk është gjithçka fushë me lule; ka edhe gjemba dhe dhimbje. Por ti mos devijo nga rruga jote. Vazhdo përpara i palëkundur. Nëse dëgjon thashethemet e të tjerëve, do të përfundosh si në atë fjalën e urtë: Nga inati për priftin, të prishësh agjërimin tënd. Prifti vetëm do të gëzohet që ti ke lënë pas dore adhurimin tënd. Prandaj, megjithëse kjo rrugë është e mrekullueshme, ndonjëherë sjell edhe vështirësi me vete. Mund të ketë gjëra që i duken jashtëzakonisht të rënda egos (nefsit) të njeriut. Ndonjëherë duket gati e padurueshme. Megjithatë, sa më shumë ta thyesh egon tënde, aq më i madh është fitimi yt. Atëherë nuk do të pendohesh më vonë. Por nëse nuk e thyen egon tënde, pendimi vjen më pas. Por Allahu na ruajtë, ndonjëherë atëherë është tashmë tepër vonë dhe nuk ka më kthim prapa. Allahu na ruajtë nga e keqja e egos sonë. Le të mbahemi fort pas bukurisë së kësaj rruge. Falënderimi i qoftë Allahut! Miq të vërtetë të Allahut (Eulija) si Meulana Shejh Nazimi janë shfaqur shumë rrallë gjatë shekullit të fundit. Ndonëse ka pasur shumë shenjtorë dhe dijetarë, Meulana Shejh Nazimi radhitet ndër ato fenomene të rralla e të jashtëzakonshme. Prandaj duhet t'i jeni pafundësisht mirënjohës Allahut. Sepse përmes mirënjohjes, dhuntitë jo vetëm që ruhen, por ato shtohen, inshaAllah. Allahu qoftë i kënaqur me të gjithë ju. U pranoftë vizita juaj, dhe u konsideroftë e pranuar edhe vizita e atyre që nuk mundën të vinin. Sigurisht, jo kushdo mund të vijë këtu, nuk është aspak e lehtë. Lavdi i qoftë Allahut, sa mrekullisht i rregullon Ai të gjitha. Sepse nëse të gjithë do të vinin në të njëjtën kohë, nuk do të kishim strehim të mjaftueshëm e as që do të mund të zinte çdokush këtu. Prandaj, Allahu Azze ue Xhel-le rregullon gjithçka në mënyrën më të mirë të mundshme. Edhe pas ndarjes nga jeta të Meulana Shejh Nazimit, ndikimi i tij shpirtëror vazhdon; ne vetë nuk bëjmë asgjë. Përmes ndikimit të tij, kushdo që vjen është i kënaqur, dhe gjithashtu kushdo që largohet përsëri. Allahu qoftë i kënaqur me të gjithë ju.

Baza e Tarikatit janë edukata (Adab) dhe dashuria (Muhabba). Edukata është e rëndësishme. Kur flitet për edukatë, nënkuptohet të jesh i edukuar ndaj Allahut, të Lartësuarit dhe të Plotfuqishmit. Ky është thelbi i njeriut; Islami e mëson këtë edukatë. Feja e Islamit është feja e të gjithë profetëve. Por ata që i konsiderojnë si fe të tyre gjëra të tjera përveç Islamit, e kanë bërë këtë sipas ideve të tyre. Prandaj feja e Islamit është një fe e edukatës. Nuk duhet rebeluar kurrë kundër Allahut, dhe as kundër Profetit tonë (sallallahu alejhi ue selem). E dyta është dashuria. Çfarë është dashuria? Është dashuria për Allahun, të Lartësuarin dhe të Plotfuqishmin, dhe për Profetin tonë (sallallahu alejhi ue selem). Profeti ynë (sallallahu alejhi ue selem) thotë: „El-mer'u me'a men ahab.“ Njeriu është me atë që do – që do të thotë, dashuria e shpëton njeriun. Ti duhet ta duash Allahun, të Lartësuarin dhe të Plotfuqishmin; duhet ta duash Profetin tonë (sallallahu alejhi ue selem), familjen e tij (Ehl el-Bejt), dashamirësit e Allahut dhe robërit e dashur nga Allahu. Këta robër janë Evlijaullah (miqtë e Allahut). Të jesh një Veli i Allahut, do të thotë të jesh një njeri të cilin Allahu e do. Pavarësisht nëse bën mrekulli apo jo – nëse Allahu të do, edhe ti je një Veli. Shpesh pyetet: „Si të bëhem një Veli, çfarë duhet të bëjmë, si duhet të veprojmë?