Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, e ka ngritur njeriun mbi krijesat e tjera. Ai i ka dhënë atij çdo veti të mirë. Por ekziston edhe nefsi. Edhe nefsin e ka vendosur Ai brenda tij. Nefsi, siç themi gjithmonë, vazhdimisht e tërheq njeriun drejt së keqes. Por Allahu ka vendosur edhe diçka brenda nesh, që nuk anon nga e keqja. Kjo quhet ndërgjegje. Çdo njeri ka ndërgjegje. Qoftë mysliman apo jomysliman, secili ka ndërgjegje. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, e ka mbjellë ndërgjegjen në njerëzim. Ai e ka dhënë ndërgjegjen në mënyrë që njeriu ta pyesë veten dhe të mos bëjë padrejtësi. Ai i ka dhënë atij gjithashtu mëshirë. Por që njeriu të mund të veprojë sipas saj, duhet ta mposhtë nefsin e tij. Sepse ai që ka ndërgjegje, nuk shtyp askënd, nuk lëndon askënd, nuk vjedh pasurinë e të tjerëve dhe nuk mashtron askënd. Në këtë mënyrë, edhe besimi i tij rritet gradualisht. Dhe në fund, atij shpesh i jepet udhëzimi, ai e gjen rrugën e drejtë. Por nëse kjo ndërgjegje mungon, nefsi i tij nuk e lejon të bëjë asgjë të mirë, edhe nëse është mysliman. Një njeri pa ndërgjegje, edhe nëse është mysliman, nuk bën dallim mes të drejtës dhe të padrejtës, mes hallallit dhe haramit. Ai e quan veten "mysliman", i fal pesë vaktet e namazit dhe ndoshta ka qenë edhe në haxh. Por pa ndërgjegje, ai ndjek nefsin e tij dhe pëshpëritjet e tij. Në këtë qëndron një urtësi e Allahut, të cilën ne nuk mund ta kuptojmë. Mendja njerëzore nuk mund ta kuptojë këtë. Allahu thotë: "Ne e krijuam njeriun në formën më të bukur." وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ (17:70) Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, thotë: "Ne e kemi krijuar njerëzimin në shkallën më të lartë, e kemi pajisur me cilësitë më të mira; Ne e kemi nderuar atë në tokë e në det, kudo." Pra, si krijohet ky njerëzillëk? Njerëzillëku krijohet nëpërmjet ndërgjegjes. Pa ndërgjegje, humbet edhe ky njerëzillëk. Atë që njeriu bën, në fund të fundit ia bën vetes. Prandaj, nganjëherë sheh një jomysliman që ka një ndërgjegje të tillë, saqë bën vepra të mira që ndonjë mysliman nuk i bën. "Pse ndodh kjo?", pyesin njerëzit. Shkaku është ndërgjegjja. Vjen nga ajo ndërgjegje, që Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, e ka vendosur tek njeriu. Nga ana tjetër, sheh një mysliman që kryen çdo lloj shtypjeje, mashtrimi dhe ligësie. Dhe pse ndodh kjo? Sepse ai nuk ka më ndërgjegje. Ai e ka heshtur ndërgjegjen e tij. Sepse kur e hesht njëherë ndërgjegjen tënde, është shumë e vështirë ta zgjosh sërish. Por nëse e ruan atë, është për të mirën tënde. Atëherë edhe veprat e tua do të jenë të drejta. Gjëja më e bukur është të fitosh kënaqësinë e Allahut dhe të Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të). Një njeri i ndërgjegjshëm dhe i mëshirshëm dashurohet nga Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, nga Profeti, nga evlijatë (miqtë e Allahut) dhe nga besimtarët. Kjo është ajo që ka vërtet rëndësi. Ndryshe, pasuria që ti e grumbullon përmes mashtrimit, hiles dhe shfrytëzimit të të tjerëve, është pa asnjë dobi. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, nuk ka nevojë për këto gjëra. Ti je ai që ka nevojë. Njerëzit duhet t'i kthehen ndërgjegjes së tyre për të gjetur paqe. Sepse thuhet: "E kam ndërgjegjen e pastër, zemrën e kam të qetë." Kur ndërgjegjja e një njeriu është e pastër, edhe zemra e tij gjen qetësi. Allahu mos na bëftë prej të pandërgjegjshmëve, inshallah. Allahu i udhëzoftë të gjithë njerëzit, që të mos e vrasin këtë cilësi të bukur brenda vetes, inshallah.

