Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

Të mbjellësh përçarje nuk është një gjë e mirë. Edhe nëse në shikim të parë duket e drejtë, përçarja është diçka e keqe. Disa gjëra është më mirë të lihen ashtu siç janë, edhe nëse ke të drejtë. Nuk është e drejtë të duash gjithmonë t'i bësh gjërat me kokëfortësi sipas mendjes sate. Ajo që ju thotë shehu juaj, udhërrëfyesi juaj – ajo është rruga e vërtetë. Për të dhënë një shembull: Kur Mevlana Sheh Nazimi ishte në haxh në Mekë, ai nuk falej te Qabja pas imamëve të atjeshëm. Sepse shkollat e tyre juridike dhe bindjet e tyre fetare ishin të gabuara dhe jo të sakta. Ndonëse ka shumë fetva që thonë se normalisht nuk duhet të falesh pas tyre, megjithatë... Sheh Baba tha: "Aty ti e bën nijetin për imamin e vërtetë; imami para teje është thjesht një dukje e jashtme." Vlera e namazit tënd varet nga nijeti yt. Ti qëndron aty për të fituar kënaqësinë e Allahut. Nijeti yt është të falësh namazin dhe t'i bindesh urdhrit të Allahut. Nuk të takon ty ta vësh në dyshim imamin. Nëse fillon ta shqyrtosh këtë, njëri e pranon këtë imam, tjetri e refuzon atë – dhe kështu lind përçarja. Nuk duhet t'i jepet hapësirë përçarjes. Ai thotë: Edhe nëse njeriu ka të drejtë, nuk duhet të shkaktojë diçka të tillë. Kur Mevlana Sheh Nazimi u gjend një herë në një situatë të ngjashme, shehu i tij, Mevlana Sheh Abdullah Dagestani, i tha: "Shiko pak se kush e udhëheq me të vërtetë namazin." Kur shikoi përpara me shikimin e tij shpirtëror, ai pa se para këtij imami qëndronte edhe një imam tjetër – dhe ai ishte imami i vërtetë. Allahu ia tregoi këtë kështu shehut tonë, për të parandaluar çdo lloj përçarjeje. Kur qëndron pas një imami, mos ndiz trazira. Kur është koha për namaz, atëherë thjesht falu pas tij. Njësoj është edhe në haxh: Pavarësisht se ku qëndron, bëje nijetin që ta bësh për hir të Allahut. Ai thotë: "Ky nijet është më i vlefshëm se vepra jote." Kështu ka thënë edhe Profeti ynë (paqja dhe bekimet qofshin mbi të): "Niyyat al-mu'min khayrun min 'amalihi" (Nijeti i besimtarit është më i mirë se vepra e tij). Prandaj njerëz të tillë nuk i shohim vetëm në vendin ku jetojmë, por kudo në botë. Me thënie si: "Pas këtij nuk falem", "Me atë nuk falem" ose "Ky shkon në xhuma dhe ai tjetri jo", ata vetëm se mbjellin ngatërresë në xhematet e tyre. Ata përplasen me të tjerët, dhe rezultati është përçarja. Prandaj nuk duhet as të mbjellësh përçarje dhe as të japësh shkas për të. Nëse nijeti yt është i sinqertë, Allahu gjithsesi do ta pranojë namazin tënd. Kështu që mos e vrit mendjen, mos u shqetëso kot dhe mos i ço të tjerët në rrugë të gabuar. Allahu na ruajtë nga kjo.

Një lutje e Profetit tonë - sallAllahu alejhi ue sellem - është: "Allahumma khir li uekhtar li", që do të thotë: "Zgjidh më të mirën për mua dhe ma dhuro atë." Kjo është një nga lutjet e Profetit tonë - sallAllahu alejhi ue sellem. Njeriu nuk e di nëse zgjedhja e tij është e mirë apo e keqe; këtë e di vetëm Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Prandaj ai thotë: "Zgjidh më të mirën për mua." Kjo është një lutje e mrekullueshme, të cilën duhet ta thotë çdokush. Shpesh njeriu dëshiron diçka shumë, por ajo nuk realizohet. Atëherë ai mërzitet, ndonëse nuk ka asnjë arsye për këtë. Sepse në këtë tregohet vullneti i Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Lartësuarit. Edhe në gjërat që nuk realizohen, shpesh fshihet shumë e mirë. Prandaj njeriu duhet të lutet gjithmonë: "Le të ndodhë më e mira." Çdo brengë zhduket përmes kësaj lutjeje. Ky shqetësim i brendshëm kalon me lejen e Allahut. Njeriu duhet të jetë i vetëdijshëm se ai ka një Krijues. Dhe Krijuesi i njeh të gjitha situatat dhe rrethanat e jetës së tij. Nëse njeriu beson në këtë dhe vepron sipas kësaj, ai gjen qetësi të brendshme dhe paqe. Por nëse njeriu rebelohet kundër gjithçkaje dhe thotë: "Sikur të kishte ndodhur kështu apo ashtu", atëherë ai nuk gjen më paqe. Më pas, ai jeton vazhdimisht në shqetësim dhe frikë. Shfaqen gjithmonë sëmundje të reja, si shpirtërore ashtu edhe fizike, që e bëjnë gjithçka vetëm më keq. Allahu na ruajtë nga kjo dhe na dhëntë më të mirën. Na trajtoftë Ai me Mëshirën e Tij. Mos na ngarkoftë Ai me sprova që nuk mund t'i përballojmë. Na dhuroftë Ai nga Mirësia e Tij. Edhe ne i lutemi Atij për Mirësinë e Tij, inshaAllah. Allahu i trajtoftë të gjithë me Mirësinë e Tij, në këtë botë dhe në tjetrën, inshaAllah.

إِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَصَدَّقُ بِالْكِسْرَةِ تَرْبُو عِنْدَ اللَّهِ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ أُحُدٍ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Nëse një rob jep qoftë edhe një copë bukë si Sadaka (lëmoshë), ajo rritet te Allahu derisa të arrijë madhësinë e malit Uhud." Edhe sadakaja më e vogël pranohet nga Allahu; prandaj, kurrë nuk duhet të hiqet dorë nga dhënia e lëmoshës. إِنَّ صَدَقَةَ السِّرِّ تُطْفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ، وَإِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ تَزِيدُ فِي الْعُمْرِ، وَإِنَّ صَنَائِعَ الْمَعْرُوفِ تَقِي مَصَارِعَ السُّوءِ [...] Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Një sadaka e dhënë në fshehtësi zbut zemërimin e Allahut." Edhe pse lejohet të jepet lëmoshë publikisht, dhënia në fshehtësi është edhe më e vlefshme. Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – shpjegon se sadakaja e fshehtë shuan zemërimin e Allahut. Sila-i Rahim, pra ruajtja e lidhjeve farefisnore dhe kujdesi për familjen, zgjat jetën. Kur dikush mban kontaktet me familjen e tij, me vëllezërit e motrat, xhaxhallarët dhe të afërmit e tjerë, kjo çon në një jetë më të gjatë. Të bësh mirë, mbyll dyert e së keqes. Nëse u bëni mirë të tjerëve, dyert e fatkeqësisë do të mbyllen dhe nuk do t'ju ndodhë asnjë e keqe. Të thuash "La ilahe illallah" i mbyll folësit nëntëdhjetë e nëntë dyer të fatkeqësisë – dhe më e vogla e këtyre vuajtjeve është pikëllimi. Ajo të ruan nga të këqija të panumërta, ndër të cilat hidhërimi është më e vogla. Kush bie në hall, duhet të thotë "La ilahe illallah", në mënyrë që këto shqetësime të kalojnë, in sha Allah. إِنَّ فِي الْمَالِ حَقًّا سِوَى الزَّكَاةِ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Mbi një pasuri, përveç Zekatit, rëndojnë edhe detyrime të tjera që duhen përmbushur." Përveç Zekatit, duhet të shlyhen edhe borxhet apo pretendimet e të tjerëve që rëndojnë mbi pasurinë. Zekati nuk është i vetmi pretendim mbi këtë pasuri; nëse ka edhe detyrime të tjera, edhe ato duhen përmbushur detyrimisht. فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَنَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، يُكَفِّرُهَا الصِّيَامُ وَالصَّلَاةُ وَالصَّدَقَةُ وَالْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيُ عَنِ الْمُنْكَرِ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Sprovat që një njeri përjeton përmes familjes së tij, pasurisë, egos së tij, fëmijëve dhe fqinjëve të tij, si dhe mëkatet e lidhura me to, shlyhen përmes namazit, agjërimit, sadakasë si dhe duke urdhëruar për të mirë e duke ndaluar nga e keqja." Namazi, agjërimi, lëmosha dhe veprat e mira shërbejnë si shlyerje për këto gabime të bëra me apo pa vetëdije. Me lejen e Allahut, këto mëkate falen në këtë mënyrë. أَنْفِقْ يَا بِلَالُ، وَلَا تَخْشَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ إِقْلَالًا Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – i drejtoi këto fjalë të nderuarit Bilal al-Habashi, dhe nëpërmjet tij përfaqësisht të gjithë neve: "O Bilal, dhuro! Jip me bujari dhe mos u frikëso se Zotëruesi i Arshit do të të zhysë në varfëri." Ai e këshillon Bilalin të mos ketë frikë se do t'i mbarojnë paratë. Ai i thotë: "Jip, sepse Allahu – i Lartësuar – nuk do ta pakësojë pasurinë tënde; me sadaka, pasuria nuk bëhet kurrë më e pakët." أَنْفِقِي وَلَا تُحْصِي فَيُحْصِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ، وَلَا تُوعِي فَيُوعِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Dhuro, por mos e numëro se sa ke dhënë." Këto fjalë ai ia drejtoi nënës sonë Esma, vajzës së Ebu Bekrit: "O Esma, dhuro dhe mos i numëro dhuratat e tua; përndryshe, edhe Allahu do të t'i japë dhuratat e Tij vetëm me numërim." Ai këshillon kundër mbajtjes së llogarive dhe të thënit: "Unë kam dhënë ose kam bërë kaq e aq." Dhuro me bujari, në mënyrë që Allahu, në këmbim, të të furnizojë pafundësisht dhe pa masë. Mos e grumbullo pasurinë tënde, përndryshe edhe Allahu do të ta mbajë larg begatinë që shkon përtej nevojave të tua bazë. Nëse je koprrac dhe nuk jep asgjë, Allahu – i Lartësuari – do të të japë vetëm më të domosdoshmen. Por nëse je dorëdhënë, Ai do të të shpërblejë akoma më me bollëk. بَاكِرُوا بِالصَّدَقَةِ فَإِنَّ الْبَلَاءَ لَا يَتَخَطَّى الصَّدَقَةَ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Nxitoni me sadakanë dhe jepeni atë herët gjatë ditës; sepse fatkeqësia nuk mund ta kalojë lëmoshën." Siç e themi shpesh: Vendosni një kuti për lëmoshë dhe hidhni sadakanë tuaj të përditshme çdo mëngjes para se të dilni nga shtëpia. Ky është pikërisht udhëzimi i Profetit tonë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – për ne. Askush nuk duhet të largohet nga shtëpia në mëngjes pa dhënë më parë një sadaka. Justifikimet si "Unë gjithsesi dhuroj disa mijëra lira çdo javë" nuk vlejnë; kjo është një shprehi e përditshme. Sepse fjala në hadith do të thotë shprehimisht "të veprosh herët". تَدَارَكُوا الْغُمُومَ وَالْهُمُومَ بِالصَّدَقَاتِ يَكْشِفُ اللَّهُ ضُرَّكُمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَى عَدُوِّكُمْ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Largoni shqetësimet dhe hidhërimet tuaja përmes sadakasë." Nëse ju mundojnë shqetësimet ose trishtimi, çlirohuni prej tyre duke dhënë lëmoshë. Në këtë mënyrë, Allahu i Lartësuar ju jep largpamësi ndaj dëmit kanosës dhe ju qëndron pranë kundër armiqve tuaj. Pikërisht për këtë arsye, sadakaja ka një rëndësi kaq të madhe. تَصَدَّقُوا فَسَيَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ يَمْشِي الرَّجُلُ بِصَدَقَتِهِ فَيَقُولُ الَّذِي يَأْتِيهِ بِهَا لَوْ جِئْتَ بِهَا بِالْأَمْسِ لَقَبِلْتُهَا فَأَمَّا الْآنَ فَلَا حَاجَةَ لِي فِيهَا، فَلَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – paralajmëroi: "Jepni sadaka." "Sepse do të vijë një kohë kur një njeri do të endet vërdallë me lëmoshën e tij, dhe personi të cilit ai do t'ia ofrojë atë do t'i thotë: 'Sikur të kishe ardhur dje, do ta kisha pranuar, por sot nuk më duhet më.'" Dhe ai nuk do të gjejë absolutisht asnjë person që do të dëshirojë të pranojë sadakanë e tij. Po vjen një kohë kur nuk do të gjendet më askush të cilit t'i dhurosh diçka për të marrë shpërblimin – thjesht sepse askush nuk do të jetë më në nevojë. Për këtë arsye na këshillon Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të: "Jepeni sadakanë tuaj menjëherë, për sa kohë që ende keni mundësi ta bëni." Kjo kohë përfundimisht do të vijë. Siç e ka parashikuar Profeti ynë, në kohën e Mehdiut (paqja qoftë mbi të), të gjitha thesaret dhe pasuritë e tokës do të dalin në sipërfaqe dhe nuk do të gjendet më askush që do të pranojë zekat ose sadaka. Njerëzit thjesht do të thonë: "Unë nuk dua asgjë, kam mjaftueshëm vetë – çfarë të bëj tjetër me to?" Ky është një parashikim profetik i Profetit tonë mbi të ardhmen. Dhe in sha Allah këto ditë do të vijnë shumë shpejt. تَصَدَّقُوا فَإِنَّ الصَّدَقَةَ فَكَاكُكُمْ مِنَ النَّارِ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Jepni sadaka, sepse padyshim që ajo do të kontribuojë në shpëtimin tuaj nga zjarri i Xhehenemit." Duke dhënë sadaka, ju jo vetëm që fitoni Xhenetin, por gjithashtu shpëtoni nga Xhehenemi. تَصَدَّقُوا وَلَوْ بِتَمْرَةٍ فَإِنَّهَا تَسُدُّ مِنَ الْجَائِعِ وَتُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ Profeti ynë – paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të – tha: "Jepni sadaka, qoftë edhe vetëm një hurmë të vetme." Çfarëdo që të jepni, llogaritet si sadaka – qoftë bukë, një hurmë, apo një gllënjkë ujë; e gjithë kjo është lëmoshë. Jepni, edhe nëse është vetëm një hurmë, sepse edhe kjo hurmë e vetme mund të shuajë urinë e një nevojtari. Dhe ashtu siç uji e shuan zjarrin, po ashtu sadakaja i fshin mëkatet.

وَٱلۡفَجۡرِ (89:1) وَلَيَالٍ عَشۡرٖ (89:2) Allahu betohet në këto dhjetë ditë, dhjetë ditët e Dhul-Hixhes. Allahu u jep një rëndësi të madhe këtyre ditëve të bekuara, duke u betuar në to. Ka vërtet ditë dhe netë krejtësisht të veçanta. Janë ditë dhe netë që Allahu ia ka dhuruar Profetit tonë dhe Umetit të tij. Allahu na i ka dhënë këto ditë për t'u treguar robërve të Tij edhe më shumë mëshirë dhe për t'u dhënë atyre mundësinë të fitojnë shpërblime të bollshme. Për myslimanët, për besimtarët dhe për të gjithë ata që e njohin rrugën e së vërtetës, këto ditë janë jashtëzakonisht të bekuara. Falënderimi i takon Allahut, sot kemi ditën e parë të Dhul-Hixhes; këto ditë të bekuara zgjasin deri në ditën e dhjetë. Kush dëshiron, mund të agjërojë në këto ditë. Kjo është një vepër e mrekullueshme, për të cilën ka një shpërblim të madh. Kush ka fuqi për këtë, mund të agjërojë deri në ditën e nëntë. Ose të paktën agjërohet në ditën e tetë dhe të nëntë – këtë vërtet nuk duhet ta humbisni. Nuk është as farz (detyrim) dhe as vaxhib, por një sunet – një dhuratë e veçantë e Allahut për ju. Njeriu duhet ta shfrytëzojë mirë këtë mundësi dhe t'ia dijë vlerën. Megjithatë, disa njerëz i ngatërrojnë farzin dhe sunetin. Ata lënë pas dore detyrimin dhe në vend të tij kryejnë sunetin. Kështu, për shembull, ata nuk agjërojnë në Ramazan, por agjërojnë në Dhul-Hixhe ose në Muharrem. Ndërkohë që një sunet nuk mund të zëvendësojë kurrë një detyrim (farz). Prandaj këtu duhet bërë shumë kujdes. Njeriu mendon se po bën diçka të mirë, por në të vërtetë po bën një mëkat. Dhe kjo pikërisht sepse neglizhohet një detyrim, vetëm për të kryer