Mawlana Sheikh Mehmed Adil. Translations.

Profeti ynë, sallAllahu alejhi ue sellem, na tregon rrugën. Ai thotë: "Kush do për hir të Allahut, urren për hir të Allahut, jep për hir të Allahut dhe martohet për hir të Allahut, ka besim të vërtetë." Çfarë do të thotë kjo saktësisht? Allahu na i ka dhënë të gjitha të bukurat. Ti duhet ta duash këtë bukuri, duhet ta duash të mirën. Nga kjo nuk duhet të kthesh shpinën. Kur besimi është i plotë, të gjitha brengat e njeriut zhduken. Një njeri besimtar nuk njeh brenga; përkundrazi, ai nuk shqetësohet për gjërat e kësaj bote. Asgjë nuk mund t'ia prishë qetësinë. Prandaj duhet të duash për hir të Allahut. Pse e do dikë? Sepse ai angazhohet për Allahun dhe e do Allahun. Pikërisht për këtë arsye e duam edhe ne atë. Nga një njeri i tillë vjen vetëm e mira, nga ai nuk buron asnjë e keqe. Duhet gjithashtu të jesh në gjendje të urresh për hir të Allahut. Në ditët e sotme njerëzit flasin për humanizëm; se duhen dashur të gjithë njerëzit. Mund të duash, po, por dikë që nuk e do Allahun, nuk mund ta duash. Sepse nga ai vjen vetëm dëm. Ai do të të dëmtojë ty, ashtu siç i ka bërë tashmë dëm vetes. "Të urresh për hir të Allahut" do të thotë, pra, të mbash distancë. Të mos i falësh dashuri, të mos ulesh me të, të mos e dëgjosh dhe të mos i afrohesh shumë – pikërisht kjo nënkuptohet. Duhet të japësh për hir të Allahut dhe të marrësh për hir të Allahut. Nëse dhënia dhe marrja jote bëhet vetëm për kënaqësinë e Allahut, kjo të sjell dobi të vërtetë. Kjo do të thotë, nëse çdo shkëmbim bëhet për hir të Allahut, drejtësia ruhet. Askujt nuk i bëhet padrejtësi. Secilit i jep atë që i takon, e bën hallall, dhe edhe kjo bëhet për kënaqësinë e Allahut. Ti martohesh për hir të Allahut. Pra, kur lidh kurorë, e bën atë në mënyrë të pastër dhe të lejuar. Ai që jeton pikërisht sipas kësaj, ka besim të vërtetë – ashtu siç e ka përshkruar Profeti ynë, sallAllahu alejhi ue sellem. Një besimtar i vërtetë e di se gjithçka vjen nga Allahu dhe i mbështetet plotësisht Atij. Vetëm kështu njeriu gjen paqe të brendshme. Përndryshe ai do të mundohet vazhdimisht nga brengat: Çfarë do të ndodhë? Çfarë do të mbetet prej nesh? Ndërkohë që vetëm Allahu e di se çfarë sjell e ardhmja. Kujdesu për detyrat e tua dhe qëndro i palëkundur në rrugën e drejtë. Të japësh e të marrësh në të mirë, të duash e të refuzosh në të mirë – pikërisht kjo është detyra jote. Për çdo gjë tjetër nuk ke nevojë të vrasësh mendjen. Allahu, i Cili të ka krijuar, kujdeset për furnizimin tënd. Ai i plotëson të gjitha nevojat e tua dhe e di saktësisht se kur duhet të ndodhë diçka. Pra, ai që kërkon strehim te Allahu dhe i beson Atij, ka besim të vërtetë. Një njeri që beson në Allahun, mbështetet tek Ai dhe bën gjithmonë të mira – ai është një besimtar i vërtetë. Siç u tha: Një besimtar është njeriu më i mirë dhe njëkohësisht më i qeti. Atë nuk e mundojnë frikërat. Edhe sikur bota të shkatërrohej, kjo nuk do ta nxirrte nga ekuilibri dikë me besim të sinqertë. Sepse ai e di: Ky është caktimi i Allahut. Ai thjesht i thotë vetes: "Allahu kështu ka dashur dhe kështu ka vendosur", dhe nuk e bën këtë një çështje të madhe. Pikërisht kjo e karakterizon një besimtar të vërtetë. Kush do për hir të Allahut dhe në çdo veprim të tij përpiqet për kënaqësinë e Allahut, ai gjen qetësi të brendshme. Allahu na dhëntë të gjithëve një besim të tillë, inshaAllah. Në ditët e sotme, në fakt, secili ndikohet tepër lehtë. Kudo është plot me njerëz pa besim, pa fe dhe pa moral. Ata ndikojnë tek të tjerët dhe bëjnë që njerëzit ta harrojnë Allahun e Lartësuar. Ata i fusin njerëzit aq shumë në frikë e tmerr, saqë dikush mund të mendojë se kjo frikë sjell ndonjë dobi. Kij frikë Allahun, vetëm kjo mjafton. Allahu na ndihmoftë të gjithëve, inshaAllah. Ai na dhëntë besim të sinqertë, në mënyrë që këto brenga më në fund të largohen prej nesh, inshaAllah.

ٱقۡتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمۡ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ مُّعۡرِضُونَ (21:1) "Dita e Llogarisë po afron", thotë Allahu, Azze ue Xhel-le. Njerëzimi gjendet në shkujdesje. "Në shkujdesje, sikur të mos e shihnin, sikur të mos ndodhte një gjë e tillë, ata jetojnë në dëfrimet e tyre, larg fjalës së Allahut dhe rregullave të Tij", thotë Allahu, Azze ue Xhel-le; Ai e përshkruan këtë veti në Kuranin e madhërishëm. Njerëzit janë në shkujdesje, ata nuk dëgjojnë asnjë këshillë, asnjë fjalë të mirë, ata ikin prej tyre, thotë Ai. Në shkujdesjen e tyre, ata ikin. Në kohën e sotme, këto çështje janë edhe më të theksuara. Askush nuk dëshiron një këshillë. Më parë njerëzit kërkonin këshilla, të sotmit nuk duan fare këshilla. Ata ndjekin atë që, sipas gjykimit të tyre, e konsiderojnë të mirë. Atë që ata e quajnë "të mirë" është ajo që i pëlqen nefsit të tyre. Ajo që i bën mirë nefsit tënd, nuk është e mirë për ty. Dhe ajo që është e mirë për ty, nuk i pëlqen nefsit tënd. Sidoqoftë; ajo që i bën mirë atij, nuk është e mirë për ty, dhe në fund nuk është e mirë për asnjërin prej jush. Prandaj njeriu duhet të zgjohet nga kjo shkujdesje. "Dita e Llogarisë po afron", thotë Allahu, Azze ue Xhel-le. Ne natyrisht gjendemi tani në kohën e fundit, ka gjëra që do të ndodhin, por kjo është e njëjtë për të gjithë. Kjo do të thotë se edhe para një mijë vitesh llogaria ishte duke afruar për njerëzit. Sapo njeriu mbyll sytë, vdes, ai ngrihet për Ditën e Llogarisë, ai zgjohet. Çfarëdo që të ketë bërë, ora e tij personale, Kiameti, fillon në atë moment. Prandaj njeriu nuk duhet të mbetet në shkujdesjen e tij dhe të mendojë: "Dita e Gjykimit është ende larg." Shkujdesja nuk vlen asgjë, shkujdesja është e dëmshme; është diçka që nuk ka asnjë dobi. Prandaj zgjohu! Njeriu duhet të zgjohet. Ndonjëherë thuhet: "Myslimani duhet të jetë vigjilent." Disa tallen me këtë, por kjo nuk është për të qeshur, është e vërteta. Ti duhet të jesh vigjilent, sepse ata do të përpiqen të të mashtrojnë. Natyrisht, një mysliman nuk mashtrohet. Profeti ynë, sal-lAllahu alejhi ue sel-lem, ka thënë: "Besimtari nuk kafshohet dy herë nga e njëjta vrimë." Prandaj myslimani duhet të jetë vigjilent. Jo për këtë botë, por për Ahiretin e tij; ai duhet ta mbrojë Ahiretin e tij. Askush nuk duhet ta mashtrojë atë, në mënyrë që ai të mos mëkatojë; ai duhet të jetë vigjilent, që të mos shkelë të drejtat e të tjerëve. Shkujdesja nuk është e mirë; ka një llogari, ka një Ditë të Llogarisë. Le ta themi edhe një herë kështu: Lidhur me llogarinë me Allahun, Azze ue Xhel-le, Allahu të fal nëse kërkon falje. Por nëse ke shkelur të drejtën e një tjetri, ti je i shpëtuar vetëm nëse ai të cilit i takon e drejta ta fal atë. Nëse ai nuk të fal, ti je i humbur, Allahu na ruajt nga kjo. Jeta është e shkurtër; pavarësisht sa gjatë jeton, në fund e gjithë jeta të duket si një ditë e vetme. Prandaj mos jini të shkujdesur, mos i bëni dëm askujt dhe mos i shkelni të drejtat e të tjerëve. Le të bëjmë atë që Allahu, Azze ue Xhel-le, ka thënë dhe ka urdhëruar, inshaAllah. Allahu na ndihmoftë të gjithëve. Më shumë pasuri në këtë botë, më shumë pajisje dhe teknologji; e gjithë kjo vetëm sa e ka rritur edhe më tej shkujdesjen. Meqë më parë nuk kishte kaq shumë gjëra të tilla, njeriu mund ta ruante veten pak më mirë prej tyre. Tani, për shkak të këtyre gjërave, ka shumë që as nuk flenë natën. Kjo shkujdesje e bën njeriun të "zgjuar në shkujdesje". Ai nuk fle, ai qëndron zgjuar për shkak të shkujdesjes. "Çfarë ndodhi këtu, çfarë mbeti atje, ta shikoj këtë, ta shikoj atë", ai merret vazhdimisht me gjëra të panevojshme. Allahu na zgjoftë të gjithëve nga kjo shkujdesje, inshaAllah.

إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ (5:90) Allahu i Lartësuar thotë në Kuranin Famëlartë: Pijet dehëse, bixhozi dhe idhujt janë vepër e shejtanit. Ato janë shpikje të shejtanit. Ato janë veprat e shejtanit. Allahu i Lartësuar urdhëron: "Mos e bëni këtë, qëndroni larg tyre." Këto gjëra u sjellin njerëzve vetëm dëm. Qoftë mysliman apo jo, ky dëm vlen përgjithësisht për të gjithë njerëzit. Megjithatë, problemi i vërtetë këtu është se një mysliman duhet të qëndrojë larg të ndaluarës. Për jomyslimanët vlen rregulli: "Pas mosbesimit nuk ka mëkat më të rëndë." Sepse nuk mund të ketë mëkat më të madh se mosbesimi. Nuk është e rëndësishme çfarë bëjnë tjetër; sepse mëkati i tyre më i madh tashmë është fakti që ata ndodhen në mosbesim dhe idhujtari. Prandaj, bixhozi dhe alkooli nuk kanë peshë shtesë tek ata. Nëse, megjithatë, ata bëhen myslimanë, të gjitha këto mëkate fshihen. Përndryshe, nëse vdesin në mosbesim, ata do të mbeten përgjithmonë në Xhehenem, Allahu na ruajt. Por myslimanët duhet patjetër të qëndrojnë larg nga gjëra të tilla të ndaluara. Sepse këto janë gjëra që shkatërrojnë personin, familjen e tij dhe shoqërinë. Thuhet se alkooli është nëna e të gjitha mëkateve. Bixhozi është gjithashtu një sëmundje e madhe. Nëse një njeri infektohet një herë me të, është pothuajse e pamundur të shpëtojë. Ka shumë pak njerëz që mund të heqin dorë nga bixhozi. Si mund të heqin dorë prej tij, në radhë të parë? Ata janë të detyruar të ndalojnë vetëm atëherë kur t'u mbarojnë paratë, të humbasin gjithë pasurinë e tyre dhe të mos u mbetet asgjë tjetër. Ky është realiteti. Nëse ata do të gjenin përsëri para, do të luanin sërish menjëherë. Nëse nuk gjejnë para, ata mbeten aty ku janë dhe nuk mund të bëjnë asgjë tjetër. Por