“ Duaje Allahun, duaje Profetin tonë (sallallahu alejhi ue selem), atëherë edhe ti do të bëhesh një rob i dashur i Allahut. Kjo dashuri të shpëton si në këtë botë ashtu edhe në botën tjetër, ti do të gjesh shpëtimin. Sepse dashuria i sjell paqe njeriut; ndërsa inati, urrejtja dhe armiqësia ia errësojnë brendësinë njeriut. Ato nuk sjellin asnjë dobi, përkundrazi, vetëm dëmtojnë. Prandaj ne do të shpëtohemi përmes kësaj dashurie, inshaAllah. Allahu e bëftë këtë dashuri të përjetshme, inshaAllah. Sot, një teze jona e mbushur me dashuri për Allahun u thirr në botën tjetër, ajo ndërroi jetë. Allahu e mëshiroftë, pozita e saj është e lartë. Njerëzit shikojnë të jashtmen, por nuk ka të bëjë me të jashtmen, por me botën e saj të brendshme, mashaAllah. Shumë dëshmojnë se gjatë Haxhit ajo i kreu në mënyrë të mrekullueshme adhurimet që burrat me mjekër dhe çallmë nuk mund t'i kryenin, megjithëse në dukje nuk kishte njohuri të jashtme. Allahu qoftë i kënaqur me të, e lartë qoftë pozita e saj. Ajo është së bashku me ata që i do. Nesër është përvjetori i vdekjes së Mevlana Shejh Nazimit. Edhe kjo grua, për shkak të dashurisë për të, ka ndërruar jetë pothuajse në të njëjtën kohë. Allahu na dhëntë të gjithëve dashurinë që ishte në zemrën e saj, dhe na e dhuroftë të gjithëve.

وَلِلَّهِ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ فَٱدۡعُوهُ بِهَاۖ 7:180 Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, ka shumë emra. Ai i ka dhënë çdo profeti emra të ndryshëm. Fuqia dhe madhështia e Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, janë të pafundme. Janë nëntëdhjetë e nëntë emra që i janë dhuruar Ummetit të Muhamedit, dhe gjithashtu Emri më i Madh (Ism el-A'dham). Nga këta nxirret dobi; disa lexohen si dhikr dhe tesbih. Disa emra i rezervohen ekskluzivisht Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, dhe prandaj nuk i jepen askujt tjetër. Disa mund të përdoren edhe nga njerëzit e zakonshëm dhe profetët, por disa janë plotësisht ekskluzivë. Prandaj ne natyrisht nuk e dimë se cilët janë të gjithë emrat që u janë dhënë profetëve të tjerë. Sepse që nga Ademi (paqja qoftë mbi të) secilit prej tyre u janë dhënë mijëra emra të ndryshëm. Nëntëdhjetë e nëntë emrat që i janë caktuar Ummetit të Muhamedit janë të gjithë një bekim. Por si në çdo gjë, Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, ia ka caktuar si dhuratë Profetit tonë (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) emrat më të mëdhenj, më të nderuar dhe më të bukur. Për këtë arsye, dhikri i disa emrave bëhet natyrisht vetëm me leje, ndërsa të tjerët mund t'i lexojë çdokush. Vetëm emrin "Allah" çdokush mund ta shqiptojë në dhikr sa herë të dëshirojë. Nëse njerëzit e lexojnë pa leje dhikrin, i cili në tarikate të caktuara kryhet në një numër të përcaktuar, kjo mund të jetë disi ngarkuese për ta. Prandaj dhikri duhet të bëhet me leje dhe numri i përcaktuar duhet të respektohet saktësisht. Ka edhe nga ata që lexojnë për veten e tyre; Allahu ua pranoftë edhe atyre dhikrin dhe i faltë. Por siç thamë, dhikri i fjalës së bekuar e madhështore (Lafz el-Xhelal) të Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, "Allah, Allah", kryhet në tarikatin tonë si me gjuhë ashtu edhe me zemër. Nëse ky dhikr bëhet si me gjuhë ashtu edhe me zemër, njeriu gjendet vazhdimisht në një gjendje përkujtimi. Edhe kur gjuha hesht, njeriu pa vetëdije gjendet në një dhikr të vazhdueshëm, pasi zemra thotë vazhdimisht "Allah, Allah". Kjo do të thotë se personi bën dhikr gjatë gjithë jetës së tij. Bekimi i emrit të bekuar të Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, i jep fuqi besimit dhe trupit të njeriut; përmes këtij emri një dritë (Nur) zbret në zemrën dhe trupin e njeriut. Allahu mos na e heqtë këtë dritë dhe e bëftë të përhershme, inshallah. Qoftë edhe ky dhikr i përhershëm në zemrat tona, inshallah.

قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: اتق الله يا أبا الوليد، لا تأتي يوم القيامة ببعير تحمله وله رغاء، أو بقرة لها خوار، أو شاة لها ثؤاج۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Kije frikë Allahun, o Ebu el-Ualid." "Mos u paraqit në Ditën e Ringjalljes pasi të kesh shpërdoruar pasurinë e zekatit, duke mbajtur në qafë një deve që pallë, një lopë që pëllet, ose një dele që blegërin." Kjo do të thotë se kafshët për të cilat nuk është dhënë zekati, do të vijnë në botën tjetër duke bërtitur, të mbështjella rreth qafës së atij personi. Prandaj, Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) thotë: "Jepni zekatin tuaj për sa kohë që jeni në këtë botë." قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: أرضوا مصدقيكم۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Kënaqeni mbledhësin e zekatit." Mbledhësi i zekatit është personi që mbledh zekatin. Paga e tij gjithashtu mbulohet nga pasuria e zekatit. Prandaj, Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) na këshillon që edhe atë ta kënaqim. "Jepini edhe atij hakun e tij", thotë ai. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إن رجالا يتخوضون في مال الله بغير حق، فلهم النار يوم القيامة۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Disa burra e përdorin padrejtësisht pasurinë të cilën Allahu e ka caktuar për dobinë e myslimanëve, ndonëse nuk kanë asnjë të drejtë mbi të." "Për ta është zjarri në Ditën e Ringjalljes." Kjo do të thotë se nëse një person, i cili nuk ka të drejtë për të, e shpenzon zekatin e dhënë për veten e tij ose për gjëra të panevojshme, ai do të meritojë Xhehenemin në Ditën e Ringjalljes, sepse kjo pasuri është një amanet. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إن الله تعالى لم يرض بحكم نبي ولا غيره في الصدقات، حتى حكم فيها هو، فجزأها ثمانية أجزاء۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Lidhur me ndarjen e zekatit, Allahu i Lartësuar nuk ishte i kënaqur as me gjykimin e një profeti dhe as të dikujt tjetër; Ai e dha vetë gjykimin dhe i ndau marrësit e zekatit në tetë kategori." Kjo do të thotë se zekati nuk jepet vetëm nga ari dhe argjendi, por edhe nga të korrat, kafshët dhe pasuritë e ngjashme. Allahu (Azze ue Xhel-le) e bëri zekatin detyrim vetë dhe e ndau atë në tetë kategori. Kjo ndarje nuk u bë as nga profetët dhe as nga dikush tjetër. Ky është gjykimi i drejtpërdrejtë i Allahut (Azze ue Xhel-le). Gjykimit dhe drejtësisë së Allahut, Gjykatësit më të drejtë të të gjithë gjykatësve (Ahkam el-Hakimin), nuk duhet t'i kundërvihesh. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: الخازن المسلم الأمين الذي يعطي ما أمر به كاملا موفرا، طيبة به نفسه، فيدفعه إلى الذي أمر له به، أحد المتصدقين۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Arkatari mysliman, i besueshëm..." Kjo do të thotë se arkatari i besueshëm, i cili menaxhon pasuritë e lëna amanet, ose personi që e ruan këtë thesar, merr të njëjtin shpërblim si ai që e jep sadakanë, nëse ai e dorëzon sadakanë e urdhëruar me vullnet të plotë, saktësisht dhe pa i munguar gjë tek personi i urdhëruar. Pra, kur merr këtë pasuri të sadakasë dhe ia dorëzon atë si amanet marrësit të ligjshëm, kjo duhet të bëhet me vullnet të plotë. Ndonjëherë mund të biesh në dyshime dhe të mendosh: "Si t'i japim aq shumë para atje?" Kushdo që e kryen këtë detyrë pa patur një ndjenjë të tillë në vetvete, merr të njëjtin shpërblim dhe të njëjtën pagesë si pronari i vërtetë që e jep këtë sadaka dhe zekat. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إذا أنفقت المرأة من بيت زوجها غير مفسدة، كان لها أجرها بما أنفقت، ولزوجها أجره بما كسب، وللخازن مثل ذلك، لا ينقص بعضهم من أجر بعض شيئا۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Nëse një grua shpenzon (bën mirë) nga shtëpia e bashkëshortit të saj, pa e shpërdoruar atë, ajo do të shpërblehet për atë që ka shpenzuar." Kjo do të thotë se një grua që kryen vepra bamirësie me pasurinë e bashkëshortit të saj, pa e shpërdoruar atë dhe pa i bërë dëm atij, do të shpërblehet për këtë. Bashkëshorti i saj merr gjithashtu të njëjtin shpërblim, pasi ai e ka fituar këtë pasuri. Po ashtu, arkatari që mbron dhe ruan këtë pasuri, merr një shpërblim të ngjashëm. Kjo do të thotë se shpërblimi i mbledhësit të zekatit ose i atij që e merr këtë sadaka dhe ua dorëzon njerëzve që u takon, është i njëjtë. Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Shpërblimi që marrin këta tre persona nuk e pakëson aspak shpërblimin e të tjerëve." Të gjithë janë të përfshirë në të njëjtën vepër të mirë; fakti që njëri shpërblehet, nuk e pakëson shpërblimin e tjetrit, të gjithë e marrin të njëjtin shpërblim. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: إنما أنا مبلغ والله يهدي، وإنما أنا قاسم والله يعطي۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Me të vërtetë, unë jam vetëm një përcjellës." Kjo do të thotë se ai ka për detyrë t'u përcjellë njerëzve urdhrat e Allahut. Ai që udhëzon, megjithatë, është Allahu. Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) vetëm e përcjell mesazhin; udhëzimi që vjen prej tij është nga vetë Allahu dhe i arrin ata të cilëve Ai ua fal atë. "Unë jam vetëm shpërndarësi (Kasim)." Por Dhënësi i vërtetë është Allahu. Kjo do të thotë se nëse bën diçka të mirë me pasurinë në duart e tua, ti, ashtu siç tha Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem), je vetëm një ndërmjetësues. Dhënësi i vërtetë është Allahu, Ai të ka përdorur ty vetëm si mjet për këtë, dhe për këtë ndërmjetësim ti merr shpërblim. Pra, kur jep, Allahu ta ka mundësuar këtë vepër të bukur dhe përmes saj ti ke fituar shpërblimin. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: أنا أبو القاسم، الله يعطي وأنا أقسم۔ Nofka (Kunja) e Profetit tonë (sallAllahu alejhi ue selem) është gjithashtu Ebu el-Kasim. Ai tha: "Unë jam Ebu el-Kasim." Ebu el-Kasim do të thotë: Ai që ndan dhe shpërndan. Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Allahu e jep pasurinë e zekatit ose prenë e luftës, dhe unë e shpërndaj atë mes jush." قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: ما أعطيكم من شيء ولا أمنعكموه، إن أنا إلا خازن أضع حيث أمرت۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Unë nuk mund t'ju jap asgjë nga vetja, as nuk mund t'ua mbaj atë." "Unë jam vetëm një arkatar, i cili vepron ashtu siç është urdhëruar." Në fakt, Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) nuk i ka grumbulluar kurrë pasuritë në duart e tij. Ai nuk ruante asgjë për të nesërmen, përkundrazi, ai e shpërndante dhe ua jepte gjithçka marrësve të ligjshëm. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: العامل بالحق على الصدقة كالغازي في سبيل الله عز وجل حتى يرجع إلى بيته۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Shpërblimi i një mbledhësi të zekatit, i cili e kryen punën e tij me drejtësi, është i barabartë me shpërblimin e dikujt që lufton në rrugën e Allahut (Xhihad), derisa të kthehet në shtëpinë e tij." Më parë kishte zyrtarë të veçantë që qarkullonin për të mbledhur sadakanë dhe zekatin. Edhe pse në ditët e sotme nuk ka më zyrtarë të tillë në kuptimin e mirëfilltë, ne kemi njerëz të besueshëm që e shohin zekatin e dhënë si amanet dhe ua dorëzojnë njerëzve që u takon. Në kohën e Profetit tonë (sallAllahu alejhi ue selem) dhe të kalifëve të mëpasshëm, dërgoheshin zyrtarë me fjalët: "Ti do të shkosh në këtë vend dhe si mbledhës i zekatit do të mbledhësh zekatin e do të kthehesh me të." Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) shpjegoi se ky person shpërblehet nga momenti i nisjes së tij njëlloj sikur të kishte shkuar në Xhihad. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: المعتدي في الصدقة كمانعها۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Kushdo që bën padrejtësi në çështjet e zekatit, është si dikush që nuk e jep atë fare." Kjo do të thotë se, kushdo që pengon arritjen e zekatit te marrësit të tij të ligjshëm, konsiderohet si dikush që nuk e ka dhënë zekatin e tij. Kështu, edhe ai ngarkon veten me gjynah. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لا إسعاد في الإسلام، ولا عقر، ولا شغار في الإسلام، ولا جلب في الإسلام، ولا جنب، ومن انتهب فليس منا۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Në Islam nuk ka vajtim për të vdekurit, nuk ka flijime mbi varre, nuk ka Shighar (martesë shkëmbimi pa pajë), nuk ka sjellje të pasurive të zekatit te mbledhësi i zekatit (Xhalab) dhe as largim apo fshehje të pasurive të zekatit larg mbledhësit të zekatit (Xhanab)." "Ai që plaçkit nuk është prej nesh." Kjo do të thotë se gjithçka ka metodën dhe rregullat e veta, në veçanti adhurimi i zekatit. Për këtë arsye, vajtimi për një të vdekur nuk konsiderohet i përshtatshëm në Islam. Po ashtu nuk është e lejuar (xhaiz) të theret një kafshë kurbani mbi një varr. Edhe për kryerjen e detyrave të mbledhësit të zekatit dhe për mbledhjen e zekatit ka metoda të caktuara. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: لا جلب ولا جنب ولا شغار في الإسلام۔ Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) tha: "Në Islam nuk ka sjellje të pasurive të zekatit te mbledhësi (Xhalab), as mbledhje të të gjitha pasurive të zekatit në një vend të largët për mbledhësin (Xhanab) dhe nuk ka Shighar." Këto janë detaje të holla të fikhut (jurisprudencës islame). Sot, megjithatë, praktika të tilla pothuajse nuk ekzistojnë më. Ato ishin praktika të epokave të kaluara. Në ditët e sotme, çdokush që dëshiron të japë zekatin e tij, e jep; atyre që nuk e japin, inshallah Allahu t'u falë arsye, vetëdije dhe udhëzim.

وَلِلَّهِ عَلَى ٱلنَّاسِ حِجُّ ٱلۡبَيۡتِ مَنِ ٱسۡتَطَاعَ إِلَيۡهِ سَبِيلٗاۚ (3:97) Muajt e bekuar të Haxhit kanë filluar. Allahu e ka bërë Haxhin si një nga shtyllat e Islamit detyrim për të gjithë ata që janë të aftë fizikisht dhe financiarisht për ta kryer atë. Mund të duket i lehtë, por ai është padyshim i shoqëruar me vështirësi. Për më tepër, atje mund të udhëtosh vetëm me një leje zyrtare. Pra, numri i haxhinjve që lejohen të udhëtojnë është i kufizuar. Prandaj, secili që është i shëndetshëm dhe ka mjetet financiare, duhet ta ndërmarrë këtë udhëtim. Në fund të fundit, është një detyrim absolut (Fard). Nëse dikush e shtyn vazhdimisht këtë detyrim, është e pasigurt nëse do të ketë më vonë mundësinë për ta bërë këtë. Por nëse ti bën që tani një nijet të fortë dhe hedh hapin e parë, Allahu do ta pranojë këtë sipas nijetit tënd, dhe barra do të bjerë nga supet e tua. Por nëse thua: "Do ta bëj gjithsesi më vonë, nuk kam nevojë të bëj nijet që tani", atëherë nuk po e përmbush detyrimin tënd dhe po humbet një shpërblim të madh. Qoftë edhe një namaz i vetëm që falet atje, sjell po aq shpërblim sa namazet e një jete të tërë. Agjërimi atje mund të jetë i vështirë gjithsesi, por namazet e detyrueshme i fal drejtpërdrejt në Qabe. Ti do të falesh në Xhaminë e Profetit tonë (salAllahu alejhi ue selem), në Xhaminë e Profetit. E gjithë kjo – si në aspektin shpirtëror ashtu edhe në atë botëror – vlen sa një jetë e tërë. Prandaj, është vetëm në dobinë e besimtarit që ta përmbushë këtë detyrim dhe t'u përmbahet përgjegjësive të tij. Por edhe më shumë sesa thjesht të fitosh shpërblim: Ti përmbush urdhrin e Allahut dhe bëhesh mysafiri i Tij. Allahu na e mundësoftë të gjithëve të udhëtojmë atje. Dhe Ai u dhëntë lehtësim atyre që ende nuk munden të udhëtojnë. Shumica e njerëzve do të dëshironin të bënin Haxhin, por shpesh ka pengesa të ndryshme. Mund të ketë pengesa nga më të ndryshmet në rrugë. Pikërisht për këtë është kaq e rëndësishme që të paktën të bëhet një nijet i fortë. Njeriu duhet të thotë: "E bëj nijet, për hir të kënaqësisë së Allahut, të kryej Haxhin, dhe sapo të gjej mundësinë dhe kohën për këtë, do ta ndërmarr udhëtimin." Kështu, të paktën barra e këtij detyrimi bie nga supet e tua. Kjo vlen veçanërisht për burrat. Për gratë, gjithsesi, vlejnë rrethana, rregulla dhe kushte të tjera. Për to ka që në fillim më shumë lehtësime. Prandaj, para së gjithash burrat duhet ta bëjnë këtë nijet. Allahu na faltë të gjithëve nëpërmjet këtij nijeti, inshaAllah.