Shejhu i Madh Abdullah ed-Dagistani gjithmonë e udhëzonte Mevlana Shejh Nazimin që t'i shkruante sohbetet e tij. Si mësim të parë, ai thoshte: "Tarikatun kulluha adab." Tarikati bazohet tërësisht në Adab, në sjellje të mira. Kush nuk ka sjellje të mira, nuk duhet të pretendojë: "Unë i përkas Tarikatit." Një njeri pa sjellje të mira nuk dallon nga çdo njeri tjetër në rrugë. Kush nuk i nderon njerëzit, nuk u tregon respekt më të moshuarve dhe nuk u bën mirë të afërmve e fqinjëve të tij, ai nuk llogaritet pjesë e Tarikatit. Tarikati është sjellje e mirë. Dhe kjo sjellje e mirë është sjellja e mirë e Pejgamberit (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem). Sjellja më e përsosur mes njerëzve është sjellja e mirë e Pejgamberit (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem). Pjesëtarët e Tarikatit duhet ta ndjekin atë në rrugën e tij. Prandaj, të bësh keq ose të merresh me gënjeshtra e të pavërteta, është në kundërshtim me rregullat e sjelljes së mirë të Tarikatit. Adab do të thotë t'u bindesh urdhrave të Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, dhe të ndjekësh rrugën e Pejgamberit (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem). Asgjë tjetër. Njerëzit e sotëm pothuajse kërkojnë raste për t'u sjellë keq. Kjo është sjellja e njerëzve të rëndomtë, jo e pjesëtarëve të Tarikatit. Tarikati do të thotë të marrësh karakterin fisnik të Pejgamberit (sal-lAllahu alejhi ve sel-lem) dhe të përpiqesh t'i ngjasosh atij. Allahu na ndihmoftë. Sepse në ditët e sotme, madje edhe pjesëtarët e Tarikatit mezi mund ta kontrollojnë egon e tyre. Ata duan të bëjnë çfarëdo që egoja e tyre i urdhëron. Ata i janë nënshtruar dëshirave të egos së tyre. Pra, çfarë është Tarikati? Tarikati është edukim. Ti duhet ta edukosh egon tënde. Një ego e disiplinuar ngjitet në shkallët më të larta. Me të bërtitura dhe sjellje të keqe nuk përparon. Në vend që të përparosh, madje bën hapa prapa. Allahu na ruajt nga e keqja e egos sonë. Disa pyesin: "Çfarë duhet të bëjmë në Tarikat?" Detyra në Tarikat është të ruash sjelljen e mirë. Kjo është gjëja më e rëndësishme. Të ruash sjelljen tënde të mirë do të thotë të kesh kujdes me veprat dhe fjalët e tua. Allahu na ndihmoftë të gjithëve. Allahu na e lehtësoftë që të mos e ndjekim egon tonë.

Pejgamberi, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, thotë në kuptim të përgjithshëm: مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ، وَمَنْ تَكَبَّرَ وَضَعَهُ Pejgamberi, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, thotë: Kushdo që tregohet i përulur për hir të Allahut, Allahu do ta lartësojë atë. Kë Allahu e lartëson, ai është me të vërtetë i lartësuar. Por mendjemadhin Allahu do ta poshtërojë vazhdimisht. Në këtë mënyrë, ai nuk mund të lartësohet kurrë. Një njeri që mburret me veten me fjalët “Unë jam ky, unë jam ai”, është që në fillim i papëlqyer nga njerëzit përreth tij. Sepse njeriun mendjemadh nuk e do Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Mendjemadhësia është një nga veset më të mëdha të njeriut. Ajo është një mëkat i madh, jo një virtyt. Fatkeqësisht, shumica e njerëzve priren drejt mendjemadhësisë. Kushdo që është mendjemadh, nuk ka vlerë para Allahut. Edhe para Pejgamberit ai nuk ka vlerë. Vetëm ndaj jobesimtarëve lejohet mendjemadhësia. Por, të jesh mendjemadh mes myslimanëve dhe të mburresh: “Unë jam dijetar, unë jam shejh, unë jam ky, unë jam ai”, është një sjellje e papërshtatshme dhe e pakuptimtë. Një sjellje e tillë ia shton mëkatet njeriut dhe në të njëjtën kohë ia fshin veprat e tij të mira. Prandaj, modestia është vetia më e rëndësishme për njerëzit e Tarikatit. Një njeri pa modesti nuk ka nevojë as të hyjë fare në Tarikat. Le të jetë ai mes dijetarëve dhe t'i thotë vetes me mendjemadhësi: 'Dijet e mia janë kaq e kaq' - kjo nuk i sjell dobi as atij vetë e as dikujt tjetër. Allahu na ruajtë nga kjo e keqe e nefsit tonë. Allahu na ndihmoftë. Allahu na ruajtë, inshallah, nga mendjemadhësia.