një sunet në vend të tij. Kësaj duhet t'i kushtohet vëmendje: Në vend të parë duhet të jetë gjithmonë përmbushja e detyrimeve. Nëse pas kësaj kryeni edhe vepra sunet dhe vullnetare (nafile), do të shpërbleheni dyfish. Njeriu bind veten: "Këto ditë janë kaq të bekuara... Allahu ka shpallur vlerat e tyre në Kuranin fisnik, kështu që unë thjesht po mjaftohem me to." "Të tjerat nuk janë aq të rëndësishme", i thonë vetes, dhe thjesht veprojnë sipas përfytyrimeve të tyre. Pikërisht kështu e devijon Shejtani njeriun. Edhe nëse e kaloni gjithë jetën duke kryer vepra sunet, ato nuk mund ta zëvendësojnë kurrë qoftë edhe një detyrim të vetëm (farz). Jo vetëm që nuk mund ta zëvendësojnë, por njeriu mban edhe përgjegjësinë e rëndë për lënien e detyrimit. Për këtë njeriun e pret një dënim në ahiret – Allahu na ruajtë nga kjo. Allahu i bëftë këto ditë të bekuara dhe plot bereqet për ne. Shumica e haxhinjve tashmë janë nisur pak nga pak, por disa janë ende rrugës. Haxhi i tyre inshallah u pranoftë dhe u lehtësoftë. Bekimi i këtyre ditëve qoftë mbi të gjithë ne. Dhe mbi mbarë botën islame. Allahu na ruajtë nga devijime të tilla, inshallah.

Allahu Azze ue Xhel-le thotë: Ditët e njeriut kalojnë shpejt. Me të vërtetë, Allahu Azze ue Xhel-le është Ai që krijon gjithçka në një mënyrë të mrekullueshme. Vitet kalojnë pa u vënë re fare nga njeriu. Dje, falënderimi i qoftë Allahut, udhëtuam përsëri për në Bursa. Menduam se kishin kaluar vetëm një ose dy vjet nga vizita jonë e fundit, ndërkohë që kishin kaluar plot katër. Duke parë pas, këto katër vjet të duken aq të shkurtra. Njeriu mendon se nuk ka kaluar pothuajse fare kohë, dhe papritur mbarojnë katër vjet. Ditët kalojnë pa u vënë re nga ne. Por falënderimi i qoftë Allahut, gjëja më e rëndësishme është të qëndrojmë të palëkundur në rrugën e bukur të Allahut Azze ue Xhel-le, inshaAllah. Ditët vijnë e shkojnë. Ne lutemi që ato të jenë të bekuara dhe që ne të mos e shpërdorojmë jetën tonë. Falënderimi i qoftë Allahut, një nga mrekullitë (Karametet) e Shejhut tonë të nderuar ishte aftësia për të kapërcyer kufijtë e hapësirës (Tajj-i Mekan). Për të shkuar nga një vend në tjetrin, ai thjesht thoshte "Bismilah". Ai vendoste njërën këmbë këtu, dhe tjetra ulej në Damask. Me një "Bismilah" ai udhëtonte për në Mekën el-Mukarreme, me një tjetër "Bismilah" për në Medinën el-Muneuere. Pikërisht kjo është Tajj-i Mekan. Për këtë ai nuk kishte nevojë për aeroplan apo diçka të ngjashme; kjo është një mrekulli e miqve të Allahut, Evlijave. Mrekullia e dytë, akoma më befasuese, është Tajj-i Zaman – zgjerimi i kohës. Kështu ata mund të përmbushin gjëra të panumërta në një moment të vockël. Kjo është gjithashtu një mrekulli e Shejhëve tanë. Fakti që ai mund të ishte kudo në një kohë kaq të shkurtër dhe të takonte kaq shumë njerëz, do të ishte i pamundur në rrethana normale. Shejhu ynë i nderuar jetoi, për shembull, 92 vjet. Megjithatë, këto 92 vjet ai i mbushi sikur të kishte jetuar 200 apo 300 vjet. Ai takoi njerëz të panumërt; ai i vizitoi ata, dhe ata erdhën tek ai. Ata kërkuan këshillat e tij dhe i pranuan ato; kjo gjithashtu është një nga mrekullitë e tij. Falënderimi i qoftë Allahut që na u dha mundësia ta përjetojmë atë. Ne vetë, natyrisht, nuk e arrijmë atë shkallë; ne nuk na janë dhënë mrekulli të tilla, falënderimi i qoftë Allahut. Por mrekullitë nuk janë aspak gjëja më e rëndësishme. Mrekullia më e madhe është në fakt të qëndrosh i palëkundur dhe të vazhdosh me këmbëngulje në rrugën tënde. Të qëndrosh vazhdimisht në rrugë, kjo ka një rëndësi të madhe. Kushdo që ecën përpara pa u lodhur, pa u dorëzuar, i palëkundur dhe me një zemër të sinqertë, me Ihlas, në fund do të fitojë gjithmonë dhe do të arrijë shkallë të bukura shpirtërore. Ai fiton kënaqësinë e Allahut dhe kënaqësinë e Profetit tonë, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të. Allahu na bëftë të gjithëve prej këtyre njerëzve. Në këtë rrugë të bukur që na ka treguar Shejhu ynë, falënderimi i qoftë Allahut, edhe sot zbulohen çdo ditë mrekullitë e tij. Kudo që shkojmë, dëgjojmë njerëz të thonë: "E pamë Shejh Nazimin në ëndërr, dhe na tha të vizitojmë këtë vend dhe të qëndrojmë në këtë rrugë." Ai vazhdon të jetë një mjet për udhëzim; ndikimi i tij shpirtëror, Tasarruf-i, mbetet po ashtu i pathyer. Ndikimi shpirtëror i miqve të Allahut (Evlijave) ekziston që gjatë jetës së tyre, por pas ndarjes së tyre nga jeta ai bëhet edhe më i fuqishëm. Prandaj ata nuk janë aspak të vdekur; ata janë personalitete që janë shumë më të gjallë se ne. Allahu i shenjtëroftë sekretet e tyre dhe lartësoftë gradat e tyre shpirtërore. Dhe inshaAllah edhe ne të vazhdojmë të ecim të palëkundur në gjurmët e tyre.