në këtë kohë të fundit në të cilën jetojmë, mbretëron fuqia e shejtanëve. Nëse dikush përpiqet të bëjë mirë, ata e ndalojnë atë dhe thonë: "Kurrsesi mos bëj asnjë të mirë!" Ata pengojnë çdo të mirë duke thënë: "Mëkato vazhdimisht, mos bëj asgjë të mirë; mos e fal namazin, mos agjëro." Kur dikush mëkaton, askush nuk thotë asgjë; është e lejuar të bësh çdo lloj të keqeje. Pikërisht ky bixhoz është një pjesë e këtij sistemi. Sot madje marrim mesazhe në celular: "I nderuar zotëri, kazinoja më e mirë është tek ne, ju mund të luani nga aty ku jeni ulur." Ju mund të luani pa pasur nevojë të dilni nga shtëpia. Për këtë unë them vetëm: "Allahu ju dhëntë atë që meritoni." Allahu ju dhëntë dënimin e merituar. Sepse ju tani jeni të dëmshëm, ju po u shkaktoni dëm njerëzve, dhe ky dëm do të kthehet e të bjerë mbi ju. Nëse i dëmtoni të tjerët, ky dëm në fund do t'ju godasë edhe juve. Ju e sillni kazinonë drejtpërdrejt në shtëpitë ku jetojnë fëmijë, gra dhe vajza të reja. Ata thonë: "Luaj sa të duash." "Ne e dimë se si t'i marrim paratë e tua; ti vetëm duhet ta pranosh. Pa shkuar askund, luaj në komoditetin e shtëpisë sate." "Shiko çfarë shërbimi të mrekullueshëm ofrojmë!" thonë ata. Ata sjellin shërbimin e shejtanit drejtpërdrejt para këmbëve të tua. Ata sjellin shërbimin e Xhehenemit. Ata sjellin shërbimin e së keqes. "Ne po ju shkatërrojmë." "Ne po tërheqim mallkimin e Allahut mbi ju", duan të thonë ata me këtë. Për këtë nuk ka shpjegim tjetër; ajo që ata e quajnë "shërbim", është pikërisht kjo. Jemi aq të ngopur me të! Bota vërtet ka arritur në pikën e saj më të ulët. Sikur të mos mjaftonte që kanë shkatërruar njerëzit, ata i thonë vetes: "Le të zhytemi edhe më thellë, le t'i shtypim njerëzit edhe më shumë." "Mos i lini të marrin frymë." Ata duan që njerëzit të humbasin njerëzillëkun e tyre dhe të bëhen skllevër të tyre. Kjo është e vetmja gjë që ata duan. Allahu na ruajtë, Allahu u ndihmoftë njerëzve. Kurrsesi mos bini në këto kurthe. Përveç kësaj, nuk ka mbetur më asnjë instancë ku mund të ankohesh. Nëse dikush përpiqet të bëjë diçka të mirë, ngrihen një mijë ankesa kundër tij. Policia qëndron para derës dhe thotë: "Ke bërë këtë dhe atë, ata të kanë bërë një fotografi." Por nëse dikush thotë: "Këta njerëz po sjellin bixhozin drejtpërdrejt në shtëpinë time", të gjithë heshtin. Ne me të vërtetë ndodhemi në kohën e fundit. Allahu na ndihmoftë, Allahu na shpëtoftë. Na dërgoftë Ai më në fund një mbrojtës. Ardhtë më në fund Mehdiu (paqja qoftë mbi të), sepse nuk ka më asnjë rrugëdalje tjetër.

إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَهَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡهَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَٰنُۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومٗا جَهُولٗا (33:72) Allahu thotë: Ne ua ofruam këtë amanet (këtë përgjegjësi) qiejve, tokës dhe maleve; ata thanë: "Ne nuk mund ta mbajmë këtë përgjegjësi." Njeriu megjithatë tha: "Unë e mbaj, unë e pranoj." Por ai e tha këtë nga padituria e tij. Allahu thotë për të: "Me të vërtetë, ai është shumë i padrejtë dhe shumë i paditur." Domethënë, njeriu e pranoi amanetin duke thënë: "Na e jep këtë dhuratë, ne do të bëjmë gjithçka." Malet dhe gurët thanë: "Ne nuk mund ta mbajmë këtë barrë." Amaneti i ofruar nga Allahu është pra një barrë e rëndë. Normalisht nuk është diçka që mund të mbahet lehtë, por njeriu e mendoi si të lehtë dhe e mori mbi vete. Prandaj njerëzit shpesh duan të marrin përsipër detyra të mëdha dhe të bëjnë gjëra të mëdha. Ata grinden dhe garojnë me njëri-tjetrin me mendimin: "Si mund të ngjitem edhe më lart?" Por ajo për të cilën ata përpiqen është e rëndë; nuk është absolutisht një detyrë e lehtë. Të drejtat e të tjerëve rëndojnë gjithmonë si amanet mbi supet e tyre. Të shpërfillësh të drejtat e njerëzve dhe t'i përdorësh ata vetëm si mjete për t'u ngritur vetë, është padrejtësi dhe padituri e pastër. Sepse nesër ti do të pyetesh për këtë amanet: "Ti e deshe atë dhe e more – çfarë bëre me të?" Do të thuhet: "A gjykove me drejtësi? A bëre të mira? A u kushtove vëmendje njerëzve? Na trego çfarë bëre, fol!" Pikërisht këtu qëndron padituria. Dhe padrejtësia qëndron në dëshirën për t'u ngritur mbi kurrizin e të tjerëve. Në ditët e sotme, njerëzit në mbarë botën garojnë me njëri-tjetrin edhe për gjënë më të vogël, vetëm e vetëm për të qenë vetë më lart. Ata nuk i kushtojnë vëmendje se kush ka të drejtë apo e ka gabim; ata duan vetëm që egoja e tyre të ngrihet dhe të përmbushet. Megjithatë, në realitet ajo nuk përmbushet kurrë. Nëse ngrihen pak, ata duan më shumë dhe akoma më shumë. Çfarëdo që të bëjë njeriu, ai nuk mund ta përmbushë egon e tij. Prandaj duhet ta mësojmë rrugën e Allahut nga ata njerëz të bukur, nga Profeti ynë (sal-lAllahu alejhi ue sel-lem). Duhet ta mësojmë atë nga sahabët, nga dijetarët, si dhe nga imamët e sheriatit dhe medhhebeve. Ata gjithmonë i kanë shmangur pozita të tilla. Ata kurrë nuk i kanë dashur këto pozita. Kur Imam Ebu Hanifja refuzoi një post, atij iu ndalua të jepte fetva dhe të këshillonte njerëzit. Lajmi për këtë ndalesë arriti tek ai. Kur i erdhi lajmi, fytyra i ndriçoi dhe ai buzëqeshi. E falënderoi Allahun dhe fali dy rekate namaz falënderimi. Kalifi i kishte thënë sjellësit të lajmit: "Shko dhe shiko se si do të reagojë ai ndaj kësaj dhe sa i trishtuar do të jetë." Kur lajmëtari u kthye te kalifi dhe e njoftoi për këtë, ky i fundit u habit dhe tha: "Ne ia kemi ndaluar të japë fetva. Pse gëzohet ai për