Yassiru wala tuassiru. Bëjeni të lehtë dhe mos e vështirësoni. Lehtësojini gjërat, si në çështjet e kësaj bote ashtu edhe për botën tjetër, në mënyrë që feja të mos u bëhet barrë njerëzve. Ajo që njeriu e ndien si të vështirë, në të vërtetë është e lehtë, por thjesht i duket e vështirë. Kryerja e adhurimeve duket e vështirë, bërja e të mirave duket e vështirë. Nga ana tjetër, është e lehtë të heqësh dorë nga adhurimet, të veprosh thjesht sipas mendjes sate dhe të bësh vetëm atë që ke dëshirë. Shumë njerëz thjesht mendojnë: "Kjo mjafton, nuk ka nevojë të bëhet më shumë." Vështirësitë i mbajnë njerëzit larg nga e mira. Edhe për çështjet e kësaj bote është pikërisht njësoj. Kur e merr përsipër diçka, bëje në një mënyrë të thjeshtë që të është e njohur. Në komunikimin me njerëzit, duhet t'u flasësh ashtu siç i përshtatet nivelit të tyre të të kuptuarit. Nëse flet për gjëra që ata nuk mund t'i perceptojnë dot, vështirë se do të të kuptojnë. Nëse u bëhet shumë e ndërlikuar, ata largohen dhe thjesht bëjnë çfarë të duan. Prandaj çdo gjë duhet trajtuar me lehtësi. Edhe në jetën e biznesit njeriu duhet të jetë i pakomplikuar. Po ashtu, nuk duhet t'ia vështirësoni gjërat njëri-tjetrit as brenda familjes. Natyrisht, fëmijëve ndonjëherë duhet t'u tregohen kufijtë dhe t'u mësohet se çfarë është e drejtë. Por në momente të tjera njeriu duhet të jetë më tolerant dhe më i butë. Profeti ynë (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) ka thënë në lidhje me namazin: "Kur fëmija të mbushë shtatë vjeç, thuajini të falet. Kur të mbushë dhjetë vjeç, duhet patjetër të falet." Kjo nuk është një ashpërsi e vërtetë. Kështu fëmija e mëson hap pas hapi dhe do t'i përmbahet kësaj rruge dhe namazit gjatë gjithë jetës. Me agjërimin ndodh e njëjta gjë. Kjo vlen për të gjitha adhurimet. Të kalosh mirë me të tjerët, të mos gënjesh, të mos keqtrajtosh dhe të mos mashtrosh askënd – të gjitha këto janë cilësi të mira që e lehtësojnë jetën. E kundërta e kësaj – të keqtrajtosh njerëzit, të shpërdorosh besimin dhe gjëra të tilla – do të thotë të shkaktosh dëm dhe t'i vështirësosh gjërat pa nevojë. Të mos kthesh diçka të marrë hua është një vështirësi e tillë. Edhe grindjet e vazhdueshme në familje e bëjnë jetën të vështirë. Gjithçka duhet të bëhet me mirësi dhe në mënyrë paqësore, kështu na mësojnë Allahu i Lartësuar dhe Profeti ynë (paqja dhe bekimet qofshin mbi të). Profeti ynë (paqja dhe bekimet qofshin mbi të) është një shembull për të gjithë njerëzit; jo vetëm për myslimanët, por për mbarë njerëzimin. Rruga e tij është një rrugë e mrekullueshme. Është rruga e njerëzisë dhe rruga drejt lumturisë së vërtetë. Allahu mos na largoftë kurrë të gjithëve nga kjo rrugë, inshallah.