وَأَحْسِنُوَاْ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (2:195) "Bëni çdo gjë në mënyrën më të mirë", thuhet. Allahu, i Lartësuari, i do ata që bëjnë mirë. Tarikati na mëson anët më të bukura të Islamit. Ai që ndjek rrugën e Profetit tonë, rrugën e Tarikatit, bëhet një njeri i mirë dhe kështu krijohet një komunitet i mirë. Kjo rrugë karakterizohet nga edukata (Adab). Më parë njerëzit e mësonin mirësjelljen kudo – në shkollë, në rrugë. Sot njerëzve më tepër u mësohet mungesa e respektit. Kjo quhej "Adab-ı Muaşeret" (mirësjellje në shoqëri), madje kishte edhe mësime të veçanta për këtë. Njerëzit mësonin se si të silleshin, çfarë duhej të bënin dhe si të prezantoheshin në shoqëri. Sot kjo pothuajse nuk ekziston më. Diçka të tillë e gjen kryesisht vetëm në Tarikat. Dhe madje edhe aty shpesh vetëm në mënyrë të mangët; njerëzit përsëri bëjnë çfarë të duan. Njeriu thjesht duhet të dijë se si të sillet me njerëzit, çfarë duhet të bëjë dhe çfarë duhet të shmangë... Se si të sillet siç duhet, si të paraqitet diku, a duhet të kërkojë leje më parë... Të gjitha këto Allahu, i Lartësuari, ia ka mësuar Profetit tonë. Dhe ai ia përcolli Umetit të tij. Në këtë rrugë të bukur nuk bëhet fjalë vetëm për adhurime, por edhe për sjelljen e secilit. Nëse sjellja jonë dhe veprat tona përputhen me Sunetin e Profetit tonë, krijohet një bashkëjetesë e bukur dhe Allahu na shpërblen për këtë. Kjo sjell shpërblim të mirë dhe bereqet. Sot flitet për "Kibarlık" (mirësjellje). Fjala në fakt e ka origjinën nga "madhështia". Kur dikush sillet me mirësjellje dhe fisnikëri, ai e lartëson gradën e tij dhe bëhet i madh te Allahu. Por nëse mungon edukata, njeriu nuk i kushton vëmendje sjelljes së tij dhe bën vetëm atë që do, atëherë askush nuk do ta respektojë atë. Njerëzit ndihen pakëndshëm pranë një personi të tillë, nuk e pëlqejnë dhe mbase edhe do ta neverisin atë. Prandaj duhet pasur shumë kujdes në këtë drejtim. Mirësjellja nuk është diçka për të cilën dikush duhet të turpërohet. Megjithatë, njerëzit e sotëm e konsiderojnë këtë pothuajse si të turpshme. Njerëzve u mbushet mendja: "Sillu si të duash, mos merr parasysh asgjë dhe askënd." Thuhet: "Mos i trego respekt askujt, mos iu nënshtro askujt, thjesht bëj atë që të pëlqen." Kështu u mësohet njerëzve. Por këto nuk janë sjellje të mira, kjo është thjesht mungesë respekti. Mungesa e respektit nuk është një veti e mirë. Allahu na ruajt nga kjo. Njerëzit e sotëm kanë ndryshuar shumë... Njerëzit e dikurshëm thjesht nuk ekzistojnë më. Më parë kishte ende respekt, afeksion dhe lidhje familjare. Sot pothuajse askush nuk i njeh më këto vlera. Dhe jo vetëm kaq – ata shpesh bëjnë pikërisht të kundërtën. Për këtë arsye nuk ka më as paqe dhe as qetësi. Dashuria dhe afeksioni mes njerëzve po humbasin. Kështu krijohet një mënyrë shumë e pakëndshme jetese. Ndërkohë, me edukatë, mirësjellje dhe sjellje miqësore mund të ndërtohet një shoqëri e mrekullueshme. Allahu u dhëntë njerëzve udhëzim. Inshallah do t'i mësojnë akoma këto gjëra të bukura. Të gjitha këto veti të bukura fitohen, inshallah, në rrugën e Tarikatit. Allahu na ndihmoftë të gjithëve.

وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ (9:100) Allahu i Plotfuqishëm thotë: Sahabët që paraprinë në radhë të parë, vëllezërit e parë, besimtarët e parë – ata janë ata që mbetën të palëkundur dhe qëndruan deri në fund. Allahu i Plotfuqishëm i lavdëron ata. Ai u dhuron atyre mirësinë e Tij. Sepse njerëzit që mbeten të qëndrueshëm, janë të dashur te Allahu. Allahu i ka begatuar ata me mëshirën e Tij. Dhe kështu ata e vazhduan këtë rrugë me këmbëngulje. Shumë njerëz e nisin këtë rrugë, por pastaj ndërhyjnë detyrimet e kësaj bote ose gjëra të tjera, dhe ata nuk mbeten në të. Të mbetesh i qëndrueshëm është një nder i madh dhe një mirësi nga Allahu. Sepse kjo rrugë nuk është gjithmonë e lehtë; ndonjëherë është madje shumë e vështirë. Ndonjëherë ndodhin gjëra kur, nga sprovat e shumta, do të doje më shumë t'i lije të gjitha dhe të ikje. Një njeriu mund t'i ndodhë çdo gjë e mundshme. Pikërisht prandaj fitimtar del ai që mbetet këmbëngulës dhe i palëkundur. Ajo që ka rëndësi është qëndrueshmëria. Edhe nëse njeriu nuk bën aq shumë: Vetëm falja e pesë namazeve të detyrueshme, përmbushja e detyrimeve të tij dhe vazhdimi i kësaj rruge me qëndrueshmëri, është një arritje e jashtëzakonshme – dhe aspak e lehtë. Ndonjëherë njerëzit pyesin: "Tani kemi hyrë në Tarikat, çfarë duhet të bëjmë tani?" Në Tarikat në të vërtetë nuk ka asgjë tjetër për të bërë; ai në thelb është identik me Sheriatin. Tarikati është zemra e Islamit. Në këtë rrugë do të përparosh hap pas hapi. Ditët dhe vitet kalojnë. Nëse largohesh nga kjo botë pikërisht në këtë gjendje, ke bërë një fitim të jashtëzakonshëm. Por, nëse i dorëzohesh egos sate (Nefsit) dhe e lë këtë rrugë, pak nga pak do ta lësh edhe namazin. Dhe kështu del plotësisht nga rruga. Një person i tillë nuk i përket fitimtarëve – ai në fund humbet gjithçka. Prandaj është kaq e rëndësishme të mbetesh i qëndrueshëm dhe të mbahesh fort pas kësaj rruge. Me këtë nënkuptojmë: Njeriu duhet të kryejë praktikat e tij të përditshme (Virdet), Dhikrin dhe detyrat e tij sa më mirë që mundet. Njeriu duhet të paktën çdo tri javë të marrë pjesë në një tubim Dhikri. Nëse kjo nuk është e mundur, atëherë mund ta bëjë edhe në shtëpi me familjen. Kjo mjafton plotësisht për të mbetur në rrugë. Në të vërtetë, nuk duhet më shumë se kaq. Sepse nuk ka asnjë dobi t'i ngarkosh vetes shumë e pastaj më vonë të heqësh dorë nga të gjitha. Disa fillojnë shumë të motivuar, pastaj kuptojnë se nuk e përballojnë dot, dhe menjëherë i lënë të gjitha. Kjo nuk është e nevojshme. Siç thuhet: Ajallu'l-karamat, dawamu't-tawfiq. Mrekullia më e madhe është qëndrueshmëria. Mrekullia më e madhe (Karameti) është kur një njeri mbetet i qëndrueshëm. Qëndrueshmëria është jashtëzakonisht e rëndësishme; ajo është një tipar i lavdërueshëm dhe një vepër që Allahu e do. Pikërisht prandaj ne do të vazhdojmë, inshallah. Allahu i bëftë të vazhdueshme mirësitë e Tij mbi ne. U bëfshim prej atyre që mbeten të palëkundur në këtë rrugë përgjithmonë, inshallah.

وَنَفۡسٖ وَمَا سَوَّىٰهَا (91:7) فَأَلۡهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقۡوَىٰهَا (91:8) Allahu e ka krijuar njeriun me një ego. Urtësinë pas kësaj e di vetëm Ai. Ai nuk i bën padrejtësi askujt. Çdo njeri ka një ego, diçka në brendësinë e tij, të cilës Ai i ka frymëzuar si të mirën, ashtu edhe të keqen. Kush e mbizotëron egon e tij, ai e pastron atë, thotë Allahu. Kush nuk e bën këtë dhe ndjek egon e tij, ai humbet. Kush ndjek egon e tij, do të humbasë. Urtësia dhe vullneti i Allahut e tejkalojnë mendjen njerëzore. Ai nuk i bën padrejtësi askujt. Ekziston vullneti i lirë; çdo njeri e zotëron atë. Allahu i ka dhënë njeriut këtë vullnet të lirë. Njeriu mund të shkojë në të dyja drejtimet. Kush e zotëron egon e tij, do të shpëtojë. Kush, nga ana tjetër, lë veten të udhëhiqet nga egoja e tij, nuk gjen shpëtim. Fundi i tij nuk do të jetë i mirë. Prandaj disa bëjnë gjithçka të mundur dhe më pas pretendojnë: "Ky ishte thjesht fati ynë, kështu duhej të ishte, kështu erdhi puna." A mund të lexosh ti vallë në fatin tënd? Nga e di ti se çfarë do të ndodhë? Jo, aty njeriu thjesht përpiqet të shfajësohet në mënyrën e tij. Nëse Allahu dëshiron, njeriu mund ta edukojë egon e tij, të ecë përpara në rrugën e drejtë dhe të bëhet dikush që Allahu e do. Ndërsa ai që ndjek egon e tij dhe shejtanin, kthehet në skllav të tyre. Edhe fundi i tij nuk do të jetë i mirë. Kjo rrugë, rruga e egos, nuk është një rrugë e mirë. Kush e mbizotëron egon e tij dhe kështu ecën përpara, gjendet në një rrugë të bukur dhe arrin shpëtimin. Edhe pse është e vështirë... Sepse të dalësh kundër egos tënde dhe të veprosh kundër saj, nuk është e lehtë. Egoja dëshiron rehati dhe anon shumë më tepër drejt së keqes. Por ashtu siç zbutet një kafshë e egër, edhe egoja mund të edukohet. Në fund, kjo çon në një rezultat të mrekullueshëm: Njeriu fiton si këtë botë, ashtu edhe botën tjetër. Sepse njerëzit që i shkojnë pas egos së tyre, nuk bëjnë asnjë të mirë as në këtë botë. Ata nuk u sjellin asnjë dobi njerëzve përreth tyre. Njerëzit nuk i kanë qejf ata; ata shohin vetëm të keqen tek ata. Një njeri, nga ana tjetër, që e mbizotëron egon e tij, është i dashur për njerëzit rreth tij; ai nuk bën asgjë tjetër përveçse të mira. Allahu na bëftë të gjithëve prej atyre që e edukojnë egon e tyre, inshallah.

فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ (85:16) Në një ajet fisnik të Kuranit thuhet: “Ai bën çfarë të dëshirojë.” Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari, nuk ka nevojë të pyesë askënd se çfarë duhet të bëjë apo të mos bëjë. Ai bën çfarë të dëshirojë. Prandaj nuk i sjell dobi askujt që, përballë ngjarjeve, të pyesë vazhdimisht: “Pse ndodhi kjo, pse po ndodh kjo?” Megjithatë, ndryshe është kur dikush pyet me një qëllim të mirë. Mund të pyesësh patjetër: “Cila është urtësia që fshihet pas kësaj?” Por të pyesësh “Pse?” nga një qëndrim rebelues, nuk sjell absolutisht asgjë. Nuk sjell asgjë përveç dëmit. Është e dëmshme, sepse bëhet zakon, dhe njeriu fillon t'i kundërshtojë të gjitha. Më pas njeriu nuk pranon më asgjë. Dhe ky kundërshtim i vazhdueshëm në fund e shkatërron besimin e njeriut, Allahu na ruajtë. Allahu ka krijuar gjithçka në mënyrën më të mirë dhe më të bukur. Meqenëse kjo botë është natyrisht një vend sprove, disa gjëra janë një bekim për besimtarin. Për jobesimtarët, përkundrazi, ato nuk janë një bekim. Edhe nëse dikush pa besim jeton në kushtet më të mira, kjo në fund nuk është për të mirën e tij. Është thjesht një afat që ua jep Allahu; në mënyrë që ata të bëhen edhe më të shfrenuar dhe të bëjnë edhe më shumë mëkate, kështu që... أَنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ خَيۡرٞ لِّأَنفُسِهِمۡۚ إِنَّمَا نُمۡلِي لَهُمۡ لِيَزۡدَادُوٓاْ إِثۡمٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ (3:178) ...në mënyrë që t'i presë një dënim edhe më i rëndë dhe mundime më të këqija. Disa gjëra për jobesimtarët pra nuk janë bekim, por përkundrazi një e keqe. Bekimi i vërtetë është i destinuar vetëm për besimtarin. Gjithçka e dukshme dhe e padukshme është për të mirën e besimtarit. Për dikë pa besim, as ajo që duket më e mira nuk sjell asnjë dobi. Allahu u lë dorë të lirë atyre, në mënyrë që ata të bëhen edhe më të shfrenuar dhe të bëjnë edhe më shumë padrejtësi. Pikërisht kështu qëndron puna me situatën aktuale në botë. Dikush mund të mendojë se gjithçka është në duart e të këqijve. Por në të vërtetë gjithçka është në dorën e Allahut. Allahu u jep këtë hapësirë veprimi atyre, në mënyrë që të marrin dënimin e plotë për veprat e tyre. “Bëni vetëm edhe më shumë padrejtësi dhe ligësi – dënimi juaj në fund do të jetë aq më i rëndë.” Allahu na ruajtë nga kjo. Prandaj, siç u përmend tashmë: Mos u bëni dikush që ankohet vazhdimisht, që i kundërshton të gjitha dhe është gjithmonë kundër. Njeriu duhet ta ngulisë në mendje se ndodh vetëm ajo që dëshiron Allahu. Një njeri me besim duhet të jetë i vetëdijshëm për këtë. Allahu na dhuroftë një besim të vërtetë, inshaAllah.