këtë?" Por Imam Ebu Hanifja kishte thënë: "Të japësh një fetva dhe t'i udhëzosh njerëzit është detyra më e rëndë; është një obligim me përgjegjësi të madhe." "Allahu qoftë i kënaqur me ju, ju më keni çliruar nga kjo përgjegjësi." "Nëse nuk do të ishte kjo ndalesë, unë do të isha i detyruar ta bëja." "Sepse ai mbart dije në vete, dhe një dijetar nuk guxon ta fshehë dijen e tij." Një dijetar i vërtetë nuk mund ta fshehë dijen e tij, në mënyrë që njerëzit të përfitojnë prej saj. Prandaj një dijetar duhet t'u përgjigjet vazhdimisht atyre që kërkojnë fetva; megjithatë, kjo sjell me vete një përgjegjësi të rëndë. Të mbash përgjegjësi nuk është e lehtë. Nëse tani vjen ndalesa nga udhëheqësit – pra, nga gjykatësi ose sulltani – kjo përgjegjësi hiqet. Sepse duhet t'u bindemi pushtetarëve (Ulul-Amr). Nëse nuk bindesh, ti bën mëkat. Imam Ebu Hanifja u gëzua shumë për këtë dhe mendoi: "Përmes kësaj jam çliruar nga përgjegjësia." Atij iu ofruan poste dhe grada të larta, por ai nuk pranoi asnjë prej tyre. Për shkak se ai përfundimisht i refuzoi ato, u hodh në burg, ku edhe ndërroi jetë. Në burg e torturuan dhe e rrahën, por ai prapëseprapë nuk e pranoi postin. Sepse ai nuk donte të nxirrte përfitime nga askush; ai i ishte përkushtuar tregtisë së tij dhe ushqehej me të lejuarën (hallallin). Ai e shmangu gjithmonë marrjen e postit të gjykatësit (kadiut). Sado që ikte, ata e kapën dhe donin ta detyronin. Kur ai refuzoi, e rrahën për vdekje (shehid). Allahu ia lartësoftë gradën. Kështu ishin njerëzit në të kaluarën. Njerëzit e sotëm, përkundrazi, bien pre e lakmisë për pozita dhe thonë: "Më lër të bëj gjithçka, unë mund ta bëj gjithashtu, unë do ta bëj." Prandaj duhet pasur kujdes: të mbash përgjegjësi nuk është e lehtë. Mos kërkoni pozitë. Nëse ju besohet një detyrë, pranojeni; nëse jo, mos e ndiqni atë. Shmangni këto pozita dhe grada; mos u afroni fare atyre. Sepse përgjegjësia e tyre është e madhe. Allahu na ruajtë! Ata që ndjekin egon e tyre dhe përpiqen për grada dhe pozita, e ndjekin këtë dëshirë gjatë gjithë jetës së tyre. Nëse do ta përdornin mundin që shpenzojnë pandërprerë nga mëngjesi deri në mbrëmje në rrugën e Allahut, ata do të bëheshin miq të Allahut (Evlija), por ata nuk e bëjnë këtë. Ka kaq shumë njerëz që e çojnë dëm gjithë jetën e tyre në ndjekje të gradave dhe posteve. Allahu na ruajtë ata dhe ne, dhe na e ruajtë arsyen. Të mos mashtrohemi nga të tjerët dhe të mos e harxhojmë veten më kot, inshallah. Sepse papritur vijnë dhe thonë: "Ne do të ta japim këtë pozitë, eja me ne, ne do të të lartësojmë." Mos i besoni atyre. Mbështetu te Allahu, qëndro në rrugën e Allahut; vetëm Allahu mund të të lartësojë. Grada e vërtetë, e pranueshme është grada pranë Tij; gradat e kësaj bote nuk kanë rëndësi.

Falënderimi i qoftë Allahut, sot është dita e tretë e festës së Bajramit. Deri tani ka qenë e mirë dhe e bekuar, falënderimi i qoftë Allahut. Që nga koha e Profetit tonë, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, e deri më sot kanë kaluar shumë festa; Allahu i ka dhuruar të gjitha ato për të mirën e myslimanëve. Njeriu duhet të jetë mirënjohës për mirësitë që na ka dhuruar Allahu. Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Madhërishmi, thotë: "Nëpërmjet mirënjohjes shtohen mirësitë." Te njerëzit e sotëm pothuajse nuk ka mbetur më mirënjohje. Mund të thuhet madje se nuk ka mbetur fare mirënjohje. Kur flet me dikë, lëre më të jetë mirënjohës, por ai nuk është i kënaqur me asgjë. Nëse njerëzit nuk janë të kënaqur, bekimi zhduket, mirësitë nuk shtohen dhe lind nevoja. Nëpërmjet mirënjohjes shtohen mirësitë. Çfarë është një mirësi? Një mirësi është një dhunti që Allahu na dhuron. Mirësitë që Ai të ka dhënë janë të panumërta. Tregohet se një dijetar falej shumë. Ai thoshte: "Unë mbështetem te adhurimet e mia, nuk kam nevojë për asgjë tjetër, kam bërë gjithçka në mënyrë të përsosur." Një ditë ai pa në ëndërr sikur kishte ardhur Dita e Gjykimit. Ai u thirr për llogari, peshorja u vendos. Ai pa se si ata vendosën mirësinë e shikimit të vetëm njërit sy në njërën anë të peshores dhe të gjitha adhurimet që ai kishte kryer në anën tjetër. Edhe kjo nuk mjaftoi. Kjo do të thotë se mirësia e Allahut, të Plotfuqishmit dhe të Madhërishmit, është aq e vlefshme, por njerëzit nuk e vlerësojnë atë. Ata nuk dinë fare ta çmojnë vlerën e mirësive. Ata nuk janë mirënjohës ndaj Allahut. Dhe kur pastaj u ndodh diçka, ata nuk dinë çfarë të bëjnë. Allahu na ruajtë. Prandaj, këto mirësi janë një dhunti e Allahut; një dhunti për ne nga Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Madhërishmi. Falënderimi i qoftë Atij për të gjitha mirësitë që Ai na ka dhënë. Profeti ynë, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, tha: "Në trupin e njeriut ka 360 nyje që Allahu ka krijuar, dhe për secilën prej tyre duhet të jepet çdo ditë një sadaka (lëmoshë)." Sahabët e nderuar pyetën: "O i Dërguari i Allahut, ne nuk kemi aq shumë para, si ta bëjmë këtë?" Profeti ynë u përgjigj: "Sadakaja nuk jepet vetëm me para; edhe kur bën një të mirë, ajo është sadaka." "Të heqësh një gur nga rruga është sadaka. Të mos hedhësh mbeturina në tokë është sadaka. T'i buzëqeshësh vëllait tënd mysliman është sadaka." Profeti ynë, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, shton: "Nëse e gjithë kjo nuk mjafton, dy rekate të namazit të duhasë (namazit të paradites) zëvendësojnë të gjitha këto sadaka." Prandaj, kjo nuk duhet harruar si një falënderim për mirësitë e dhuruara dhe si një