dhe kur të paditurit u drejtohen atyre, ata thonë: “Paqe!” (Selam!) (25:63) Allahu, i Lartësuari, thotë për besimtarët: Kur të paditurit u drejtohen me fjalë të papërshtatshme, ata nuk ua vënë veshin. Ata nuk merren me ta. Ata nuk i nderojnë me asnjë lloj vëmendjeje, kështu na mëson Allahu, i Lartësuari. Ky qëndrim, kjo mënyrë veprimi, është rruga e Profetit, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të. Është një tipar i karakterit që Allahu, i Lartësuari, e do. Kur një i paditur të sulmon me fjalë dhe ti i përgjigjesh, ti i jep atij vlerë. Ai do të ndihet i rëndësishëm për këtë shkak. Pastaj ai do të të sulmojë edhe më ashpër. Për sa kohë që ti përgjigjesh, ai do të vazhdojë. Ai do të të provokojë. Nga kjo nuk del asgjë e mirë. Në ditët e sotme, për këtë ekziston një term modern: “polemikë”. Thuhet: “Të mos hyjmë në polemika.” Dhe kjo është gjëja më e rëndësishme. Sepse në ditët e sotme, të paditurit e kanë zbuluar këtë metodë kudo për veten e tyre. Ata sulmojnë këdo, vetëm për të dalë në pah. Ata ngatërrohen me këdo – qoftë i madh apo i vogël, i ditur apo i paditur – vetëm për t'u bërë të famshëm dhe që njerëzit t'i mbajnë për diçka të veçantë. Dhe kështu ndodh që të paditur të tjerë, dikë deri atëherë krejtësisht të panjohur, papritmas e konsiderojnë të rëndësishëm dhe e ndjekin. Prandaj, gjëja më e mirë është, ashtu siç na ka urdhëruar Allahu, i Lartësuari, të mos merremi me të paditurit. Shpalle të vërtetën. Kush e pranon, e pranon, dhe kush jo, e di vetë. Kjo do të thotë, Allahu nuk e ka caktuar kështu për të. Prandaj, kjo është një pikë shumë e rëndësishme. Por njerëzit në ditët e sotme hidhen menjëherë përpjetë për vërejtjen më të vogël dhe mendojnë: “Këtij do t'i përgjigjem!” Por kjo është gabim. Kjo nuk është mënyra e veprimit të Profetit, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të. Mjafton të kujtojmë ngjarjen e njohur nga koha e Profetit tonë. Dikush e shau Hazreti Ebu Bekrin. Profeti, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, qëndronte pranë dhe buzëqeshte. Një herë, dy herë, por herën e tretë, Hazreti Ebu Bekri, Allahu qoftë i kënaqur me të, i dha një përgjigje atij njeriu. Pas kësaj, fytyra e Profetit u vrenjt, buzëqeshja e tij u zhduk dhe ai u largua. Natyrisht, Hazreti Ebu Bekri dhe shokët e tjerë e vinin re menjëherë kur Profeti ishte i zemëruar dhe kur ishte i gëzuar. Ai shkoi menjëherë pas tij dhe e pyeti: “O i Dërguari i Allahut, kur ai njeri më shau ashtu, Ju buzëqeshët.” “Por kur unë iu përgjigja, Ju u kthyet dhe u larguat.” Profeti, paqja dhe bekimi i Allahut qofshin mbi të, iu përgjigj: “Kur ai të shau, Allahu kishte dërguar një engjëll për të të mbrojtur.” “Por kur ti fillove të përgjigjesh, engjëlli iku dhe erdhi shejtani.” “Dhe unë nuk qëndroj në një vend ku është shejtani”, tha ai. Kështu qëndron puna, pra. Këtë duhet ta kuptojmë. Për sa kohë që i përgjigjesh të paditurit, shejtani është i përfshirë në lojë. Kur ti hesht, të mbrojnë engjëjt. Prandaj, njeriu duhet ta ketë egon e tij nën kontroll. Këtë nuk duhet ta harrojmë kurrë. Sa herë që hyn në një grindje me një të paditur dhe situata përshkallëzohet, shejtani është në mes të saj. Allahu na ruajt nga e keqja e tyre.

Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Mos i bëni shtëpitë tuaja varreza." Falni në to namaze vullnetare. Kjo do të thotë: mos i lini shtëpitë tuaja pa namaz, faluni në shtëpi. Një shtëpi pa namaz i ngjan një varreze. Ajo bëhet një vend pa shpirt, pa dashuri. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) tregon se engjëlli Xhibril (paqja qoftë mbi të) erdhi tek ai. "O Muhamed (paqja qoftë mbi të)." "Jeto sa të duash, në fund do të vdesësh." Kjo do të thotë: Sado që të jetojë njeriu, askush nuk mund t'i shpëtojë vdekjes – në fund të gjithë do të vdesin. Duke qenë se edhe Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) ishte njeri, vdekja është e caktuar për të gjithë. Ai vazhdon duke thënë: "Duaj kë të duash, në fund do të ndahesh prej tij." Kjo do të thotë: Këdo që të duash, nëpërmjet vdekjes do të ndahesh prej tij. Ndonjëherë njerëzit ndahen edhe sa janë gjallë. "Bëj çfarë të duash, në fund do të marrësh shpërblimin për të." Kjo do të thotë: Pavarësisht nëse bën mirë apo keq, kjo me siguri ka pasoja. Do ta përjetosh shpërblimin e saj. "Dije se nderi i vërtetë i besimtarit qëndron në ngritjen për namazin e natës." Kjo do të thotë: Të ngrihesh natën për namazin e tehexhudit dhe të falesh, ndërsa njerëzit flenë – ky është nderi i vërtetë i besimtarit, shkalla më e lartë. Dinjiteti i tij qëndron në të mos pasurit nevojë për njerëzit, të mos i nënshtrohesh askujt, të kënaqesh me atë që i ka dhënë Allahu dhe të mos presësh asgjë prej tyre. Kjo quhet Izzet-i Nefs – vetërespekt: të jesh i kënaqur me atë që ka dhënë Allahu, të mos presësh asgjë nga të tjerët, të shpresosh vetëm tek Allahu – ky është dinjiteti i vërtetë i besimtarit. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Nëse dikush zgjohet natën dhe zgjon edhe bashkëshortin/en e tij/saj, dhe ata falin së bashku dy rekate namaz, ata do të numërohen ndër burrat dhe gratë që e përmendin shumë Allahun." Kjo do të thotë: Ata i përkasin grupit të "Dhâkirînallâhe kathîran wadh-dhâkirât" – pra, atyre burrave dhe grave që përmenden në Kuranin Fisnik dhe që e përmendin shpesh Allahun. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Kur ndonjëri prej jush ngrihet për namazin e natës, le të përdorë misvakun." Misvaku është sunet. Sepse kur ndonjëri prej jush këndon Kuran në namaz, një engjëll e vendos gojën e tij mbi gojën e atij personi, dhe gjithçka që del nga goja e tij, hyn në gojën e engjëllit. Kjo do të thotë: Përmes misvakut nuk mbetet erë e keqe në gojë. Engjëjt e marrin atë që këndohet dhe e shkruajnë në llogarinë e veprave të mira të atij personi. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) vazhdon duke thënë: "Kur ndonjëri prej jush ngrihet për namazin e natës dhe nga lodhja Kurani i ngatërrohet në gjuhë dhe nuk e di më se çfarë po thotë, le ta ndërpresë namazin dhe të shkojë të flejë." Kjo do të thotë: Ndonjëherë, kur ngrihesh shumë herët, vërtet ndodh kështu – je paksa i trullosur dhe nuk e ke marrë gjumin siç duhet. Nëse fle edhe pak më gjatë, për shembull një orë, pastaj je më i freskët. Për këtë arsye, Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) e ka dhënë këtë leje, që të mos ngatërrohet Kurani. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Kur ndonjëri prej jush ngrihet për namazin e natës, le ta fillojë namazin e tij me dy rekate të lehta e të shkurtra." Me këto dy rekate njeriu e mbledh veten, përgjumja i largohet dhe ai bëhet më i vetëdijshëm për atë që po bën. Në fillim, Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) këshillon që dy rekatet të mos zgjaten shumë. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) e ka thënë këtë hadith të bukur në formë të rimuar: "Flisni fjalë të mira, përhapni selamin, mbani lidhjet farefisnore, faluni natën ndërsa njerëzit flenë – atëherë do të hyni në Xhenet me paqe", thotë Profeti ynë (paqja qoftë mbi të). Kush i zbaton këto, me dashtë Allahu – kush flet fjalë të mira, përshëndet këdo, sillet mirë me të afërmit e tij dhe falet natën – ai do të hyjë lehtësisht dhe me paqe në Xhenet. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Koha më e vlefshme për të falur namazin e tehexhudit dhe për të bërë lutje është mesi i pjesës së fundit të tretë të natës." Kjo do të thotë: Të ngrihesh rreth një orë para namazit të sabahut është koha më e mirë. Pas kësaj falet namazi i sabahut dhe pastaj ose shkohet në punë, ose pushohet. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë se namazi më i vlefshëm pas namazeve obligative... Sigurisht, asnjë namaz nuk mund të barazohet me namazin obligativ – namazi obligativ është më i rëndësishmi. Disa thonë: "Unë nuk e fali namazin obligativ, por atë tjetrin po." Edhe sikur të falësh namaze vullnetare gjithë jetën, nuk mund ta arrish shpërblimin e një namazi të vetëm obligativ. Por pas namazit obligativ, namazi më i vlefshëm është ai që falet në të tretën e fundit të natës – pra, në kohën e tehexhudit. Agjërimi më i vlefshëm pas Ramazanit është agjërimi në muajin Muharrem, muajin e Allahut, thotë Profeti ynë (paqja qoftë mbi të). Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Momenti kur Zoti yt është më afër robit të Tij, është mesi i të tretës së fundit të natës." "Nëse ke mundësi që në atë kohë të jesh prej atyre që e përmendin Allahun, atëherë bëhu prej tyre." Kjo do të thotë: Momenti kur njeriu është më afër Zotit të tij është në sexhde dhe në këto namaze – veçanërisht koha e tehexhudit në të tretën e fundit të natës është koha më e vlefshme. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Vërtet, Allahu i ka dhënë çdo profeti diçka që ai e donte dhe e dëshironte. Ajo që unë dua është gjallërimi i natës." Çdo profet kishte gjëra të ndryshme që i donte dhe i dëshironte me zjarr. Ajo që Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) dëshironte dhe donte, është gjallërimi i natës. "Kur unë ngrihem për namazin e natës, askush të mos falet pas meje." Sepse Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) e këshillon këtë, në mënyrë që të mos i shkojë mendja tek të tjerët dhe të mos shqetësohet se ata mund të lodhen. Sepse ndonjëherë kishte raste kur Profeti ynë falej në atë mënyrë, saqë këndonte suret El-Bekare, Ali Imran, En-Nisa, El-Maide, dhe xhemati mendonte: "A do ta këndojë vallë të gjithë Kuranin?" Kjo do të thotë: Dëshira e Profetit tonë është për namazin, për këtë namaz nate. Prandaj ai thotë: "Le të mos falen natën pas meje, që unë të ndihem rehat." "Për shkak se unë qëndroj gjatë në namaz, askush të mos qëndrojë pas meje." "Vërtet, Allahu i ka dhënë çdo profeti një furnizim (risk)." Furnizimi im është humusi – që do të thotë një e pesta e plaçkës së luftës. "Pas vdekjes sime, kjo pjesë u takon sundimtarëve që vijnë pas meje, kalifëve." Kjo do të thotë: Një e pesta e pasurisë së marrë në luftë, pas Profetit tonë, u takon kalifëve dhe sundimtarëve pasardhës. Sulltanëve dhe kalifëve. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Kush falet me imamin derisa ai ta përfundojë namazin, i shkruhet shpërblimi sikur të ketë kaluar gjithë natën duke u falur." Kjo do të thotë: Kush e fal namazin me imamin dhe qëndron me xhemat deri në fund, është si ai që e ka gjallëruar natën. Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) thotë: "Në natë ka një orë, në të cilën nëse një rob mysliman i lutet Allahut për një të mirë të kësaj bote dhe të botës tjetër dhe e qëllon atë orë me lutjen e tij, Allahu me siguri ia jep atë që dëshiron." "Kjo orë ekziston çdo natë." Kjo do të thotë: Nëse ngriheni natën dhe faleni, bëni lutje dhe kërkoni atë që dëshironi. Nëse lutja juaj e qëllon atë orë, me lejen e Allahut do të merrni atë që dëshironi. Edhe nëse nuk e merrni menjëherë, lutja nuk humbet – do ta merrni shpërblimin për të në botën tjetër.

وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَٰكُمۡ أُمَّةٗ وَسَطٗا (2:143) Allahu thotë: "Dhe kështu Ne ju bëmë juve një bashkësi të mesme." Kjo do të thotë të mos shkosh në ekstrem, të mos anosh as në njërën anë, as në tjetrën. Qëndroni në rrugën e mesme. Mos u bëni tepër të rreptë. Mos u bëni as tepër të butë, as tepër të ashpër. Ai thotë: "Jini të moderuar në gjithçka." Ehlus Suneti dhe Xhemati – pra, njerëzit e Tarikatit dhe të medhhebeve, që ndjekin rrugën e Profetit tonë – pikërisht ata janë në këtë rrugë të mesme. Ata që janë jashtë tyre, kanë devijuar nga rruga e drejtë. Ata i janë larguar urdhrit të Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të). Nga njëra anë, sheh ata që nuk e pranojnë askënd si mysliman përveç vetes së tyre. Nga ana tjetër, sheh të kundërtën e plotë, e cila është po aq ekstreme. Prandaj, bashkësia e vërtetë është Ehlus Suneti dhe Xhemati. Ata janë që ndjekin rrugën e Profetit tonë (paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të). Mirëpo, në ditët e sotme, zëra ngrihen nga të gjitha anët. Më parë dëgjoje një person dhe nuk hutoheshe. Por sot, nga të gjitha anët dalin njerëz që duan t'i mësojnë popullit. Përmes mediave të reja, nga këto pajisje, ata përhapin gjithfarë gjërash. Krejtësisht sipas gjykimit të tyre, ata i nxisin njerëzit kundër njëri-tjetrit dhe pretendojnë: "Kjo është e drejtë, ajo është e gabuar; ky bëri këtë, ata bënë atë." Njerëzit që qëndrojnë në rrugën e mesme do të gjejnë shpëtimin. Përndryshe, ata që i dëgjojnë, për fat të keq do të devijojnë nga rruga. Sepse fitneja është kudo. Dhe fitneja është vepër e Shejtanit. Ai përpiqet pareshtur t'i prishë Islamin dhe myslimanët. Prandaj, nuk duhet të biem në ekstreme. Rënia në ekstreme shkakton vetëm dëm. Ekstremizmi nuk është kurrë i mirë. Nëse qëndron në rrugën e mesme, i bën dobi vetes dhe të tjerëve, dhe për më tepër gjen paqe. Kështu e ruan fenë tënde. Sepse Ehlus Suneti dhe Xhemati i do si Ehli Bejtin ashtu edhe Sahabët. Kush i fyen Sahabët, bie në ekstrem. Dhe kush nuk e do Ehli Bejtin, po ashtu bie në ekstrem. Për t'i mashtruar njerëzit, ata përhapin si të vërteta gjithfarë gënjeshtrash dhe pretendimesh të pabaza. Ka madje shumë që shpikin hadithe. Po ashtu, ka shumë që i mohojnë plotësisht hadithet. Ka madje grupime që nuk e pranojnë as Kur'anin. Ata thonë: "Kur'ani i vërtetë është ende i fshehur, ai do të shfaqet më vonë." Prandaj, rruga e Tarikatit është rruga e mesme. Ndjekja e kësaj rruge është e dobishme për çdo mysliman. Sepse nuk thuhet kot: "Kush nuk ka Murshid, Murshidi i tij është Shejtani." Dhe kjo gjendje i dëmton njerëzit. Është gjithmonë më mirë, si për këtë botë ashtu edhe për botën tjetër, të qëndrosh në rrugën e mesme. Allahu na ruajttë. Mos na lëntë në dorë të egos sonë. Të mos biem në ekstreme, inshallah.