Në gjithçka që ka krijuar Allahu ka një urtësi të thellë; megjithatë, krijesa e Tij më e përsosur është njeriu. Atij Ai i ka dhuruar një pozitë të jashtëzakonshme. Fizikisht, njeriu është vërtet më i dobët se shumë krijesa të tjera, por përmes mendjes që i ka dhënë Allahu, ai mund të përballojë gjithçka. Pra, asgjë nuk është e sigurt para njeriut. Ndonëse fizikisht mund të jetë më i dobëti, ai është shumë herë më i lartë se të gjitha krijesat e tjera dhe i sundon ato. Pikërisht për këtë arsye Allahu, në urtësinë e Tij, na e ka lënë amanet këtë trup. Njeriu bën mirë të ketë kujdes me ushqimin e tij dhe të bëjë një jetë të shëndetshme. Kjo është gjithashtu në përputhje me urdhëresat e Allahut. Edhe udhëzimi i Profetit tonë (sallAllahu alejhi ue selem) shkon në këtë drejtim: "Qëndroni të shëndetshëm dhe kushtojini vëmendje shëndetit tuaj." Shëndeti ynë natyrisht varet shumë nga ajo që hamë dhe pimë. Megjithatë, në të njëjtën kohë, është thelbësore të mbrohemi aktivisht nga sëmundjet. Profeti ynë (sallAllahu alejhi ue selem) ka rekomanduar veçanërisht dy metoda trajtimi: Nga njëra anë djegien (kauterizimin) dhe nga ana tjetër hixhamen (lëshimin e gjakut me kupa). Djegia funksiononte kështu: Nëse dikur dikush plagosej, i vendosej një hekur i nxehtë mbi plagë për ta mbyllur atë. Për më tepër, më parë kishte shërues që e përdornin këtë metodë për të gjitha sëmundjet. Por sot vështirë se ka më ekspertë të tillë. Pavarësisht se për çfarë sëmundje bëhej fjalë, ata digjnin vendin e prekur me një send të nxehtë dhe më pas sëmundja zhdukej. Por edhe nëse kjo njohuri ekziston ende diku sot, ajo është bërë jashtëzakonisht e rrallë. Pothuajse askush nuk e zotëron më atë. Metoda e dytë është hixhamja (lëshimi i gjakut me kupa). Gjatë hixhames, gjaku i papastër në trup tërhiqet jashtë përmes ngrohjes së lehtë dhe presionit negativ të një gote. Kohët e fundit, kjo metodë është kthyer vërtet në një trend. Është përhapur shumë; të gjithë e aplikojnë, pavarësisht nëse e njohin vërtet këtë gjë apo jo. Ndërkohë, gjaku është diçka shumë e vlefshme. Është jetik, por mund të jetë edhe i papastër. Me "të papastër" nënkuptohet: Nëse del gjak, njeriu duhet të lahet dhe të pastrohet. Nëse bie në rroba, ato duhet të lahen. Ky i ashtuquajturi "gjak i papastër" është ritualisht i papastër (nexhis), pra i ndotur, pasi përmban lloj-lloj patogjenësh. Duhet pasur jashtëzakonisht kujdes që asnjë sëmundje të mos transmetohet nga një person tek tjetri. Ka sëmundje të shumta që transmetohen përmes gjakut. Prandaj, gjaku që del jashtë nuk konsiderohet i pastër, por i papastër. Përveç kësaj, trupi i njeriut nuk mund ta pastrojë plotësisht vetë këtë gjak. Sapo njeriu kalon të 30-at – qoftë 30, 40 apo 50 vjeç – rekomandohet që një herë në vit të bëjë hixhame. Në ditët e sotme thjesht kushdo merr një pompë në dorë, pretendon "Unë bëj hixhame" dhe fillon nga puna. Por, me një pompë të thjeshtë kjo nuk funksionon, sepse ajo thith gjithë gjakun, pavarësisht a është i pastër apo i papastër. Gjaku është jashtëzakonisht i çmuar. Mendoni pak, sa shumë ushqim duhet të marrë trupi, vetëm për të prodhuar qoftë edhe një pikë të vetme gjaku. Prandaj kërkohet kujdes. Bëhet fjalë për thithjen e synuar vetëm të gjakut të mbledhur, të papastër. Kjo arrihet përmes vakuumit dhe ngrohtësisë, jo thjesht me anë të pompimit. Ekspertët e vërtetë të hixhames e dinë këtë. Fatkeqësisht, sot ka pllakosur rehatia: Njeriu thjesht vendos pompën dhe pastaj mburret: "Shiko sa shumë gjak i papastër doli!" Kjo është një metodë krejtësisht e gabuar. Edhe për këtë trajtim ka një moment të duhur. Stinët optimale për këtë janë pranvera dhe vjeshta. Ka pika të caktuara të grumbullimit të gjakut në shpinë dhe në kokë; prej andej merret ai. Për këtë duhen mjeshtra të kualifikuar. Ka ditë dhe orë të caktuara për të; jo kushdo mund të kryejë këtë trajtim. Njeriu kurrë nuk duhet t'i lejojë t'i marrin gjak njerëz që nuk i njeh dhe aftësive të të cilëve nuk u beson. Duhet të jemi jashtëzakonisht vigjilentë. Sidomos në ditët e sotme, kudo gëlon nga bakteret dhe sëmundjet. Nga dëshira për t'u bërë i shëndetshëm, njeriu në fund mund t'i bëjë gjërat edhe më keq. Në fund të fundit, trupi ynë është një e mirë e lënë amanet për ne (Amanet), një huazim nga Allahu. Çdo marrje gjaku, prandaj, duhet të bëhet me kujdes dhe në kushte higjienike, në mënyrë që t'i sjellë vërtet shërim personit. Përndryshe ajo shkakton më shumë dëm sesa dobi – Allahu na ruajtë nga kjo. Siç u tha, kohët më të mira për hixhame janë pranvera dhe vjeshta. Me pranverë nuk nënkuptojmë domosdoshmërisht marsin apo prillin, por më tepër majin, qershorin; dhe në vjeshtë muaj si tetori apo nëntori. Duhet të bëhet një herë në vit. Vetëm në rast nevoje urgjente mund të bëhet edhe një herë të dytë. Së fundmi ekziston edhe moda që të bësh hixhame një herë në muaj... Kjo nuk është e mirë. Nëse çdo muaj të merren sasi të tilla gjaku, së shpejti do të vuash nga anemia. Dhe anemia definitivisht nuk është e shëndetshme. Gjaku formohet thellë në kocka, në palcë... Krijimi i përsosur i njeriut nga Allahu është thjesht i papërfytyrueshëm. Për gjithçka ekziston një qasje e duhur. Nëse – inshaAllah – i kushtohet vëmendje ditëve dhe kohëve të duhura, do të gjendet edhe shërimi dhe shëndeti. Allahu na dhuroftë të gjithëve një jetë me shëndet të plotë dhe besim, inshaAllah.