sadaka e përditshme. Kush nuk ka para, siç u tha, duhet t'i dhurojë një buzëqeshje vëllait të tij; ai duhet t'u bëjë mirë njerëzve dhe t'i ndihmojë ata. Nëse nuk mund ta bëjë as këtë, me të paktën dy rekate të namazit të duhasë, ai ka përmbushur sadakanë për të gjithë ditën. Sadakaja, siç thamë, është mirënjohje ndaj Allahut; është besimi tek Allahu. Të japësh këtë sadaka, në krahasim me mirësitë që na janë dhuruar, është madje shumë pak për ne. Rruga jonë, siç u tha, është rruga e ndërmjetësimit (shefaatit) të Profetit tonë. Kush ndjek rrugën e tij, do të fitojë ndërmjetësimin e tij. Nëse nuk i kryen veprat e tua me këtë qëllim të mirë, ato nuk kanë asnjë vlerë dhe asnjë peshë. Megjithatë, nëse kryen një vepër me qëllimin "Për ndërmjetësimin, nderin dhe dinjitetin e Profetit tonë", edhe gjëja më e vogël peshon më rëndë se të gjitha veprat e tjera. Allahu na ka dhuruar të gjithëve një mirësi të madhe. Mirësia më e madhe është mirësia e besimit. Të qenit pjesë e Umetit (bashkësisë) së Profetit tonë është gjithashtu një nga mirësitë më të mëdha. Allahu i bekoftë, qofshin këto festa një shkas për të mira. Allahu na ruajtë nga çdo e keqe dhe nga ligësia e shpirtit tonë. Qoftë e bekuar, inshaAllah). Allahu u dhuroftë besim edhe fëmijëve dhe familjeve tona. Falënderimi i qoftë Allahut; fëmijët dhe familjet erdhën për vizitë. Allahu ua pranoftë vizitat e tyre. Qofshin edhe ata të mbrojtur nga çdo e keqe. Sepse në këtë kohë e keqja është shumë e rëndë; ne jetojmë në një epokë shumë të keqe. Nuk dihet se nga do të godasë e keqja. Prandaj, kjo çështje me sadakanë ose me dy rekatet e namazit të duhasë nuk duhet të harrohet kurrsesi. Allahu qoftë ndihmësi ynë, inshaAllah.

Ekziston një fjalë e urtë: „Al kanaatu kanzun la yafna“. Kjo do të thotë: „Të kënaqurit me atë që ke është një thesar i pashtershëm.“ Njerëzit kërkojnë thesare për të gjetur para dhe për të fituar gjëra. Nëse gjejnë një, duan edhe një tjetër. Dhe nëse e gjejnë edhe atë, duan akoma më shumë. Pa u kënaqur me atë që ka, syri i njeriut nuk ngopet kurrë. Ai dëshiron gjithmonë akoma më shumë. Profeti ynë, paqja dhe bekimet e Allahut qofshin mbi të, megjithatë thotë: „Edhe sikur njeriut t'i jepej një luginë plot me ar, ai nuk do të ngopej.“ „Ai do të kërkonte akoma më shumë,“ thotë Profeti ynë. Ajo që do të ngopë syrin e njeriut nuk është ari, por dheu. Kur ai futet në varr dhe hidhet dheu mbi të, atëherë merr fund, atëherë ai nuk mund të kërkojë më asgjë. Kjo do të thotë se, për sa kohë që njeriu jeton, ai mbart gjithmonë brenda vetes këtë ndjenjë lakmie. Prandaj, njeriu duhet ta frenojë egon e tij dhe të mos i dorëzohet asaj, sepse pa u mjaftuar me atë që ka, ai nuk gjen qetësi në jetën e tij. Ai nuk gjen qetësi dhe vazhdimisht kërkon më shumë. Po t'i japësh një, do dy; po t'i japësh dy, do pesë. Sado që t'u japësh, këta njerëz nuk mund të ngopen. Allahu ua ngoptë sytë, inshallah. Duke vepruar kështu, njeriu në të vërtetë vetëm e mundon veten. Prandaj, të kënaqurit me atë që ke është diçka shumë e bukur. Ai që kënaqet me atë që ka, me lejen e Allahut, nuk do të ketë nevojë për askënd. Kjo fjalë e bekuar dhe e bukur, „Të kënaqurit me atë që ke është një thesar i pashtershëm“, besoj se nuk është një hadith, por një fjalë e urtë arabe. Të gjithë thesaret e botës zhduken, por nëse je i kënaqur me atë që ke, ky thesar nuk shteron kurrë. Ai e qetëson njeriun. Në këtë mënyrë, njeriu i mbështetet Allahut. Sepse të kënaqurit me atë që ke do të thotë t'i mbështetesh Allahut. Kush i mbështetet Atij, nuk mbetet duarbosh. Atij nuk i ndodh asnjë dëm; furnizimi i tij nuk pakësohet, përkundrazi, me lejen e Allahut shtohet. E tillë është tani gjendja e kësaj bote; kudo, të vegjëlve dhe të mëdhenjve u mësohet të jenë të pangopur. „Bëhu i pangopur,“ u thonë ata njerëzve, „mos u kënaq me pak.“ Rroga rritet; „Jo, kjo nuk mjafton, pas një muaji dua një rritje tjetër,“ thonë ata. Ndërkohë, sapo jepet kjo rritje, dyfishi i saj i nxirret përsëri nga xhepi. Sikur këta njerëz të ishin të kënaqur me atë që kanë, do të thoshin: „Nuk duam asnjë rritje.“ Do të ishte shumë më e bukur sikur të thoshin: „Kjo na mjafton, vetëm mos bëni rritje, ne jemi të kënaqur me kaq,“ dhe kështu do t'ia dilnin mbanë. Por ata thonë: „Jo, ne patjetër do të kërkojmë më shumë!“ Sepse sistemi i djallit është i ndërtuar për të prishur qetësinë e njerëzve dhe për t'i zhytur ata në trazira. Asgjë të mos u ecë mbarë, ata të shkatërrohen, shteti të shkatërrohet, të gjithë të shkatërrohen, që djalli të gëzohet. Pikërisht ky është rezultati i pangopësisë. Një njeri që ka qoftë edhe një fije mend, e sheh këtë të vërtetë. Ai e sheh, por nuk mund të bëjë asgjë për të. Në të vërtetë, nuk ka asgjë që ai mund të bënte. Sepse ata njerëz gjoja të zgjuar shkatërrojnë gjithçka, shajnë dhe tërbohen, nëse nuk u jepet rritja e kërkuar. Në fund ata e marrin rritjen, por pastaj shpërthen një kaos krejt tjetër. Dhe kështu ata besojnë se kanë zgjidhur një çështje. Ndërkohë, menjëherë pas kësaj, dyfishi i kësaj rritjeje zhduket sërish nga xhepat e tyre. Megjithatë, sikur ata të ishin të kënaqur me atë që kishin, do të gjenin qetësi vetë ata, familjet e tyre, vendi dhe qeveria, dhe do të kishte bekim të vërtetë. Prandaj, Allahu u dhëntë njerëzve mend dhe u mundësoftë të jenë të kënaqur me gjendjen e tyre. Inshallah çdokush bëhet i kënaqur me atë që ka. Allahu mos privoftë asnjërin prej nesh nga të kënaqurit me atë që kemi, që të mos vuajmë e të mos pikëllohemi, inshallah.