Kur transmeton një hadith të Pejgamberit, paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të, është e domosdoshme ta lexosh saktë dhe ta citosh me besnikëri ndaj origjinalit. Meqenëse hadithet fisnike në fillim nuk shkruheshin, ato u transmetuan gojarisht nga një sahab te tjetri. Në këtë proces, natyrisht, disa, si për shembull hebrenjtë dhe të tjerë, kanë futur në qarkullim hadithe të shpikura. Megjithatë, shumica e këtyre haditheve të falsifikuara u selektuan. Prapëseprapë, herë pas here mund të hasësh në hadithe të tilla. Por ajo që është me të vërtetë vendimtare këtu, është ajo që ka thënë Pejgamberi, paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të: 'Kushdo që më atribuon mua një hadith që nuk është i imi, le ta përgatisë vendin e tij në ferr.' Sepse të gjitha fjalët e Pejgamberit janë të rëndësishme; ato na tregojnë rrugën. Ka një hadith për këtë, por meqenëse nuk e mbaj mend më saktësisht formulimin arabisht, po e jap me kuptim: Shumica e njerëzve mashtrohen në dy gjëra, domethënë, mashtrojnë vetveten. Këto janë rinia dhe shëndeti. Ai thotë 'magbun' – 'magbun' do të thotë i mashtruar, i tradhtuar. Arabishtja që fliste Pejgamberi, paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të, është arabishtja më elokuente dhe më e pastër. Madje edhe sahabët ndonjëherë habiteshin nga zgjedhja e fjalëve të Pejgamberit. Sepse dija i është dhënë Pejgamberit drejtpërdrejt nga Allahu, prandaj për të nuk ishte e nevojshme të dinte shkrim e lexim. Dija iu dha atij drejtpërdrejt. Kjo fjalë 'magbun' është një fjalë me kuptim shumë të thellë, e cila përshkruan vetëmashtrimin e njeriut, dhe është e vështirë të kapet kuptimi i saj i plotë. Sa i përket rinisë, njerëzit mendojnë se ajo do të zgjasë përgjithmonë. Ata gjithmonë thonë: „Këtë do ta bëj më vonë.” Ata i shtyjnë të gjitha gjërat dhe thonë: 'Namazin do ta fal më vonë.' Në ditët e sotme situata është bërë edhe më keq. Më parë, në moshën 18-vjeçare mendohej për martesë. Sot je 40 vjeç dhe ende e mban veten për të ri, pothuajse ende si fëmijë. Dhe kështu njeriu mashtron vetveten. Jeta kalon. Nuk ke krijuar as familje, as ke rritur fëmijë, as ke përmbushur detyrimet e tua fetare. Njeriu mashtron veten. 'Magbun' do të thotë në njëfarë mënyre, të kesh mashtruar veten. Disa bëhen 50 ose 60 vjeç dhe madje edhe atëherë e konsiderojnë veten si fëmijë. Ata ende bëjnë çfarë t'u vijë në mendje. Dhe pastaj presin të respektohen nga të tjerët. Por si të të respektojnë njerëzit? Pika e dytë është shëndeti. Kur njeriu është i shëndetshëm dhe plot gjallëri, ai mendon se kështu do të jetë gjithmonë. Por jo, edhe për këtë duhet pasur kujdes. Njeriu duhet të kujdeset për shëndetin e tij, për të mundur t'i kryejë detyrimet e tij fetare me kohë. Detyrat që ka, njeriu duhet t'i kryejë për sa kohë ka fuqi. Se çfarë do të bëhet nesër, është e pasigurt. Prandaj njerëzit e kohës së sotme kanë dalë krejtësisht nga rruga; nuk ka mbetur pothuajse as fe, as mendje, as logjikë. Ata mendojnë se kjo gjendje do të zgjasë përgjithmonë. Dhe papritur ata vërejnë se jeta u ka kaluar. Nëse kanë fat, bëhen 60 ose 70 vjeç – nëse jo, koha e tyre ka mbaruar më herët. Prandaj kjo jetë është kaq e rëndësishme. Ajo është një dhuratë nga Allahu. Njeriu