InshaAllah kjo festë e bekuar e Ramazanit – e cila gjithashtu mban emra të bukur si Festa e Sheqerit – qoftë e bekuar për të gjithë ju. Sot është e premte [20.03.2026]; është si festa jonë javore, e premtja, ashtu edhe festa e Ramazanit. Qoftë e bekuar. Sjelltë të mira, inshaAllah. Allahu ju dhëntë lehtësim të gjithëve; çfarëdo hallesh që të keni, Ai qoftë ilaç dhe shërim, dhe u plotësofshin dëshirat tuaja të mira. Këto ditë janë ditë të bekuara. Nata e kaluar dhe dita e sotme i përkasin atyre pak ditëve të bekuara në të cilat pranohen lutjet. Prandaj, gjithsesi, çdokush i nderon këto ditë dhe kryen adhurimet e tij. Këto namaze të festës janë shumë të njohura te njerëzit dhe shumë të vlefshme. Disa njerëz falen vetëm nga festa në festë. Ndonëse kjo ishte më tepër ashtu në të kaluarën, sot shumica e njerëzve nuk e bëjnë më as këtë. Më parë njerëzit faleshin nga e premtja në të premte, pastaj e reduktuan atë nga festa në festë. Edhe ata që falen nga festa në festë janë bërë shumë të paktë; pothuajse askush nuk e bën më këtë. Ndërkohë që dikur, edhe dikush që përndryshe nuk falej asnjëherë, zgjohej herët dhe shkonte me gjithë familjen e tij në xhami për namazin e festës; xhamitë mbusheshin dhe njerëzit falnin namazet e tyre. Ky ishte një bekim i madh; të paktën njerëzit vinin një ose dy herë në vit në xhami, dhe familja shkonte në xhami atë ditë e veshur bukur. Ishte një traditë e bukur, por shumë njerëz tani janë të privuar nga ajo. Kjo është një humbje shumë e madhe, një mangësi e madhe; një situatë për të cilën njeriu duhet të pendohet thellësisht. Edhe të mos shkosh në xhami një ose dy herë në vit është shumë keq. Për kë është keq? Për ata që nuk e bëjnë këtë. Sigurisht jo për ata që e bëjnë. Një mysliman, natyrisht, dëshiron gjithmonë të mirën edhe për të tjerët dhe për të gjithë njerëzit. Prandaj dëshirojmë që edhe të tjerët të shkojnë në xhami të paktën një ose dy herë në vit dhe ta ulin ballin e tyre në tokë. Është një humbje e madhe dhe një dështim i jashtëzakonshëm kur një njeri vjen në xhami vetëm një herë të vetme në gjithë jetën e tij – dhe atëherë i pajetë, për namazin e tij të xhenazes. Nuk mund të ketë dështim më të madh se ky. Sepse kur një njeri shkon në xhami, ai pendohet, kërkon falje dhe e përmend Allahun. Përndryshe, ai thjesht mbetet në mosbindje dhe rebelim. Rebelimi (Tugjan) do të thotë t'i kundërvihesh fuqishëm Allahut; njerëzit në këtë gjendje do të pendohen shumë. Ata do të ndiejnë pendim si në këtë botë, ashtu edhe në botën tjetër. Dhe pastaj ankohen vazhdimisht: "Pse po na ndodhin gjithë këto, çfarë po ndodh kështu?" Prandaj, këto festa, si materialisht ashtu edhe shpirtërisht, janë një dhuratë shumë e madhe nga Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Allahu mos na i privoftë këto bekime. Ai mos na përjashtoftë nga bekimi i Tij. Ata janë të pabekuar. Dikur rinia ishte ndryshe, pleqëria ishte ndryshe. Në rininë tonë bëheshim pak të zemëruar dhe reagonim kur shihnim njerëz që nuk agjëronin; por sot nuk zemërohemi më. Ne ia lëmë ata Allahut, sepse ata gjithsesi janë privuar nga kjo bukuri dhe nga ky bekim. Përveç kësaj, ka nga ata që ecin haptazi pa agjëruar dhe besojnë se po bëjnë ndonjë arritje të madhe, sikur duan të provokojnë të tjerët me këtë. Ata janë njerëz të pabekuar, për të ardhur keq. Ata nuk kanë marrë asnjë pjesë të bukurisë shpirtërore; kjo bukuri shpirtërore u mungon përbrenda. Nëse nuk ka bukuri shpirtërore, as bukuria e botës nuk vlen gjë. Edhe sikur t'u takonte e gjithë bota, përsëri nuk do t'u sillte asnjë dobi, nuk do të shërbente për asgjë. Lëre më në botën tjetër, edhe në këtë botë nuk u sjell absolutisht asgjë. Nuk vlejnë për asgjë tjetër, veçse për të qenë skllevër të urdhrave të egos së tyre. Njeriu i thotë vetes: "Unë bëj atë që dëshiron egoja ime." Egoja thotë: "Bëje këtë, shiko sa madhështore do të jetë." Ai e bën atë, por jo, përsëri nuk solli asnjë dobi. Pastaj egoja thotë: "Jo, jo atë, shiko, po të tregoj diçka edhe më të keqe, bëje këtë, atëherë do të jesh më i lumtur." Ai e bën edhe këtë, përsëri nuk funksionon, dhe ai shkon e bën diçka tjetër. Kështu është; një njeri që është skllav i egos së tij nuk mund të bëhet kurrë i lumtur dhe nuk mund të sjellë kurrë të mira. Prandaj, Allahu na ruajtë nga e keqja e egos sonë. Ai na ruajtë nga çdo lloj të keqeje. InshaAllah, për nder të këtyre ditëve të bekuara, le të mos devijojmë nga urdhrat e Allahut. InshaAllah edhe fëmijët tanë mos u lakmofshin të tjerëve duke thënë: "Sa bukur po jetojnë këta", për të bërë njësoj si ata dhe për t'u penduar më vonë. Allahu na ruajtë nga kjo.

Rruga jonë, falënderimi i qoftë Allahut, Tarikati Nakshibendi, është rruga e Profetit tonë. Është rruga që të çon tek ai. Ne përpiqemi të imitojmë cilësitë e tij të bukura dhe karakterin e tij, si dhe t'i ngjajmë atij. Allahu e pranoftë këtë. Sot është dita para festës, dita e Arafatit [19.03.2026], dhe nesër... Në fakt do të duhej të shikohej hëna, por në ditët e sotme vështirë se është e qartë si dhe ku mund të bëhet kjo. Prandaj ne ndjekim autoritetet dhe udhëhiqemi nga ajo që thotë qeveria. Për këtë arsye, dita e sotme konsiderohet si Arafat. Është dita e fundit e Ramazanit. InshaAllah ishte plot bekime, qoftë i bekuar. InshaAllah, Ramazanet e ardhshme qofshin edhe më të bukura. Që të jenë më të bukura, duhet të ketë drejtësi dhe mirësi në botë. Duhet adhuruar Allahu, dhe të gjithë duhet ta bëjnë këtë, në mënyrë që bota të bëhet një vend më i mirë dhe më i bukur. Megjithatë, kjo do të ndodhë vetëm me Mehdiun (alejhi selam). Siç thoshte gjithmonë babai ynë shpirtëror, Shejh Nazimi: Ne presim, inshaAllah. Edhe pritja është një adhurim. Nuk është e kotë, edhe për këtë ka një shpërblim të madh. Por, inshaAllah çdokush dëshiron me gjithë zemër që kjo shtypje të përfundojë dhe gjendja e botës të ndryshojë. Kanë provuar çdo rrugë dhe kanë ndjekur lloj-lloj rrugësh të gabuara. Asgjë nga këto nuk ka bërë dobi. E vetmja gjë që do të ndihmojë është Islami, rruga e së vërtetës. Dhe kështu, edhe ky Ramazan i bekuar erdhi e shkoi. Sa shumë Ramazane kanë kaluar tashmë... InshaAllah do t'i përjetojmë të ardhshmet me Mehdiun (alejhi selam). Sepse tani me të vërtetë kemi mbërritur në fundin e botës dhe të kohës. Gjithçka ka kohën e saj të caktuar. Allahu i Madhërishëm, ka caktuar një afat për këtë botë dhe për të gjitha gjërat. Për planetët, madje edhe për diejt... Kur u mbaron koha, edhe ata shuhen. Dhe Allahu i krijon sërish. Ky është rregulli hyjnor i Allahut të Madhërishëm. Në Kuran, Ai cilësohet si "Hallak", që do të thotë se Ai krijon pareshtur. Njerëzit pyesin veten: "A thua ka edhe krijesa të tjera diku tjetër?" Natyrisht që ka. Krijimi i Allahut është i pakufishëm dhe i panumërt. Vetëm Allahu e di, ne nuk e dimë. Prandaj kjo festë qoftë e bekuar, inshaAllah, qoftë e mbushur me bekime. E bukura e festës është se muslimanët, familjet, vëllezërit në fe dhe shokët e falin njëri-tjetrin. Ata duhet t'ia falin njëri-tjetrit gabimet e bëra. Nëse ka gjëra më të rënda, atëherë Allahu është i dijshëm për to. Me siguri, Allahu do t'i japë atij dënimin e merituar ose shpërblimin e tij. Gjithçka është në dorën e Allahut, asgjë nuk është e kotë. Prandaj nuk duhet të ketë konflikte të mëdha. Të falësh gjëra të vogla me rastin e festës dhe të pajtohesh, me lejen e Allahut është diçka shumë e mirë. Allahu do të japë shpërblim të bollshëm edhe për këtë. Ky është një nga bekimet e mëdha të këtyre ditëve të festës. Edhe kjo nuk mbetet pa u shpërblyer, sjell me vete bekime të mëdha. Allahu na mundësoftë të përjetojmë ende shumë festa të tilla. Pa i shkaktuar vuajtje askujt, pa u zemëruar me askënd dhe pa thyer zemra, Allahu na i dhuroftë të tilla festa. Dhe nëse kujt i është thyer zemra, Allahu i dhuroftë atij dashuri, në mënyrë që të na falë të gjithëve, inshaAllah.

فَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٍ خَيۡرٗا يَرَهُۥ (99:7) وَمَن يَعۡمَلۡ مِثۡقَالَ ذَرَّةٖ شَرّٗا يَرَهُۥ (99:8) Njeriu do të mbajë pashmangshmërisht pasojat për të gjitha veprimet e tij. Këtë e shpall Allahu, i Plotfuqishmi dhe i Lartësuari. Nëse dikush bën mirë, ai do të shpërblehet për këtë dhe do të arrijë lumturinë në botën tjetër. Edhe vepra më e vogël e mirë, qoftë ajo sa një grimcë pluhuri, do të shpërblehet. Njeriu me siguri do ta përjetojë bekimin nga kjo. Kjo dëshmon për fuqinë dhe madhështinë e Allahut. Tek Allahu nuk humbet asgjë, as edhe një vepër e vetme e mirë. Nga ana tjetër, nëse dikush bën keq, vlen e njëjta gjë. Çdo vepër e keqe dhe çdo mëkat sjell me vete pasojat dhe dënimin e tij. Me kusht që njeriu t'i kërkojë sinqerisht falje Allahut për gabimet dhe mëkatet e tij. Për sa kohë që njeriu nuk i ka shkelur të drejtat e të tjerëve, Allahu do ta falë atë. Megjithatë, kur bëhet fjalë për të drejtën e tjetrit, kjo mund të falet vetëm nëse i kërkon falje personit të dëmtuar. Përndryshe, ky faj do të mbetet i pashlyer deri në Ditën e Gjykimit. Çështjet e kësaj bote duhet të sqarohen po në këtë botë. Por, nëse njeriu vdes, është e vështirë ta ndreqë këtë. Vërtet, të afërmit mund të falin më pas, por në shumicën e rasteve kjo nuk ndodh. Prandaj njeriu duhet të jetë shumë i kujdesshëm. Nuk duhet t'i bësh padrejtësi askujt. Padrejtësia që i bëhet të tjerëve falet vetëm nëse vetë personat e prekur të falin. Nga ana tjetër, gabimet dhe mëkatet ndaj Allahut mund të falen përmes shlyerjes ose kompensimit të adhurimeve të humbura. Por dënimin për padrejtësinë ndaj një njeriu tjetër, keqbërësi do të duhet ta mbajë pashmangshmërisht, për sa kohë që i dëmtuari nuk e fal atë. Prandaj kërkohet kujdesi më i madh: Nuk duhet t'i shkelim të drejtat e të tjerëve. E njëjta gjë, meqë ra fjala, vlen edhe për kafshët. T'i shkaktosh dëm një kafshe pa arsye ose ta mundosh atë, do të thotë po ashtu t'ia shkelësh të drejtat. Allahu na ruajtë nga kjo. Nuk duhet të mëkatosh ndaj asnjë qenieje të gjallë. Këto të drejta krijesave u janë dhënë nga Allahu. Është e papranueshme dhe e padrejtë t'ua heqësh ato përmes veprave të liga. Siç u përmend tashmë, pas kësaj pason pashmangshmërisht një dënim. Kushdo pra që e ka privuar dikë nga e drejta e tij, duhet t'ia kthejë atë dhe t'i kërkojë falje. Allahu na ruajtë nga bërja e të keqes dhe nga shkelja e të drejtave të të tjerëve. Allahu na ndihmoftë, inshaAllah.

وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ (50:38) وَقَدَّرَ فِيهَآ أَقۡوَٰتَهَا (41:10) Profeti ynë (salAllahu alejhi ue selem) thotë: "Njeriu duhet të mendojë mbi plotfuqishmërinë e Allahut, Azze ue Xhel." Më tej ai thotë: "Megjithatë, mos mendoni rreth qenies së Allahut, Azze ue Xhel." Mos mendoni për këtë: "Si është Ai, ku është Ai?", por mendoni rreth krijimit të Tij. Nxirrni mësime prej kësaj. Profeti ynë (salAllahu alejhi ue selem) thotë: "Kuptojeni madhështinë e Allahut nëpërmjet krijimit të Tij." Kjo do të thotë, Allahu, Azze ue Xhel, i cili krijoi këtë botë, qiejt dhe tokën, ka krijuar gjithçka sipas një mase dhe plani të përsosur. Natyrisht, ka gjëra që mendja e njeriut mund t'i kuptojë. Por këto janë shumë të pakta; pjesa më e madhe e krijimit tejkalon mendjen e njeriut. Nëse njeriu përpiqet të depërtojë në gjëra që mendja e tij nuk mund t'i rrokë, ai humbet ose besimin, ose mendjen e tij. Për këtë arsye profeti ynë (salAllahu alejhi ue selem) thotë: "Mos mendoni rreth qenies së Allahut, Azze ue Xhel." Disa njerëz nuk heqin dorë nga kjo, shkojnë shumë larg dhe adhurojnë gjëra të kota si "Zot". Ka nga ata që shkojnë edhe më tej dhe – Allahu na ruajtë – besojnë se Allahu ka zbritur mes njerëzve në formën e dikujt tjetër. Këto janë pretendime që janë krejtësisht jologjike dhe nuk kanë absolutisht asnjë lidhje me arsyen... Ti je njeri, Allahu të ka dhënë mendje. Por edhe kjo mendje ka kufijtë e saj. Për disa gjëra ka kufij; mos iu afro këtyre kufijve. Nëse u afrohesh, do të shkatërrohesh. Nëse u afrohesh, je i humbur. Pikërisht për këtë arsye duhet t'i njohësh këta kufij. Allahu, Azze ue Xhel, ka krijuar qiejt dhe tokën; në një gjuhë të kuptueshme për ne Ai thotë: "Unë i krijova ato në gjashtë ditë." Se sa miliona apo miliarda vjet përfshijnë këto gjashtë ditë, e di vetëm Allahu. Ti nuk mund ta dish këtë; megjithatë njerëzit ende përpiqen të duan ta zbardhin të gjithë këtë. Ata vrasin mendjen se sa i madh është ky univers, por nuk mund t'i gjejnë as fillimin dhe as fundin. Vetëm ky fakt tashmë tregon madhështinë e Allahut. Si e ka krijuar Ai atë, me çfarë llogaritjeje të jashtëzakonshme, me çfarë mase Ai e solli në ekzistencë... Ka miliarda, trilionë yje; asnjëri nuk përplaset me tjetrin, ato ekzistojnë pa devijuar nga orbita e tyre. Dhe ashtu si çdo gjë tjetër, edhe ato e kanë një jetëgjatësi. Kur u skadon jetëgjatësia, ato kthehen në diçka tjetër; se çfarë bëhet me to, Allahu e di më së miri. Por tani e kemi radhën ne. Kur të vijë koha jonë, ne duhet të kthehemi në paqe tek Allahu. Mendoni mirë për këtë. Le t'i zbatojmë urdhrat e Tij dhe t'i kryejmë adhurimet e bukura që Ai na ka mundësuar. Më pas, le të presim me besim të plotë ditën kur do të kthehemi tek Allahu; sepse kjo është dita më e rëndësishme. Më e rëndësishmja është të largohemi nga kjo botë me besim dhe të kalojmë në jetën tjetër duke e shpëtuar besimin tonë. Allahu i pranoftë të gjitha adhurimet tona. Adhurimet tona janë pa dyshim me mangësi. Ka njerëz që vazhdimisht përzihen në punët e të tjerëve. Ka shumë që gjykojnë: "Ti nuk e ke bërë mirë adhurimin tënd, je falur kështu ose ashtu, ose nuk je falur fare." E megjithatë ne e dimë mjaft mirë se adhurimet tona gjithsesi janë plot mangësi. Allahu i pranon ato edhe me mangësitë e tyre. Allahu na faltë, Ai i pranoftë ato, inshaAllah. Ai na futtë të gjithëve në Xhenet, inshaAllah.