nuk duhet ta shpërdorojë atë. Në asnjë mënyrë nuk duhet ta shpërdorojë. Djalli gjithmonë shpik diçka të re. Ai e josh rininë. Dhe kështu ata i shpërdorojnë vitet e tyre të rinisë pa kuptim. Dhe pastaj mbeten të hutuar dhe pyesin veten: 'Çfarë ndodhi? Çfarë të bëjmë tani?' Prandaj, veproni ashtu siç na kanë mësuar Allahu dhe Pejgamberi i Tij, paqja dhe mëshira e Allahut qofshin mbi të: Vlerësojeni jetën tuaj. Mos e shpërdoroni atë. Mos i lini pas dore namazet tuaja për sa kohë jeni të rinj dhe të shëndetshëm. Kryeni haxhin nëse keni mundësi dhe mbani agjërimin tuaj. Këto janë gjërat që do t'ju mbeten. As rinia nuk mbetet, as shëndeti. Allahu na dhëntë një jetë të bekuar. Jetofshim me shëndet dhe mirëqenie, inshallah.

Vërtet, Allahu është me ata që i frikësohen Atij dhe me ata që janë bamirës. (16:128) Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, thotë: Pra, nëse duam që Allahu të jetë me ne, atëherë kjo është rruga që Ai na tregon: Frikësojuni Allahut. Devotshmëria do të thotë të kesh nderim për Të; është frika se mos duhet të dalësh i turpëruar para Tij pas një vepre të keqe. Gjithashtu, njeriu duhet të ketë frikë se mos largohet nga kjo botë pas një vepre të keqe pa u penduar, sepse ky do të ishte një fund i keq. Pra, nëse doni që Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, të jetë me ju dhe t'ju ndihmojë, atëherë frikësojuni Atij. Të jesh i devotshëm do të thotë t'u bësh mirë njerëzve. Do të thotë të shmangësh t'u bësh keq atyre. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, e do bamirësin – i cili në ajet quhet “Muhsin” – atë person që i ndihmon njerëzit. Tarika, Islami, Sheriati – të gjitha këto e urdhërojnë këtë. Por ata që nuk i përmbahen kësaj, veprojnë sipas kokës së tyre. Ai thotë: "Unë jam musliman", por i mundon muslimanët e tjerë. Ai thotë: "Unë jam musliman", por u shkakton dëm njerëzve. Ai thotë: "Unë jam musliman", por bën çdo lloj mashtrimi. Por mashtrimi më i madh është t'i largosh muslimanët e sinqertë nga rruga e tyre përmes gënjeshtrës, për t'i bërë ata si vetja. Prandaj, të jesh me njerëzit e drejtë do të thotë të jesh me Allahun, të Plotfuqishmin dhe të Lartësuarin. Të mos jesh me ta e pakënaq Allahun, të Plotfuqishmin dhe të Lartësuarin, dhe kështu do të thotë të mos jesh me Allahun. Të jesh me Allahun do të thotë, para së gjithash, të nderojmë dhe respektojmë Profetin tonë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të. Do të thotë t'u tregosh respekt sahabëve, Ehl-i Bejtit, evlijave dhe meshaihëve – të gjithë atyre. Kjo është rruga që Allahu e do dhe me të cilën Ai është i kënaqur. Por ata që nuk e ndjekin këtë rrugë, ndjekin vetëm egon e tyre. Ata bëjnë atë që ua dikton egoja e tyre. Prandaj, jini të vëmendshëm. Mos u mashtroni. Çdo ditë dëgjojmë: 'Njëri ka tradhtuar, tjetri ka mashtruar, ka vjedhur para dhe pastaj ka ikur.' Por vjedhja e parave nuk është më e keqja; rreziku i vërtetë është të lejosh t'ju vidhet besimi. Prandaj, mos lejoni kurrsesi të mashtroheni apo të tradhtoheni. Pasuria e kësaj bote vjen e shkon, por kur bëhet fjalë për botën tjetër, nuk ka kompromise. Allahu na ruajt, na mbrojtë nga e keqja e tyre. Insha'Allah, Allahu na bëftë të gjithëve robër të Tij të dashur, që janë me Të.

Profeti (paqja qoftë mbi të) thotë: „Mos e zgjasni as namazin, as hutben.“ Sepse në xhematin pas jush mund të ketë fëmijë, të sëmurë apo njerëz të moshuar. Merrni parasysh gjendjen e tyre. Profeti (paqja qoftë mbi të) këshillon: „Bëjeni shkurt, për të mos i rënduar njerëzit.“ Ai thotë: „Kur faleni vetëm, mund të faleni sa të doni.“ Por kur faleni me xhemat, duhet të keni parasysh secilin prej tyre. Kështu na mëson Profeti (paqja qoftë mbi të) që ta bëjmë adhurimin të përballueshëm për njerëzit, për t'ua lehtësuar atyre dhe për të mos i mbingarkuar. Kur njerëzit vijnë sot për t'u falur, ata dëshirojnë që namazi të kryhet shpejt dhe të mos zgjatet pa nevojë. Sigurisht, ka vende dhe kohë ku falet më gjatë; kush dëshiron, mund të vendosë posaçërisht për to. Në të kundërt, shkaktohen vështirësi. Për shembull, ka xhami në të cilat namazi i teravisë falet me leximin e plotë të Kuranit (hatme). Kush ka durimin e nevojshëm, shkon atje për namazin e teravisë. Por kush nuk e ka këtë forcë, kërkon një imam që falet më shpejt, ashtu siç i përshtatet gjendjes së tij. Por nëse një imam e zgjat namazin pa marrë parasysh xhematin, kjo mund të sjellë më shumë gjynah sesa sevap. Sepse Profeti ynë (paqja qoftë mbi të) e di më së miri qëndrueshmërinë dhe gjendjen e njerëzve. Meqenëse ai na e ka mësuar këtë, edhe ne duhet t'i përmbahemi kësaj, inshallah. Allahu na mundësoftë të gjithëve të veprojmë për të mirën e bashkësisë, inshallah.

لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ (2:286) Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, nuk e ngarkon njeriun me asgjë që i tejkalon forcat e tij. Ai nuk urdhëron asgjë të pamundur. Kjo do të thotë, urdhrat e Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, janë të thjeshta dhe të përmbushshme për këdo. Megjithatë, njeriu përpiqet për egon e tij një mijë herë më shumë, sesa kërkon prej tij Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Por kur vjen puna për të përmbushur urdhrat e Tij për hir të Allahut, ai bëhet përtac. Shumica e njerëzve atëherë nuk i bëjnë fare. E megjithatë, Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, Vetë nuk ka asnjë dobi prej kësaj. Ai e ka urdhëruar atë për të mirën tënde. Por ti e lë këtë mënjanë, ndjek nxitjet e shejtanit dhe të egos tënde, e harxhon veten dhe e shkatërron vetveten. I tillë është njeriu. E mira i duket e vështirë dhe e keqja e lehtë. Por nga e keqja nuk lind kurrë diçka e mirë për njeriun. Kush ndjek egon e tij dhe shejtanin, gjithmonë pëson humbje. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, i ka shpallur këto urdhra që njeriu të çlirohet nga kjo humbje dhe përmes pendimit e faljes të gjejë rrugën e kthimit tek Ai. Këto urdhra Ai i ka dhënë për të mirën e robit të Tij, të njeriut dhe të gjithë njerëzimit. Kush nuk i zbaton ato, atëherë thotë: "E kam shumë të vështirë, nuk arrij dot të ngrihem për namazin e sabahut." Ndërkohë që ti vetëm duhet të falesh sapo të ngrihesh në këmbë. Por edhe kjo i duket atij tepër e vështirë dhe ai nuk e bën. Ai thotë: "Nuk arrij dot ta fal namazin në kohë, por do ta kompensoj më vonë." Por as kjo nuk ndodh. Dhe megjithatë, ai ka paturpësinë t'i kërkojë Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit, gjithçfarë gjërash: "Më jep këtë, më jep atë." "Unë nuk falem, por bëj tesbih." Të bësh tesbih është gjë e mirë dhe e bukur, por nuk është obligim për ty. Obligimi yt, ndërkaq, është namazi. Ti mund të bësh tesbih 24 orë në ditë, gjatë gjithë jetës tënde – kjo kurrë nuk do ta ketë vlerën e një namazi të vetëm farz. Prandaj, urdhrat që Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, na i ka caktuar, janë të thjeshta dhe ne mund t'i përmbushim. Mos e ndiq egon tënde, mos u bëj përtac. Mos iu dorëzo kurrë egos tënde. Edhe lëshimi më i vogël bën që të humbasësh një kohë namazi, dhe atë kohë nuk mund ta kthesh kurrë më. Nëse thua: "Do ta bëj më vonë", kjo do të kthehet gjithmonë në një tjetër "më vonë". Dhe ndërsa ti e shtyn vazhdimisht, jeta papritur mbaron. Allahu ua shtoftë njerëzve të kuptuarit. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, na dhëntë fuqinë t'i zbatojmë të gjitha urdhrat e Tij, insha'Allah.